416244 BBV Voorstel en Beslisnota college

Collegevoorstel Programma

5 - Ruimte en wonen

Zaaknummer

Onderwerp

Huisvesting Oekraïners, statushouders Portefeuillehouder en andere doelgroepen

416244 Dhr. drs. B.J. Aalbers Mw. C.M. de Waard Oudesluijs MSc Dhr. dr. T.C.M. Horn

Samenvatting Te besluiten om 1. De volgende panden aan te bieden aan de VNOG als noodopvanglocatie voor Oekraïners: a. Duisterestraat 1 in Epe (86 personen) b. Marijkeweg 12, 16 en 18 (6 personen) c. Hogeweg 38 Emst (8 personen) 2. De volgende gemeentelijke gebouwen in te zetten voor de tijdelijke huisvesting van statushouders: a. Zuukerend 9 Epe (voormalige Zuukerschool incl. units) b. W.G. vd Hulststraat 3 Epe c. Westerenkweg 30 Vaassen 3. Semi-permanente units te realiseren voor de tijdelijke huisvesting van statushouders op de volgende locaties zoals in de bijlage gespecificeerd: a. Oude Apeldoornseweg Vaassen b. Pastoorsweg Vaassen c. Schotweg/Bremweg Epe d. Tongerenseweg Epe e. Brinkerweg Emst 4. De panden en units door de gemeente te realiseren en te laten beheren en verhuren door Woonstichting Triada: 5. Vooruitlopend op de kredietaanvraag bij de raad uitgaven te doen voor het transformeren van de onder 2a en 2c genoemde panden. 6. De units te realiseren onder voorbehoud van het beschikbaar stellen van voldoende financiële middelen door de raad. 7. Een vastgoedbeheersysteem aan te schaffen dat voorziet in de behoefte van het professioneel beheren van de gemeentelijke vastgoedlocaties. 8.

geheimhouding conform artikel 25 lid 2 gemeentewet op te leggen op de beslisnota van het college en de beslisnota van de raad met onderliggende stukken De gemeenteraad voor te stellen: 9. Een krediet van € 300.000 excl. BTW beschikbaar te stellen voor de transformatie van de gemeentelijke panden voor de huisvesting van statushouders. 10. Een krediet beschikbaar te stellen van € 1.300.000 excl. BTW voor de realisatie van semi-permanente woonunits voor de tijdelijke huisvesting van statushouders en andere doelgroepen. 11. Een krediet beschikbaar te stellen van € 200.000 excl. BTW voor de inzet van een projectleider, extra ambtelijke ondersteuning en de aanschaf van een vastgoedbeheersysteem t.b.v. de uitvoering van de huisvestingsplannen. 12. De onvermijdelijke structurele lasten van de semi-permanente woonunits te verwerken in de begroting 2023-2026. 13. Een ‘werkbudget’ in te stellen van € 200.000 excl. BTW t.b.v. de realisatie of transformatie van toekomstige panden van derden voor de tijdelijke inzet als huisvesting voor statushouders of voor het dekken van onvoorziene uitgaven in het kader van de huisvesting van statushouders.

Besluit: Conform voorstel

Datum: 26-04-2022

B

W

W

W

T.C.M. Horn

E. Visser

C.M. de Waard – Oudesluijs

B.J. Aalbers

•

Het collegevoorstel is Geheim

   • •

Geen mandaat besluit Er is wel een aanpassing van de begroting nodig Raadplegen van de ondernemingsraad is niet nodig Adviseur: van Zwam Er is overleg geweest met: J. de Wit, A. van der Beek, J. Buurkes, W. van Tongeren, M. Jonkers en T. van Diest

Beslisnota voor het college Onderwerp

Huisvesting Oekraïners, statushouders en andere doelgroepen

Programma

5 - Ruimte en wonen

Portefeuillehouder

Dhr. drs. B.J. Aalbers Mw. C.M. de Waard - Oudesluijs MSc Dhr. dr. T.C.M. Horn

Zaaknummer

416244

Adviseur

van Zwam

Afdeling

Ruimte

E-mail adres

jasper.van.zwam@epe.nl

Bijlage(n)

Nummer de bijlagen bij meer dan een. Zet er tussen haakjes achter wanneer de bijlage(n) niet openbaar zijn.

TE BESLUITEN OM 1. De volgende panden aan te bieden aan de VNOG als noodopvanglocatie voor Oekraïners: a. Duisterestraat 1 in Epe (86 personen) b. Marijkeweg 12, 16 en 18 (6 personen) c. Hogeweg 38 Emst (8 personen) 2. De volgende gemeentelijke gebouwen in te zetten voor de tijdelijke huisvesting van statushouders: a. Zuukerend 9 Epe (voormalige Zuukerschool incl. units) b. W.G. vd Hulststraat 3 Epe c. Westerenkweg 30 Vaassen 3. Semi-permanente units te realiseren voor de tijdelijke huisvesting van statushouders op de volgende locaties zoals in de bijlage gespecificeerd: a. Oude Apeldoornseweg Vaassen b. Pastoorsweg Vaassen c. Schotweg/Bremweg Epe d. Tongerenseweg Epe e. Brinkerweg Emst 4. De panden en units door de gemeente te realiseren en te laten beheren en verhuren door Woonstichting Triada: 5. Vooruitlopend op de kredietaanvraag bij de raad uitgaven te doen voor het transformeren van de onder 2a en 2c genoemde panden. 6. De units te realiseren onder voorbehoud van het beschikbaar stellen van voldoende financiële middelen door de raad. 7. Een vastgoedbeheersysteem aan te schaffen dat voorziet in de behoefte van het professioneel beheren van de gemeentelijke vastgoedlocaties. 8. geheimhouding conform artikel 25 lid 2 gemeentewet op te leggen op de beslisnota van het college en de beslisnota van de raad met onderliggende stukken De gemeenteraad voor te stellen: 9.

Een krediet van € 300.000 excl. BTW beschikbaar te stellen voor de transformatie van de gemeentelijke panden voor de huisvesting van statushouders. 10. Een krediet beschikbaar te stellen van € 1.300.000 excl. BTW voor de realisatie van semi-permanente woonunits voor de tijdelijke huisvesting van statushouders en andere doelgroepen. 11. Een krediet beschikbaar te stellen van € 200.000 excl. BTW voor de inzet van een projectleider, extra ambtelijke ondersteuning en de aanschaf van een vastgoedbeheersysteem t.b.v. de uitvoering van de huisvestingsplannen. 12. De onvermijdelijke structurele lasten van de semi-permanente woonunits te verwerken in de begroting 2023-2026. 13. Een ‘werkbudget’ in te stellen van € 200.000 excl. BTW t.b.v. de realisatie of transformatie van toekomstige panden van derden voor de tijdelijke inzet als huisvesting voor statushouders of voor het dekken van onvoorziene uitgaven in het kader van de huisvesting van statushouders.

INLEIDING Sinds de oorlog in Oekraïne zijn er veel mensen op de vlucht. Het merendeel daarvan blijft in nabijgelegen landen. Maar inmiddels is er al een groot aantal in Nederland aangekomen. De verwachting is dat dit aantal alleen maar zal toenemen. Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen hebben vele inwoners initiatief genomen hen op te vangen in hun huis of in hun recreatieverblijf. Door de schrijnende situatie is de nood hoog. Inmiddels zijn er ca. 130 Oekraïners opgevangen in de gemeente Epe. Voor een groot deel door particulieren. Voor de centrale opvang is inmiddels een coördinatiepunt van de veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG) ingericht. Vanuit het coördinatiepunt worden vluchtelingen in een noodopvanglocatie ondergebracht waar zij tijdelijk kunnen verblijven. Door deze tijdelijke opvanglocaties kunnen de locaties voor langere termijn in gereedheid worden gebracht. VNOG is nog steeds op zoek naar noodopvanglocaties. De gemeente draagt daarvoor locaties aan van voornamelijk particulieren en bedrijven die daarvoor ingezet kunnen worden. Maar ook door het Rijk wordt gevraagd naar alternatieve opvanglocaties voor de andere vluchtelingenstromen. Het Rijk roept gemeenten op om met passende en realistische oplossingen te komen om de uitstroom van statushouders uit AZC’s te bespoedigen. De Provincie ziet toe op het voldoen aan deze taakstelling.

De vluchtelingenstromen zorgen samen met de huidige woning problematiek ervoor dat gemeenten onconventionele oplossingen moeten bedenken om de druk op noodopvanglocaties en AZC’s te beperken. Naast tijdelijke oplossingen wordt ook onderzoek gedaan naar mogelijkheden om permanente nieuwbouw (waaronder de sociale huurwoningen) te versnellen en welke instrumenten daarvoor nodig zijn. De komende jaren vinden er in elk geval door Woningcorporatie Triada ontwikkelingen plaats die er voor zorgen dat de sociale huurwoningvoorraad toeneemt. Er is onderzoek gedaan naar het inzetten van gemeentelijk vastgoed, locaties en vastgoed van derden t.b.v. noodopvang en huisvesting van statushouders. Het onderzoek is als bijlage toegevoegd.

BEOOGD EFFECT Realisatie van geschikte (nood)huisvesting voor Oekraïense vluchtelingen en huisvesting statushouders en andere doelgroepen om daarmee te voldoen aan de door het Rijk opgelegde verplichtingen inzake de taakstelling, de maatschappelijke verplichting voor het huisvesten van deze doelgroepen en het beperken van de druk op de huidige AZC's

ARGUMENTEN 1.1 De noodlocaties zijn geschikt voor opvang van Oekraïense vluchtelingen De locaties zijn bezocht door deskundigen van de gemeente en kunnen met relatief beperkte middelen gereed gemaakt worden om te bewonen als noodopvang. De locaties zijn aangemeld bij de VNOG en wordt afhankelijk van de benodigde capaciteit ingezet als noodopvanglocaties. Indien de locatie aan de Duisterestraat 1 (geschikt voor ca. 86 personen) niet of niet volledig nodig is als noodopvang voor Oekraïners, dan wordt separaat overwogen de locatie in te zetten als aanvullende opvanglocatie (AVO) voor asielzoekers of voor statushouders via de hotel- en accomodatieregeling (HAR). Dit gebeurt in overleg met COA. In totaal kunnen door inzet van deze locaties ca. 118 personen worden gehuisvest. 1.2 Burgemeesters zijn wettelijk verplicht noodopvang te organiseren Met een beroep op het staatsnoodrecht zijn de burgemeesters verplicht fatsoenlijke opvang van Oekraïense vluchtelingen te organiseren. Als de burgemeester zich aan de opvang onttrekt kan hij daarop worden aangesproken door de minister van Justitie en Veiligheid. De burgemeester kan zonder toestemming van de gemeenteraad hierover beslissingen nemen.

2.1/3.1 Dit is noodzakelijk om de taakstelling te halen en bij te dragen aan de huisvestingsproblematiek Gemeenten hebben een wettelijke taak om de mensen die een vergunning hebben gekregen een plaats te geven om te wonen. Gemeenten moeten dus zorgen voor een woning. Meestal is dit een sociale huurwoning. Via de prestatieafspraken met de corporatie is geregeld dat de corporatie zorgt voor de

huisvesting. De huidige taakstelling voor 2022 lijkt gehaald te worden. Gelet op de problematiek bij het COA (de AZC's zitten overvol) en de druk die gemeenten wordt opgelegd door het COA en vanuit het rijk om de doorstroming te bevorderen is de verwachting dat deze taakstelling flink toeneemt de komende jaren. Het is daarom verstandig om tijdelijke doorstroomlocaties te creëren. Dit kan door bestaand vastgoed in te zetten. In 2016 zijn daarvoor 3 gemeentelijke panden ingezet die tot op heden nog worden gebruikt. De voorgestelde locaties en de benodigde aanpassingen zijn weergegeven in bijgaand locatieonderzoek. Daaruit volgt dat de voorgestelde panden geschikt zijn om in te zetten als tijdelijke huisvesting. Hierdoor kunnen binnen een jaar ca. 118-140 statushouders worden gehuisvest. Er wordt rekening gehouden met de huidige gebruikers. Voor verdere toelichting wordt verwezen naar bijgevoegd locatieonderzoek. 2.2/3.2 De locaties kunnen in de toekomst ook tijdelijk andere doelgroepen bedienen Als het vastgoed of de units na enkele jaren niet meer nodig zijn voor de huisvesting van statushouders dan wordt overwogen om het de resterende jaren - de ontheffing is maximaal 10 jaar geldig – in te zetten voor de huidige inwoners die tijdelijk een woning zoeken, vooral voor jongeren biedt dit dan een kans.

Er wordt een tijdelijke ontheffing van het bestemmingsplan aangevraagd om huisvesting mogelijk te maken. Er wordt extra aandacht besteed aan de landschappelijke inpassing van de units op de locaties. 2.3/3.3 Een gemeentelijke investering is noodzakelijk om de druk op AZC's te verlichten en de verwachte hogere taakstelling te halen Triada kan niet voldoen aan de toegenomen vraag naar huisvesting van statushouders binnen de reguliere woningvoorraad zonder dat daardoor de wachttijden voor een sociale huurwoning toenemen. Om te kunnen voldoen aan de te verwachten hogere taakstelling is een investering en beschikbaarstelling van vastgoed door de gemeente noodzakelijk. 4.1 Het beheren van vastgoed is een kerntaak van Triada Verhuur van vastgoed, met name in de sociale huur, is geen kerntaak van de gemeente maar van een woningcorporatie. Triada is bereid om de panden die worden ingezet voor statushouders te beheren voor de gemeente. Volgens de wet mag Triada deze beheerdiensten alleen leveren als er geen interesse is van marktpartijen om dit voor de gemeente te doen. Hiervoor moet een markttoets worden uitgevoerd. Daarbij worden marktpartijen gevraagd om tegen bepaalde voorwaarden dit vastgoed voor de gemeente te beheren. Volgt daarop geen reactie dan mag Triada het beheer uitvoeren. Deze markttoets wordt uitgevoerd na uw besluit.

5.1 Er ligt een hoge maatschappelijke en wettelijke druk voor de realisatie van de locaties Vooruitlopend op de beschikbaarstelling van het krediet worden uitgaven gedaan om de locaties in te zetten. Dit zijn uitgaven die voldoen aan de criteria die daarvoor zijn gesteld. Namelijk onvoorzien, onvermijdbaar en onuitstelbaar. 6.1 De middelen moeten nog beschikbaar worden gesteld door de raad met het oog op het rechtmatig doen van uitgaven door het college Hiervoor wordt verwezen naar bijgevoegd raadsvoorstel. 7.1 Dit is belangrijk voor een goed en professioneel beheer van het vastgoed Vorig jaar is onderzoek gedaan naar een geschikt vastgoedbeheersysteem. De wens en de noodzaak komt ook voort uit de Managementletter 2020 van de accountant om daarmee de risico’s voor vastgoedbeheer te beperken. Nu er meer vastgoedlocaties en gebruikers van gemeentelijk vastgoed zijn en om het vastgoed op een professionele manier te kunnen beheren is de aanschaf van een systeem gewenst. 8.1 Betrokkenen dienen eerst geïnformeerd te worden. Het informeren van betrokkenen dient goed en zorgvuldig te gebeuren alvorens het besluit openbaar wordt. Dat vraagt om voor die periode geheimhouding van de beslisdocumenten met de onderliggende stukken. 9 t/m 11 Hiervoor wordt verwezen naar bijgevoegd raadsvoorstel

KANTTEKENINGEN 2.1 W.G. van der Hulststraat 3 kan ook ingezet worden voor een jongerencentrum Een aantal jaar geleden werd overwogen het pand in te zetten als jongerencentrum via Stichting Koppel. Ook dit is een belangrijke ontwikkeling op maatschappelijk gebied. Er is toen echter voor gekozen dit pand tijdelijk in te zetten als locatie voor de W.G. van der Hulstschool. Het gebouw komt per december 2022 vrij. Het pand kan daarom ook ingezet worden als jongerencentrum. Echter is dit pand uitermate geschikt voor het huisvesten van meerdere bewoners omdat de meeste voorzieningen al aanwezig zijn. Voor het jongerencentrum wordt een alternatieve locatie gezocht.

FINANCIËN •

•

•

• • •

De totale investering in de noodopvang t.b.v. Oekraïners wordt gedekt door de vergoeding van het Rijk en voorlopig geboekt op kostenplaats 606018 kostensoort 443800. Bij de inzet van het gebouw voor asielzoekers als aanvullende opvanglocatie van de COA wordt de investering en de exploitatie gedekt door het Centraal Opvang Asielzoekers (COA). Wordt het gebouw ingezet voor tijdelijke opvang van statushouders dan worden de kosten gedekt via de Hotel- en accomodatieregeling (HAR). De totale investering voor de gemeentelijke panden t.b.v. van statushouders wordt geraamd op € 300.000 excl. BTW . Dit wordt gedeeltelijk gedekt uit de verhuuropbrengst en mogelijk deels door nog beschikbaar te stellen rijkssubsidie(s). De totale investering in semi-permanente units is geraamd op € 1.300.000. Dit betreft een grove raming van de investering in het bouw- en woonrijpmaken. Na uw besluit worden de locaties nader uitgewerkt en zijn de kosten meer definitief te ramen. De dekking van de investering is op dit moment niet voorzien in de begroting. Gelet op het onvoorziene en onvermijdelijke karakter van de uitgaven wordt bij de komende begroting dekking gevonden moeten worden. Dit kan door inzet van eenmalige middelen of door het opnemen van de structurele lasten in de begroting. Hierbij wordt dan uitgegaan van de op dat moment best beschikbare kostenraming.

Dit geldt ook voor de structurele lasten van de exploitatie van de units Er wordt nader onderzoek verricht naar de mogelijkheden voor subsidie. Het totale bedrag voor de realisatie van de plannen en de aanschaf van een vastgoedbeheersysteem zijn geraamd op € 200.000. Het 'werkbudget' bedraagt € 200.000. Daarmee kan het college inspelen op onvoorziene ontwikkelingen op het gebied van huisvesting van statushouders en andere doelgroepen.

COMMUNICATIE Er wordt een communicatietraject gestart om omwonenden en huidige gebruikers van de locaties vroegtijdig te informeren over inzet van de locaties. Het is belangrijk dat de communicatie over dit plan zorgvuldig wordt gedaan. Hiervoor wordt in samenwerking met de eenheid Communicatie en de portefeuillehouders per locatie een plan van aanpak opgesteld. Na uw besluit ontvangen alle belanghebbenden zoals huurders, locatie-eigenaren en direct aanwonenden een algemene brief over de inzet van de locaties. Afhankelijk van de planning worden belanghebbenden zoveel mogelijk persoonlijk benaderd voor een toelichting op de plannen. Omwonenden worden schriftelijk geïnformeerd. Vóor de commissievergadering waarin de kredietaanvraag wordt behandeld, worden informatiebijeenkomsten georganiseerd waar geïnteresseerde inwoners informatie kunnen krijgen over de voorgenomen huisvestingsplannen en maatschappelijke onderwerpen. Raadsleden worden via de griffie daarvoor uitgenodigd.

UITVOERING Noodopvanglocaties • De locaties zijn al aangemeld bij de VNOG • Indien het gebouw aan de Duisterestraat 1 niet nodig is tbv huisvesting Oekraïners wordt in overleg getreden met COA voor de inzet van het gebouw als aanvullende opvanglocatie of tijdelijke huisvesting van statushouders via de Hotel en accomodatieregeling. • Na uw besluit start de voorbereiding voor het geschikt maken van de locaties en worden afspraken gemaakt met de pandeigenaren. Statushouders gemeentelijke panden • Huidige gebruikers van de locaties worden z.s.m. geïnformeerd over de inzet van de locaties. • Met Triada worden afspraken gemaakt voor het beheer. Verdere uitvoering conform de planning in de bijlage. • Na uw besluit worden voorbreidingen getroffen voor het z.s.m. geschikt maken van de gebouwen en locaties conform de planning in het locatieonderzoek.