21 mei 2025 Bijlage - 2025-02-21 Omgevingsanalyse 2035 - Beschrijving in postervorm (002)

Omgevingsanalyse VRBZO 2035 Beschrijving in postervorm

Legenda - Zwart: ontwikkelingen en effecten - Groen: positieve effecten en/of kansen - Onderstreept (zowel groen als zwart): door deelnemers van de co-creatie aangemerkt als grootste effecten

Demografie Omgevingsanalyse 2035 Wat verandert er?

Effect op bedrijfsactiviteiten en -processen • Toenemende druk op hulpdiensten • Uitdagingen bij werving en behoud personeel (want personeelscapaciteit moet meegroeien) • Samenvoeging of sluiting brandweerposten (i.v.m. krimp in landelijke gemeenten) • Steeds meer vraag naar specialisme brandweer (o.a. elektrische auto’s blussen, hoogbouw constructies, hulpverleningsvraagstukken) • Minder vrijwilligers in landelijke gebieden (kans: door grotere bevolkingsgroei ook meer aanbod om vrijwilligers te werven)

• • • •

Verminderde operationele capaciteit door mindere aanwas vrijwilligers Druk op crisisbeheersing Kennisverlies in organisatie (bij pensioen) Hogere ziekteverzuim in organisatie (en/of afname productiviteit, vervroegd pensioen) • Uitstroom van personeel is groter dan instroom

Bevolkingsgroei (in stedelijke gebieden)

Dubbele vergrijzing

Effect op veiligheid

Druk op infrastructuur en bereikbaarheid

• Langere aanrijtijden in dichtbevolkte gebieden door verkeersdrukte • Verandering in verkeer: op plaatsen minder veilig door drukte, maar op plaatsen ook veiliger verkeer door autovrije zones in binnenstad.

Verdichting van stedelijke gebieden

• Verandering in risicoprofielen (meer incidenten) • Complexere (brand)risico’s

Druk op woningmarkt en leefbaarheid

• Door druk op voorzieningen (en de ruimtelijke ordening) ontstaan mogelijk sociale spanningen • Brandveiligheid in (starters- en studenten- en/of tijdelijke) woningen

Krimp in landelijke gemeenten

• Mogelijk andere inrichting of spreiding van de brandweer en daardoor langere aanrijtijden

Stijgende vraag naar zorg gerelateerde hulpdiensten voor 67+ers (zowel acuut als regulier)

• Ouderen hebben vaker medische noodsituaties en kunnen minder snel vluchten bij incidenten • Groter beroep op zelfredzaamheid van inwoners: ‘onzichtbare inwoners’ • Grotere vraag naar vrijwilligers, mantelzorgers en technische innovaties die ondersteuning bieden aan kwetsbare / oudere inwoners ook kans: mogelijk minder druk op veiligheidsregio, meer maatwerk kunnen bieden

Toename van ouderen in zorginstellingen en seniorenwoningen

• Verhoogd risico op brandgevaar en evacuatie uitdagingen • Extra eisen aan brandveiligheid en noodprocedures

Afname van sociale cohesie in vergrijsde wijken • Lastiger om onveilige situaties (zoals rookontwikkeling of gaslekken) vroegtijdig te signaleren

67+ers blijven langer wonen in gezinswoningen

• Uitdagingen bij werving en behoud personeel (kans: AI maakt capaciteit Ontgroening (minder In dorpen en kleinere gemeenten kwetsbaarder vrij) jong in landelijke overgebleven bevolkingsbestand

gebieden)

• Kwetsbare groep niet altijd in zicht van zorginstanties

• Afname crisisweerbaarheid • Grote sociale cohesie controle binnen kleinere gemeenten en dorpen leidt tot toename veiligheid (bewoners letten op elkaar)

Groei van arbeidsmigranten en expats waardoor • Sociale cohesie: verschillen in veiligheidsbeleving bevolkingssamenstellingen wisselend zijn • Sociale spanningen tussen groepen met verschillende normen en waarden

• Noodzaak meertalige crisiscommunicatie • Rekening houden met culturele verschillen bij grootschalige rampen/crisis (instructies, omgangsvormen) • Voertaal brandweer vak is Nederlands, daardoor lastig om anderstaligen Migratie en diversiteit de werven als vrijwilliger Hoge concentratie internationale inwoners (in • Diversiteit binnen hulpdiensten kan drempels verlagen en bijdragen aan Eindhoven/Helmond) betere communicatie en samenwerking met diverse bevolkingsgroepen Toename clustering bevolkingsgroepen

• Verhoogde druk op hulpdiensten • Meer vraag naar (scholing) specialistische zorg

Huishoudverdunning Grotere vraag naar woningbouw en (aantal personen per aanpassingen in de infrastructuur huishouden neemt Grotere kans op eenzaamheid en psychische af) problemen

• Over-bewoning • Brandrisico’s in locaties voor arbeidsmigranten en studenten • Uitdaging om anderstalige inwoners te bereiken tijdens incidenten (niet iedereen spreekt Nederlands en/of Engels) • Weinig tot geen verbinding/contact met geclusterde bevolkingsgroepen

• Risico’s in brandveiligheid i.v.m. gedeelde voorzieningen en hoogbouwconstructies met extra risico • Verhoogde druk op hulpdiensten door valpartijen, verward gedrag of verwaarlozing

Economie Omgevingsanalyse 2035 Wat verandert er?

Effect op bedrijfsactiviteiten en -processen • Indien VRBZO niet meegroeit en mee-innoveert met schaalsprong risico dat wettelijke taken niet (meer) op goed niveau kunnen worden uitgevoerd (afhankelijk van ambitie en keuzes) • Hogere druk op voorzieningen zoals de brandweer • Gebruik van predictive analytics vereist • Noodzaak intensivering crisisorganisatie en noodzaak om scenarioplanning te doen • Capaciteit inschatten en het verdelen van werklast • Partnerschappen aangaan met high-tech bedrijven voor innovatief crisisbeheer • • • •

Moeilijker om aan geschikt personeel te komen en te behouden Ervaringsverdunning eigen organisatie door verloop of pensioen Meer werk voor minder mensen Meer tijd en geld naar de ontwikkeling van mensen en om voorbereid te zijn op toekomstige ontwikkelingen

• Groeiende complexiteit in bedrijfsvoering door digitalisering, meer specialisme nodig • Kosten gaan voor baten uit: om voordeel te behalen moet je eerst fors investeren in mensen en middelen • Verschuiving van benodigde kennis door robotisering • AI om processen en bestrijding van bepaalde incidenten te automatiseren. AI en big data om te voorspellen en werk te verminderen • Risico op storing neemt toe dit verhoogt de eisen voor een crisisorganisatie • Mogelijkheden onderzoeken voor data-analyse (predictive analytics)

• Kwetsbaarheid voor verstoringen in maatschappij Geopolitieke spanningen remmen de economie. • Kwetsbaarheid voor economische crisissen • Effect op de infrastructuur, ruimte en kapitaal

Economische groei vlakt af in NL, maar Brainport zorgt voor Brainport trekt veel bedrijven en activiteiten schaalsprong

Veranderende arbeidsmarkt

Groter beroep op VRBZO door meer incidenten Verplaatsen van brandweerkazernes Vollere regio heeft een effect op aanrijtijden nooddiensten Complexere crisis

• De groei van de regio en de investeringen in de voorzieningen zijn afhankelijk van de aanwezigheid van enkele bedrijven en hun ketens

Tekort aan vakmensen in ICT en techniek

• Onvoldoende kennis/vaardigheden om technisch complexe incidenten af te handelen

Vergrijzing van de beroepsbevolking

• Onvoldoende capaciteit om incidenten / crises af te handelen • Specialistische kennis wordt minder door vergrijzing

Toenemende werkdruk en generatieverschillen tussen werknemers

• Verschil in arbeidsethos en mentaliteit

Pluriforme samenleving en sterke individualisering

• Druk op maatschappelijke instanties • Cultuurverschillen kunnen leiden tot onbegrip, miscommunicatie en spanningen • Taalbarrière bij crises

Snelle groei van R&D, maakindustrie en grotere • Groeiende complexiteit in incidentbestrijding en crisisbeheersing druk op logistiek • Cyberincidenten hebben steeds grotere ontwrichtende impact

Toenemende automatisering en digitalisering

Ontwikkelingen rondom cyber(veiligheid) Ontwikkelingen rondom AI

Woningbouw voor ruim 70.000 mensen in onze Andere inrichting van regio nodig en leefruimte in NL en infrastructurele ontwikkelingen in en rondom Zuidoost-Brabant Eindhoven. Herontwikkeling van plattelandsgebied door (wonen, werken, stikstofmaatregelen.

reizen)

• Maken van financiële keuzes tussen beleidsterreinen door gemeenten en Rijk • Noodzaak om samen te werken met andere organisaties (gemeenten, NIPV etc.) • Taak van VRBZO is niet helder (waar begint en eindigt het) dit heeft een effect op de financiering van de organisatie • Grotere groei van de regio betekent niet per definitie meer financiën voor VRBZO • Meer en hogere eisen om aan te voldoen vanuit wetgeving of vanuit de samenleving

• Hoogwaardige industrieën met innovatieve technieken met vaak specifieke veiligheidsrisico’s en/of keteneffecten bij incidenten • Grotere druk op de infrastructuur waardoor verstoringen grote impact hebben • Ongelijke groei van gemeenten

Sterke afhankelijkheid van enkele grote bedrijven (met name ASML)

• Hogere verwachtingen van bedrijven voor crisisinterventie. Kan VRBZO Druk op energievoorziening (door groeiende het oplossen of de juiste partijen tijdig en goed bij elkaar brengen? industrie, woningbouw, investeringen in • Blijven investeren in ‘oude’ risico’s want deze verdwijnen niet (direct) duurzaamheid) Transitie naar ‘Groene • VRBZO heeft zelf ook hogere energievraag (bijv. voor elektrificatie Economie’: wagenpark) waarvoor onvoldoende energiecapaciteit in de markt is • Hogere kosten voor kapitaalmiddelen en energie door energietransitie en Toenemende vraag naar duurzame marktontwikkelingen (aanschaf elektrisch aangedreven middelen vaak circulaire economie bedrijfsvoering en circulaire economie duurder) • Benutten van initiatieven, subsidies en fondsen voor duurzame infrastructuur • • • •

Effect op veiligheid

Verschuiving en/of verzwaring van taken naar lokaal bestuur

Spanning op balans tussen beleidshervormingen Toenemende wet- en regeldruk en en overheidsfinanciën maatschappelijke druk om aan te voldoen

• AI zorgt voor een verschuiving in (werk)behoeften • Uitval/storing (nood)communicatiemiddelen

• Ontwrichting bij uitval energievoorzieningen • Risico op incidenten bij installaties voor energieopwekking, -distributie of –opslag • Meer vraag naar energie

• Gebruik van nieuwe of ongebruikelijke methodieken, materialen en middelen waarbij nieuwe incidenttypen optreden

• • • • • •

Groter beroep op voorzieningen zoals de brandweer Incidenten met hoogbouw in de stad of opsplitsen van woningen Nieuwe woonwijken of industriegebieden Incidenten worden complexer en hebben meer effect door dichtere bebouwing Zelfredzaamheid neemt af Toename van permanente bewoning op locaties waar deze eigenlijk niet voor geschikt is (vakantieparken)

• Fysieke veiligheid krijgt (te) weinig prioriteit vanwege andere politieke keuzes • Meer opdrachten vanuit het Rijk, maar gemeentelijke financiering blijft achter • Schaarste van middelen leidt tot het moeten maken van ingewikkelde keuzes

• Meer eisen en hogere eisen om aan te voldoen vanuit wetgeving of vanuit de samenleving

Sociaal-Cultureel Omgevingsanalyse 2035 Wat verandert er?

Effect op bedrijfsactiviteiten en -processen • Mogelijk polarisatie binnen eigen organisatie • Doxing van medewerkers • Communicatiestrategie steeds aanpassen aan veranderende samenleving • Social media watching is een vereiste • Grote behoefte aan evidence-based werken en laagdrempelige communicatie • Andere (sociale) media inzetten om burgers te bereiken • Gebruik maken van ‘betrouwbare’ beeld van de overheid (bijv. Brandweer) en dat naar voren brengen

• Werkwijze en/of opleiding moet wellicht worden aangepast zodat crisisdiensten alle groepen in samenleving bereiken en zich daarin kunnen inleven. • Samenwerken met partners om alle groepen te bereiken • Extra investering op netwerkmanagement • Ruimte maken om te luisteren en open te staan voor iedereen • Onze manier van werken meer en meer verantwoorden, ook in incidentbestrijding en crisisbeheersing

• Door veranderende werk/privébalans kan inzetbaarheid van personeel worden beïnvloed • Minder vrijwilligers • Inzetten op jongeren binnen de VRBZO • Sociale veiligheid eigen personeel • Meer diversiteit in organisatie

Verspreiding van feitelijke onjuistheden waardoor vertrouwen in wetgevende, rechtsprekende en uitvoerende macht wordt ondermijnd (rol media en desinformatie)

Toenemende polarisatie, afname vertrouwen overheid en daardoor dalende Groepen zonderen zich af van de samenleving en keren zich tegen overheid (maatschappelijk verdraagzaamheid en politieke polarisatie)

Gescheiden leefwerelden en afname sociale samenhang

Gezinsstructuur

Wokeness en cancelcultuur

• Toename van aantal complexe crisissituaties • Communicatie van veiligheidsregio kan in twijfel worden getrokken en/of de communicatie vanuit de VRBZO wordt niet begrepen door burgers • Mensen kunnen zichzelf niet in veiligheid brengen bij crisis situatie / zijn onvoldoende voorbereid op een crisissituatie • Onveiligheidsgevoel neemt toe • Toename van protesten en maatschappelijke spanningen • Verlies in vertrouwen overheid kan invloed hebben op crisisinterventies • Agressie en geweld tegen hulpverleners / medewerkers VRBZO

Verschillende vormen van extremisme en terrorisme neemt toe

• Dreiging tot meer (extreem) geweld

Verminderde gemeenschapszin

• Minder burenhulp wat leidt tot verhoogd risico op brandgevaar en evacuatie uitdagingen (bij verminderd zelfredzamen)

Men begeeft zich voornamelijk onder mensen met dezelfde overtuigingen en leefwijze

• Er ontstaat minder begrip voor andere overtuigingen, wat kan leiden tot communicatieproblemen • (Des)informatie wordt in de 'eigen' groep gedeeld • Hulp beschikbaar binnen de eigen groep

Grote verschillen tussen bevolking, waaronder o.a. opleidingsniveau, vertrouwen overheid, gezondheid, welvaart en ontwikkelingsmogelijkheden (kans-ongelijkheid met name in steden)

• • • • • •

Traditionele verbanden verzwakken (verenigingen en kerken) en eenzaamheid ligt op de loer

• (Gevoel van) sociale onveiligheid • Minder mantelzorg/burenhulp waardoor individuele probleemsituaties langer blijven bestaan met risico’s voor verminderd zelfredzamen • Ontstaan van andere sociale verbanden (“samenredzaamheid”)

Internationalisering/globalisering

• • • •

Vaker sprake van alleenstaande ouders (ontstaan van meer huishoudens binnen bevolking)

• Tijdens werktijden minder bewoners aanwezig in de wijk waardoor incidenten later worden opgemerkt • Minder hulp voor verminderd zelfredzamen aanwezig bij een incident

Veranderende samenstelling en invulling gezinnen (mantelzorg, verhouding werk man/vrouw, samengestelde gezinnen)

• Brandveiligheid bij behoefte andere woonstructuren

Verschillen tussen generaties groeien • Mogelijk polarisatie binnen eigen organisatie • Uitvoeren van een organisatieanalyse na deze omgevingsanalyse • Reflectie op de eigen organisatiecultuur

Effect op veiligheid

Kan leiden tot (gewelddadige) protesten Afname bijdrage aan “gezamenlijke veiligheid” Sociale verbanden zijn lastiger in beeld te krijgen Toename incidenten met verwarde personen Laaggeletterdheid neemt toe, meer kwetsbare burgers Diversiteit in de samenleving

Traditionele (Nederlandse) media zijn minder geschikt om iedereen te bereiken Wereldwijde conflicten gaan een rol spelen in de regio / op straat Beleving van veiligheid loopt uiteen tussen verschillende culturen Toename afwijkende woonvormen

• Bepaalde generaties (m.n. jongeren) worden beperkt bereikt / de manier van bereiken sluit niet aan bij hun leefwereld

Toenemend activisme gericht op thema’s zoals • Meer protesten onrecht, grensoverschrijdend gedrag en sociale • Meer aandacht voor deze thema's in de samenleving ongelijkheid

Technologie Omgevingsanalyse 2035 Wat verandert er?

Effect op bedrijfsactiviteiten en -processen • Onvoldoende aandacht voor privacy, wettelijke verplichtingen en neveneffecten van grootschalig datagebruik kan ernstige gevolgen hebben • Inzet vereist op cybersecurity om cyberaanvallen te voorkomen • Technologie vraagt om een andere expertise. Data-analisten, ICT en cybersecurity experts vereist (ook voor VBRZO), maar er is schaarste op de arbeidsmarkt • Toename van afhankelijkheid externe Tech leveranciers voor kritieke systemen • Als technologie niet meer werkt, komt de bedrijfscontinuïteit in het gevaar. Opkomst van AI • De Veiligheidsregio moet ervoor zorgen dat zowel intern (personeel) als extern (burgers) mensen mee kunnen komen met technologische ontwikkelingen op het gebied van veiligheid. Mogelijk ook weerstand van personeel tegen effecten digitalisering • AI vraagt om dataverzameling binnen de veiligheidsregio om goede toepassing te waarborgen • Sneller en efficiënter en pro-actiever werken. Bijvoorbeeld door voorspellend vermogen van AI kan er sneller geacteerd en een betere inschatting van passende inzet worden gemaakt bij crisis. • Risicomonitoring wordt geautomatiseerd, waardoor betere respons en handelingsperspectief kan worden gegeven • Organisaties in alle sectoren moeten dringend voorbereidingen treffen voor quantumdreigingen. Quantumveilige encryptie is essentieel.

• Mogelijk noodzaak om binnen Brainport de bestaande publiek private samenwerking te versterken op gebied van safety en security, • Technologie kan problemen oplossen waarvoor nu nog te weinig rekenkracht beschikbaar is. Kan leiden tot grote doorbraken.

• Verbetering van informatiemanagement op incidentlocaties waardoor betere beslissingen kunnen worden genomen

• Andere technologieën vragen andere inzet dan meer conventionele technologieën.

AI kan bijdragen aan verspreiding van (des)informatie. Het valideren van informatie wordt belangrijk(er)

• Door gebruik van AI kan impact afwijken van de intentie en dit is problematisch bij autonome wapens en zelfrijdende voertuigen • Cyberaanvallen, zowel in preventie als uitvoeren van aanvallen

Toenemend gebruik en afhankelijkheid van steeds complexere digitale systemen leidt tot grotere kwetsbaarheid voor cyberaanvallen

• Verlaagd vertrouwensniveau en betrouwbaarheid van systemen bij organisaties in publieke sector • Cyberaanvallen • Verstoringen van publieke voorzieningen, met als gevolg negatieve impact op volksgezondheid, veiligheid en economie • Financiële systemen worden mogelijk onbetrouwbaarder door aanvallen met behulp van QT. Dit leidt tot maatschappelijke onrust

(nut)infrastructuur (met extra risico’s voor Brainport) Gebruik van alternatieve sensorische informatie dat aan zintuigen wordt aangeboden waardoor perceptie van de werkelijkheid kan worden aangepast of vervangen door een virtuele werkelijkheid

Inzet van robots neemt toe in diverse sectoren

Robotica Internet of Things leidt tot verbondenheid van allerlei techniek en systemen

Netwerken/verbindin g

Energietechnologie

• Afhankelijkheid van data kunnen verstorend werken voor de samenleving • Mensen vertrouwens soms blind op technologie en denken hierdoor minder zelf na. Dit kan effect hebben op de vindingrijkheid en zelfredzaamheid van burgers • Desinformatie kan maatschappelijke tegenstellingen versterken, het publieke debat ontwrichten en vertrouwen in politieke instituties ondermijnen • Voorspellen, monitoren en signaleren van risico’s, waardoor betere beheersing kan plaatsvinden.

Hybride oorlogsvoering en cybercrime mogelijk met AI

Quantumtechnologie Risico tot gecompromitteerde kritische

• Leidt tot sociaal-maatschappelijke vraagstukken: hoe om te gaan (als VRBZO) met het verdwijnen van een gedeeld referentiekader • Kan voor beleidsmakers instrument zijn om inzicht te krijgen in ervaring Immersieve en perspectief van anderen technologieën • Gebruik van simulaties voor hulpdiensten • Meer en realistischer oefenen dankzij gebruik van VR, zonder de bijbehorende effecten

• Risico op verlies van menselijke vaardigheden en expertise. (Werknemers worden vervangen door machine) • Efficiëntere logistieke handelingen • Inzet van robots in gevaarlijke situaties

AI ontwikkelt zich tot een veelzijdig en onvoorspelbaar fenomeen

Effect op veiligheid

Ontwikkeling van 6G netwerken, die hogere snelheid, capaciteit en betrouwbaarheid bieden Mobiel internet via satellietverbinding is in opkomst Door de energietransitie is er een grotere behoefte aan elektrische systemen

• Kan leiden tot schadelijke en illegale gedragingen in virtuele werelden • Heeft schadelijke effecten op gedrag en gevolgen in de fysieke wereld. • Afname mobiliteit van mensen, waardoor mensen minder snel reageren in crisis of niet te bereiken zijn bij een crisis • Verbeteren onderwijs • Robots kunnen worden gegijzeld wat kan leiden tot fysieke en economische schade • Volksgezondheid kan in gevaar komen als mensen worden vervangen door robots, i.v.m. vermindering fysieke en mentale inspanning • Robots kunnen enorme hoeveelheden meetgegevens en beelden genereren. Deze omgevingsintelligentie kan nadelig uitpakken voor de digitale veiligheid (privacy) • Robots kunnen bijdragen aan snellere crisisrespons • Grotere afhankelijkheid van technologie • Verminderde kwetsbaarheid mensen (hulpverleners) • Effectievere inzet door gebruik robots • Verlies van menselijke vaardigheden leidt tot afname van interventie mogelijkheden • Kwetsbaarheid wordt steeds groter • Diverse wetenschappers vrezen voor (gezondheid)risico’s welke door 5G en 6G netweken worden meegebracht (zowel fysiek als geestelijk) • Verkeersstromen kunnen veiliger en efficiënter worden gestuurd • Ondersteuning van 6G netwerk bij operaties van hulpdiensten (maar ook medisch) • 6G netwerk kan worden gebruikt voor lokalisatie m.b.v. radarwaarneming.

• Fallback scenario’s: hoe borgen we de veiligheid als technologie uitvalt • Meer toepassing van al bestaande technologieën (Kernreactoren, thuisbatterijen, etc.)

Ecologie Omgevingsanalyse 2035 Wat verandert er?

Effect op bedrijfsactiviteiten en -processen • • • •

Extra training voor expertise bij wateroverlast benodigd? Beschikbaarheid van personeel Effect op eigen locatie (van kantoor, kazerne etc.) Afstemming met andere stakeholders en partijen (wie doet wat op welk moment) • Continuïteit van de crisisorganisatie bij langdurige inzet

• Grotere druk op brandweersysteem • Gezondheidsproblemen bij personeel i.v.m. werken onder zwaardere omstandigheden (kan leiden tot uitval) • Continuïteit van de crisisorganisatie bij langdurige inzet • Duurzaam en veilig blijven inzetten van personeel • Bedreiging continuïteit brandweer (voorbeeld: London 2022) • Meer of ander soort specialisme benodigd voor het blussen • Afstemming met andere betrokken partijen zoals verzekeraars

• Moeilijk om als VRBZO te bepalen wanneer hitte een crisis is • Veiligheid van eigen medewerkers

• • • •

Tekort aan bluswater Kwaliteit van het bluswater (open water) Nieuwe technieken nodig om de natuur goed te behouden Andere materialen en middelen nodig om het werk uit te kunnen voeren

• Meer samenwerking met partners benodigd over klimaatadaptatie • Meer elektrische voertuigen • Zelf het goede en duurzame voorbeeld geven (bijv. door duurzaam in te kopen) • Stroomtekort/netcongestie • Keuzes maken in expertise en deze expertises verdelen over de regio’s (wie specialiseert zich in wat)?

• Uitbreiding nodig op expertise duurzaam bouwen • Andere scholing en uitrusting nodig voor de brandweer

Verhoogd risico op wateroverlast en overstromingen

• • • • Toename extreem weer

Droogte

Groeiend aantal natuurbranden (sneller, extremer en meer gelijktijdig) Toenemende vraag naar water

Toename extreme en Toenemende hittegolven langdurige hitte en langdurige droogte

Druk op biodiversiteit en natuurlijke hulpbronnen

Effect op veiligheid

• • •

Schade aan woningen, gebouwen en stroomvoorzieningen Verhoogd risico voor evenementen die buiten plaatsvinden Verkeer kan ernstig ontwricht raken waardoor hulpdiensten werk niet kunnen uitvoeren Transport en verwerking van rioolwater kan stagneren waardoor rioolwater op straat en in sloten komt met eventuele gevolgen voor volksgezondheid Druk op vitale functies en het effect hiervan op de continuïteit van de samenleving (ontwrichting) Uitval/overbelasting communicatienetwerken Meer evacuaties benodigd: tijdens deze evacuaties kunnen opstootjes of rellen plaatsvinden Brabant ligt hoog dus risico dat het als toevluchtsoord wordt gezien door andere provincies

• • • • • • • •

Vluchtende mensen/bevolking uit een gebied Schade en uitval vitale infrastructuur Schade flora en fauna, waardoor nog meer kans op natuurrampen Bedreigingen t.a.v. gezondheid Verandering van bosopstand Langdurige overlast Bedreiging continuïteit brandweer door over-bevraging (voorbeeld: London 2022) Ingezette natuurontwikkeling onder druk

•

• Beïnvloedt (stedelijke) veiligheid i.v.m. uitzetten en scheuren van (bouw) materialen, wat een risico oplevert voor infra • Hogere kans op sterfte en gezondheidsproblemen • Druk op vitale functies en het effect hiervan op de continuïteit van de samenleving (ontwrichting) • Tekort aan drinkwater • Meer agressie en meer onbegrepen gedrag bij langdurige hitte

Druk op drinkwatervoorziening en lage grondwaterstand

• Kans op tekort aan schoon drinkwater, met effecten op landbouw, gezondheid, fysieke veiligheid. • Tekort aan koelwater voor bedrijven/vitale infra wat kan leiden tot stroomuitval. Naarmate langere duur effecten steeds groter • (Te) weinig bluswater • Langdurige overlast voor de omgeving. Hoe leren burgers hiermee omgaan?

Toename van klimaatgevoelige infectieziekten

• Andere schadelijke/invasieve diersoorten en dierziekten

• Versterking van Initiatieven voor klimaatadaptatie en vergroening • duurzaamheidswetge steden, zoals zero-emissiezone (meer elektrische • ving en milieubeleid voertuigen) •

Toename van circulaire economie Bouw van duurzame gebouwen en duurzaam bouwen

Meer kans op accubranden Meer groen zorgt voor meer brandbaar materiaal (brandgevaar) Elektrificering leidt tot meer branden (o.a. bij zonnepanelen) Niet meer blussen met PFAS

• Branden kunnen zich anders ontwikkelen in goed geïsoleerde woningen en gebouwen. Vraagt om expertise en zorgt voor meer risico’s • Zonnepanelen leiden tot meer kans op branden • Gebruik van bio-based/houten materialen zorgt sneller voor (meer) brand • Gebruik van andere stoffen in de omgeving (waterstof) • Decentraal elektriciteitsnet

Politiek-Juridisch Omgevingsanalyse 2035 Wat verandert er?

Effect op bedrijfsactiviteiten en -processen • Te weinig (extra) financiële middelen, waardoor taak niet adequaat vervuld kan worden • Door toename taken (te) weinig capaciteit om adequaat taken te vervullen, zowel rond het voorkomen, beperken als bestrijden van incidenten en crises. • Als aantal crises toeneemt (waarvoor VR aan de lat staat) dan moet organisatie daarop ingericht worden • Ad hoc beleid zorgt ervoor dat bedrijfsprocessen continue moeten worden aangepast • Grote gemeenten vs kleine gemeenten: andere belangen en vraag of kleine gemeenten taak straks nog aankunnen. Kleine gemeenten doen eerder beroep op gemeenschappelijke regeling. • Als steeds meer wordt gestuurd door en bepaald door de Rijksoverheid, dan past financiering van 85% door en via gemeenten wellicht niet langer • Eigen prioriteiten en beleid afstemmen op behoeften ZuidoostBrabant

• Defensie trekt zich terug en is geen back-up meer voor civiele diensten • Onvoorspelbaarheid in beleid kan leiden tot plotselinge wijzigingen in taken/verantwoordelijkheden VRBZO • Directe hulpverlening kan onder druk komen te staan • Onzekerheid over financiering en verschuiving in prioriteiten kan leiden tot tekorten in materieel en personeel voor noodhulp • Veiligheidsregio wordt minder gezien als een vanzelfsprekende uitvoeringsorganisatie en moet ook politiek geëngageerd zijn.

• Meer juridische procedures rondom vergunning en milieuvoorschriften (meer werk en vertraging in werk) • Meer kennis nodig bij medewerkers om juiste advisering en uitvoering toe te passen • Nalevingsdruk en extra kosten voor implementatie van strengere cybersecurity-eisen • Kan innovatie en snelle besluitvorming belemmeren (verminderde efficiëntie) • Hogere administratieve lasten (hogere werkdruk of meer personeel benodigd) • Compliance risico’s (zoals niet voldoen aan transparantienormen) wat kan leiden tot juridische gevolgen of reputatieschade • Kostenstijging i.v.m. implementatie regelgeving (systemen, training etc.) • Vernieuwing van materiaal en materialen niet flexibel omdat regels en richtlijnen dit belemmeren • Internationale concurrentie met landen waar regelgeving minder streng is

Meer centrale sturing vanuit Europa Meer centrale sturing vanuit het Rijk

Bestuurlijke inrichting internationaalnationaal-lokaal

Politiek veranderend landschap en politieke kleuring

Nieuwe en meer regelgeving/juridisc he vereisten

Effect op veiligheid • Niveau van veiligheid en invulling van maatregelen meer opgelegd • Beperken nationale vrijheid van invullen maatregelen • Toenemende verdeeldheid binnen Europa • Afhankelijkheid van politieke kleur Kabinet • Minder ruimte voor maatwerkoplossingen, maar wel meer uniformiteit en afstemming

• • • •

Veiligheid moet meer concurreren met andere gemeentelijke uitvoeringstaken Meer (ad hoc) taken, maar minder geld, beperkt mogelijkheden voor VR. Risico dat ‘traditionele taken’ ondergesneeuwd raken en onvoldoende worden voorbereid. Samenwerking en uniformiteit tussen veiligheidsregio’s wordt geremd als rekening moet worden gehouden met gemeentelijke invloed en kaders

Geopolitieke spanningen (oorlog in Oekraïne/Midden-Oosten, maar ook andere dreigingen) - Toenemende cyberdreigingen - Hybride oorlogsvoering

• • • • • •

Investeren in Defensie en steunpakketten Veiligheid wordt meer een politiek thema Toenemende kans op uitval vitale infrastructuur en verstoring openbare veiligheid Continuïteit van samenleving komt in gevaar Democratische waarden en vrije meningsuiting onder druk Toenemende migratiestromen, die ook leiden tot protesten

Groeiende politieke focus op preventie i.p.v. respons, met nieuwe en meer spelers aan de preventie kant.

• (Mogelijk) minder investeringen in acute crisisrespons, zoals brandweer en rampenbestrijding • Gevoel van onveiligheid bij bevolking wordt groter • Investeren aan de voorkant en op de lange termijn is niet direct zichtbaar/resultaat

Versnipperd politiek landschap

• Onvoldoende voorbereid en geëquipeerd door ad-hoc taken en ontbreken koers.

Toename van populisme

•

Nieuwe regelgeving rondom klimaat, stikstof en natuurbeheer met strengere eisen aan ruimtelijke ordening en milieubeheer

• Veiligheid concurreert met andere politieke en maatschappelijke thema’s • Mogelijk beperkingen van snelheid en flexibiliteit veiligheidsdiensten in noodsituaties, bijvoorbeeld bij branden in natuurgebieden. • Beperkingen in optreden vanwege PFAS, emissiezones, stikstof, etc.

Juridisering: burgers en bedrijven stappen vaker naar de rechter als zij vinden dat overheid of hulpdiensten tekortschieten

• Eisen rond transparantie, openbaarheid en verantwoording kunnen belemmerend werken in aanpak onveiligheid • Vertraagde inzet veiligheidsdiensten (eerst juridische afdekking)

Nieuwe Europese regelgeving (zoals NIS2 richtlijn) verplicht vitale sectoren om cybersecurity en crisisweerbaarheid te versterken

• Bewustwording kwetsbaarheid IT heeft invloed op (on)veiligheidsgevoel • Actieve rol bedrijven en instanties om zichzelf te beschermen

Strengere AVG-en privacyregels

• Inzet nieuwe technologieën zoals drones, camera’s en AI voor crisismanagement moeilijker • Kan innovatie en snelle besluitvorming belemmeren, wat efficiëntie en groei binnen veiligheidsdomein vermindert • Vrijwilligers kunnen door AVG niet worden ingezet op plaats van aanwezigheid; hierdoor niet optimale slagkracht

Roep om meer transparantie: Woo, wet digitale overheid, etc

• Gevoelige informatie kan openbaar worden en misbruikt worden. Risico op digitale ontsluiting van vertrouwelijke overheidsinformatie

Technologische ontwikkelingen sneller dan wet- en regelgeving

• Juridisch vacuüm: middelen kunnen niet worden ingezet

Landelijke overheid draagt steeds meer taken over (en op) aan gemeenten en daarmee ook aan VR, maar koers ontbreekt

Risico dat groepen een leider niet meer accepteren