Presentatie Opkomst, opkomstbevordering en wat de gemeenteraad eraan kan doen
Tekst van het document
Over opkomst, opkomstbevordering en wat de gemeenteraad eraan kan doen
Opkomst en opkomstbevordering •
Verkiezingsopkomst in Eindhoven: wat is er aan de hand?
•
Wat weten we over de achtergronden van niet-stemmen?
•
De werkelijkheid achter opkomstcijfers: wat is het probleem?
•
Wat kunnen we doen; aan welke knoppen kunnen we draaien?
Opkomst in Eindhoven: altijd laag Opkomst bij Tweede Kamerverkiezingen 90
80 70 60 50 40 1989
1994 landelijk
1998
2002
Eindhoven
2003
2006
2010
Lineair (landelijk)
2012
2017
2021
Lineair (Eindhoven)
Opkomst in Eindhoven: altijd laag Opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen 80 75 70 65 60 55 50 45 40 1990
1994 landelijk
1998
2002
Eindhoven
2006
2010
Lineair (landelijk)
2014
2018
2022
Lineair (Eindhoven)
Opkomst in Eindhoven: veel lager bij gemeenteraadsverkiezingen Opkomst bij Tweede Kamerverkiezingen 80 75 70 65 60 55 50 45 40 1989
1990
1994
1998 GR
2002
2003 TK
2006
2010
Lineair (GR)
2012
2014
2017
Lineair (TK)
2018
2021
2022
Opkomst In Eindhoven: grote verschillen tussen wijken •
Tongelre: 60%
•
Gestel: 55%
•
Strijp: 20%
•
Woensel-Noord: 20%
Wat weten we over niet-stemmen? •
Landelijk kiezersonderzoek gemeenteraadsverkiezingen
•
Onderzoek in steden: Almere, Arnhem, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Den Helder, Weert
Achtergronden niet-stemmen • •
• •
Persoonskenmerken: vrouwen, mensen met praktische opleiding, jongeren en mensen met migratieachtergrond blijven vaker thuis Houdingen en opvattingen: •
Politiek vertrouwen
•
Politiek zelfvertrouwen
•
Politieke kennis en interesse
•
Ervaren relevantie gemeentebestuur
•
Binding met gemeente en regio
De invloed van deze factoren is net zo groot als bij eerder verkiezingen Daling opkomst gemeenteraadsverkiezingen 2022 lijkt niet bijzonder
Houding lokale politiek “Gemeenteraadsleden bekommeren zich niet zoveel om de mening van mensen zoals ik” Eens Oneens Weet niet / geen mening
19
2022
38
42
24
2018
41 32
2016
36
20
48
43
2014
38
2010
62
2006
63
27
27
1998
46
44
1994
49
34
38
1986 0
20
11
31
53
2002
20
20 10 17
40 40
60
6
23 80
100
Opkomst in Eindhoven: lager bij gemeenteraadsverkiezingen Opkomst bij Tweede Kamerverkiezingen 80 75 70 65 60 55 50 45 40 1989
1990
1994
1998 GR
2002
2003 TK
2006
2010
Lineair (GR)
2012
2014
2017
Lineair (TK)
2018
2021
2022
Waarom stemmen mensen die landelijk wel stemmen, lokaal niet? •
Persoonskenmerken: vrouwen, jongeren en mensen met migratieachtergrond laten raadsverkiezingen vaker links liggen
•
Houdingen en opvattingen: •
Vertrouwen in lokale politiek leidt ertoe dat men bij gemeenteraadsverkiezingen thuisblijft
•
Net als interesse in landelijke politiek
Achtergronden niet-stemmen: onderzoek in andere steden • Lokale politiek én lokale politici zijn voor inwoners
onzichtbaar • Niet-kiezers hebben vaker negatieve ervaringen met de gemeente • Sociale omgeving bepaalt of mensen wel of niet gaan stemmen
Achtergronden niet-stemmen: onderzoek in andere steden • Stemmers en niet-stemmers lijken veel op elkaar • In wijken met lage opkomst zijn stemmers net zo negatief
over de gemeente als niet-stemmers • Inwoners van bepaalde wijken voelen zich niet gehoord
Is dit het echte probleem? Opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen 80 75 70 65 60 55 50 45 40 1990
1994 landelijk
1998
2002
Eindhoven
2006
2010
Lineair (landelijk)
2014
2018
2022
Lineair (Eindhoven)
Lage opkomst: wat kunnen we eraan doen? • Intensiveer en verbeter de raadscommunicatie • Laat zien wat de raad besluit en hoe dat is gebeurd
• Ben als gemeenteraad meer zichtbaar in de samenleving • Laat jezelf ook buiten campagnetijd zien • Vergader op locatie
Lage opkomst: wat kunnen we eraan doen? • Verbeter het (klant-) contact met inwoners • Zorg ervoor dat inwoners zich meer serieus genomen voelen
• Versterk het stadsdeelgericht werken •
Geef wijken meer het gevoel dat ze erbij horen
Lage opkomst: vooral partijen zijn aan zet! Richt campagneactiviteiten ook op wijken met een lage opkomst! - ‘getting the vote out’-strategie leidt ertoe dat bepaalde wijken
door iedereen worden overgeslagen - Juist hier zit veel kiezerspotentieel - Juist hier moet vertrouwen in de lokale politiek worden hersteld
@ NeckervanNaem