20210216 Gemeente Enkhuizen raadscie-Grondgebied

Enkhuizen: commissie GGB van 16 februari 2021 De raadsleden:

De commissieleden:

Namens het college:

Wethouder E. Heutink, wethouder T.G.C. Luyckx

Voorzitter:

De heer D. Stomp

Griffier:

De heer J.J. den Hollander

Verslag:

Mevrouw Y.T.M. Sinsel (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening

De voorzitter heet iedereen om 20.00 uur welkom bij deze commissievergadering GGB. De voorzitter meldt dat de commissiebehandeling gericht is op beeldvorming. De vergadering wordt in verband met corona digitaal gehouden en met beeld en geluid uitgezonden. 2.

Spreekrecht voor burgers

De voorzitter deelt mee dat er geen aanmeldingen zijn. 3.

Definitieve vaststelling van de agenda

De voorzitter deelt mee dat agendapunt 8, zienswijze 1e begrotingswijziging GGD Hollands Noorden gisteren vanuit de commissie BOFS is doorgeschoven naar deze vergadering. Daarvoor zullen ook wat positiewisselingen bij de fracties plaatsvinden. De voorzitter vraagt om dit aan te geven, zodat de voorzitter de vergadering kort kan schorsen. De agenda wordt aldus vastgesteld. 4.

Gelegenheid tot het stellen van vragen

De voorzitter meldt dat er geen aanmeldingen zijn. 5.

Transitievisie warmte

De voorzitter geeft aan dat het voorgestelde besluit luidt om voor het opstellen van de TransitieVisie Warmte de volgende uitgangspunten vast te stellen: - betaalbaarheid voor iedereen, - open ogen voor innovatie, - we starten in de buurten waar de meeste kansen liggen, - draagvlak bepaalt het tempo, - keuzevrijheid voor bewoners, - collectieve oplossingen eerst. Eerste termijn De heer Dijk maakt zich zorgen of uitgangspunt 1, betaalbaarheid voor iedereen wel haalbaar is. Hoe wordt bij de uitvoering rekening gehouden met de betaalbaarheid voor iedereen? Kan de wethouder toezeggen dat de rekening niet op het bordje van de burger terecht komt? Wie gaat zorgdragen voor de kosten? Is dat de gemeente of kan de gemeente een subsidie vanuit het Rijk verwachten? Dit is onvoldoende duidelijk. Het CDA vraagt om een toelichting. De heer Hoogervorst herinnert aan de digitale bijeenkomst over dit thema. De SP vindt het van belang om hierover met elkaar te spreken, want er moeten passende maatregelen worden genomen om de klimaatverandering te vertragen of te stoppen. In het kader van het Klimaatakkoord hebben de gemeenten in VNG-verband afgesproken werk te maken van een TransitieVisie Warmte (TVW). In het raadsvoorstel staan een aantal uitgangspunten die voor de TVW van Enkhuizen worden gehanteerd. De SP is het eens met deze uitgangspunten.

In het voorgestelde besluit staan een aantal opvallende zaken. Het belangrijkste uitgangspunt is betaalbaarheid voor iedereen. Is bij de uitgangspunten sprake van een volgorde of een rangorde? De SP gaat ervan uit dat in de TVW betaalbaarheid een belangrijk punt wordt en dat het college komt met plannen die de betaalbaarheid voor iedereen garanderen. Het raadsvoorstel is opgemaakt op basis van de input van de commissiebijeenkomst van 8 december. Deze uitgangspunten zou de SP ook noemen, maar de werkwijze is toch niet helemaal zuiver. Bij de informatievoorziening naar het college mist men namelijk het fractieoverleg waardoor

1

wellicht andere uitgangspunten meer gewicht zouden krijgen. Raads- en commissieleden dragen ook verantwoordelijkheid voor hun politiek-ideologische basis. Kan de portefeuillehouder zich vinden in deze lichte kritiek? Verder wordt terecht aangegeven dat stakeholders en inwoners worden geïnformeerd en geraadpleegd. Wie zijn in dit kader de stakeholders? Informeren is ook iets anders dan raadplegen. Hoe ziet de wethouder de waarde van raadpleging in dezen? Op welke momenten vinden informeren en raadplegen plaats? Komt er eerste een concept TVW en volgt pas daarna informeren en raadplegen of andersom? Ten slotte zou de SP-fractie graag zien dat de gemeente een coördinerende of misschien zelfs een regierol neemt bij de warmtetransitie. Het is goed als de gemeente grip houdt op de warmtetransitie door initiatieven op elkaar af te stemmen en door de uitgangspunten te blijven monitoren. De gemeente kan zo sturend optreden als het moet en verbindend handelen als dat wenselijk is. Hoe ziet de portefeuillehouder dit? De heer Sandstra heeft het stuk met belangstelling gelezen. De PvdA kan goed leven met de genoemde uitgangspunten. Een uitgangspunt is dat collectieve oplossingen de voorkeur hebben. De PvdA begrijpt dat, maar anderzijds is er ook keuzevrijheid voor bewoners. Dit kan met elkaar in botsing komen.

Hoe gaat de gemeente daarmee om? Verder is de PvdA van mening dat de warmtetransitie aanhaakt bij de klimaatadaptatie, waarvoor allerlei nationale en Europese subsidies bestaan. In hoeverre kan Enkhuizen aanspraak maken op Europese subsidies waardoor de kosten van de warmtetransitie worden verlaagd? De heer Van Marle is van mening dat de uitgangspunten goed weergeven hoe op de desbetreffende avond hierover is gesproken. Voor een deel van Enkhuizen zouden ook kansen liggen bij geothermie. Zijn er op dit gebied al meer ontwikkelingen? Portefeuillehouder Heutink bevestigt dat de TransitieVisie Warmte (TVW) uit het Klimaatakkoord voortvloeit. Enkhuizen is daaraan gehouden en krijgt voor het opstellen van de visie en het inrichten van het proces financiële middelen. Tot nu toe zijn die middelen toereikend. In antwoord op het CDA legt de wethouder uit dat dit niet voor iedereen gratis zal zijn. Dat kan het college niet garanderen. Dit is een ingewikkelde transitie en in deze notitie worden de belangrijkste uitgangspunten en kaders voor Enkhuizen vastgesteld. Betaalbaarheid staat in Enkhuizen op nummer 1. De heer Hoogervorst begrijpt per interruptie dat de financiële middelen bedoeld zijn voor het opstellen van de visie en dus niet voor de uitvoering van maatregelen. Klopt dat? Portefeuillehouder Heutink antwoordt bevestigend.

Deze middelen van het Rijk zijn bedoeld voor het opstellen van de visie, voor het spreken met inwoners, voor stakeholderontmoetingen, et cetera. Tegelijkertijd ligt er ook een logische suggestie om te bekijken in hoeverre subsidies binnengehaald kunnen worden. Het eerste doel is gericht op 2050. De eerste TransitieVisie Warmte is een dynamisch document dat telkens aan nieuwe inzichten, ontwikkelingen en behoeften wordt aangepast. Betaalbaarheid voor inwoners staat nadrukkelijk in het lijstje. Verder stelt de SP een aantal vragen over de digitale bijeenkomst. Het is mooi dat de SP het eens is met de uitgangspunten. Nu wordt immers getoetst of de raad het hiermee eens is. Men zal ook enigszins moeten trechteren en maximaal zes uitgangspunten moeten kiezen. Dit lijstje is niet bedoeld als een rangorde, maar zijn zes gelijkwaardige uitgangspunten. Op 8 december is in een creatief proces gevraagd aan raads- en commissieleden om mee te denken. Raads- en commissieleden kunnen vervolgens ter voorbereiding van deze commissie en de besluitvorming in de raad de input vanuit het fractieoverleg meenemen. Het is dus niet zo dat de fractie helemaal over het hoofd wordt gezien. Verder is het altijd mogelijk om moties in te dienen. Vervolgens legt de wethouder uit dat de stakeholders genoemd worden in de connotatie. Momenteel is het informeren en raadplegen heel moeilijk.

Dit wordt digitaal gedaan. Vandaag stond hierover een advertentie in de krant. De wethouder dankt de ambtenaar hiervoor. Via verschillende mediums wordt geprobeerd om informatie op te halen. Verder wordt de rol van de gemeente door de raad in de TVW ingevuld. Indien de raad vindt dat de gemeente een regierol moet vervullen, wordt dat zo ingevuld. In die zin kan de raad in dit proces nog veel invullen. Voor een deel staan collectieve oplossingen en de individuele keuzevrijheid inderdaad op een gespannen voet met elkaar, maar dat hoeft niet. Dit zijn echter wel de uitgangspunten waarmee men zal moeten werken. De raad moet daarin een keuze maken. Verder kijkt de gemeente ook naar Europese subsidies. De heer Sandstra vraagt per interruptie of het ook mogelijk is dat mensen pas op een later moment mogen aansluiten. Portefeuillehouder Heutink antwoordt dat alles mogelijk is. De wethouder kan zich goed voorstellen dat eerst wordt bekeken wat bij nieuwbouwprojecten mogelijk is. In de presentatie zit ook veel data die interessant is om te bekijken. Die data maakt bepaalde wijken in eerste instantie geschikter dan andere wijken. Dit is een proces wat in kleine en misschien ook grotere stappen gedaan moet worden. Momenteel wordt vastgesteld welke zaken de raad daarin het belangrijkste vindt. De wethouder legt uit dat de Europese subsidies ook gelden voor klimaatadaptatie en de TVW.

Een ambtenaar binnen de SED heeft zich hierin gespecialiseerd en wordt hierop bevraagd. Verder biedt geothermie kansen voor Enkhuizen. Op Westfries niveau trekken drie mensen deze kar. De wethouder heeft hierover echter nog geen terugkoppeling gehad. Tweede termijn

2

De heer Hoogervorst dankt de wethouder voor de beantwoording. De vraag of bij de uitgangspunten zoals verwoord in het besluit een rangorde zit, is blijkbaar beantwoord. De heer Jans heeft meegedaan aan de bijeenkomst op 8 december. Die bevindingen staan in dit stuk. Talrijke vragen staan natuurlijk nog open, maar zullen in het proces telkens aan de orde komen. Dit is een akkoordstuk voor de HEA-fractie. De heer Overwijn stelt vast dat de wethouder spreekt over keuzevrijheid, maar op pagina 34 staat duidelijk dat aardgas geen keuze is. De VVD vraagt uitleg. De heer Van Dalfsen vindt het een duidelijk verhaal. Voor de CU/SGP staat de betaalbaarheid bovenaan. Portefeuillehouder Heutink legt uit dat de situatie bij iemand die niet van het gas af wil, afhangt van waar diegene woont en hoe het proces zich ontwikkelt. Het houdt natuurlijk op als ergens uiteindelijk geen gas meer wordt geleverd. Bij collectieve voorzieningen gaat het altijd om een balans tussen individualiteit en collectiviteit. De raad bepaalt de belangrijkste uitgangspunten. De wethouder denkt dat de zes uitgangspunten deels naast elkaar kunnen staan. Het is een zoektocht waarbij een belangenafweging moet worden gemaakt en in de raadsvergadering worden de belangrijkste uitgangspunten bepaald. De voorzitter vraagt of dit een akkoordstuk is. De heer Dijk vraagt om dit te agenderen als bespreekstuk.

De heer Hoogervorst vraagt ook om dit te agenderen als bespreekstuk, want de SP vindt de regierol of de coördinerende rol van de gemeente heel belangrijk. De voorzitter concludeert dat het raadsvoorstel geagendeerd wordt als een bespreekstuk in de raad. 6.

Klimaatadaptatie

De voorzitter geeft aan dat het voorgestelde besluit luidt om klimaatambitie B met de bijbehorende adaptatiestrategie vast te stellen. Eerste termijn Mevrouw Nauta stelt vast dat de vraag is of de raad klimaatambitie B voldoende vindt. De SP wil het beste voor Enkhuizen en dan zou men voor klimaatambitie C moeten gaan, maar de financiële situatie is zodanig dat dit te hoog is gegrepen. Ambitie B zou dan een goed alternatief zijn. In de komende jaren kan de financiële situatie van Enkhuizen in positieve zin echter nog wijzigen. Is de huidige keuze voor klimaatambitie B in beton gekozen of is het ook mogelijk om tussentijds geheel of gedeeltelijk naar niveau C te gaan? De heer Jans hoopt dat voor de luisteraars duidelijk is dat de vraag voorligt om te kiezen tussen A, B of C. Niveau A betekent dat het beschermingsniveau gelijk blijft, ambitie B is de meest gunstige verhouding tussen maatschappelijke kosten en baten en ambitie C kiest voor een groene en aantrekkelijkere leefomgeving. Het college stelt nu voor om de gulden middenweg te kiezen. HEA kan zich in het collegevoorstel vinden, zeker gezien de financiële situatie van Enkhuizen. Wanneer krijgt de raad een raming van de te verwachten kosten? De heer Stelwagen sluit aan bij de vraag van de SP over ambitieniveau C. Tot 2050 is immers nog een lange tijd.

In de klimaatstresstest staan nog een aantal zaken waarin geïnvesteerd moet worden. D66 is bang dat als er geld tekort is, het alleen nog over wateroverlast zal gaan. Er moet echter ook aandacht zijn voor vergroening en meer bomen. In de kadernota is afgesproken dat Enkhuizen in de eerste periodes geen bomen gaat herplanten. D66 vraagt om een tijdslijn op te stellen. Wanneer zijn de verwachte uitgaven nodig? D66 hoopt dat het op dat moment beter gaat met de financiën van Enkhuizen. De griffier krijgt het bericht dat veel beelden in de uitzending voor het publiek stilstaan. Het voorstel van de technicus is om de vergadering kort te schorsen voor een reset. De voorzitter schorst de vergadering tot 20.35 uur. Schorsing De voorzitter hervat de vergadering om 20.50 uur. De voorzitter deelt mee dat de heer Sandstra en de heer Westerveld net aan het woord zijn geweest. De voorzitter vervolgt met de eerste termijn. De heer Van Dalfsen vindt klimaatambitie B het meest redelijke plan, vanwege de financiële consequenties. Klimaatambitie B biedt ook de meest gunstige verhouding tussen maatschappelijke kosten en baten.

3

Portefeuillehouder Heutink kan de bijdrage van de heer Westerveld hierbij helaas niet betrekken. Die bijdrage was gericht op de TransitieVisie Warmte, het van het gas af gaan en wat dit voor bedrijven betekent. Misschien kan de wethouder hierover nog separaat met de heer Westerveld in gesprek gaan. In antwoord op de SP legt de wethouder uit dat dit traject om de vijf jaar wordt herzien. Na vijf jaar vindt opnieuw een klimaatstresstest plaats, dus een analyse van de stand van zaken met de verschillende parameters. Het is overigens ook interessant om te bekijken wat er gebeurt bij een overstroming. Dus op het moment van de evaluatie kan het niveau weer aangepast worden. Dit is een continu proces wat wordt gemonitord. Niveau B is niet alleen financieel aantrekkelijk, want niveau C kost niet alleen veel meer geld, maar de relatieve meeropbrengst is niet dusdanig groot dat dit doorslaggevend is. Verder komt de raming van de te verwachten kosten van uitvoeringsprojecten in het uitvoeringsprogramma te staan. Daarnaast wordt dit ook meegenomen bij het groot onderhoud. Ook zijn er veel subsidiemogelijkheden, maar bij bijna alle subsidies moet men regionaal optrekken. De heer Jans vraagt per interruptie wanneer de raad het uitvoeringsprogramma tegemoet kan zien. Portefeuillehouder Heutink zal het antwoord later aanreiken, zo niet schriftelijk.

In antwoord op de SP legt de wethouder nogmaals uit dat het mogelijk is om later over te gaan naar niveau C. De bedoeling van dit traject is om telkens combinaties te maken. Groen is goed voor de hittestress en voor de waterberging. Dat is klimaatadaptatie, maar groen is ook goed voor de biodiversiteit en voor recreatie. De bedoeling is om zaken integraal te bekijken. Verder dankt de wethouder de heer Sandstra voor de positieve bijdrage. Kiezen voor niveau B betekent inderdaad niet dat Enkhuizen stil kan zitten. Men zal hard moeten werken om het huidige risiconiveau in de komende vijf jaar te behouden. De wethouder bedankt de heer Sandstra dat hij dit aan de orde stelt. Daarnaast kan de wethouder nu nog niets zeggen over de verhouding tussen subsidies en kosten. Bij het uitvoeringsprogramma komt hierover hopelijk meer duidelijkheid. Ten slotte dankt de wethouder de CU/SGP voor de steun. Tweede termijn Mevrouw Nauta neemt aan dat dit voorstel ook aan de buurgemeenten wordt voorgelegd. Kiezen zij ook voor niveau B? Trekken de gemeenten samen op? Portefeuillehouder Heutink antwoordt bevestigend. De Westfriese gemeenten trekken gezamenlijk op. Men heeft samen bekeken wat een begaanbare, betaalbare weg is en de colleges kiezen voor niveau B. Dit voorstel wordt aan de raden voorgelegd. De wethouder hoopt dat alle raden positief hierop zullen reageren.

De voorzitter vraagt of dit een akkoordstuk is. De heer Jans antwoordt bevestigend, mits de vraag nog wordt beantwoord wanneer de raad het uitvoeringsprogramma tegemoet kan zien. Deze vraag zal nog op Agora worden gesteld. De voorzitter concludeert dat het raadsvoorstel geagendeerd wordt als een akkoordstuk in de raad. Mogelijk kan in de raadsvergadering nog anders worden besloten. 7.

Peilnota Afvalbeleidsplan (niet bespreken, alleen vragen stellen in Agora)

Punt wordt niet behandeld. 8.

Zienswijze 1e begrotingswijziging GGD Hollands Noorden

De voorzitter deelt mee dat agendapunt 8 gisteren vanuit de commissie BOFS is doorgeschoven naar deze vergadering. De voorzitter geeft aan dat het voorgestelde besluit luidt om een positieve zienswijze af te geven op de eerste begrotingswijziging 2021 GGD HN. De voorzitter vraagt welke fracties van woordvoerder willen switchen. Mevrouw Keesman geeft aan dat mevrouw O’Bryan de woordvoerder is van de SP. De heer Dijk meldt dat de heer Venneman het over neemt. De voorzitter stelt vast dat deze mensen al toegelaten zijn. Eerste termijn Mevrouw O’Bryan begrijpt dat wettelijke verplichtingen ertoe dwingen om het budget voor de privacybescherming en de informatievoorziening uit te breiden, want dit is momenteel bij de GGD niet op orde. Het is goed om te vernemen dat de verhoging van de deelnemersbijdrage GGD per inwoner niet doorgaat en dat het begrotingstekort uit de algemene reserve wordt bekostigd.

4

De SP heeft gisteren in de commissie BOFS al vragen gesteld bij de behandeling van de zienswijze van de gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast heeft de SP ook vragen gesteld in Agora. Er wordt een fors bedrag gevraagd voor de versterking van de managementstructuur voor de JGZ. De SP weet echter niet wat op dit moment niet goed gaat. Verder heeft de SP nog vragen over de bedragen. Er zit verschil tussen de bedragen in de kaderbegroting en de begrotingswijziging. De SP heeft deze technische vragen ook in Agora gesteld. De voorzitter legt uit dat de technische vragen inderdaad via Agora worden beantwoord. De heer Sandstra zal eventueel nog technische vragen in Agora stellen. In het stuk wordt gesproken over een takenherschikking waarvoor € 160.000 nodig is. De PvdA vraagt naar een onderbouwing van dat bedrag. Voor dat bedrag kan men immers behoorlijk wat personeel aantrekken. Portefeuillehouder Luyckx legt uit dat het college het belangrijk vindt dat een dergelijke substantiële begrotingswijziging aan de raad wordt voorgelegd. Dit had formeel in het AB/DB afgehandeld kunnen worden. In de commissie BOFS is al uitgebreid gesproken over de problemen rondom privacy en informatiebeveiliging binnen de GGD. De wethouder heeft toen ook gemeld dat hij om 20.02 uur een stuk ontving waarin staat dat de korte termijn slagen bij de beveiliging van de GGD worden uitgevoerd.

Daarmee is men echter niet verlost van het probleem rondom informatiebeveiliging en privacybescherming. Een onderdeel van deze begrotingswijziging is om dat goed op orde te brengen. De wethouder is niet genoeg deskundig op gebied van privacy, maar wel op het gebied van het proces. Dit probleem speelt al een tijdje en komt maar steeds niet op orde. Dit heeft ook te maken met de druk vanuit de landelijke politiek op de GGD’s. Soms worden overhaaste beslissingen genomen die te weinig geborgd zijn naar de toekomst toe. De wethouder vindt dat de equipage om dat allemaal te doen onvoldoende aanwezig is, vandaar deze begrotingswijziging. Daarnaast gaat het ook om de JGZ, waar men telkens tegen wachtlijsten aanloopt. Die wil men terugbrengen en het vergt een groot bedrag om dat op orde te brengen. Dit heeft onder andere te maken met de managementstructuur. Deze is destijds opgezet rondom het model van zelforganisatie. Die managementstructuur heeft onvoldoende gefunctioneerd en daarom moet een herschikking plaatsvinden. Er moet dus een nieuw model worden geïmplementeerd waardoor de GGD beter dienstbaar kan zijn. Vanuit de cliënten en medewerkers ontstaat ook een veranderende behoefte met betrekking tot het management van die organisatie. Tegelijkertijd is de GGD goed bezig met alles rondom de monitoring van corona. Dit vergt enorm veel inspanning.

De benodigde structuur groeit, maar noopt ook tot deze begrotingswijziging. Daarbij gaat het met name om de informatiebeveiliging en privacybescherming in de JGZ. Een voordeel is dat er minder meldingen zijn bij de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), die vorig jaar is ingevoerd. De wethouder is van mening dat deze begrotingswijziging noodzakelijk is. Dit had niet in deze commissie en de raad en de zeventien andere raden besproken hoeven worden, maar het college vindt dit dusdanig belangrijk dat dit toch bij de gemeenteraad bekend wordt. De wethouder durft qua informatiebeveiliging en privacy niet naar de toekomst te kijken. Beveiliging is een nationaal en internationaal issue. Tweede termijn De heer Jans bedankt het bestuur van de GGD dat men toch met deze informatie naar buiten is gekomen. Een compliment daarvoor is op zijn plaats. De heer Sandstra sluit aan bij de woorden van HEA. Voor de doorontwikkeling van de JGZ is dus een takenherschikking nodig. Daarvoor zou men eigenlijk niet veel meer mensen nodig moeten hebben. Voor die takenherschikking wordt echter wel € 160.000 gevraagd voor tijdelijk meer personeel. Om hoeveel mensen gaat dat en wat moeten zij gaan doen? De heer Van Dalfsen dankt de wethouder voor de duidelijke uitleg. Het is positief dat deze overschrijding uit de reserve kan worden gehaald.

Hoe moet dat financieel gezien in de komende jaren? Moet de raad zich hierover zorgen maken? Portefeuillehouder Luyckx dankt voor de complimenten. Enkhuizen heeft hierop gestuurd. De wethouder is van mening dat een bedrag van ruim € 500.000 zeker besproken moet worden. De wethouder geeft het compliment ook door. Verder kan de wethouder helaas geen antwoord geven op de vraag over de toekomst. De toekomst is ongewis. Hopelijk stabiliseert de situatie zich. Verder staat in de bijlage vermeld dat het bij de takenherschikking onder andere gaat over de vervanging van personeel dat langdurig ziek is. HEA mag deze vraag ook nogmaals in Agora stellen, zodat de GGD dit kan beantwoorden. De wethouder is blij met de positieve insteek van de commissie. De raad wordt in de loop van volgende week verder op de hoogte gesteld over de hack van GGDgegevens. De voorzitter concludeert dat het raadsvoorstel geagendeerd wordt als een akkoordstuk in de raad. 9.

Sluiting

De voorzitter dankt iedereen voor de aanwezigheid en wenst iedereen nog een fijne avond.

5