533663 Bestemmingsplan Sprengparc, toelichting
Tekst van het document
BESTEMMINGSPLAN ‘Vaassen Sprenghenparc’
Planstatus: ontwerp Datum: 2021-12-14 IMRO code: NL.IMRO.0232.VAA028Sprenghenprc-OBP1
Buro Stedenbouw bv Kerkplein 5 8121 BM Olst T 0570 563083 www.burostedenbouw.nl
TOELICHTING
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................... 4 1. Inleiding ........................................................................................................................... 6 1.1 Aanleiding en doel ......................................................................................................................... 6 1.2 Ligging en begrenzing plangebied ............................................................................................... 6 1.3 Geldend bestemmingsplan ........................................................................................................... 7 1.4 Opzet van de toelichting................................................................................................................ 8
2. Beschrijving van de bestaande situatie ......................................................................... 9 2.1 Inleiding ......................................................................................................................................... 9 2.2 Landschap ..................................................................................................................................... 9 2.3 Stedenbouwkundige structuur ...................................................................................................... 9 2.4 Plangebied................................................................................................................................... 10
3. Beschrijving van de toekomstige situatie .................................................................... 12 3.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 12 3.2 Woonconcept .............................................................................................................................. 12 3.3 Programma .................................................................................................................................. 12 3.4 Stedenbouwkundig plan ............................................................................................................. 12 3.5 Strijdigheid met het geldende bestemmingsplan ....................................................................... 14
4. Relevant ruimtelijk beleid ............................................................................................. 15 4.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 15 4.2 Europees beleid .......................................................................................................................... 15 4.3 Rijksbeleid ................................................................................................................................... 15 4.4 Provinciaal beleid ........................................................................................................................ 18 4.5 Regionaal beleid .......................................................................................................................... 20 4.6 Gemeentelijk beleid ..................................................................................................................... 22
5. Milieu- en omgevingsaspecten .................................................................................... 27 5.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 27 5.2 Bodem ......................................................................................................................................... 27 5.3 Bedrijven en milieuzonering ........................................................................................................ 27 5.4 Verkeer en parkeren .................................................................................................................... 29 5.5 Wegverkeerlawaai ....................................................................................................................... 30 5.6 Externe veiligheid ........................................................................................................................ 31 5.7 Luchtkwaliteit ............................................................................................................................... 33 5.8 Water ...........................................................................................................................................
34 5.9 Ecologie ....................................................................................................................................... 35 5.10 Archeologie en cultuurhistorie .................................................................................................. 37 5.11 Conclusie milieu- en omgevingsaspecten ................................................................................ 39
6. Besluit Milieueffectrapportage ..................................................................................... 40 6.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 40 6.2 Beoordelingskader ...................................................................................................................... 40 6.3 Procedure .................................................................................................................................... 40 6.4 Aanmeldnotitie ............................................................................................................................. 41 6.5 Vormvrije m.e.r.-beoordeling ....................................................................................................... 41 6.6 Conclusie ..................................................................................................................................... 41
7. Toelichting op de regels ............................................................................................... 42 7.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 42 7.2 Opzet van de regels .................................................................................................................... 42 7.3 Nadere toelichting op de bestemmingen .................................................................................... 44
8. Financiële uitvoerbaarheid ........................................................................................... 45 8.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 45
8.2 Exploitatie .................................................................................................................................... 45
9. Maatschappelijke uitvoerbaarheid ............................................................................... 46 9.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 46 9.2 Participatie ................................................................................................................................... 46 9.3 Overleg ........................................................................................................................................ 46 9.4 Zienswijzen .................................................................................................................................. 46
Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1: Verkennend bodemonderzoek, 25 maart 2021 Bijlage 2: Verkeersonderzoek, 9 november 2020 Bijlage 3: Akoestisch onderzoek, 15 december 2020 Bijlage 4: Watertoets, 9 december 2019 Bijlage 5: Waterhuishoudkundig plan, 25 juni 2021 Bijlage 6: Ecologisch onderzoek, 2 juli 2021 Bijlage 7: AERIUS-berekening, 1 maart 2021 Bijlage 8: Aanvullend ecologisch onderzoek, 2 november 2020 Bijlage 9: Archeologisch onderzoek, 24 maart 2019 Bijlage 10: Aanmeldnotitie Besluit m.e.r., 22 november 2021 Bijlage 11: Memo realisme en ambitie Sprenghenparc, april 2021 Bijlage 12: Verslag buurtparticipatie, 27 mei 2021
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
5
1. Inleiding 1.1 Aanleiding en doel De Stichting Sprenghenparc (hierna initiatiefnemer) heeft het voornemen om op de locatie aan de Woestijnweg ter hoogte van het Kouwenaarspad in Vaassen (hierna het plangebied) 65 woningen te ontwikkelen. Om deze woningen te kunnen bouwen dient de tennishal die achter de woningen aan het Kouwenaarspad staat gesloopt te worden. Voor de komende jaren kent de gemeente een grote behoefte aan nieuwe woningen. Hierin kan alleen worden voorzien als naast inbreidingslocatie ook nieuwbouw van woningen plaats vindt op uitbreidingslocaties. De voorgenomen ontwikkeling voorziet hierin. Daarnaast biedt het stedenbouwkundig plan een uniek woonconcept gericht op vitale ouderen met diverse levensloopbestendige woningtypen (vrijstaand, geschakeld en aaneen gebouwd) in een parkachtige omgeving met de nadruk op E-health, energieneutrale woningen en circulair bouwen. Daarnaast voorziet het plan in een appartementengebouw met 29 appartementen in twee en gedeeltelijk drie bouwlagen. De voorgenomen ontwikkeling past niet binnen de geldende bestemmingsplannen ‘Buitengebied Epe’ en 'Vaassen Zuid en West', zoals vastgesteld op 23 maart 2017 en 25 maart 2009. Om de voorgenomen ontwikkelingen mogelijk te kunnen maken is het vaststellen van een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk.
Voorliggend bestemmingsplan vormt het nieuwe planologische kader om de voorgenomen ontwikkelingen mogelijk te maken.
1.2 Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied ligt in het zuidwestelijke deel van Vaassen, ter hoogte van de Woestijnweg en het Kouwenaarspad. Aan de noord- en oostzijde wordt het plangebied begrenst door de woonwijken Berkenoord en Berkenoord II. Aan de zuid- en westzijde van het plangebied ligt het buitengebied van Vaassen. Het plangebied is kadastraal bekend als gemeente Vaassen, sectie D, nummers 3801, 5662 en 5663 en heeft een oppervlakte van circa 2,75 hectare.
Ligging van het plangebied in het zuidwestelijke deel van Vaassen (bron: www.opentopo.nl)
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
6
1.3 Geldend bestemmingsplan Ter plaatse van het plangebied gelden de bestemmingsplannen ‘Buitengebied Epe’ en ‘Vaassen Zuid en West’ van de gemeente Epe. Het bestemmingsplan ‘Buitengebied Epe’ is vastgesteld op 23 maart 2017. Het plangebied is grotendeels bestemd als ‘Agrarisch’ zonder bouwmogelijkheden. De zuidoostelijke hoek van het plangebied is bestemd als ‘Wonen’ met een bouwvlak. Het noordelijke deel van het plangebied geldt tevens de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 5’. Daarnaast zijn de gebiedsaanduidingen ‘overige zone – beschermingszone natte landnatuur’ en ‘overige zone – natte heideontginningen’. Deze aanduidingen zijn opgenomen ten behoeve van de bescherming van specifieke landschappelijke en natuurlijke waarden.
Uitsnede verbeelding bestemmingsplan ‘Buitengebied Epe’ (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl). Het bestemmingsplan ‘Vaassen Zuid en West’ is vastgesteld op 23 augustus 2010. In dit bestemmingplan is het plangebied bestemd als ‘Sport’ met een bouwvlak rondom de te slopen voormalige tennishal. Tevens geldt voor het grootste deel van het plangebied de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie’.
Uitsnede verbeelding bestemmingsplan ‘Vaassen Zuid en West’ (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl).
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
7
1.4 Opzet van de toelichting Het tweede en derde hoofdstuk van deze toelichting geven een beschrijving van respectievelijk de bestaande- en toekomstige situatie. In het vierde en vijfde hoofdstuk wordt het bestemmingsplan getoetst aan het relevante ruimtelijke beleid en de milieu- en omgevingsaspecten. In hoofdstuk zes wordt de voorgenomen ontwikkeling getoetst aan het Besluit milieu-effectrapportage. Hoofdstuk zeven bevat een toelichting op de regels. In hoofdstuk acht en negen komen achtereenvolgens de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid aan de orde.
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
8
2. Beschrijving van de bestaande situatie 2.1 Inleiding Aan de hand van een beschrijving van het landschap en de stedenbouwkundige structuur wordt in dit hoofdstuk inzicht gegeven in bestaande situatie.
2.2 Landschap Vaassen ligt op de oostelijke flank van de Veluwe, in de zone waar het Veluwemassief langzaam overgaat in de IJsselvallei. Over een west-oost lopende lijn van circa 10 kilometer vanuit de Veluwe daalt de hoogte van circa 40 m +NAP naar circa 5 m +NAP in de IJsselvallei. De flanken van de Veluwe vormen daarin het overgangsgebied. Deze gebieden worden vooral gekenmerkt door een afwisseling van bospercelen, landbouwgronden en verspreid liggende bebouwing. Hoe dichter bij de Veluwe, hoe meer aaneengesloten de bospercelen zijn. In oostelijke richting neemt de omvang van deze percelen af en wordt het landschap meer en meer bepaald door het agrarisch grondgebruik. Bebouwingskernen als Vaassen liggen op de overgang tussen de meer bebosde gebieden en de agrarische gebieden.
2.3 Stedenbouwkundige structuur Het plangebied ligt in het zuidwestelijke deel van Vaassen, ter hoogte van de Woestijnweg en het Kouwenaarspad. Het plangebied ligt op de overgang van de bebouwde kom van Vaassen naar het landelijk gebied ten westen en zuiden van het dorp. Ten noorden en oosten grenst het plangebied aan bestaande woonwijken Berkenoord en Berkenoord II van Vaassen. De woningen in Berkenoord langs de Woestijnweg zijn met de voorkant gericht op het plangebied. De woningen in Berkenoord II langs het Kouwenaarspad staan met de achterkant gericht op het plangebied.
Uitsnede van de topografische kaart van het zuidwestelijke deel van Vaassen met de gedetailleerde ligging plangebied (plangebied groen omlijnd) (bron: www.opentopo.nl) Het zuidwestelijke deel van Vaassen wordt ontsloten via de Woestijnweg. In oostelijke richting verbindt deze het plangebied met het dorpscentrum van Vaassen. Vanuit het centrum is het plangebied via de Laan van Fasna en Eekterweg in oostelijke richting verbonden met Epe en de
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
9
snelweg A50. Via de Apeldoornseweg is het plangebied in zuidelijke richting verbonden met Apeldoorn.
Uitsnede van de topografische kaart van Vaassen met globale ligging plangebied (plangebied groen omlijnd) (bron: www.opentopo.nl)
2.4 Plangebied Het plangebied bestaat voor het grootste deel uit onbebouwde agrarische gronden. Aan de westzijde van het Kouwenaarspad staan een aantal vrijstaande woningen op diepe percelen die vanaf het Kouwenaarspad in westelijke richting liggen. Alleen de meest noordelijke woning ligt in het plangebied, de overige woningen behoren niet tot het plangebied.
Luchtfoto van het plangebied
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
10
Achter deze woningen, ten westen ervan, staat een tennishal. Deze hal is niet meer in gebruik en staat al enkele jaren leeg. De tennishal wordt ontsloten door een onverhard pad vanaf het Kouwenaarspad. Omdat het grootste deel van het plangebied in gebruik is als agrarische grond ontbreken een duidelijke groen- en waterstructuur. Ter plaatse van het plangebied komt langs de Woestijnweg en het Kouwenaarspad geen opgaande beplanting voor. De percelen ten oosten van het plangebied en rondom de leegstaande tennishal staat een forse houtsingel met volgroeide bomen en onderbegroeiing. Deze vormen een duidelijke grens met de bestaande woningen langs het Kouwenaarspad. De westelijke grens van het plangebied bestaat uit een smalle en ondiepe sloot of greppel. Deze loopt in noord-zuid richting. Omdat het plangebied een hoogte verschil van circa 2 meter kent tussen het noordelijke en het zuidelijke deel, voert de sloot het water af naar de zuidelijk van het plangebied gelegen Egelbeek.
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
11
3. Beschrijving van de toekomstige situatie 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt de voorgenomen ontwikkeling beschreven. Aan bod komen onder meer het woonconcept Sprenghenparc, het programma en het stedenbouwkundig plan. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een beschrijving van de strijdigheden met het geldende bestemmingsplan.
3.2 Woonconcept Stichting Sprenghenparc staat voor een uniek woonconcept voor ouderen. Saamhorigheid en gemeenschapszin staan voorop. Samen wonen in een groene omgeving in levensloopbestendige woningen. Wat het woonconcept nog unieker maakt is de insteek op duurzaamheid. Zo wordt er ook ingezet op moderne digitale zorgvoorzieningen, circulair bouwen en elektrische deelauto’s. Sprenghenparc Vaassen is de eerste ontwikkeling van het Sprenghenparc concept. De beoogde ontwikkeling vindt plaats in samenwerking met woningbouwstichting Triada. Er zijn diverse levensloopbestendige woningen beoogd in verschillende prijsklassen, zowel koop als huur. Uitgangspunt is het wonen in het groen. De parksetting van de woningen is daarom erg belangrijk. Een gemeenschappelijke groene buitenruimte, waarbij voldoende ruimte is voor sport, wandelen, spel, moestuinen en fruitbomen. Ook wadi’s en andere waterbergingsoplossingen zijn onderdeel van het plan. Het belangrijkste uitgangspunt is het wonen in het groen. Er is in het schetsontwerp dan ook veel ruimte voor groen, gemeenschappelijk moestuinen of fruitbomen en rolstoelvriendelijke wandelpaden. Hemelwater wordt opgevangen in een wadi in het midden van het park en door middel van een stroompje begeleidt naar een poel in het zuidelijk en laagste deel van het park.
De noordelijke woningen zijn met de voorzijde georiënteerd naar de Woestijnweg en zoeken daarmee de relatie met de naastgelegen wijk. De groenstructuur langs de Woestijnweg wordt doorgezet in het plangebied, ook de andere aanwezige groenstructuren worden versterkt. In het midden van het park is er ruimte voor samenkomst, samen sporten en andere activiteiten. Het plangebied wordt aan de west en zuidzijde begrensd door een lage meidoornhaag. De appartementen in het appartementengebouw hebben een eigen parkeerplaats en ontsluiting ten noorden van het gebouw. Om het woonconcept te versterken kent het stedenbouwkundig plan een verkaveling, waarbij woningen geen grote individuele tuinen hebben maar onderdeel zijn van het park. Door de bouw van vrijstaande bijgebouwen en erfafscheidingen te beperken gaan de tuinen rondom de woningen vanzelfsprekend over in het park.
3.3 Programma Het woningbouwprogramma voorziet in de bouw van 65 woningen. Hiervan zijn er 36 grondgebonden en 29 appartementen in één woongebouw. De 36 grondgebonden woningen zijn gedifferentieerd in 14 rijwoningen (huur en/of koop), 16 twee-onder-één kap en 6 vrijstaande woningen. De 29 appartementen worden door de woningbouwcorporatie verhuurd als sociale huurwoningen. Op deze manier biedt het Sprenghenparc een gedifferentieerd woningaanbod. In paragraaf 4.6.3 wordt het woningbouwprogramma gerelateerd aan het doelgroepenbeleid van de gemeente Epe.
3.4 Stedenbouwkundig plan Wonen in het groen is het belangrijkste uitgangspunt voor Sprenghenparc. In het stedenbouwkundig plan is het plangebied ingericht als een park waarin langs de Woestijnweg en in het westelijke deel 36 grondgebonden levensloopbestendige woningen zijn geprojecteerd. De ruimte en tuin rondom de woningen is zo beperkt mogelijk gehouden om het uitgangspunt van wonen in een park zoveel 14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
12
mogelijk te waarborgen. In het park is ruimte voor groen, gemeenschappelijk moestuinen, beweegtuinen, fruitbomen en rolstoelvriendelijke wandelpaden gereserveerd. In het oostelijke deel, aan het Kouwenaarspad, is het appartementengebouw met 29 appartementen voorzien. Het gebouw heeft een haakvormige opzet en is georienteerd op de omgeving van het Sprenghenparc. Binnen de haak van het gebied is een parkeerterrein voorzien met 48 parkeerplaatsen.
Stedenbouwkundig plan Sprenghenparc, versie 21 december 2021 (Bron: Buro Stedenbouw) Het plangebied wordt ontsloten door twee ontsluitingswegen. Vanaf het Kouwenaarspad wordt het plangebied door twee wegen ontsloten. De noordelijke weg ontsluit het parkeerterrein bij het appartementen gebouw. De zuidelijke weg loopt tussen het appartementengebouw en de bestaande woningen aan het Kouwenaarspad het plangebied in. Centraal in het plangebied splitst de weg zich in een noordelijke en zuidelijke aftakking. In het geval van calamiteiten is een secundaire ontsluitingsroute aangelegd. Deze verbindt de noordelijke aftakking van de hoofdontsluiting met de Woestijnweg. Ook het parkeerterrein bij de appartementen is door een secundaire ontsluitingsweg verbonden met de Woestijnweg. In normale situaties zijn deze routes afgesloten voor het autoverkeer door middel van een klappaal. Op een aantal plekken langs de hoofdontsluitingsweg zijn kleinere parkeervoorzieningen voorzien omgeven door een haag. Op deze manier wordt ruimte geboden voor 37 parkeerplaatsen. Samen met de 48 parkeerplaatsen op het parkeerterrein bij het appartementengebouw en 14 parkeerplaatsen langs de Woestijnweg zijn er in plangebied 99 parkeerplaatsen opgenomen. Langs het Kouwenaarspad zijn 7 parkeerplaatsen opgenomen.
In paragraaf 5.4.2 is de parkeeropgave nader onderbouwd en aangegeven hoe deze zich verhoudt tot het beleid van de gemeente Epe. Om de groene uitstraling van het plangebied zoveel mogelijk te waarborgen worden de bestaande bomen langs de Woestijnweg en in de wal ten noorden van de locatie van de sporthal zoveel mogelijk gehandhaafd. Daarnaast worden 'gaten' in de bomenrij langs de Woestijnweg opgevuld tot een aaneengesloten rij. Doordat de bestaande bomen veelal volgroeid zijn draagt het handhaven ervan bij aan het groene karakter van het Sprenghenparc. Het plangebied wordt aan de west en zuidzijde begrensd door een lage meidoornhaag. Voor de lokale berging en infiltratie van hemelwater zijn centraal in het plangebied en in de meest zuidelijke punt ervan wadi's opgenomen. De meest zuidelijke punt van het plangebied is tevens het laagst gelegen deel van het plangebied. Beide wadi's zijn met elkaar verbonden door een grotendeels bovengronds gelegen watergang.
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
13
3.5 Strijdigheid met het geldende bestemmingsplan De geldende bestemmingen 'Agrarisch' (uit het bestemmingsplan 'Buitengebied Epe') en 'Sport' (uit het bestemmingsplan 'Vaassen Zuid en West') staan de bouw van 65 woningen met bijbehorende verkeers-, groen- en watervoorzieningen niet toe. Deze bestemmingen zijn bedoeld voor agrarisch gebruik en voor sportactiviteiten. In het gedeelte van het plangebied dat volgens het bestemmingsplan 'Buitengebied Epe' is bestemd ten behoeve van 'Wonen' is slechts één woning toegestaan. Om de voorgenomen ontwikkelingen te kunnen realiseren is een partiele herziening van beide bestemmingsplannen noodzakelijk.
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
14
4. Relevant ruimtelijk beleid 4.1 Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het relevante ruimtelijke beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. Het beleid is in dit bestemmingsplan afgewogen en doorvertaald op de verbeelding en in de regels.
4.2 Europees beleid 4.2.1 Kaderrichtlijn Luchtkwaliteit In de Europese Kaderrichtlijn Luchtkwaliteit worden de grondbeginselen van het Europese luchtkwaliteitsbeleid gegeven. De doelstellingen van dit beleid zijn het omschrijven en vastleggen van de luchtkwaliteit om de schade voor mens en milieu te voorkomen, verhinderen of te verminderen, de luchtkwaliteit te kunnen beoordelen, de bevolking te kunnen informeren over de kwaliteit van de lucht en het in stand houden van of verbeteren van de kwaliteit. In hoofdstuk 5 van de Wet milieubeheer (Wm) van 15 november 2007 is de Europese kaderrichtlijn opgenomen in Nederlandse wetgeving. In paragraaf 5.7 worden de gevolgen voor de luchtkwaliteit beschreven als gevolg van het realiseren van het plan. 4.2.2 Kaderrichtlijn Water De Europese Kaderrichtlijn Water (2000/60/EG) is op 22 december 2000 in werking getreden en is bedoeld om een gecoördineerd beheer in alle Europese stroomgebieden te realiseren, de waterkwaliteit verder te verbeteren en het publiek sterker bij het waterbeheer te betrekken. De Kaderrichtlijn Water omvat regelgeving ter bescherming van het binnenlandse oppervlaktewater, overgangswateren (waaronder estuaria worden verstaan), kustwateren en grondwater. De gevolgen voor de realisatie van het plan worden beschreven in paragraaf 5.8.
4.2.3 Natura 2000 Om de natuur in Europa te beschermen en te ontwikkelen, werken de lidstaten van de Europese Unie (EU) samen aan Natura 2000: een samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden in alle lidstaten. Dit netwerk vormt de hoeksteen van het EU-beleid voor behoud en herstel van biodiversiteit. De Nederlandse bijdrage hieraan bestaat uit 162 gebieden. Natura-2000 omvat alle gebieden die zijn beschermd op grond van de Vogelrichtlijn (1979) en Habitatrichtlijn (1992), die zijn opgenomen in de Wet natuurbescherming. In beide richtlijnen staan ook maatregelen voor soortenbescherming. In paragraaf 5.9 wordt besproken in hoeverre de bestemmingswijziging de aanwezige natuurwaarden raakt. 4.2.4 Verdrag van Malta Het Europese Verdrag van Malta uit 1992 regelt de bescherming van archeologisch erfgoed, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van opgravingen. Nederland heeft dit verdrag ondertekend en goedgekeurd. Invoering ervan gebeurt onder meer door de Wet op de archeologische monumentenzorg. In paragraaf 5.10.1 wordt beschreven op welke manier wordt omgegaan met archeologische en cultuurhistorische waarden.
4.3 Rijksbeleid 4.3.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) van kracht geworden. In de SVIR geeft de rijksoverheid haar visie op de ruimtelijke en mobiliteitsopgaven voor Nederland richting
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
15
2040 en op de manier waarop zij hiermee om zal gaan. Eén van de kernbegrippen in de SVIR is decentralisatie. Het kabinet wil beslissingen over ruimtelijke ontwikkelingen dichter bij burgers en bedrijven brengen en provincies en gemeenten meer ruimte geven om maatwerk te leveren voor regionale opgaven. Het motto van deze structuurvisie is 'Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig'. Dit is vertaald naar drie concrete doelstellingen: • • •
concurrentiekracht verbeteren; bereikbaarheid verbeteren; leefbare en veilige leefomgeving met unieke en cultuurhistorische waarden.
De drie doelstellingen die het motto van de SVIR vertegenwoordigen, zijn terug te vinden in dertien nationale (gelijkwaardige) belangen. Voor de realisatie van de nationale belangen zijn vier instrumenten voorhanden: • • • •
kaders (gebiedsgerichte of thematische uitwerkingen van de SVIR, relevante wetgeving); bestuurlijke prestatieafspraken (bijvoorbeeld met provincies en gemeenten); financieel (bijvoorbeeld infrastructuurfonds); kennis (bijvoorbeeld inzetten College van Rijksadviseurs bij ruimtelijke ontwikkelingen).
In de realisatieparagraaf van het SVIR is per nationaal belang aan de hand van de hierboven genoemde instrumenten aangegeven hoe het belang gerealiseerd zal worden. 4.3.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening De basis van juridische borging van de realisatie van de nationale belangen ligt in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het Barro geeft juridische kaders voor borging van het ruimtelijke rijksbeleid. Het Barro is in werking getreden op 30 december 2011. In het Barro wordt een aantal onderwerpen dat van rijksbelang is concreet benoemd. 4.3.3 Realisatieparagraaf Nationaal Ruimtelijk Beleid De nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro) verlangt niet alleen dat verantwoordelijkheden en belangen worden benoemd, maar ook dat inzichtelijk is hoe deze belangen zullen worden verwezenlijkt. Het Rijk heeft de nationale ruimtelijke belangen opgenomen in de zogenaamde 'Realisatieparagraaf Nationaal Ruimtelijk Beleid'. Nationale ruimtelijke belangen zijn zaken waarvoor de rijksoverheid een specifieke verantwoordelijkheid neemt, hetgeen blijkt uit de inzet van diverse bevoegdheden en instrumenten om deze belangen te behartigen en te realiseren. Het overzicht van nationale belangen in de Realisatieparagraaf is gebaseerd op een zorgvuldige analyse van de Planologische Kernbeslissingen (PKB's) van het Rijk.
De uitspraken in deze PKB's zijn op een beleidsneutrale wijze, dat wil zeggen inhoudelijk ongewijzigd, verwerkt in het overzicht van nationale ruimtelijke belangen, aangevuld en waar aan de orde geactualiseerd. Een beperkt aantal belangen zal worden geborgd met de (toekomstige) AMvB Ruimte. Het Rijk geeft met deze werkwijze een transparante en scherp geselecteerde invulling aan de sturingsfilosofie 'decentraal wat kan, centraal wat moet'. Het resultaat hiervan is een heldere en scherpe markering van datgene wat centraal moet. Hierdoor wordt niet alleen voor medeoverheden duidelijk wanneer afstemming moet worden gezocht met het Rijk, maar wordt ook voor burgers, maatschappelijke en andere private organisaties duidelijk waar het Rijk voor staat. De Realisatieparagraaf heeft de status van structuurvisie. 4.3.4 Ladder voor duurzame verstedelijking Wettelijk kader Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Het Rijk wil met de ladder vraaggerichte programmering bevorderen. De ladder beoogt een zorgvuldige afweging en transparante
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
16
besluitvorming bij alle stedelijke ontwikkelingen. De definitie van een stedelijke ontwikkeling is opgenomen in artikel 1.1.1, eerste lid, onder i, van het Bro en luidt als volgt: •
ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.
In de handreiking staat dat er geen ondergrens is bepaald voor wat een ‘stedelijke ontwikkeling’ is. Gezien de aard en de omvang van de voorgenomen ontwikkeling is deze aan te merken als een 'stedelijke ontwikkeling'. Onderzoek Doelgroepen De voorgenomen ontwikkeling voorziet in een uitbreiding van Vaassen met een woonwijk die bestaat uit 65 woningen. Het woningbouwprogramma is onderverdeeld in 14 rijwoningen, 16 twee-onder-één kap en 6 vrijstaande woningen en 29 wooneenheden in een appartementengebouw ten behoeve van sociale verhuur. De doelgroep voor de 36 grondgebonden woningen bestaat uit vitale ouderen. Voor deze doelgroep is een specifiek woonconcept ontwikkeld dat inzet op toekomstbestendig wonen in levensloopbestendige woningen die in een groene omgeving staan en energetisch zelfvoorzienend zijn. Het woonconcept is nader beschreven in paragraaf 3.2 van de toelichting. De appartementen worden beheerd en als sociale woningbouw verhuurd door woningcorporatie Triada. In paragraaf 4.6.3 wordt het woningbouwprogramma gerelateerd aan het doelgroepenbeleid van de gemeente Epe. Behoefte In paragraaf 4.5.1 en paragraaf 4.5.2 is de regionale woonagenda en de evaluatie en herijking daarvan beschreven en in paragraaf 4.6.2 zijn de woonvisie en woonagenda van de gemeente Epe beschreven. Uitgangspunt is dat de gemeente Epe tot 2030 tussen de 1.025 en 1.350 woningen mag realiseren.
Vitale ouderen vormen daarbij een belangrijke doelgroep. Sprenghenparc voorziet in 36 woningen voor diverse inkomensgroepen, passend in de uitgangspunten van het gemeentelijk woonbeleid. Voor sociale woningbouw geldt dat in de periode tot 2027 een maximum aantal van 190 huurwoningen worden gerealiseerd. Uitgangspunt daarbij is dat per woningbouwplan 35% sociale woningbouw wordt gerealiseerd. Sprenghenparc voorziet in de 29 sociale huurwoningen, dit is circa 45% van het woningbouwprogramma. Sprenghenparc voorziet daarmee in een deel van de behoefte aan woningen voor vitale ouderen en aan de prestatieafspraken die zijn gemaakt tussen de gemeente Epe en woningcorporatie. Bestaand stedelijk gebied De voorgenomen ontwikkeling vindt plaats buiten bestaand stedelijk gebied. In de voorbereiding zijn diverse locaties onderzocht om het woonconcept voor Sprenghenparc te ontwikkelen. Veel locaties, met name binnen het bestaand stedelijk lenen zich moeilijk voor de voorgenomen ontwikkeling. De locaties zijn vaak te klein om het voorgenomen programma te kunnen realiseren of bieden niet de mogelijkheden om de gewenste parkachtige omgeving te realiseren. Hiermee wordt de kwaliteit van het specifieke woonconcept van Sprenghenparc onhaalbaar. Ook zijn locaties binnen het bestaand stedelijk gebied veelal bebouwd.
De sloop van deze bebouwing en de daarop volgende sanering van de locatie zet de financiële haalbaarheid van de voorgenomen ontwikkeling onder druk. Het gedifferentieerde woningbouwprogramma wordt daarmee onhaalbaar. De voorgenomen ontwikkelingen vinden plaats buiten bestaand stedelijk gebied, dat grenst aan bestaand stedelijk gebied. In de Omgevingsvisie is het plangebied onderdeel van het bestaande dorpsgebied van Vaassen.
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
17
Conclusie De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de specifieke behoefte aan woningen voor vitale ouderen en geeft invulling aan de prestatieafspraken ten aanzien van de bouw van sociale huurwoningen. De voorgenomen ontwikkeling vindt weliswaar niet plaats binnen bestaand stedelijk gebied, maar het plangebied is in het Omgevingsvisie van de gemeente Epe wel aangeduid als woongebied. Hiermee wordt voldaan aan de uitgangspunten van de Ladder voor duurzame verstedelijking. 4.3.5 Conclusie Rijksbeleid De voorgenomen ontwikkelingen passen binnen de uitgangspunten van het rijksbeleid en raken geen nationaal ruimtelijke belangen.
4.4 Provinciaal beleid 4.4.1 Omgevingsvisie Gelderland Het provinciale beleid is vastgelegd in de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. In de omgevingsvisie wordt beschreven wat de provincie wil en moet veranderen en ontwikkelen om het Gelderland van nu door te kunnen geven aan de volgende generaties. De provincie zet daarom een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal. Met ‘Gezond en veilig’ wordt een gezonde leefomgeving met schone en frisse lucht, een schoon milieu, voldoende schoon en veilig (drink)water en de bescherming van flora en fauna bedoeld. Daarnaast wordt ermee bedoeld dat de provincie is voorbereid op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. ‘Schoon en welvarend’ betekend dat de provincie een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat kent, dat goed bereikbaar is en een goed functionerende arbeidsmarkt heeft met daarbij behorende goede kennis- en onderwijsinstellingen. Het betekent ook het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen en het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. Aan deze ambitie worden met behulp van de volgende zeven onderwerpen nader richting gegeven: • • • • • • •
Energietransitie: van fossiel naar duurzaam; Klimaatadaptatie: omgaan met veranderend weer; Circulaire economie; sluiten van kringlopen; Biodiversiteit: werken met de natuur; Bereikbaarheid: duurzaam verbonden; Economisch vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio; Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam.
Toets voorgenomen ontwikkeling Sprenghenparc wordt ontwikkeld als woonwijk waarbij de punten als energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid en woon- en leefomgeving centraal staan. Om deze punten met name ten behoeve van de bouwfase concreet te maken heeft de initiatiefnemer de memo Realisme en ambitie in Sprenghenparc opgesteld. In deze memo is per onderwerp puntsgewijs aangegeven op welke wijze deze worden gerealiseerd. Hierbij is per onderwerp aangegeven of sprake is van een te realiseren punt (realisme) of een ambitie. De memo is als bijlage 11 van de bijlagen bij toelichting opgenomen. Samenvattend worden de volgende maatregelen getroffen: • •
36 woningen uitgevoerd als energiepositieve woningen, waarbij de woningen circa 20% meer energie produceren dan verbruiken; er zijn altijd twee deelauto's aanwezig;
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
18
• • • •
per 5 parkeerplaatsen wordt één laadstation voor een elektrische auto gerealiseerd; er is een goed uitvoerbaar, goed leesbaar huishoudelijk reglement aanwezig dat voor bewoners de basis legt voor duurzaam samenleven; er is voor bewoners een community-app ontwikkeld om de onderlinge communicatie te versterken; Sprenghenparc wordt gerealiseerd volgens de princies van het natuurinclusief bouwen en om de biodiversiteit binnen het plangebied te vergroten zijn verschillende keuzemenu's opgesteld voor de beplanting in het plangebied.
Sprenghenparc kent een parkachtige opzet met veel ruimte en voorzieningen voor de infiltratie van hemelwater binnen het plangebied. Centraal in de wijk wordt een wadi aangelegd, die het hemelwater van het noordelijke deel verzamelt en bovengronds afvoert naar een ondiepe vijver of wadi in het zuidelijke deel van het plangebied. Dit gebied ligt aanzienlijk lager. In de wadi en de vijver kan het hemelwater infiltreren in de bodem. Deze principes zijn in overleg met het waterschap en het Gelders Landschap nader uitgewerkt in een waterhuishoudkundig plan. Daarnaast heeft het groene karakter van de buitenruimte positieve uitwerking op het lokale klimaat en wordt bijvoorbeeld hittestress verminderd. De parkachtige opzet van Sprenghenparc biedt tevens ruimte aan verschillende groene elementen, zoals moestuinen, een boomgaard en plantsoenen. Op deze manier wordt een positieve bijdrage geleverd aan het in stand houden van de lokale biodiversiteit. Ten aanzien van de woon- en leefomgeving streeft de provincie naar een duurzaam en divers woonen leefklimaat, dat steeds weet te anticiperen op ontwikkelingen. Eén van deze ontwikkelingen is dat mensen steeds ouder worden, langer zelfstandig wonen en steeds meer energiebewust zijn. Sprenghenparc speelt met name in op deze trend door op circulaire wijze energie neutrale woningen te bouwen.
Daarnaast biedt het plan ruimte aan woningen voor vitale ouderen en huurappartementen in de sociale huursector. Doordat Sprenghenparc een groene en parkachtige opzet heeft, biedt het een aantrekkelijk woonmilieu, dat een aanvulling vormt op het aanwezige woonmilieu in Vaassen. Daarnaast betekent de omvorming van het agrarisch gebruik van de grond naar wonen een aanzienlijke verbetering voor de aanwezige flora en fauna in het plangebied en de directe omgeving daarvan. 4.4.2 Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening is een van de instrumenten om de ambities uit Omgevingsvisie te realiseren. Om samen een Gaaf Gelderland te bereiken, wordt de focus bij het uitvoeren van de taken op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland gelegd. In de verordening zijn alleen regels opgenomen als dit nodig is om de provinciale ambities waar te maken of wettelijke plichten na te komen. Net als de Omgevingsvisie richt de Omgevingsverordening zich op de inrichting en kwaliteit van de Gelderse leefomgeving. Daarom zijn bijna alle regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, natuur, water, verkeer en bodem in deze verordening opgenomen.
Voor het plangebied zijn regels opgenomen ten aanzien van het verbod op nieuwvestiging en uitbreiding van glastuinbouw, uitbreiding van niet-grondgebonden veehouderijbedrijven, intrekgebieden ter bescherming van grond- en drinkwater, ontwikkelingen in Nationaal landschap en de beschermingszone natte landnatuur. Toets voorgenomen ontwikkeling De voorgenomen ontwikkelingen voorzien niet in de nieuwvestiging of uitbreiding van glastuinbouw of niet-grondgebonden veehouderij bedrijven. De ontwikkelingen vinden plaats binnen een intrekkingsgebied ter bescherming van grond- en drinkwater. In de verordening is opgenomen dat een bestemmingsplan geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk maakt die het risico op verontreiniging van grond- en drinkwater vergroten ten opzichte van de huidige bestemming. In het geldende bestemmingsplan is het plangebied grotendeels bestemd
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
19
als ‘Agrarisch’. De toekomstige bestemming ‘Wonen’ kent geen groter risico op verontreiniging van het grond- en drinkwater dan de huidige. Het plangebied is onderdeel van het Nationaal landschap Veluwe en ligt in het deelgebied ‘Wiggen Oost-Veluwe’. De kernkwaliteiten van deze gebieden zijn de beleefbaarheid van de gradiënt van Veluwe naar IJssel, kleinschalig mozaïeklandschap met een afwisseling van weide en akkerland, uitlopers van bossen van de Veluwe, bosschages en microreliëf van oost-westgerichte smeltwaterruggen met ertussen beekjes, steilrandjes en bolliggende landbouwgronden. Gezien het groene en parkachtige karakter en de kleinschaligheid van Sprenghenparc en het feit dat een deel van het plangebied al is bebouwd worden de kernkwaliteiten van het deelgebied niet aangetast. Het zuidelijke gedeelte van het plangebied ligt in de beschermingszone natte landnatuur. In deze zone zijn geen ruimtelijke of waterhuishoudkundige ontwikkelingen mogelijk, die door hydrologische beïnvloeding via het grondwatersysteem negatief effect hebben op de natte natuurwaarden. In het kader van het bestemmingsplan wordt een geohydrologisch onderzoek uitgevoerd, onder meer met als doelstelling hydrologische beïnvloeding van het grondwatersysteem te voorkomen. Het geohydrologisch onderzoek is in nauw overleg met het waterschap en het Gelders Landschap uitgevoerd.
4.4.3 Conclusie provinciaal beleid De voorgenomen ontwikkeling past in de uitgangspunten van de provinciale omgevingsvisie en omgevingsverordening. Met name de omgang met de afvoer/infiltratie van hemelwater is gezien de ligging van het plangebied in een intrekkingsgebied ter bescherming van grond- en drinkwater, Nationaal landschap Veluwe, deelgebied ‘Wiggen Oost-Veluwe’ de beschermingszone natte landnatuur punt van nader onderzoek. In het kader van het bestemmingsplan wordt in overleg met het waterschap een geohydrologisch onderzoek opgesteld.
4.5 Regionaal beleid 4.5.1 Woonagenda Cleantech Regio 2018 - 2023 Met de Woonagenda 2018 - 2023 (d.d. 11 september 2018) wordt door de Cleantech Regio ingezet op een toekomstbestendige woningvoorraad en woonomgeving. Op deze manier wordt ook met nieuwbouw bijgedragen aan de juiste woning, voor de juiste doelgroep, op de juiste plek. De regionale koers wordt lokaal vormgegeven, met per gebied verschillende speerpunten. Recht doen aan de variëteit aan kwaliteiten in de regio is dan ook het uitgangspunt voor de regionale Woonagenda. De Woonagenda bestaat uit vier bouwstenen: • • • •
De drie centrale thema’s voor goed wonen in onze regio; Onze gezamenlijke richtinggevende principes voor kwalitatief programmeren; Flexibel programmeren met ruimte voor de specifiek lokale opgaven; Een uitvoeringsagenda voor onze gezamenlijke activiteiten.
Voor de gemeente Epe geldt het uitgangspunt 'Epe bouwt voort op kwaliteit'. De lokale speerpunten zijn daarbij dat het woningbouwbeleid wordt gekoppeld aan ruimtelijke kwaliteit om daarmee een bijdrage te leveren aan het behouden en versterken van de leefbaarheid en het groene karakter. Focuspunten zijn herstructurering, wonen en zorg en innovatieve concepten voor ouderen. Epe heeft een aantrekkingskracht op gezinnen en vitale senioren. De migratie vanaf buiten is de laatste jaren sterk gegroeid. Dat heeft zich vertaald in een groeiend aantal inwoners en ondanks het groot aantal opgeleverde woningen wordt een druk op de woningmarkt ervaren. De betaalbaarheid en bereikbaarheid van de lokale woningmarkt staat onder druk en die neemt de komende jaren toe. Om dat om te buigen wordt ingezet op het sneller bouwen van meer woningen, het beter benutten van de bestaande woningvoorraad en het zorgen voor de betaalbaarheid van het wonen. De focus ligt daarbij op transformatie, herstructurering, wonen en zorg en innovatieve woonvormen, waarbij ook het klimaat een nadrukkelijk punt is bij locatiekeuze. Dit leidt ertoe dat op de korte termijn extra inzet 14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
20
nodig is in de woningbouwprogrammering. Samen met de corporatie is geconstateerd dat de sociale woningvoorraad de komende 10 jaar tussen de 185 en 270 woningen moet toevoegen. Naast onze inzet op kwalitatief programmeren is er per gemeente een kwantitatief realistisch woningbouwprogramma opgesteld op basis van de actuele Primos woningbehoefteprognoses. Daarbij wordt een bandbreedte gehanteerd tussen een behoefte op basis van de huishoudensgroei en een waarbij ook het theoretische woningtekort wordt ingelopen. Voor de realisatie van die laatste, hogere behoefte, is het noodzakelijk om te sturen op de gewenste kwaliteit omdat die aantallen alleen realistisch zijn als het aanbod goed aansluit op de vraag. De bandbreedte voor de gemeente Epe is vastgesteld op 450 - 575 woningen. 4.5.2 Addendum Woonagenda Cleantech Regio Bij de vaststelling van de Woonagenda Cleantech Regio 2018 - 2023 is afgesproken dat deze wordt geëvalueerd en herijkt. Dat is ook nodig omdat er een aantal nieuwe thema’s spelen en gemeenten tegen de grenzen van de huidige afspraken aanlopen. Op basis van de evaluatie is vastgesteld dat een herijking zoals bedoeld in 2018 (een bijstelling op basis van nieuwe woningmarktcijfers) niet voldoende is om recht te doen aan alle veranderingen op het speelveld wonen.
Op de korte termijn geeft een pragmatische herijking goede handvatten voor het woonbeleid, maar om voor de langere termijn goed in te kunnen spelen op de veranderende beleidswensen moet een nieuwe Woonagenda ontwikkeld worden. Dat is vooral nodig om invulling te geven aan de hogere groei-ambitie en de wens om een andere positie in te nemen in de landelijke verstedelijkingsopgave. De evaluatie en herijking is vastgelegd in het Addendum Woonagenda Cleantech Regio (d.d. 6 november 2020). Korte termijn: inzetten op versnelling woningbouw 2020-2022 De huidige Woonagenda biedt (na een herijking) voor de komende paar jaar nog voldoende basis voor de regionale samenwerking. Op basis van de regionale principes voor woningbouwprogrammering uit de Woonagenda 2018 sturen gemeenten op een lokaal woningbouwprogramma dat gericht is op het versterken van de woonkwaliteit. Daarnaast gaan de gemeenten samen aan de slag met de thema’s betaalbaarheid en huisvesting arbeidsmigranten. Op basis van de Primos woningbehoefteprognose 2020 wordt de nieuwe bandbreedte vastgesteld voor de omvang van de regionale bouwopgave en als richtpunt voor het lokale programma. Vooral bij kleine gemeenten is de prognose niet altijd nauwkeurig en waar nodig corrigeren we die met maatwerkafspraken. De woningvraag is toegenomen en ligt nu ongeveer 40% hoger dan in 2018 verondersteld was.
De inzet is gericht op het op stoom houden (versnellen) van de woningbouw en nieuwe bouwplannen voorbereiden als antwoord op de krapte op de woningmarkt. Om invulling te kunnen geven aan de extra woningvraag zullen er naast inbreidings- en transformatielocaties nieuwe uitleglocaties nodig zijn. Lange termijn: herpositionering Cleantech Regio in landelijke verstedelijkingsopgave tot 2040 Uit deze evaluatie blijkt dat er bij (bijna) alle gemeenten een wens is om in te zetten op een hogere groei-ambitie ter behoud en versterking van de vitaliteit van de kernen, dorpen en steden. De gestegen woningbehoeftecijfers (+40% t.o.v. Woonagenda 2018) geven een basis voor die extra groei, maar daar bovenop speelt de discussie over een substantiële schaalsprong die hoger is dan die autonome groei. Voor dat laatste zal werk gemaakt moeten worden van de herpositionering van de Cleantech Regio in landelijke verstedelijkingsopgave met een nadrukkelijkere rol voor de regio bij de opvang van landelijke woningbehoefte. Die schaalsprong is geen doel op zich maar moet (samen met onder andere de economische-, infrastructurele- en de duurzaamheidsopgaven) bijdragen aan het versterken van de vitaliteit van de steden, dorpen, kernen en landelijk gebied voor de langere termijn.
Nieuwe uitleglocaties Om te voorzien in voldoende plancapaciteit en om voldoende tempo in de woningbouw te houden moeten naast inbreidings- en transformatielocaties nieuwe uitleglocaties ontwikkeld worden. Een belangrijk deel van de woningbouwplannen waarmee wordt voorzien in de woningbehoefte ligt op
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
21
inbreidings- en transformatielocaties. Gemeenten spannen zich in om deze te realiseren in lijn met de uitgangspunten voor zorgvuldig en zuinig ruimtegebruik uit de regionale Woonagenda. Maar dit zijn vaak complexe plannen waardoor de realisatie onzeker is. Ook geven dergelijke locaties niet altijd de mogelijkheid om alle gewenste type woonprojecten te realiseren. Zo is de gemeente Epe op zoek naar locaties voor betaalbare sociale huur. Bij de meeste gemeenten zijn de potentiële inbreidingslocaties (vrijkomende scholen, bedrijven etc.) al meegenomen in het programma en is er beperkte extra capaciteit op de inbreidingslocaties te verwachten. Gemeenten willen op zoek naar nieuwe uitleglocaties om voldoende plancapaciteit beschikbaar te hebben. Zeker in combinatie met een extra groeiambitie voldoet het aanbod op de inbreidingslocaties niet. Alle gemeenten hebben het voornemen om een nieuwe uitleglocatie te (onder)zoeken of zijn al gestart met de voorbereiding hiervan. De lokale woonopgaven In de Woonagenda 2018 is een van de uitgangspunten de diversiteit aan woonmilieus en opgaven in de verschillende delen van de regio. Op basis daarvan zijn specifieke lokale speerpunten geformuleerd en wordt gemeenten, onder andere met maatwerkafspraken, de ruimte gegeven om deze op te pakken.
Voor de gemeente Epe gelden hierbij dat de gemeente als plattelandsgemeente tussen twee steden groeit met nieuwe inwoners van buiten de gemeente. Nieuwe mensen brengen nieuwe dynamiek. De wijk Klaarbeek is versneld gerealiseerd en ook andere woningbouwprojecten lopen vlot, er is groot animo voor koopprojecten. Met de lokale Woonagenda is de inzet gericht op gezinnen en senioren, evenals betaalbaar bouwen en een extra stimulans in de sociale huursector. De vitaliteit van de kernen in combinatie met het behoud van het voorzieningenniveau is een belangrijk uitgangspunt. Het huidige woningbouwprogramma is de basis maar daar bovenop is een plus per kern nodig om voorzieningen in stand te houden. De vergrijzing neemt toe, vooral ook in de kleine kernen. Er zijn nieuwe locaties beschikbaar in Vaasen en Epe om de bovenlokale vraag op te vangen, specifiek gericht op gezinnen met kinderen. Op korte termijn zijn daarvoor al uitbreidingslocaties te realiseren. Voor de kern Epe wordt daarbij gezocht naar extra locaties voor sociale woningbouw. Epe wil graag in gesprek over het voorzien in de bovenlokale vraag. De woningbouw kan versneld worden, maar daarvoor is wel extra capaciteit nodig voor de te doorlopen procedures en onderzoek en mogelijk een aanjager vanuit het provinciehuis en ondersteuning vanuit het Actieplan Wonen.
Herijking Besloten is om de inzet voor de komende twee jaar te richten op het op stoom houden (versnellen) van de woningbouw en het in voorbereiding nemen van nieuwe bouwplannen. Als indicatie van de omvang is voor de gemeente Epe voor de periode tussen 2020 en 2030 een bandbreedte vastgesteld van 1.025 - 1.350 woningen. 4.5.3 Conclusie regionaal beleid De regionale Woonagenda Cleantech Regio 2018 - 2023 en de herijking daarvan in het Addendum voorzien voor de gemeente Epe in een forse woningbouwopgave. Deze opgave moet zowel tot stand komen door transformatie en door uitbreiding. Daarbij wordt gezocht naar innovatieve woonconcepten met senioren als belangrijke doelgroep. De voorgenomen ontwikkeling draagt bij aan de invulling van de regionale woningbouwopgave.
4.6 Gemeentelijk beleid 4.6.1 Omgevingsvisie Natuurlijk goed leven In de Omgevingsvisie 'Natuurlijk goed leven' komt onder andere het volgende aan de orde. De gemeente Epe kent veel groen, veel natuur en binnen de gemeente zijn mooie dorpen met hun eigen karakter. De gemeente wil daar zorgvuldig mee omgaan. Tegelijkertijd zijn er veel uitdagingen en er moet veel gebeuren: de vraag naar voldoende woningen in een gezonde en sociale leefomgeving, de behoefte aan ruimte voor recreatie, economische groei en diverse duurzaamheidsambities. Dit alles samengenomen vraagt om een integrale aanpak met behoud van de kwaliteiten en waarden.
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
22
De gemeente wil via de omgevingsvisie samen met inwoners komen tot gedragen, evenwichtige en integrale oplossingen voor ruimtelijke en maatschappelijke opgaven. Door in de omgevingsvisie doelgericht afwegingen en keuzes te maken wordt de visie een richtinggevend instrument. Met de omgevingsvisie wordt iedereen, die actief is in de leefomgeving, geïnspireerd om ideeën waar te maken die passen in onze gedeelde visie. Om initiatieven samen voor elkaar te krijgen, is het belangrijk dat de uitnodiging zo open mogelijk is met zo min mogelijk beperkingen. Tegelijkertijd blijft sturing een belangrijk middel. Het is van belang dat ontwikkelingen elkaar versterken en niet beperken. Bovendien is het belangrijk om het eigene van de gemeente te behouden: de identiteit en de kernwaarden waar Epe trots op is. Waardevolle leefomgeving De basis voor de omgevingsvisie is de kwaliteit van de leefomgeving. Iets wat in honderden jaren is ontstaan, gegroeid en opgebouwd. Binnen de gemeente Epe is er brede waardering voor de omgeving. Dit is duidelijk uit het participatieproces naar voren gekomen. Het gaat om een breed spectrum aan kwaliteiten: landschappelijk, monumentaal, natuurlijk. De kern zit in drie waarden: • • •
de rijkdom van natuur met bijbehorende wateren bodemkwaliteit; de kwaliteit en grote afwisseling in het landschap; de rust, de cultuurhistorie en het dorpse karakter.
Opgaven Onze gemeente is nooit af. Er zijn altijd behoeftes van de samenleving, actuele trends en nieuwe ontwikkelingen en er zijn op dit moment urgente opgaven. In dit hoofdstuk beschrijven we vanuit ‘De samenlevingslaag’ de vier opgaven voor onze gemeente. Deze opgaven zijn de uitkomst van enerzijds de analyse van grotere maatschappelijk knelpunten zoals klimaat en biodiversiteit en anderzijds van het participatieproces met inwoners, bestuurders, raadsleden, ambtenaren, ketenpartners en stakeholders. Voor onze gemeente gaat het om de volgende opgaven: • • • •
duurzame toekomst gezondheid, zorg en welzijn goed wonen ondernemen
De vier opgaven zijn niet los van elkaar te zien en hangen op meerdere vlakken samen. Er zijn raakvlakken, maar ook knelpunten. Vooral bij nieuwe ontwikkelingen (energie-installaties, woningbouw, recreatieontwikkeling) zullen we aan integrale oplossingen moeten werken. Ruimtelijke keuzes Vaassen De waardevolle leefomgeving is het belangrijkste uitgangspunt. Vanuit trends, ontwikkelingen en de opbrengst van het participatieproces zijn de opgaven beschreven. Per kern is dit vertaald in een aantal ruimtelijke keuzes. Voor Vaassen komen alle opgaven terug. Met name als het om wonen en ondernemen gaat ligt er een grote ambitie. Vaassen wordt gekenmerkt als kasteeldorp (Cannenbuch). Er zijn veel sporen van industrieel water (watermolens en sprengen). Daams’ Molen is karakteristiek. Rond de buitenplaats Oosterhof ontwikkelde zich vanaf de achttiende eeuw een katholieke enclave. Wonen Voor Vaassen geldt een stevige bouwopgave voor woningen. In Vaassen wordt op meerdere locaties uitgebreid. Landschap en bestaande natuur zijn inspiratie voor ontwikkeling. Er wordt voor alle doelgroepen gebouwd en er wordt ingezet op nieuwe woontypologieën, bijvoorbeeld: flexibele bouw, innovatieve woonconcepten en woon-zorgbuurten met bijzondere nieuwe woonvormen voor ouderen. Bij nieuwbouw wordt ook ingezet op groen (bomenstructuur en een groene ondergrond) en blauw (ruimte voor water).
Er zijn groene aders naar de bestaande wijken, het verbeteren van biodiversiteit
14 december 2021 | Bestemmingsplan ‘Vaassen Sprenghenparc’ | Buro Stedenbouw
23
en inspelen op de klimaatopgave worden gekoppeld. De omgeving bepaalt mede de manier waarop invulling wordt gegeven aan de opgave. Toets voorgenomen ontwikkeling Sprenghenparc kent een parkachtige opzet met veel ruimte en voorzieningen voor de infiltratie van hemelwater binnen het plangebied. Centraal in de wijk wordt een wadi aangelegd, die het hemelwater van het noordelijke deel verzamelt en bovengronds afvoert naar een ondiepe vijver of wadi in het zuidelijke deel van het plangebied. Dit gebied ligt aanzienlijk lager. In de wadi en de vijver kan het hemelwater infiltreren in de bodem. Deze principes zijn in overleg met het waterschap en het Gelders Landschap nader uitgewerkt in een waterhuishoudkundig plan. Daarnaast heeft het groene karakter van de buitenruimte positieve uitwerking op het lokale klimaat en wordt bijvoorbeeld hittestress verminderd. De parkachtige opzet van Sprenghenparc biedt tevens ruimte aan verschillende groene elementen, zoals moestuinen, een boomgaard en plantsoenen. Op deze manier wordt een positieve bijdrage geleverd aan het in stand houden van de lokale biodiversiteit. Eén van de trends en ontwikkelingen is dat mensen steeds ouder worden, langer zelfstandig wonen en steeds meer energiebewust zijn. Sprenghenparc speelt met name in op deze trend door op circulaire wijze energie neutrale woningen te bouwen.
Daarnaast biedt het plan ruimte aan woningen voor vitale ouderen en huurappartementen in de sociale huursector. Doordat Sprenghenparc een groene en parkachtige opzet heeft, biedt het een aantrekkelijk woonmilieu, dat een aanvulling vormt op het aanwezige woonmilieu in Vaassen. Daarnaast betekent de omvorming van het agrarisch gebruik van de grond naar wonen een aanzienlijke verbetering voor de aanwezige flora en fauna in het plangebied en de directe omgeving daarvan. 4.6.2 Woonvisie en Woonagenda 2019 - 2023 Met de woonvisie en woonagenda 2019 – 2023 wil de gemeente bijdragen aan een prettig en aantrekkelijk leef- en woonklimaat in de gemeente. De gemeente Epe streeft naar kwalitatief passende woningen, een gezonde woningmarkt, vitale gemeenschappen en duurzaam wonen. De Woonagenda 2019 - 2023 is een uitwerking van de Woonvisie en beschrijft concreet waarop de inzet van de gemeente de komende vier jaar gericht is. Concreet zet de gemeente Epe in samenwerking met partners en burgers in op de volgende punten: 1. geschikte woningen die passen bij de inwoners van de gemeente Epe: hierbij gaat het om toegankelijke woningen en een toegankelijke woonomgeving, vooral voor de groeiende groep senioren; 2. de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad: hierbij gaat het om het behoud en versterken van de kwaliteit van de woonomgeving.
Duurzaamheid en levensloopgeschiktheid zijn hierbij belangrijk; 3. een gezonde woningmarkt: in de gemeente Epe zijn maximaal 790 woningen toegevoegd in de periode 2010 - 2019. Het woningbouwprogramma moet aansluiten bij de marktvraag (vraagsturing) in combinatie met aandacht voor de toekomstige huishoudensontwikkeling, de differentiatie van de woningvoorraad en de impact van de woningmarktcrisis; 4. de kwaliteit van kernen en gemeenschappen: het voorzieningenniveau in de kernen is van groot belang voor een prettige leefomgeving. De gemeente wil het voorzieningenniveau in de gemeente duurzaam en passend bij de vraag organiseren, ook in de toekomst; 5. duurzaam wonen: hierbij gaat het om de energetische kwaliteit van woningen. Het aantal huishoudens in de gemeente blijft de komende tien jaar groeien. Hoe groot die groei is hangt voor een belangrijk deel af van het migratiesaldo en ligt naar verwachting op 755 woningen in de periode 2018 tot 2027. In de evaluatie en herijking van de regionale woonagenda (Addendum) is als indicatie van de omvang van de woningbouwopgave voor de gemeente Epe voor de periode tussen 2020 en 2030 een bandbreedte vastgesteld van 1.025 - 1.350 woningen. Het zijn vooral gezinnen met kinderen en de vitale senioren die bijdragen aan het positieve migratiesaldo van de gemeente. De kernen Epe en Vaassen trekken daarin veruit het grootste aandeel.