Presentatie cultuur Startprogramma nieuwe raad 11 juni DEF
Tekst van het document
Cultuur Presentatie startprogramma raad 11 juni 2026
Introductie •
Eindhoven staat als 5e stad van Nederland op de: o 25e plaats op de woonaantrekkelijkheidsindex (waar cultuur ook in is meegenomen); o 18e plaats aangaande podiumkunsten en nachtcultuur. o 16e plaats aangaande het gemeentelijk cultuurbudget per inwoner; ▪ Eindhoven 211 euro per inwoner, Amsterdam 257, Rotterdam 266, Den Haag 244, Utrecht 243, Arnhem 255 en Groningen 252. ▪ Als Eindhoven een vergelijkbaar bedrage per inwoner zou uitgeven, vraagt dit een verhoging van het cultuurbudget met structureel 10 miljoen. Dit sluit aan op de groei en ambities van de stad. • Maar: de gemeentelijke cultuur uitgaven zijn gedaald van 3,6% naar 3,2% (van de totale gemeentelijke uitgaven).
• • • • •
2
De indexatie van de culturele subsidies blijft achter bij de inflatie. Meer investeren in kunst in de openbare ruimte, zowel in nieuwe kunstwerken als in beheer en behoud. Belang om de financieel kwetsbare culturele basis op orde te krijgen in relatie tot komst Rijksmuseum Eindhoven en de katalyserende rol hiervan. Het toekomstbestendig maken van cultureel maatschappelijk vastgoed (IHP Cultuur; van incident naar strategie). Dit vraagt om een Cultuurvisie 2040 die aansluit op de ambities van de stad, met een vierjarige agenda die helpt om impact-gericht te investeren in cultuur om tot resultaten te komen voor de stad en samenleving.
Schaalsprong 2040 De schaalsprong waar Eindhoven voor staat vraagt niet alleen om nieuwe stenen, maar vooral om het bouwen aan een veerkrachtige, hechte en inspirerende samenleving. Cultuur speelt daarin een cruciale rol.
Cultuur biedt ruimte voor verbeelding en dialoog, versterkt identiteit, stimuleert talentontwikkeling, verbindt oude en nieuwe Eindhovenaren en draagt bij aan een aantrekkelijk en leefbaar stedelijk klimaat (vestigingsklimaat, talent). Het culturele ecosysteem is daarmee onmisbaar voor een toekomstbestendige stad. Het Eindhovense culturele ecosysteem is het weefsel dat de stad (ver)bindt en moet meegroeien met de schaalsprong 2040 - kwantitatief, maar ook kwalitatief. De komst van het Rijksmuseum Eindhoven kan hierin een katalyserende rol spelen.
3
Agenda
4
•
Stichting Cultuur Eindhoven (SCE)
•
IHP Cultuur (Integraal Huisvestingsplan)
•
Design en ateliers
•
KOR - Kunst en design in de openbare ruimte
•
Rijksmuseum
Stichting Cultuur Eindhoven (SCE) 5
SCE: Stichting Cultuur Eindhoven •
Stichting Cultuur Eindhoven stelt de concept Cultuurbrief (20252028), het beleidskader voor kunst en cultuur van de gemeente, op en geeft hier, na vaststelling door de raad, uitvoering aan,
•
inclusief de bijbehorende subsidieverordening Cultuur Eindhoven 2025-2028,
•
in mandaat van het college.
SCE kent drie rollen:
6
•
Fonds: subsidieverstrekker (€24.311.000 in 2026).
•
Expert: vervult een centrale rol als expert op het gebied van kunst en cultuur in de stad. De organisatie ondersteunt culturele instellingen, makers en de gemeente met advies en beleidsontwikkeling, en versterkt de sector door kennisdeling, netwerkvorming en initiatieven die inspelen op lokale en landelijke ontwikkelingen.
•
Verbinder: vervult een verbindende rol binnen de culturele sector, door partijen met elkaar in contact te brengen en samenwerking te stimuleren.
SCE: Stichting Cultuur Eindhoven
7
Voorjaar 2027
Najaar 2027
Eind 2027
Cultuurscan door SCE als start van het proces om te komen tot een nieuwe Cultuurbrief 20292032.
Aanbieding concept Cultuurbrief en bijbehorende subsidieverordening Cultuur Eindhoven 2029-2032 door SCE aan het college.
Vaststellen Cultuurbrief en verordening Cultuur Eindhoven 2029-2032 door de raad (november/december 2027).
IHP Cultuur (Integraal Huisvestingsplan) 8
Doel en definitie Een IHP Cultuur... •
heeft als doel een toekomstbestendige, financiële planning van huisvesting te waarborgen, waarmee de gemeentelijke ambities worden behaald en risico's worden beheerst.
•
draagt bij aan een inclusieve, toekomstgerichte stad waarin ruimte is voor ontmoeting, expressie en samenwerking.
•
Zie ook het volgende artikel op het ED over het belang van cultuurruimte in Eindhoven.
9
Vraag en aanbod (Toekomstige) vraag • Op basis van Programma Voorzieningen en doelgroepenmodel, specials en ateliers (SWECO rapport). Prognose model gecombineerd met culturele doelgroepen model. •Aanbod Kostendatabase: Bouwkostencompas • Eigen panden (verduurzaming instandhouding); • Gehuurde panden cultuur portefeuille; • Soort panden onder andere: o Musea; o Podia; o Wijkcentra (m2 bruto vloeroppervlak Cultuur); o Bibliotheek de Witte Dame/bibliotopen.
Vervolgstappen ➢ Prognosemodel bespreken met partners BIS (basisinfrastructuur), stakeholders & wijkmanagers; ➢ DDE (Design Development Eindhoven) & Vastgoed: vastgoed lijnen; ➢ Investeringsopzet incl exploitatie & subsidies; ➢ Eind 2026 IHP Cultuur vaststellen in de raad.
10
Stavaza financiële verkenning Financieel gevolg tot 2040* € 33.000.000
Huidige metrage gemeente 8965 m2
Groei en tekort 17790 m2
Programma voorzieningen
62737 m2
15700 m2
€
61.800.000
Cultureel erfgoed & eigen gebruik
5920 m2
0 m2
€
4.200.000
Specials (depot, Sectie C, Muziekgebouw, Rijksmuseum) Totaal
0 m2 77622 m2
60506 m2 93996 m2
€ €
167.000.000 266.000.000
Ateliers
*Onzekerheidsmarge = 20%
Reeds besloten / verduurzaming & gasloos bouwen Vastgoed beleid toekomst / verduurzaming & gasloos bouwen
11
€
2.200.000
€
14.000.000
Aparte besluitvorming (specials)
€
167.000.000
Besluit IHP (besluitvorming in Q4)
€
82.800.000
Totaal
€
266.000.000
Design en ateliers
12
Design en ateliers Eindhoven is het centrum van een wereldklasse technologie ecosysteem én een wereldklasse design ecosysteem: •
‘Brightest minds’ op technologisch gebied;
•
‘Brightest minds’ op het gebied van ontwerp, creativiteit en verbeeldingskracht;
•
En daar bovenop veel potentie en waarde in de kruisbestuiving tussen het economische en maatschappelijke.
Extra impuls voor het design ecosysteem •
Uitbreiding en behoud van atelierruimte. o Aankoop creatieve cluster Sectie C (behoud bestaand). o Er is een tekort aan atelierruimtes: eigen vastgoed inzetten?
13
•
Inzet op nieuwe Stichting Design Development Eindhoven met als doel versterking design als economische sector.
•
Budget: incidenteel € 200.000 per jaar voor de organisatie tot 2029. Eenmalig € 1,5 miljoen fonds design.
KOR - Kunst en design in de openbare ruimte 14
"Eindhoven, niet alleen gebouwd maar ook verbeeld"
15
•
Kunst en design als drager van identiteit, verbinding en toekomst;
•
Kunst als ontmoetingsplek, sociaal weefsel van de stad;
•
Kunst als gezicht van gebiedsontwikkeling;
•
Kunst, passend bij de schaalgrootte van de stad.
Status quo Het college van B&W heeft naar aanleiding van de volgende motie de opdracht gegeven om aan de slag te gaan met een kader (zie Raadsbrief Kunst in de openbare ruimte ), maar: •
Verdichting en herinrichting vragen om herplaatsing of verwijdering van kunstwerken;
•
Er komen steeds meer nieuwe initiatieven voor kunstwerken;
•
Onderhoudsbudget is niet afgestemd op de groei van de collectie;
•
Druk op onderhoud en beheer neemt toe door groeiende collectie; o Huidige collectie bestaat op dit moment uit 600 kunstwerken.
16
•
Kunstwerken belanden onnodig in opslag;
•
Geen duidelijk collectiemanagement;
•
Geen volledig overzicht van de collectie.
Wat gebeurt er als we niets doen?
17
Rijksmuseum Eindhoven
18
Rijksmuseum Eindhoven • •
•
•
•
19
Gemeente en Rijkmuseum zijn een Letter of Intent (LoI) overeengekomen. Deze LoI bevat: • De voorgenomen locatie van het Rijksmuseum Eindhoven (parkachtige omgeving ter hoogte van Bunkertoren – Kennedylaan/TUe); • De uitgangspunten van de beoogde samenwerking. De geraamde bouwkosten bedragen om en nabij €80 miljoen; geraamde exploitatiekosten om en nabij €11,5 miljoen; tussen de € 10 miljoen en € 13 miljoen. Realisatietijd: 6 á 8 jaar.
Zie voor meer achtergrondinformatie over het raadsvoorstel: Raadsvoorstel Rijksmuseum Eindhoven
Status quo en toekomst •
Op 10 maart j.l. is de Letter of Intent voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan de gemeenteraad. Slotsom; o Zeer brede steun; de gemeenteraad is groot voorstander. o Aangenomen amendement over de relatie met bredere culturele sector: • ‘Om de positieve impuls die het Rijksmuseum geeft aan cultureel Eindhoven (dit) ook te benutten voor het (financieel) versterken van de bredere culturele sector.'
• 'De energie die los is gekomen in de stad bij de komst van het rijksmuseum ook te benutten om voor investeringen in de bredere culturele sector te zorgen.’
•
Daarnaast is er ook breed draagvlak in regio; een toonaangevend internationaal museum staat op de shortlist aan topvoorzieningen in de regio.
Dit jaar:
20
•
December 2026: vaststellen en ondertekenen samenwerkingsovereenkomst (SOK) tussen gemeente en Rijksmuseum, met daarin afspraken over: ontwikkeling, visie, ontwerp en bouw van Rijksmuseum Eindhoven; vormgeving en governance voor exploitatie; sponsoren en subsidies; samenhang met culturele instellingen in de regio; programmering en placemaking komende jaren.
•
Gezamenlijke projectstructuur tussen de gemeente en het Rijksmuseum is ingericht en gestart.
•
Bestuurlijke verantwoordelijkheid: Burgemeester Dijsselbloem (in afstemming met de wethouder cultuur en de wethouder financiën)
Vragen