Raadsvoorstel Programmabegroting 2026.pdf

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: 858886 Documentnummer: 859111 Indiener: College Datum: 9 september 2025 Portefeuille(s): Financiën Portefeuillehouder(s): S.J. Lap Begrotingsprogramma: 0 tot en met 8 Begrotingsdoel: Volgen P&C cyclus

Onderwerp: Programmabegroting 2026 Te besluiten om 1. De investeringskredieten voor een bedrag van € 3.814.313, zoals opgenomen in de Investeringsagenda van de Programmabegroting 2026, voor 2026 beschikbaar te stellen; 2. De prijs indexatie methodiek op basis van de LPO-index vast te stellen; 3. De Programmabegroting 2026 vast te stellen. Inleiding Voor u ligt de Programmabegroting 2026. Deze begroting vormt het financiële- en beleidsmatige kader voor het komende jaar en is een verdere vertaling van de Perspectiefnota 2026, de Meicirculaire en actuele ontwikkelingen binnen de diverse beleidsdomeinen. In 2026 is sprake van een structureel sluitende begroting. In deze begroting ligt de nadruk op effectgericht sturen, waarbij doelen worden gekoppeld aan indicatoren. Ieder programma of pakket wordt daarnaast samengevat weergeven door middel van een overzicht in beeld, waarbij het duidelijk wordt waar het gemeentelijk beleid zich in 2026 op richt. Hiermee sturen we gerichter op maatschappelijke impact. Argumenten 1.1 Inzicht in investeringen draagt bij aan solide financiële sturing De investeringsagenda is voor de begroting 2026 bijgewerkt en biedt inzicht in de tot nu toe geplande investeringen tot en met 2029. Hiermee wordt bijgedragen aan solide financiële sturing en voorkomt het onverwachte financiële knelpunten.

De investeringsagenda helpt namelijk om investeringen over meerdere jaren te plannen en af te stemmen, waardoor pieken en dalen in investeringsuitgaven beter beheersbaar worden. Daarnaast ondersteunt het u in uw kaderstellende- en controlerende rol door transparantie en voorspelbaarheid te bieden in toekomstige uitgaven en verplichtingen. Voor 2026 staat een totaalbedrag van € 3,4 miljoen aan nieuwe- en vervangingsinvesteringen gepland. De specificatie hiervan is terug te vinden in de begroting vanaf pagina 183. 2.1 De index sluit aan bij gemeente Dronten De index Loon en prijsontwikkelingen overheid (LPO-index) is specifiek afgestemd op de loon- en prijsontwikkeling binnen de lokale overheid. De index sluit beter aan bij de werkelijke kostenstructuur van gemeenten, in tegenstelling tot bredere indexen zoals de Consumentenprijsindex (CPI) en de huidige index.

De Rede 1 8251 ER Dronten

Postbus 100 8250 AC Dronten

Telefoon 14 0321

www.dronten.nl

De LPO-index wordt gepubliceerd en onderbouwd door betrouwbare bronnen. Dit zorgt voor transparantie en voorspelbaarheid in begrotingen. Meerdere gemeenten werken met deze index. Als meer gemeenten overstappen op deze index ontstaat er uniformiteit binnen de sector, wat benchmarking en wellicht samenwerking vergemakkelijkt. Tot op heden is er echter nog geen sprake van uniformiteit. 2.2 De index zorgt de komende jaren voor een lagere prijsstijging De indexatie start met de huidige inflatie op basis van de kerngegevens die bijdragen aan de LPO-index en het niet terugkijken naar afgelopen jaren bij de index zoals wordt voorspeld in 2026. De afgelopen jaren lagen de indexaties door diverse oorzaken steeds boven 6%. De LPO-index is in 2026 2,2%, waardoor de tarieven minder hard zullen stijgen. Dit past bij uw mening dat de lasten laag moeten blijven, zodat kwetsbare groepen ontzien worden en inwoners en ondernemers hun middelen ook voor andere zaken kunnen inzetten. De index op basis van de oude systematiek zou 4,1% zijn. 3.1 We bouwen voort op de huidige koers In deze begroting is er voor het begrotingsjaar 2026 een structureel evenwicht. Tegelijkertijd blijven er structurele uitdagingen bestaan, waardoor het meerjarenperspectief niet sluitend is.

Zoals ook beschreven in het voorstel van de Perspectiefnota 2026 heeft de gemeente een financieel solide basis en blijven we ons er op richten om de komende jaren structurele tekorten terug te dringen, onder andere door realistischer te begroten. Dit wordt beoordeeld per begrotingsjaar zodat eventuele effecten - bijvoorbeeld als gevolg van landelijke besluiten - adequaat verwerkt worden. Door deze aanpak voor het komende begrotingsjaar toe te passen en realistischer te begroten, zijn de financiële gevolgen van het ravijnjaar in 2026 opgevangen en is dit begrotingsjaar structureel sluitend. Deze manier van sturen maakt het mogelijk voort te bouwen op de ingezette koers en biedt ruimte om stapsgewijs te investeren in de verdere groei van de gemeente richting 60.000 inwoners in 2050. 3.2 Effect gericht sturen vergroot de resultaatgerichtheid In deze begroting zetten we een belangrijke stap in het versterken van onze resultaatgerichtheid. Waar de vorige begroting het fundament legde voor effectgericht werken, bouwen we daar in 2026 op voort met een concretere en meer inzichtelijke aanpak. Door het toevoegen van relevante indicatoren en het formuleren van SMART-doelen waar mogelijk, maken we maatschappelijke effecten beter zichtbaar en toetsbaar.

Per programma of pakket is een overzicht toegevoegd dat de samenhang tussen doelen, activiteiten en beoogde maatschappelijke effecten helder in beeld brengt. Dit biedt de raad niet alleen transparantie, maar ook een krachtig instrument om haar kaderstellende rol met vertrouwen en scherpte te vervullen. Door beleidsdoelen te koppelen aan concrete indicatoren ontstaat een stevig fundament voor monitoring en evaluatie. Zo maken we zichtbaar wat de gemeente met haar inzet en middelen bereikt — richting u als raad, maar ook richting onze inwoners. Deze werkwijze draagt bij aan een verantwoorde, doelgerichte besteding van publieke middelen door te sturen op wat ertoe doet, met oog voor impact en maatschappelijke waarde.

Kanttekeningen 2.1 Inflatie uit het verleden is geen inflatie voor de toekomst De ontwikkeling van de inflatie in Nederland is sterk afhankelijk van internationale en macroeconomische factoren, die grotendeels buiten de invloedssfeer van lokale overheden vallen. Hierbij kan het dus wel voorkomen dat de inflatie in de toekomst sterker stijgt dan wenselijk. Door de indexatie methode wordt in ieder geval de grootste schommeling vermeden. De Raad stelt niet alleen de methode vast, maar kan tevens ervoor kiezen om bij bijzondere inflatie de indexatie bij te stellen naar beneden als er voldoende ruimte is binnen de begroting. 3.1 Aandacht voor de uitdagingen in het meerjarenperspectief De Programmabegroting 2026 is sluitend en vormt daarmee een solide basis voor het vervolg van onze financiële koers. Tegelijkertijd zien we in het meerjarenperspectief tot en met 2029 uitdagingen, onder meer door ontwikkelingen binnen het sociaal domein en mogelijke aanpassingen in het gemeentefonds door het Rijk. Als gemeente blijven we deze ontwikkelingen nauwgezet volgen. Door tijdig te anticiperen en waar nodig bij te sturen, zorgen we ervoor dat ook in toekomstige begrotingsjaren een sluitende en gezonde financiële situatie binnen bereik blijft. Zo behouden we de ingezette koers én versterken we onze veerkracht op lange termijn.

Dit stelt u als raad in staat om met vertrouwen richting te geven aan een robuuste en stabiele toekomst voor Dronten. Overig Conform de geldende wet- en regelgeving rondom de financiële verantwoording op taakvelden is ervoor gekozen een nieuw pakket in te richten. Het voormalige pakket 5M5 Multifunctionele gebouwen is daarbij omgezet naar programma 6. De bijbehorende lasten, grotendeels verwerkt in de subsidiebeschikking aan Stichting de Meerpaal, zijn verdeeld over de juiste taakvelden zodat u transparant ziet welke lasten er per taakveld zijn. Dit is ook aangegeven in de 2e Financiële tussenrapportage 2025. Daarnaast is pakket 5L hernoemd naar Kunst en Cultuur (voorheen Leefbaarheid en Veiligheid), omdat dit beter aansluit bij de herkenbaarheid van het maatschappelijk doel. Vervolg De Programmabegroting 2026 wordt na vaststelling aan de toezichthouder provincie Flevoland gestuurd. Deze zal op basis van de meerjarenraming de graad van toezicht bepalen. Bijlagen Bijlage(n) bij dit voorstel: 1. Programmabegroting 2026 (865029) 2. Programmabegroting 2026 samengevat (871598)

De Secretaris,

De Burgemeester,