2022-02-03 Bijdrage 4. geanonimiseerd over F50

Aan de Gemeenteraad van de gemeente Apeldoorn Aan alle leden daarvan Postbus 9033 7300 ES Apeldoorn Betreft: voornemen tot besluit Snelfietspad Epe-Apeldoorn

Geachte Raadsleden, 27-12-2021 In de aanloop naar de kerstdagen, die naar ik hoop voor u allen naar wens verlopen zijn, bereikte mij een aantal rapporten, te weten ‘Beslisnotitie t.b.v. besluitvorming dec.2021, MKBA Fietsroute Apeldoorn-Vaassen dec.2021 en de Nota van inspraak 17 nov. 2021. Allen in opdracht en onder de regie van de Cleantech Regio, en betreffende het beoogde voornemen tot het realiseren van een snelle fietsroute tussen de gemeentes Epe en Apeldoorn. Alvorens na bestudering ervan over te gaan tot inhoudelijke behandeling , lijkt het niet onverstandig allereerst de aanleiding ertoe en het streven en doel ervan nog even naar voren te halen. Volgens mij is het doel het volgende: Het verminderen van de uitstoot van schadelijke stoffen (waaronder CO2) van auto’s door automobilisten te verleiden vaker op de fiets te stappen, hetgeen zou kunnen leiden tot vermindering van congestie en het verbeteren van het milieu en verhoging van de volksgezondheid. Dit is een nogal ambitieuze, ingewikkelde en breed geformuleerde opgave. De gebruikelijke aanpak is dan het veelomvattende probleem op te knippen in hapklare brokken. Als afzonderlijke elementen kun je volgens mij de volgende deelonderzoeken onderscheiden: 1.Welke verkeersstromen ga je onderzoeken en waar bevinden ze zich . 2.Om welke subjecten/doelgroepen gaat het die je wil bereiken. ad.

1: Als je wil kijken naar de verkeersstromen tussen Epe (Vaassen) en Apeldoorn dan is de Zwolseweg de te onderzoeken route. Daarbij is het van belang te weten dat deze aan-en afvoerweg aansluit op de rondweg om Apeldoorn. Dat betekent dat een groot deel van het verkeer via het knooppunt Apeldoorn naar andere bestemmingen in Nederland gaat. Dus slechts een deel ervan behoort tot het woon-werk verkeer Vaasen-Apeldoorn. Hiervan heb ik geen relevante onderzoeksresultaten aangetroffen in de betreffende rapporten. De rapportage gaat uit van prognoses, mogelijke trends en aannames (dus geen Harde data). We weten dus niet hoeveel woon-werkverkeer automobilisten op werkdagen in de ochtend (7.00-9.00 uur) en de avondspits (17.00-19.00 uur) werkzaam 2 zijn in hetzij Noordelijk Apeldoorn dan wel Vaassen. Een deel hiervan bestaat uit vrachtwagens en Busjes die je sowieso niet op de fiets kunt krijgen en zakelijke rijders met (lease-)auto van de zaak die ook geen (financiële) prikkel zullen hebben om te gaan fietsen. Dit alles vermindert de potentiële doelgroep die verleidt zou kunnen worden aanzienlijk. De samenstellers van de onderzoeksrapporten hebben hier geen harde cijfers over en baseren hun conclusies aangaande dit uitermate belangrijke element op aannames. Een ernstige omissie kun je dat toch wel noemen.

Zelfs in het geval de te bereiken doelgroep uit pakweg 50 personen (automobilisten) bestaat is het de vraag hoeveel daarvan voor de geboden verleiding zou bezwijken en voor hoelang. Bij dit

laatste punt ligt het voor de hand (aanname mijnerzijds) dat , zodra de weersomstandigheden verslechteren (regen, sneeuw en tegenwind) , zij zullen terugkeren naar de comfortabele auto of openbaar vervoer. Conclusie: Het uiteindelijke aantal switchers zal uiterst beperkt zijn waarmee de doelstelling niet gehaald wordt en het rendement van de enorme investering dramatisch afneemt (money for nothing) Aangaande dit onderdeel nog een aantal (door mij gesignaleerde) trends die deze conclusie verder versterken: a. Los van het Corona effect, zal er meer worden thuisgewerkt (ICT) b. Alle auto’s tussen nu en 20 jaar worden elektrisch of rijden op waterstof c. Er komt meer en effectiever openbaar vervoer d. Er ontstaat en groter tekort, maar wel meer behoefte aan oorspronkelijke natuur en landschap en meer behoefte aan historische elementen. Anders gezegd; houdt Wenum Groen. 2.Welke doelgroepen/subjecten wil je bereiken? ad.2: Alle metingen Stromenonderzoek die door Cleantech zijn gedaan zijn tellingen van het huidig aantal fietsers die gedurende de dag (dus niet in de spits, en dus maar voor een klein deel woonwerkverkeer) de Anklaarseweg kruisen. Uit het voorgaande mag blijken dat het echter moet gaan om Automobilisten ! Verder is bekend dat het merendeel van de fietsers in de spits bestaat uit scholieren (die hebben dus geen auto).

Waar het gaat om scholieren van de Fruytierschool zij opgemerkt dat zij maar een heel kort stukje van de onderzochte route gebruiken en in de najaar en wintermaanden met bussen worden aan- en afgevoerd. Conclusie: niet relevante onderzoeksresultaten die de noodzaak van een Snelfietspad niet onderbouwen. Eindconclusie van dit onderdeel (het halen van de Doelstelling): De meest essentiële data voor deze rapportages ontbreken (geen betrouwbare, harde cijfers), Waarmee de noodzaak niet is aangetoond alsmede het gewenste te bereiken maatschappelijke resultaat In het nu volgende ga ik in op andere onderdelen die zijn genoemd in de rapportages. 3.De tijdwinst van fietsers als ze gebruik zouden maken van (varianten van) de nu voorgestelde routes: ad.3: De tijdwinst voor fietsers (is dit überhaupt een bepalend argument ?) gaat uit van maximaal te behalen snelheden van 18 tot 22km/u (bron:MKBA) (gaat blijkbaar uit van e-bikes en pedelecsvdh) . De snelheid van een gewone fiets is ca.12 km/u (zonder tegenwind) Als je die twee vergelijkt is er dus tijdwinst te halen, maar die is er dus ook al 3 op het bestaande tracé. Het klopt dus niet die tijdwinst als Bate in te boeken (à €10,00/u) om op die manier een voorstel interessant te doen lijken ( waar komt zo,n bedrag overigens vandaan?) Het merendeel van de gebruikers hebben geen e-bike en de gezondheidsbate valt dan dus ook weg.

Conclusie: Oneigenlijk, niet relevant, argument. 4.Gepresenteerde bate t.g.v. vermindering van uitstoot van schadelijke stoffen: ad.4: Dit zou dus, gelet op de hoofddoelstelling het meest pregnante argument vóór het plan moeten zijn..In het voorgaande is al gesteld dat deze ‘winst’ op zijn minst als discutabel kan worden aangemerkt, maar zelfs als zou er toch sprake kunnen zijn van een significant aantal overstappers (waarvan wordt uitgegaan in het MKBA-rapport), dan wordt die door hen berekend op maximaal gemiddeld ca.€530.000,- over het gehele project. Vooruitlopend op nog te behandelen onderdelen, heb ik de in het MKBA gehanteerde financiële uitgangspunten m.b.t. Investering en beheer/onderhoudskosten alsmede start en tijd van uitvoering

genomen en kom dan uit op een geprognosticeerd Totaal kosten bedrag van ca.65 miljoen. De genoemde Uitstoot Bate is €530.000,- en dat komt neer op ongeveer 0,8 %. Er zijn ongetwijfeld betere rendementen te halen in andere projecten. Conclusie: Dit maatschappelijk en milieu aspect, waar het om zou moeten gaan, zet totaal geen zoden aan de dijk. Daarmee vervalt ook dit argument het project uit te voeren. 5.Het MKBA rapport van Decisio: ad.5:Zoals gebruikelijk bij gecertificeerde (en dus dure) onderzoek bureau’s dekken ook zij zich in tegen toekomstige problemen met de opdrachtgever. Dit gebeurt ook hier door sterk aan te geven dat het gaat om “prognoses’, ‘aannames’.’maximale verwachtingen’ en door ‘andere partijen aangeleverde data’ waarvan ze uitgaan dat die juist zijn. Los van dit alles kun je het rapport als ‘waarschuwend vingertje’ beschouwen, zeker waar het gaat om de Kosten en de ontwikkeling ervan. Zo berekenen ze dat de Totale kosten bij oplevering in 2021 wel tot €49 miljoen. (vanaf €16 miljoen in 2017, waar eerder mee gelokt is, een stijging van gemiddeld €8,3 miljoen per jaar) . Als ik dan uit ga van een mogelijke start in 2023 en stijgingen extrapoleer, dan kom ik op €65,5 miljoen. Ga er maar vanuit dat er tijdens de uitvoering nog het nodige bijkomt, maar dat vult u zelf maar in. Ook is gemeld dat een aantal effecten niet meegenomen zijn in de kostenraming.

Zo ontbreken bijvoorbeeld Sociale en Verkeersveiligheid effecten en de effecten op de Omgeving. Beide lijken mij zeker niet verwaarloosbaar en zouden niet mogen ontbreken. Een ander punt van aandacht in het rekenmodel is de Zichtperiode van de contant gemaakte geld- en effectstromen (inkomsten en uitgaven). Die is gesteld op 100 jaar. Men gaat er dus vanuit dat dit fietspad er in die vorm over honderd jaar nog is en dan ook nog Baten oplevert. Volkomen onzinnig - zie mijn gesignaleerde trends in het voorgaande. Maar op die manier kun je vrijwel alles sluitend krijgen. Het van de bekende econoom Keynes volgend citaat: ‘In the long run, we are all dead ‘ is hier wel op z’n plaats. Conclusie: een rapport met weinig toegevoegde waarde en belangrijke tekortkomingen. En dat voor dat geld ! 6.Het proces: ad.6: De beschrijving van het ruim 6 jaar durend proces (!) is voor een belangrijk deel verwoord in de Nota van Inspraak. Het is tekenend voor de manier van werken dat een groot aantal uitgesproken wensen en bezwaren ‘voor kennisgeving’ werden aangenomen, ‘met dank voor uw mening’ werden afgeserveerd of naar de volgende fase werden doorgeschoven. Klachten hierover tijdens de rit en geuit door leden van de klankbord 4 groep, werden pas na enig aandringen door de wethouder opgepakt en resulteerden in tussentijdse vervanging van de projectleider van Cleantech Regio.

Ook al vroeg in het proces ingediende brieven werden doorgeschoven naar een volgende fase. De informatieavonden zijn door vele bezoekers als overdadig en platwalsend ervaren. Vragen werden ontwijkend beantwoord ‘Dit nemen we mee en wordt later wel behandeld’. Cijfer voor Participatie en informatie: 4 Kosten ervan: 10+ 7.De Investering: ad.7:Op basis van de doorrekening MKBA is de totale investering per 2021 geraamd op ruim €65 miljoen. Afhankelijk van de start en de uitvoeringsduur kan dat nog hoger uitvallen. Uw Raad zou zich moeten afvragen of een dergelijke uitgave van belastinggeld, zeker in deze tijd nog wel politiek verantwoord is. Dit mede gelet op het feit dat er in vele andere beleidsvelden, te denken aan Zorg, Onderwijs,Armoede en Sociale Cohesie, vele tekorten bestaan. 8.Draagvlak: ad.8:Gedurende het gehele proces is al duidelijk geworden dat er geen draagvlak is voor dit voornemen. Twee Wijkraden , een Dorpsraad en het Actiecomité Houdt Wenum Groen (ruim 760 handtekening), alsmede verbolgen agrariërs, zijn mordicus tegen dit plan. Van een gekozen

Volksvertegenwoordiging mag verwacht worden dat zij dit gegeven zwaar laten wegen en in het belang van de inwoners (kiezers) hun toezichthoudende taak en bevoegdheden op de juiste wijze vormgeven. U heeft de bevoegdheden en middelen om ook extern onafhankelijke adviseurs daarvoor in te schakelen om ingewikkelde en uitvoerige rapporten te analyseren. In dat licht is de uitspraak van Benjamin Disraeli wellicht relevant: ‘There are three types of liars: liars, damn liars, and staticians’ In aanloop naar de verkiezingen is het nu de tijd om kleur te bekennen en het gat met uw kiezers te verkleinen, SLOTCONCLUSIE: Cleantech Regio heeft alles uit de kast gehaald om een (euforische) rapportage op te stellen om op die manier de droom van enkele politieke bestuurders uit te laten komen. ‘Je bestelt een Koe en je krijgt een Koe’ Mede door een aantal landelijke affaires (Vliegveld Lelystad, Tatra steel en het Datacentrum Zeewolde en nog andere), is ook in dit proces de indruk ontstaan dat het hier gaat om een voldongen feit en een gelopen race. Uit vele reacties van inwoners, leden van de klankbordgroep,wijken ,dorpsraden en het actiecomité kan dat worden geconcludeerd. De nu voorliggende rapportages zijn onvolledig, deels onjuist en ook het gevolgde proces verdient geen schoonheidsprijs.

Met deze constatering is er voor uw raad geen ander besluit mogelijk dit college voorstel af te wijzen en over te gaan tot de orde van de dag. Ik hoop met deze brief te hebben bijgedragen aan een zorgvuldige besluitvorming van onze Volksvertegenwoordiging, onze Gemeenteraad. Natuurlijk ben ik bereid zo nodig nadere toelichting te verstekken zo die gewenst is. Zo is er wellicht toch nog sprake van enig Vuurwerk rond de jaarwisseling! Ik besluit met alle leden van uw Raad veel wijsheid en al het goede voor het nieuwe jaar toe te wensen. Met vriendelijke groeten, 5