f64bee43-cfce-46ef-9e4f-589e0ce5c047.pdf
Tekst van het document
Kadernota 2022
1
Inhoudsopgave 1 Aanbiedingsbrief ........................................................................................................................................ 3 2 Uitgangspunten/kaders voor de begroting ................................................................................................ 8 3 Beleidsontwikkeling per pakket ...............................................................................................................12 4 Opbouw totaal beschikbare budget .........................................................................................................53 5 Bijlagen .....................................................................................................................................................60 5.1 Opties materiële baten en lasten per pakket ....................................................... 60 5.2 Opties formatiemutaties per pakket ................................................................... 63 5.3 Nieuw beleid................................................................................................... 65
Kadernota 2022
2
1 Aanbiedingsbrief Algemeen Samen maken wij Dronten. Een beter, mooier en duurzamer Dronten. Via de kadernota geven we aan waar we op gaan inzetten om dit te bereiken. De kadernota van dit jaar is anders dan voorgaande jaren. Met deze kadernota markeren we ook de inzet van een andere manier van begroten: Zero Based Begroten (ZBB). Samen hebben we deze methodiek omarmd omdat we geloven dat deze manier van begroten bijdraagt aan een beter, mooier, duurzamer Dronten en daarmee aan het geluk van onze inwoners. Door te werken vanuit de principes van ZBB stellen we onszelf telkens weer de vraag of we nog de juiste dingen doen en of we die dingen juist doen. Op basis daarvan bouwen we jaarlijks de begroting op.
Van het oude naar het nieuwe – de tussenfase Parallel aan deze ontwikkeling hebben we landelijk te maken met de financiële positie van gemeenten. Het onderzoek ‘Gemeenten in de knel’ laat zien dat de financiële positie van gemeenten zorgelijk is. Gemeenten hebben te maken met oplopende kosten in het sociaal domein en tekorten in hun exploitatie. Ze moeten alle zeilen bijzetten om deze op te lossen. Ze zijn hierdoor minder gaan investeren, verschralen voorzieningen, hebben het OZB-tarief verhoogd en hebben ingeteerd op hun reserves. Daarnaast worden investeringen in nieuw beleid vooruitgeschoven. Ook wij hebben, door de combinatie van onze nieuwe ZBB-werkwijze en financiële ontwikkelingen, kritisch moeten kijken naar de doelen, die we als gemeente willen bereiken, in relatie tot de beschikbare middelen. In deze kadernota houden we onze bestaande ambities, doelen en activiteiten integraal, dus zowel inhoudelijk als financieel, tegen het licht. Autonome ontwikkelingen, in bijvoorbeeld het gemeentefonds, het sociaal domein en de Omgevingswet zijn hierin meegenomen. Centraal staat welke ambities we hebben, welke beleidsdoelen daaraan bijdragen en welke activiteiten we uitvoeren die daaraan bijdragen. Via deze kadernota heeft u één document waarin u het college de inhoudelijke en financiële kaders meegeeft voor de uitwerking van de begroting.
Doordat we nu deze exercitie hebben gedaan, hebben we scherper in beeld waartoe we als gemeente bijdragen. Vanaf nu kunnen we de ZBB-manier van kijken-denken-doen inbedden in onze werkwijze als raad, college en ambtelijke organisatie. Dit is een doorlopend leerzaam proces, dat veel belangrijke inzichten heeft gegeven en zal blijven geven voor de nog te behalen resultaten. Per pakket wordt weergegeven waar het financieel en inhoudelijk over gaat. Ook leggen we u per pakket opties voor waar u een keuze in kunt maken. Mogelijkheden om op bepaalde doelen in te blijven zetten en ook opties van doelen die kunnen vervallen. Het saldo van de begroting is in jaarschijf 2025 negatief voor een bedrag van € 2.932.000. Per pakket bieden wij u diverse opties aan om tot een sluitende begroting te komen. Het totaal aan opties bedraagt in totaal € 5.650.869. Dit bedrag bestaat uit materiële budgetten (€3.227.327) en formatie budgetten (€2.426.512).
Wie gaat waarover? De ZBB-manier van kijken-denken-doen draagt bij aan de gewenste bestuurlijke vernieuwing. Het maakt inzichtelijk wie op welk niveau een rol heeft. In onderstaande afbeelding is dit weergegeven.
Kadernota 2022
3
Een belangrijke stap, die we nog hebben te maken, is het formuleren van indicatoren. Waardoor u als raad in uw rol ons kaders kan meegeven over de wijze waarop wij uitvoering geven aan de gestelde doelen. Ook hier zullen we de komende jaren samen verder vorm aan geven.
Inhoud Kadernota 2022 De beleidsdoelen zijn vormgegeven in een 20-tal pakketten. Op 10 maart jl. heeft u tijdens de consultatiebijeenkomst als raad een volgorde van belangrijkheid in doelen aangegeven. Per pakket is inzichtelijk gemaakt wat daar budgettair voor nodig is om het pakket uit te werken en te realiseren. Voorheen waren onze beleidsdoelen in meerdere beleidsdocumenten te vinden. Met deze kadernota is dit teruggebracht tot één document. Dit document maakt, meer dan voorheen, transparant waar we als gemeente voor staan en hoe we heel bewust keuzes maken over de besteding van onze middelen, passend bij onze ambitie. U heeft ons gevraagd aan te geven in hoeverre doelen kunnen worden aangepast en welke inhoudelijke gevolgen dat heeft voor de samenleving. Het aanpassen van deze doelen leggen wij via opties/voorstellen in deze kadernota aan u voor. Daarnaast hebben we gekeken naar de gevolgen van het verschralen van budgetten in het ene pakket: wat doet dat met de doelen in andere pakketten? Sommige keuzes werken namelijk door de Kadernota 2022 4
pakketten heen. Ten slotte hebben we de eerdere sessies rondom de begroting betrokken in onze afweging. De kadernota die voorligt geeft dus inzicht in de doelen die we nastreven. In de beleidsontwikkeling per pakket treft u doelen waarbinnen u de mogelijkheid hebt tot het maken van keuzes. Wij hebben geprobeerd de opties zo zorgvuldig mogelijk weer te geven. Naast keuzes in deze doelen is het ook mogelijk dat u voorkeuren indient voor nieuw beleid: essentiële keuzes voor de doorontwikkeling van de vastgestelde ambities. Deze kadernota geeft richting voor de begroting van 2022 en bieden wij gelijktijdig aan met de Jaarstukken 2020.
Financieel perspectief Gemeenten hebben het financieel moeilijk om hun begrotingen structureel sluitend te houden. Zowel de gemeenten, als de provinciale toezichthouders hebben verschillende malen bij het Rijk aangekaart dat aanzienlijke extra structurele middelen nodig zijn. In het hele land teren gemeenten fors in op hun reserves. Aangezien dit geen structureel houdbare situatie is, worden gemeenten gedwongen om scherpe keuzes te maken in het voorzieningenniveau dat kan worden aangeboden. De gemeente Dronten vormt geen uitzondering op het landelijke beeld. Al geruime tijd zien we de aanzienlijke negatieve impact van externe ontwikkelingen op ons af komen en proberen we zo goed mogelijk te anticiperen op deze ontwikkelingen. U bent op verschillende momenten over deze ontwikkelingen geïnformeerd en bijgepraat. In deze Kadernota 2022 hebben we dan ook bewust voor een andere opzet gekozen dan voorheen gebruikelijk. Een opzet die meer aansluit bij de ZBB-gedachte en richting de toekomst een begroting oplevert, die wendbaarder is, met meer focus op de te bereiken maatschappelijke effecten en doelen.
Tabel Kadernota 2022 - Structureel financieel perspectief 2022-2025 Structureel financieel perspectief 2022-2025 Structurele stand bij Primitieve begroting 2021 (inclusief taakstellingen en amendement)
S
Taakstellingen Kaderbrief 2021
S
Taakstelling Digitale Transformatie Structurele stand bij Primitieve begroting 2021 (exclusief taakstellingen en amendement)
S S
2022
2023
2024
2025
271
53
386
386
-2.035 -2.485 -2.485 -2.485 -40
-40
-40
-40
-1.804 -2.472 -2.139 -2.139
Vastgestelde raadsbesluiten na Begroting 2021 (met structurele financiële effecten): Herontwikkeling Spelwijk (krediet € 1.500.000) Langzaamverkeerverbinding De Oeverloper – De Zate (krediet € 475.000)
S
-85
-84
-83
-83
S
-25
-25
-24
-24
Septembercirculaire 2020
S
494
743
949
949
Toezicht en handhaving
S
-174
-174
-174
-174
Verordening afvalstoffenheffing 2021 Stand structureel begrotingsresultaat voorafgaand aan Kadernota 2022
S
9
9
9
9
Kadernota 2022
S
-1.584 -2.002 -1.462 -1.462
5
Structurele ontwikkelingen: B1 Autonome ontwikkelingen niet beïnvloedbaar Wet Kwaliteitsborging
S
Verdeelsystematiek AU (laatste verwachtingen t.o.v. huidige begroting)
S
Dip in leges (en werkzaamheden) paspoorten 10 jaar geldigheid
S
Abonnementstarief HHO
S
Accommodatiebeleid
S
Maatschappelijke Dienstverlening Flevoland
S
Ondersteuning Jeugd (ZIN)
-496
-114
-496
-496
-496
675
675
675
-124
25 -300
-300
-328
-656
-984
-40
-40
-40
-40
S
-300
-300
-300
-300
Hulp in het kader van Veiligheid
S
-50
-50
-50
-50
Structureel begrotingssaldo inclusief autonome ontwikkelingen
S
-2.584 -2.665 -2.629 -2.932
Structurele budgetaanpassingen Kadernota 2022 A2 Beleidsvoornemens nieuw beleid Budgettaire effecten mutaties beleidspakketten Stand structureel begrotingssaldo na vaststelling Kadernota 2022
S S
ntb
ntb
ntb
ntb
-2.584 -2.665 -2.629 -2.932
Besluitvorming tussen de Kadernota 2022 en Begroting 2022 wordt meegenomen in het geactualiseerde financiële perspectief bij de Begroting 2022. N.B.: Het incidentele budget is voor het bepalen van een structureel sluitende meerjarenbegroting buiten beschouwing gelaten.
Uit bovenstaand overzicht blijkt dat het saldo van de begroting in jaarschijf 2025 negatief is voor een bedrag van € 2.932.000. Per pakket bieden wij u diverse opties aan om tot een sluitende begroting te komen. Het totaal aan opties bedraagt in totaal € 5.650.869. Dit bedrag bestaat uit materiële budgetten (€ 3.227.327) en formatiebudgetten (€ 2.426.512). In hoofdstuk 2 worden de uitgangspunten en kaders beschreven die de basis vormen voor de autonome ontwikkelingen in de Programmabegroting 2022. Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die buiten de invloedssfeer van de gemeente liggen. In hoofdstuk 3 zijn de pakketten inhoudelijk verwerkt met de voorgelegde beleidsontwikkeling om te komen tot een structureel sluitende Programmabegroting 2022-2025. Structureel sluitend betekent beleidskeuzes maken die een minimaal bedrag vertegenwoordigen van bijna € 3 miljoen uiterlijk in 2025 aan beperkende maatregelen. Daarbij houden we in deze kadernota de volgorde aan die is aangebracht tijdens de consulterende bijeenkomst van 10 maart. Per pakket presenteren wij het totaalbedrag aan baten en lasten wat we toekennen aan elk pakket en maken we duidelijk wat de wijzigingen aan beleidsontwikkeling zijn ten opzichte van de huidige begroting. Hoofdstuk 4 brengt volgordelijk in beeld wat het basispakket is en daarna de financiële gevolgen van de totale optiemogelijkheden.
Tot slot staan in de bijlagen de brondocumenten, waarop enkel de voorgelegde keuzes en wijzigingen zijn gebaseerd, dus losgekoppeld van het basispakket.
Vermogenspositie De reserve- ofwel vermogenspositie van de gemeente Dronten is nog altijd uitstekend (conform de waarderingstabel van de NAR). Het totale vermogen eind 2020 bedraagt € 87 miljoen afgerond (voor resultaat 2020): Algemene reserve € 34 miljoen Bestemmingsreserves € 53 miljoen Nog te bestemmen resultaat € 5,3 miljoen De ratio weerstandsvermogen komt voor Dronten uit op 2,2. Dat betekent dat de gemeente Dronten over een vermogenspositie beschikt die als uitstekend wordt beoordeeld om de financiële risico’s éénmalig af te dekken. Kadernota 2022
6
Dat is anders daar waar het gaat om structurele lasten. Deze kunnen niet via de reserves worden opgevangen. Hier moeten structurele inkomsten tegenover staan. Bij het opstellen van deze kadernota zijn daarbij de richtlijnen van onze provinciaal toezichthouder in acht genomen.
Tot slot Met het vaststellen van deze kadernota geeft de gemeenteraad het college de opdracht om deze kaders door te vertalen naar de Programmabegroting 2022 die in de maand november door de raad zal worden behandeld. Wij vragen u richting te geven aan de kadernota door te kiezen uit de opties die wij per pakket hebben aangegeven.
Kadernota 2022
7
2 Uitgangspunten/kaders voor de begroting Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen waar de gemeente (nagenoeg) geen invloed op heeft of op kan gaan hebben en waarvoor financiële dekking noodzakelijk is. Deze nietbeïnvloedbare ontwikkelingen gaan in eerste instantie ten laste van het begrotingsresultaat. Indien de verwerking van deze ontwikkelingen leidt tot een niet sluitend structureel meerjarig beeld bij de begroting, zullen inhoudelijke keuzes gemaakt moeten worden, zodanig dat er wederom een structureel evenwicht ontstaat. Op een aantal onderwerpen blijft het onzeker hoe deze exact uit gaan pakken. Hieronder geven we aan, welke uitgangspunten we kiezen ten aanzien van deze ontwikkelingen, dan wel welke inschatting gemaakt is omtrent het effect van de desbetreffende ontwikkeling.
Gemeentefonds: accres 2022 en verder Bij het opstellen van de Kadernota 2022 is nog onbekend op welk niveau de accressen voor 2022 en verder door het Rijk worden vastgezet bij de Meicirculaire 2021. Bij gebrek aan deze informatie houden we de laatst bekende informatie uit de Septembercirculaire 2020 aan. Zodra de effecten van de Meicirculaire bekend zijn en doorgerekend zijn, wordt u hierover geïnformeerd middels de gebruikelijke Raadsinformatiebrief.
Gemeentefonds: herijking De invoering schuift op naar 1 januari 2023. In de Meicirculaire 2022 moeten de uiteindelijke effecten duidelijk zijn. De indicatieve herverdeeleffecten hebben vooralsnog aangegeven dat wij nadeelgemeente zijn als gevolg van de nieuwe verdeelmodellen. In deze kadernota is rekening gehouden met de laatste gepubliceerde verdeelmodellen. Dit betreft de verdeelmodellen welke ook aan de Raad voor het Openbaar Bestuur zijn aangereikt voor advies (februari 2021). Naar verwachting wordt er in juni een verbeterde en geactualiseerde versie van het verdeelmodel gepubliceerd.
Gemeentefonds: loon-, prijs- en volumeontwikkeling De loon- en prijscompensatiepercentages zijn gebaseerd op de gegevens van het Centraal Planbureau. De middelen die wij ontvangen voor loon- en prijsstijgingen via de Meicirculaire 2021 kunnen naar verwachting budgetneutraal als dekking voor de indexeringen die verbonden partijen en subsidiepartners bij de gemeente in rekening brengen. Op dit moment gaan we er vooralsnog vanuit dat mogelijke cao-stijgingen hier ook uit gefinancierd kunnen worden. Mochten de rijksmiddelen niet voldoende zijn, zullen we in de Programmabegroting 2022 alsnog een aanvullende claim moeten leggen op het begrotingssaldo.
Gemeentefonds: opschalingskorting Mogelijk wordt bij trage coalitievorming de bevriezing van de opschalingskorting verlengd. Op zijn vroegst wordt in het coalitieakkoord van een nieuw kabinet definitief duidelijk hoe de korting meebeweegt of wordt geschrapt.
Sociaal domein: jeugdzorg Eventuele aanpassingen in het stelsel zullen op zijn vroegst vanaf 2023 stapsgewijs gaan leiden tot kostenreductie. De inzet van de VNG is een volledige oplossing van de problematiek (compensatie in combinatie met aanpassingen verdeelmodel).
Sociaal domein: abonnementstarief Wmo Veel politieke partijen hebben in het verkiezingsprogramma aangegeven dat ze het abonnementstarief willen afschaffen. Conform het VNG-advies worden er geen extra inkomsten geraamd en worden de lasten als gevolg van volumegroei meegenomen als autonome ontwikkeling.
Kadernota 2022
8
Sociaal domein: beschermd wonen Dit onderdeel wordt gelijktijdig met de herijking van het verdeelmodel meegenomen. Ook hier houden de laatst bekende informatie aan.
Klimaatakkoord Het Rijk heeft nog geen bedragen gereserveerd voor het Klimaatakkoord. Het VNG-advies is geen aanvullend structureel budget te ramen voor uitvoering dan de feitelijke bijdrage van het Rijk. Incidenteel budget ramen is dan de oplossing.
Doorontwikkeling programma Omgevingswet De Omgevingswet wordt (naar verwachting) begin 2022 van kracht en heeft als één van de doelstellingen het creëren van een gezonde en veilige leefomgeving. De gemeente is en blijft daarbij een belangrijke adviseur en partner van diverse ketenpartners, initiatiefnemers en burgers. Wij willen graag in een zo vroeg mogelijk stadium bij ontwikkelingen worden betrokken. De gemeente is bezig met het opstellen van een integrale omgevingsvisie en omgevingsplannen. De samenwerking bij het adviseren over en toezicht houden op een veilige en gezonde leefomgeving wordt ondersteund met nieuwe digitale systemen. De ketentest op het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), dat ondersteunt bij de informatie-uitwisseling tussen alle partijen, is volbracht.
Wet kwaliteitsborging In 2022 wordt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) van kracht. Deze wet zorgt voor een verschuiving van taken van de overheid naar private partijen bij de beoordeling van bouwaanvragen. Voor niet-complexe bouwwerken (lage risicoklasse) kan de bouwtechnische toets en het toezicht tijdens de bouw door private kwaliteitsborgers worden gedaan. Dit betekent dat een groot deel van de huidige legesopbrengsten aan omgevingsvergunningen komt te vervallen. Over de afgelopen drie jaren gaat het dan gemiddeld over 47% van de vergunningaanvragen.
Decentralisatie bodemtaken Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt de gemeente bevoegd gezag voor nieuwe bodemtaken. Een deel van de huidige bodemtaken van de provincies (bodembeschermingstaken) komt naar de gemeenten. Maar onder de Omgevingswet komen er ook nieuwe taken bij (zoals bodembeleid). Hoe de verdeling van de taken tussen de provincie en gemeente er precies uit zal zien en welke specialistische bodemtaken de gemeente verplicht moet uitbesteden aan de OFGV is nog niet duidelijk. Ook is nog niet bekend hoeveel budget er in verband met deze taakoverdracht overgaat van de provincies naar de gemeenten. Tot slot is ook nog geen definitief besluit genomen over de invoeringsdatum van de Omgevingswet.
Gemeentelijke belastingen en tarieven De loon- en prijscompensatie 2022 wordt bij het opstellen van de begroting 2022 geraamd conform de compensatie die bij de Meicirculaire 2021 hiervoor wordt toegekend. De percentages die bij de Meicirculaire worden gehanteerd vinden hun oorsprong in de cijfers van het Centraal Economisch Plan. Voor de belastingen en tarieven nemen we, zoals gebruikelijk, eveneens de cijfers van het Centraal Economisch Plan als basis voor de indexatie. Voor 2022 is dit een percentage van 1,8%. Dit betreft een 1,4% voor de verwachte prijsstijgingen in 2022 en 0,4% correctie voor de jaren 2020 en 2021. De tarieven zullen in 2022 ten opzichte van 2021 met dit percentage stijgen. Indexatie belastingen en tarieven 2022
2020
2021
2022
Totaal
A
B
C
(1+A) x (1+B) x (1+C) - 1
Centraal Economisch Plan 2021 (CPB)*
3,0%
1,8%
1,4%
Centraal Economisch Plan 2020 (CPB)*
2,2%
2,3%
4,6%
Correctie jaarschijven 2020 en 2021 / Tarief 2022 0,8% -0,5%
tarief = 1,8%
6,3%
* 50% Prijs bruto binnenlands product (%) en 50% overheidsconsumptie, beloning werknemers (%)
Kadernota 2022
9
Onroerende zaakbelastingen (OZB) Net als voorgaande jaren wordt de totale opbrengsten onroerende zaakbelasting (OZB) geïndexeerd met bovengenoemd percentage (1,8% = € 180.000). Tevens wordt er reeds (gedeeltelijk) rekening gehouden met extra inkomsten door areaaluitbreiding. Eventuele waardeontwikkeling van de WOZ-waarden wordt verrekend met de benodigde stijging van het OZB-tarief. Areaaluitbreiding wordt hierbij buiten beschouwing gelaten. Onderstaand zijn de nieuwe OZB-tarieven weergegeven bij gelijkblijvende WOZ-waarden. Tarieven Onroerend zaakbelasting (OZB)
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Gebruikersbelasting
0,1547%
0,1592%
0,1724%
0,1763%
0,1841%
0,1874%
- dient in hoofdzaak tot woning
0,1658%
0,1602%
0,1543%
0,1463%
0,1527%
0,1554%
- dient niet in hoofdzaak tot woning
0,2218%
0,2261%
0,2328%
0,2368%
0,2472%
0,2516%
Eigenarenbelasting:
Afvalstoffenheffing In de begroting van het basispakket Q worden de kosten onder andere gedekt door de afvalstoffenheffing. Net als voorgaande jaren wordt bij de begroting uitgegaan van 100% kostendekkendheid. We houden in ieder geval rekening met 1,8% stijging voor loon- en prijscompensatie. Tarief afvalstoffenheffing
2017
Afvalstoffenheffing
242,90
2018 234,16
2019 237,91
2020 264,36
2021 298,78
2022 304,16
Rioolheffing Voor de rioolheffing wordt vooralsnog uitgegaan van een indexatie van het tarief ter dekking van de stijgende kosten. Bij de begroting wordt ook de kostendekkendheid in ogenschouw genomen. Uitgangspunt daarbij is 100% kostendekkendheid. Tarief rioolheffing
2017
Rioolheffing woningen
125,90
2018 126,78
2019 128,81
2020 131,00
2021 136,76
2022 139,22
Grafrechten De tarieven met betrekking tot grafrechten nemen eveneens toe met het eerder genoemde indexatiepercentage. Tarieven begraafrechten Begraafrecht
2017
2018
2019
2020
2021
2022
826,00
831,00
844,00
858,00
896,00
912,00
Begraafplaatsrecht
1.361,00
1.371,00
1.393,00
1.417,00
1.479,00
1.506,00
Grafrecht 20 jaar
898,00
904,00
918,00
934,00
975,00
993,00
Aanleg grafkelder
995,00
1.002,00
1.018,00
1.035,00
1.081,00
1.100,00
(Water)toeristenbelasting Het tarief voor toeristenbelasting bedraagt sinds 2012 € 0,95 per persoon per overnachting. Hiermee is het tarief van de gemeente Dronten landelijk gezien relatief laag in verhouding met andere gemeenten. In deze Kadernota is een taakstelling opgenomen om een hogere toeristenbelasting te genereren. Deze verhoging zou in kunnen gaan per 2023. Het streven is de toeristenbelasting te verhogen naar een gemiddeld tarief van € 1,45 per persoon per overnachting. Hiermee is het tarief van de gemeente Dronten landelijk gezien nog steeds relatief laag. Kadernota 2022 10
Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven over de waarde van de recreatiewoning/stacaravan. Afhankelijk van de economische waarde van het object bedraagt de in 2022 te betalen belasting tussen € 146 en € 675. Tarieven Forensenbelasting
2017
2018
2019
2020
2021
2021
2022
Minimaal per object
132,00
133,00
135,00
137,00
143,00
143,00
146,00
Maximaal per object
610,00
614,00
624,00
635,00
663,00
663,00
675,00
Overige leges en tarieven Voor de overige leges en tarieven geldt het uitgangspunt van 1,8% loon- en prijscompensatie. Naar verwachting betekent dit dat we voor deze tarieven onder wettelijk voorgeschreven tarieven zullen blijven.
Kadernota 2022
11
3 Beleidsontwikkeling per pakket Programma . Rangorde pakketten Hieronder vindt u per pakket een toelichting op de keuzes, met voor een aantal pakketten een toelichting vanuit de themaplannen en de Kracht van Dronten en tenslotte een korte toelichting op de mogelijke betekenis van keuzes. De pakketten staan in volgorde van de rangorde van de gemeenteraad. De budgetten die niet gekoppeld zijn aan een takenpakket staan gebundeld in onderstaand fictieve pakket Z. Het gaat hier om de Algemene uitkering, bestemmingsreserves, integratie- en decentralisatieuitkeringen en rentes. Pakket Z: Niet in pakketjes opgenomen
Huidig begrotingssaldo voor pakket
Begroting
69.368.038
Wat zijn de opties om niet meer te doen of minder Geen opties. Nieuw begrotingssaldo voor pakket
69.368.038
Pakket L: Leefbaarheid en veiligheid Inhoud In Dronten streven we naar een inclusieve samenleving waarin inwoners zich veilig en verbonden voelen en waar het prettig wonen is. We investeren daarom in een veilig, gezond en vitaal leef- en woonklimaat. We bieden daarbij de zorg die nodig is aan mensen die ernstig en langdurig psychisch kwetsbaar zijn en aan de mensen in hun omgeving. We zetten in op het eerder en beter zicht krijgen op chronische en acute situaties van huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarnaast zetten we in op het duurzaam oplossen hiervan, het doorbreken van de geweldsspiraal en de zorg voor slachtoffers. Dit alles doen we samen met het lokale veld in Dronten en met partijen die vanuit het samenwerkingsverband regio Flevoland zijn gecontracteerd. Ontwikkelingen
Doordecentralisatie Wmo per 1-1-2022: Beschermd wonen is een taak die nu nog via centrumgemeente Almere wordt uitgevoerd en waarvoor Almere een doeluitkering van de Rijksoverheid ontvangt. Per 1-1-2022 wordt gestart met de doordecentralisatie van beschermd wonen naar alle gemeenten. Dronten zal zich volledig moeten inzetten voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen. De herverdeling van het gemeentefonds is uitgesteld tot 1-1-2023. Dat betekent dat alle gemeenten vanaf 1-1-2023 een doeluitkering ontvangen voor beschermd wonen op basis van het nieuwe verdeelmodel beschermd wonen. Vanaf 2026 wordt waarschijnlijk de volgende stap gezet in de doordecentralisatie met de overdracht van maatschappelijke opvang van dak- en thuislozen van regionaal naar lokaal niveau; Regionaal kader zorglandschap Wmo 2020-2026: Dit kader is door alle Flevolandse gemeenten vastgesteld. Dit regionaal kader beschrijft kernwaarden, hoofddoelen en randvoorwaarden die nodig zijn om inwoners met ernstige psychische kwetsbaarheden zoveel mogelijk in hun eigen omgeving te ondersteunen; Verbinding zorg en veiligheid: Omdat steeds meer opgaven zorg- en veiligheidsaspecten omvatten, wordt de verbinding tussen het sociaal domein en het domein van openbare orde en veiligheid steeds sterker gelegd.
We zijn van elkaar afhankelijk voor het behalen van resultaat; Wams: Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (vermoedelijk in 2022) moet regelen dat gemeenten in specifieke situaties de ruimte krijgen om te verkennen of mensen kampen met gestapelde problemen, en welke partijen nodig zijn om de problemen op te lossen;
Kadernota 2022
12
GGZ: De Geestelijke Gezondheidszorgbehandelingen en opnames worden korter waardoor steeds meer mensen met ernstige GGZ-problematiek in de wijk komen of blijven wonen en daar ambulante begeleiding krijgen.
Beleidsdoelen
1. We willen huiselijk geweld en kindermishandeling terugdringen; 2. We willen minder multiprobleemgezinnen; 3. We willen meer passende hulpverlening voor inwoners met verward of onbegrepen gedrag en psychische kwetsbaarheid. (o.a. in samenwerking met de regio maatschappelijke opvang van dak en thuislozen en vrouwen opvang); 5. We willen open staan voor initiatieven van inwoners en bedrijven om zelf de kwaliteit in hun woon- en werkomgeving te verhogen; 6. We willen de draagkracht en het draagvlak in wijken versterken; 7. We willen zorgen voor huisvesting en beschikbaarheid van voldoende woningen voor inwoners die vallen onder de doelgroep regionaal kader zorglandschap (inwoners met ernstige psychische kwetsbaarheid die niet zelfredzaam zijn); 8. We willen een gedifferentieerd en passend zorgaanbod (24-uurs zorg en ambulant) en de 24uurszorg is regionaal beter gespreid.
De opties die wij u voorleggen zijn onder andere gebaseerd op het laten vervallen van onderstaande beleidsdoelen: 4. Meer sociale cohesie in de wijken; 9. We willen dat inwoners en hun omgeving gebruik kunnen maken van cliëntondersteuning en ervaringsdeskundigheid (cliëntperspectief). Onderstaande opties geven weer wat voor ons afwegingen zijn geweest om al dan niet een voorstel tot bijstellen van de doelen en afschalen van de bijbehorende activiteiten te doen, met als gevolg een verlaging van budgetten: In de gemeente Dronten willen we een inclusieve samenleving mogelijk maken, waar we ons veilig en verbonden voelen en waar het prettig wonen is. Zo staat het beschreven in het themaplan Leefbaarheid en veiligheid. Uit de gemeenteraadsconsultatie van 10 maart 2021 bleek dat dit pakket als heel belangrijk voor Dronten werd gekwalificeerd. De gemeenteraad heeft het pakket in de hoge categorie geplaatst. Wij willen de doelen in dit pakket om die reden zoveel mogelijk handhaven. Toch is er scherp gekeken naar de verschillende uitgaven binnen dit pakket. Het is wel een optie om het budget voor onderzoek en dataverzameling te laten vervallen. Ook binnen het verstrekken van basissubsidie aan verenigingen zijn er mogelijkheden. Wanneer we deze activiteiten laten vervallen kunnen we ons toch blijven inzetten op de doelen in dit pakket. Pakket L: Leefbaarheid
Begroting
Huidig begrotingssaldo voor pakket
-428.951
Wat zijn de opties om niet meer of minder te doen Er is geen budget meer voor het onderhoud van de Ludgerustoren.
3.100
Door het schrappen van het budget verschaffen we binnen dit pakket geen subsidies voor een aantal activiteiten.
15.000
De basissubsidie voor 80 verenigingen keren we niet meer uit.
28.000
Geen subsidie meer voor activiteiten die vallen onder het budget van kunst in openbare ruimte die bijdragen aan een socialer, cultureler en leefbaarder Dronten.
12.000
Onderzoek en dataverzameling voor beleidsondersteuning kan niet meer worden uitgevoerd.
50.229
Nieuw begrotingssaldo voor pakket
-320.622
Wat betekent dit? Ongeveer 80 verenigingen ontvangen een basissubsidie van zo’n € 350 per vereniging. Het is een optie om deze basissubsidie te laten vervallen. Daarnaast is het ook een optie dat we de budgetten van een aantal activiteiten schrappen, waarvoor binnen dit pakket subsidies worden verstrekt. Kadernota 2022
13
Verder is het mogelijk om gaan we geen analyses uit te voeren op bijvoorbeeld ondermijning, huisadresonderzoek en analyse met betrekking tot prognoses groei van de gemeente. Dat betekent dan geen onderbouwing van beleid, geen monitoring en geen kwantitatieve evaluatie.
Pakket P: Opgroeien en opvoeden Inhoud Dit pakket ondersteunt ouders en kinderen bij het opvoeden en opgroeien in de gemeente Dronten. Een groot deel van dit pakket bestaat uit de uitvoering van wettelijke taken, zoals het bieden van jeugdhulp en preventie, jeugdgezondheidszorg, onderwijshuisvesting, Vooren Vroegschoolse Educatie (VVE), voorschoolse voorzieningen en leerlingenvervoer. We willen alle kinderen de kans geven zich te ontwikkelen tot vitale volwassenen die zoveel mogelijk bijdragen en deelnemen aan onze samenleving. Dit doen we samen met onderwijs en voorschoolse voorzieningen, maatschappelijke partners en jeugdhulpaanbieders. We bieden voorzieningen die kinderen ondersteunen in het veilig opgroeien en ouders tijdelijk helpen bij de opvoeding. Ontwikkelingen
We ontwikkelen het onderwijsachterstandenbeleid door samen met voorschoolse voorzieningen en onderwijs. Uitgangspunten zijn het benutten van de talenten van alle kinderen en het bieden van gelijke kansen. In het verlengde hiervan stellen we een nieuwe subsidieregeling VVE op, waarin we bijvoorbeeld de uitbreiding van uren voor doelgroepkinderen en de inzet van een Hbo’er vastleggen. We werken aan het realiseren van de taakstelling jeugdhulp, maar zien het beroep op jeugdhulp en preventie toenemen, vooral vanwege complexere problematiek en ingewikkeldere gezinssituaties. We zijn gestart met de voorbereidingen voor een nieuwe aanbesteding van jeugdhulp in 2022, waarbij we opnieuw kijken hoe we een efficiëntere en goedkopere inkoop kunnen vormgeven. We herijken het accommodatiebeleid en halen 2 trajecten naar voren: de vervangende nieuwbouw van de praktijkschool en de centrumplanontwikkeling. In de nieuwbouw combineren we de praktijkschool met 60 appartementen en een maatschappelijke plint. Dit levert een voorziening voor kwetsbare jongeren op het gebied van leren, werken en wonen voor een goede start op weg naar volwaardige participatie in de samenleving. Met het centrumplan realiseren we een kindcentrum voor 5 basisscholen en diverse maatschappelijk aanvullende voorzieningen, zoals kinderopvang.
Beleidsdoelen
1. Minder kinderen maken gebruik van jeugdhulp en/of meer kinderen maken gebruik van een verschuiving van zwaardere naar lichtere zorg; 2. Meer ouders kunnen zelfstandig voor hun kinderen zorgen; 3. Minder kinderen met ontwikkel- en taalachterstanden; 4. Dekkend aanbod onderwijs; 5. Minder kinderen groeien in armoede op.
De opties die wij u voorleggen zijn onder andere gebaseerd op het laten vervallen van onderstaande beleidsdoelen: 6. Kwetsbare jongeren beter op weg helpen zelfstandig te worden. Dit doel kan vervallen wanneer beleidsdoel 1-5 intensief worden uitgevoerd. Als je jongeren geen kansen biedt, worden dat de duurste volwassenen. Onderstaande opties geven weer wat voor ons afwegingen zijn geweest om al dan niet een voorstel tot bijstellen van de doelen en afschalen van de bijbehorende activiteiten te doen, met als gevolg een verlaging van budgetten: In het themaplan Opvoeden en opgroeien wordt aangegeven dat ouders, voorschoolse voorzieningen, het onderwijs en de gemeente Dronten een gezamenlijke opdracht hebben om kinderen en jongeren optimale ontwikkelingskansen in alle levensfasen te bieden, zodat zij in de toekomst volwaardig aan de samenleving kunnen deelnemen. Kadernota 2022 14
Net als bij pakket M Participatie is ook in dit pakket sprake van gevolgen vanuit het onderzoek van Berenschot naar de budgetten in het sociaal domein. De gemeenteraad heeft dit pakket in de hoge categorie geplaatst. Om deze reden worden geen wijzigingen van doelen voorgelegd. Wel liggen er opties binnen een aantal activiteiten die in onderstaande tabel zijn opgenomen. Pakket P: Opvoeden en opgroeien
Begroting
Huidig begrotingssaldo voor pakket
-17.189.390
Wat zijn de opties om niet meer of minder te doen Transformatiemiddelen bedoeld voor regionale hulp vervallen met uitzondering van onderdeel regionaal ambulant crisisteam (wettelijke taak, blijft op niveau 2020).
85.000
Regionale bijdrage Veilig Thuis vanuit jeugdhulp is vanuit regio naar beneden bijgesteld, eventuele meerkosten VT worden waar mogelijk via incidentele regionale middelen gedekt.
20.000
Stelpost Toegang Werkwijze en Preventie Jeugd. Na bijstelling blijft nog € 400.000 over.
100.000
Het werkbudget van lokaal onderwijsbeleid verlagen.
9.252
De activiteitensubsidie van het lokaal onderwijsbeleid verlagen.
15.000
Op onderdeel werkwijze is de post externe inhuur toegang afgeraamd naar 0. Dit wordt opgevangen door reguliere toegang.
20.000
We doen alleen renovatie/ schades en nieuwbouw bij onderwijs.
22.680
we doen alleen renovatie en nieuwbouw begeleiding bij onderwijs. Nieuw begrotingssaldo voor pakket
44.500 -16.872.958
Wat betekent dit? De beschikbare middelen voor de toegang en werkwijze preventie Jeugd kunnen na analyse met € 100.000 verlaagd worden. Ook de transformatiemiddelen, bedoeld voor regionale hulp, kunnen vervallen met uitzondering van het onderdeel Regionaal ambulant crisisteam. Voor dit laatste onderwerp blijft het budget op het niveau van 2020. Op het onderdeel ondersteuning Jeugd, het deel zorg in natura (ZIN) is het budget ontoereikend, evenals het budget voor jeugdbescherming. De onvermijdelijke verhoging van dit budget is mee genomen bij de opstelling van het begrotingssaldo.
Pakket T: Wonen en bouwen Inhoud Het pakket omvat activiteiten die gericht zijn op de ruimtelijke ontwikkeling/ordening (ontwikkelingsvisie, bestemmingsplannen, welstandstoezicht en handhaving) en volkshuisvesting (woningbouw nieuw en bestaand, woonwagencentrum), verduurzaming woningvoorraad en warmtetransitie en bouwgrondexploitaties, met als doel een aantrekkelijke woongemeente. Wonen Dit pakket bestaat uit beleidsdoelen en onderwerpen die betrekking hebben op de ontwikkeling en groei van Dronten als aantrekkelijke woongemeente. Dit vraagt het realiseren van voldoende èn passende woningen voor zowel de huidige als toekomstige inwoners van Dronten. Daartoe worden minimaal 250 woningen per jaar gebouwd; Daarnaast zijn een duurzame woningvoorraad en het verbeteren van de leefbaarheid in wijk en buurten belangrijke doelstellingen; Om deze te realiseren maken we (prestatie)afspraken met de woningcorporatie en met ontwikkelende marktpartijen, volgen we (markt)ontwikkelingen, zijn we gesprekspartner voor Rijk, provincie en regio, stemmen we af met andere gemeenten, leveren we een bijdrage aan de marketing van Dronten en stimuleren we inwoners om hun woning tijdig levensloopbestendig te maken/ te verduurzamen (o.a. d.m.v. specifieke leningen).
Kadernota 2022
15
Verduurzaming woningvoorraad en warmtetransitie Het bewust worden bij de inwoners en ondernemers van de energietransitie en klimaatadaptatie; Het verstrekken van Duurzaamheidsleningen om inwoners te stimuleren energiebesparende en/of energieopwekkende maatregelen te treffen; Het opstellen van de Transitievisie warmte welke een eerste richting geeft aan de aanpak van het isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Bouwen Bouw en woningtoezicht; Een gebouw moet voldoen aan bouwtechnische vereisten. Afhankelijk van het type gebouw en functie daarvan moet er aan een aantal aspecten worden voldaan zoals de constructieve veiligheid, isolerende aspecten, geluidstechnische aspecten en brandveiligheid; Bouw- en Woningtoezicht controleert in verschillende fasen van het bouwontwerp tot de uiteindelijke realisatie stukken en de concrete uitvoering of het bouwwerk conform het Bouwbesluit wordt uitgevoerd. Welstand In het belang van de kwaliteit van de woon-, leef- en werkomgeving is aan de gemeente een zorgplicht toebedeeld. De gemeente heeft de wettelijke taak om te zorgen voor een goede omgevingskwaliteit, dat wil zeggen voor een leefomgeving die veilig, gezond en aantrekkelijk is.
Dat is in het belang van de burgers: er is zorg voor hun welzijn (gezond en veilig) als voor hun welvaart, omdat een goede omgevingskwaliteit verloedering voorkomt, en daarmee waardeverlies van de afzonderlijke gebouwen; Een omgevingsvergunning voor het bouwen mag niet verleend worden indien het bouwplan in strijd is met 'redelijke eisen van welstand', tenzij B&W gemotiveerd beslissen dat het (om andere redenen) toch mag. In een welstandsnota heeft de gemeenteraad in criteria vastgelegd welke welstandseisen van toepassing zijn op het betreffende gebied. Deze welstandseisen worden getoetst een onafhankelijke adviseur. Omgevingsvergunning Een omgevingsvergunning is een vergunning voor het bouwen van een bouwwerk en/of een vergunning voor bedrijfsactiviteiten die mogelijke hinder voor mens en milieu zullen veroorzaken (milieuvergunning); We werken aan een optimale dienstverlening en streven er na om alle omgevingsvergunningen binnen de wettelijke termijn te beschikken, voor deze dienst worden leges opgelegd. BAG
De BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) bevat gemeentelijke basisgegevens van alle adressen en gebouwen in een gemeente. Kopieën van al deze gegevens zijn verzameld in een Landelijke Voorziening (BAG LV). Het Kadaster beheert de BAG LV en stelt de gegevens beschikbaar aan organisaties met een publieke taak, instellingen, bedrijven en particulieren; De gemeente is BAG-beheerder en zodanig verantwoordelijk voor zowel de inhoud als de kwaliteit van de gegevens.
Bouwgrondexploitatie Een grondexploitatie (soms afgekort tot grex) is een begroting die wordt opgesteld om grondkosten en grondopbrengsten van een ruimtelijk ontwikkelingsplan in beeld te brengen. Met de bundeling van de actieve grondexploitaties in de perspectiefnota wordt verantwoording afgelegd bij het vaststellen van de jaarrekening over de wijze waarop (financiële en programmatische) uitvoering wordt gegeven aan het grondbeleid en de doelstelling van de grondexploitatie. Hiervoor is naast het verwachte resultaat van de gezamenlijke grondexploitaties, bepaald welke risico’s op deze complexen (grondexploitaties) worden gelopen. Aan de hand van de stand van de algemene reserve, voorzieningen, claims en de exploitatieresultaten van de gronden in exploitatie wordt de vermogenspositie (aanwezig weerstandsvermogen) bepaald. Het aanwezige en toekomstige Kadernota 2022
16
vermogen wordt afgezet tegen het gewenste weerstandsvermogen om zodoende te kunnen bepalen hoe de grondexploitatie ervoor staat. Vastgoed Doel van het vastgoed is het administratief beheren van gronden en opstallen in eigendom van de gemeente Dronten (niet zijnde de maatschappelijke opstallen/gronden en gemeentelijke gebouwen). Landmeten De meeste werkzaamheden van de landmeter en werkvoorbereider zijn op wettelijke grond. Denk aan de wetten BGT en BAG, verder meten we ten behoeve van het beheer openbare ruimte; Voor Gebiedsontwikkeling gaat het over het meten van oneigenlijk grondgebruik en het uitzetten van percelen tbv aanwijs met Kadaster; Voor VHV zetten we de bouw uit conform vergunning; Verder doen we hoogtemetingen tbv infrastructuur. Ontwikkelingen Wonen Groei: Dronten heeft een groeiambitie. Het is goed mogelijk dat deze groei verder versneld gaat worden. Het woningtekort in Nederland gaat leiden tot meer overloop naar regio’s zoals Flevoland en ook de regio Zwolle. Als uitvloeisel van de motie Koerhuis zal Dronten hierin positie gaan kiezen; Verandering bevolkingssamenstelling/vergrijzing: Naast een forse toename van het aantal 65+, neemt ook het aandeel 1- en 2-persoonhuishoudens toe.
Onze woningvoorraad moet hierop worden aangepast; Huisvesten bijzondere doelgroepen: een grote opgave (statushouders, arbeidsmigranten, zorgdoelgroepen, studenten etc.; Innovatieve woonconcepten: Industrieel bouwen, Flexwonen, etc. vragen om verdere verdieping. Verduurzaming woningvoorraad en warmtetransitie Duurzaamheidsleningen: De Duurzaamheidsleningen zullen worden verbreed zodat ook activiteiten/investeringen met betrekking tot het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving onder de maatregelen kunnen vallen; Warmtetransitie: Dit jaar wordt gestart met de Transitievisie Warmte. Deze visie zal in de nabije toekomst worden uitgewerkt in zgn. Wijkuitvoeringsplannen. De duurzaamheidsambities toetsen we op vijf thema's: 1. Benut beschikbare materialen en producten; 2. Gebruik hernieuwbare grondstoffen; 3. Minimaliseer milieu-impact; 4. Levensduurverlenging; 5. Toekomstige cycli inbedden. Bouwen Bouw- en woningtoezicht: Op 1 januari 2022 treedt de Wet kwaliteitsborging bouwen in werking. Dit heeft gevolgen voor de wijze waarom de gemeente haar bouwtoezicht uitoefent; Welstand: Onder de Omgevingswet moeten gemeenten een gemeentelijke adviescommissie instellen voor de omgevingskwaliteit.
De bestaande commissies voor ruimtelijke kwaliteit, welstand en monumenten komen niet meer terug; Omgevingsvergunning: Een van de kerninstrumenten van de komende Omgevingswet is de omgevingsvergunning. De omgevingsvergunning bestaat al sinds 2010 toen de Wabo in werking trad. Onder de Omgevingswet verandert evenwel het nodige. Zo is de splitsing van de omgevingsvergunning, bouwen in een technische vergunning en een ruimtelijke vergunning een ingrijpende verandering; BAG: Een belangrijke ontwikkeling waarmee gestart is, is de ontwikkeling van een samenhangende objectenregistratie. Een samenhangende objectenregistratie is één Kadernota 2022
17
centraal georganiseerde uniforme registratie met daarin basisgegevens over objecten in de fysieke werkelijkheid. Daaronder verstaan we objecten die in het terrein zichtbaar zijn, zoals gebouwen, wegen, water, spoorlijnen en bomen, terreindelen, aangevuld met enkele (administratieve) objecten als woonplaatsen, gemeentegrenzen en openbare ruimten. Bouwgrondexploitatie Voor de bouwgrondexploitatie zijn geen belangrijke nieuwe ontwikkelingen te verwachten. Vastgoed In 2020 is een onderzoek gestart naar de positie en bijbehorende taken van het vastgoed binnen de organisatie voor al het vastgoed in beheer en eigendom van de gemeente inclusief de maatschappelijke opstallen/gronden en gemeentelijke gebouwen. Uitkomst wordt in 2021 verwacht. Landmeten De dienstverleningsuitgangspunten die de komende jaren centraal komen te staan zijn het tijdig, duidelijk en vraaggericht verlenen van producten en diensten. De vraag naar juiste en nauwkeurige metingen stijgt. Om die reden loopt er momenteel een pilot om de aangeleverde revisie te gebruiken van een aannemer in plaats van zelf revisie te meten. Verder zijn inwinningstechnieken altijd in ontwikkeling, denk aan grootschalige inwinning uit beeldmateriaal.
Wet kwaliteitsborging De structurele effecten als gevolg van het vervallen van de vergunningsplicht technische bouwactiviteit gevolgklasse 0 en voor gevolgklasse 1 door verschuiving van het werk naar de private sector zijn nog niet te bepalen, aldus de VNG. Wij stellen voor hier vanuit het voorzichtigheidsprincipe wel een incidenteel nadeel van € 496.000 (47% van de huidige begroting) voor de legesinkomsten op te nemen tijdens de transitieperiode (maximaal tot 2030). Beleidsdoelen
2. Voldoende en passend woningaanbod realiseren voor huidige en toekomstige inwoners; 3. Minimaal 250 woningen per jaar realiseren conform het vastgestelde woningbouwprogramma; 4. Inspelen op vergrijzing: ouderen stimuleren door te stromen of hun woning levensloopbestendig te maken; 5. Voldoende en passende huisvesting realiseren voor bijzondere (zorg)doelgroepen. 6. Dronten wil een aantrekkelijke woongemeente zijn voor haar inwoners; 7. Het doel van vergunningverlening is om initiatieven van aanvragers mogelijk te maken, waarbij de belangen van anderen niet onevenredig geschaad mogen worden, in aansluiting bij de waarden van de Visie op Dienstverlening en Dronten op Koers.
De opties die wij u voorleggen zijn onder andere gebaseerd op het laten vervallen van onderstaande beleidsdoelen: 1. We stimuleren particuliere woningbezitters in energiebesparing- (isolatie) of opwekking. Onderstaande opties geven weer wat voor ons afwegingen zijn geweest om al dan niet een voorstel tot bijstellen van de doelen en afschalen van de bijbehorende activiteiten te doen, met als gevolg een verlaging van budgetten: Het thema wonen en bouwen is in de afgelopen twee jaar, door de motie Koerhuis, in een versnelling gekomen. Doordat de impact voor Dronten op dit moment nog niet concreet is en omdat de gemeenteraad dit pakket in de hoge categorie heeft geplaatst, stellen wij voor om niet op voorhand doelen in dit pakket bij te stellen.
Kadernota 2022
18
Pakket T: Wonen en bouwen Huidig begrotingssaldo voor pakket
Begroting -446.054
Wat zijn de opties om niet meer of minder te doen Minder toezicht op bouw en veiligheid evenementen. Nieuw begrotingssaldo voor pakket
14.703 -431.351
Wat betekent dit? Het is mogelijk om minder toezicht op bouw en veiligheid van evenementen uit te voeren en dit meer te beleggen bij organisatoren. Deze activiteit is niet expliciet gekoppeld aan een doel. Wel zien we hier de mogelijk om dit bij te stellen. Verder stellen we geen aanpassingen voor in afwachting van het ambitieniveau van de motie Koerhuis.
Pakket F: Integraal veiligheidsbeleid en openbare orde Inhoud Dit programma omvat actiepunten uit het Integraal Veiligheidsbeleid (speerpunten IVB 2020-2023), werkzaamheden in het kader van het toezien op en handhaven van de openbare orde en veiligheid en de dierenbescherming. Kortom, activiteiten die toezien op preventie en het handhaven van veiligheidsaspecten in de publieke ruimte of persoonlijke levenssfeer van mens en dier. Op het gebied van toezicht en handhaving wordt uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsprogramma VTH (o.a. door het inzetten van BOA’s en toezichthouders), toepassing en verdere uitrol van de Wet Bibob en de (bestuurlijke) aanpak in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit, controle op de naleving van verleende vergunningen o.a. in het kader van de evenementen en de Drank en Horecawet (DHW) inclusief de toetsing hierop en het uitvoeren van integrale handhavingscontroles zoals het voormalige Bliksem (nu: VIBE). Ontwikkelingen Binnen veiligheid zien we een verharding op veel gebieden. Zo wordt de georganiseerde criminaliteit steeds gewelddadiger, onvoorspelbaarder en ongrijpbaarder, maar ook zichtbaarder in de openbare ruimte. Daarnaast zien we door recente ontwikkelingen dat polarisatie toeneemt.
Op het gebied van de evenementen en met name de grote C-evenementen, maar ook de horeca is het nog onduidelijk wat de Covid-19 beperkingen voor gevolgen hebben. Onderliggende regelgeving (zowel landelijk als regionaal) zal onder een vergrootglas komen te liggen. Als de beperkingen worden opgeheven voorzien we een explosieve toename van het aantal aanvragen voor evenementen. We zien veel creativiteit bij ondernemers om hun bedrijfsvoering op een andere wijze vorm te geven. We zien dit o.a. terug in vergunningsaanvragen voor evenementen in gewijzigde vorm. Dit vraagt (ook voor de horeca) om flexibele, maar vooral scherpe controles. Ondermijning 'We voorkomen en bestrijden vormen van criminaliteit die ons gezag en het vertrouwen in de overheid ondermijnen', is het maatschappelijk effect wat we met de uitvoering van het Plan van Aanpak Ondermijning 2021-2024 (PvA) willen bereiken. Ondermijning is door u als prioriteit gesteld in het vastgestelde Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2023 (IVB). Wanneer u structureel uitvoering wilt geven aan de beleidsdoelen van het PvA zal dit pakket extra beslag leggen op structurele begrotingsruimte. Daarmee vergroot de taakstellende opgave met € 136.000 structureel. Beleidsdoelen
1. Integraal veiligheidsbeleid en openbare orde: We voorkomen en bestrijden vormen van criminaliteit die ons gezag en het vertrouwen in de overheid ondermijnen; 2. Wij gaan voor een optimale verbinding tussen veiligheid en zorg; Kadernota 2022
19
3. We minimaliseren risico's ten aanzien van de openbare orde teneinde een goed verloop van evenementen te waarborgen; 4. We verbeteren de veiligheidsbeleving op wijkniveau; 5. We creëren als drie gemeenten (Dronten, Noordoostpolder en Urk) en de politie meer kennis van en beter zicht op de aard en omvang van cybercriminaliteit; 7. Voldoen aan de wettelijke eisen die gemeente Dronten stelt aan vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht; 8. De uitvoering van de taken op het gebied van Vergunningen, toezicht en Handhaving vindt, zoveel mogelijk, integraal en gebiedsgericht plaats; 9. Voor ondermijning is in Dronten geen plaats; 10. Strategische en programmatische aanpak is essentieel; 11. Het Plan van Aanpak geeft richting.
De opties die wij u voorleggen zijn onder andere gebaseerd op het laten vervallen van onderstaande beleidsdoelen: 6. De gemeente zorgt in samenspraak met burgers en bedrijven (verbinden), waarbij de klant centraal staat (vertrouwen), voor deskundige invulling (vakmanschap) van innovatieve projecten (vernieuwingskracht); 12. Nergens meer hondenpoep in de openbare ruimte in Dronten waar dit volgens de regels niet mag. Onderstaande opties geven weer wat voor ons afwegingen zijn geweest om al dan niet een voorstel tot bijstellen van de doelen en afschalen van de bijbehorende activiteiten te doen, met als gevolg een verlaging van budgetten: Zoals in pakket L is te lezen, is er voor ondermijning geen plaats in Dronten. Dit pakket is door de gemeenteraad als belangrijk gekwalificeerd. We zien wel mogelijkheden om budgetten te verlagen. 7
Begroting
Huidig begrotingssaldo voor pakket
-1.237.102
Wat zijn de opties om niet meer of minder te doen Opheffen GR met Sociale Recherche en stoppen handhaving WMO. Minder voorlichtingscampagnes op het gebied van veiligheid in de wijk. Wettelijke taak niet beïnvloedbaar
125.000 8.603 -1.103.499
Wat betekent dit? Ook in het sociaal domein is sprake van handhaving. Een deel van deze taak is uitbesteed aan de gemeenschappelijke regeling sociale recherche. Het is een optie om onze deelname aan de GR-regeling sociale recherche te beëindigen en niet meer standaard in te kopen via de GR, maar specifiek in te kopen waar en wanneer nodig. De meerwaarde van de GRregeling is vooral juridisch omdat de sociale recherche meer rechten heeft. Dit kan echter ook in voorkomende gevallen ingekocht worden. Wel moeten we rekening houden met frictiekosten de eerste drie jaar. Mogelijk heeft het verlagen van budgetten tot gevolg dat er minder fraude wordt opgespoord/voorkomen. Ook is het een optie om niet te handhaven op het gebied van de WMO. Ons uitgangspunt is dat we inzetten op het geven van vertrouwen aan de voorkant, in plaats van het controleren en handhaven achteraf. Andere mogelijke gevolgen van het verlagen van budgetten zijn vermindering van voorlichtingsacties over veiligheid in de wijk en minder innovatie op crisisbeheersing en evenementen. We maken op dit laatste onderdeel al steeds meer de beweging om de verantwoordelijkheid voor het toezicht bij organisatoren van evenementen te beleggen. Dit kunnen we in de toekomst nog sterker inzetten.
Pakket N: Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden Inhoud De opgaven waar we in dit pakket voor staan is het mogelijk maken van een inclusieve samenleving waarin iedereen meedoet. Inwoners met een beperking of met chronische, psychische of psychosociale problemen worden zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving Kadernota 2022 20
ondersteund in de zelfredzaamheid, participatie en de eigen mogelijkheden. We doen samen met de inwoners onderzoek naar de eigen mogelijkheden, mogelijkheden in het eigen netwerk, voorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn of maatwerkvoorzieningen. Onder maatwerkvoorzieningen verstaan wij begeleiding, dagbesteding, huishoudelijke ondersteuning, woningaanpassingen, hulpmiddelen en vervoersvoorzieningen. We proberen met preventieve maatregelen en vroegsignalering eerder hulp te kunnen bieden en het beroep op maatwerkvoorzieningen te voorkomen. We zetten activiteiten in om te zorgen dat minder inwoners in financiële problemen komen en zetten in op een brede aanpak van vroegsignalering met als doel problematische schulden zoveel mogelijk te voorkomen. Ontwikkelingen
De gemeente Dronten heeft een vergrijzende bevolking waardoor er in de toekomst meer ondersteuning nodig is om deze groeiende groep te ondersteunen in hun zelfredzaamheid; Door de vergrijzing zal de druk op mantelzorg(ers) toenemen; Door het abonnementstarief bij de Wmo is het aantal aanvragen gestegen vanwege de lagere kosten voor inwoners. Deze toestroom zal blijven en de gemeente wordt niet voldoende voor gecompenseerd door het Rijk; Door eenzaamheid nemen gezondheidsklachten van inwoners toe. Hierdoor stijgt het aantal aanvragen voor maatwerkvoorzieningen. Eenzaamheid is een onderwerp waar, net als landelijk het geval is, ook veel aandacht voor is en waar interventies op ingezet worden (lokale coalitie tegen eenzaamheid ZamenEen); In de gehele gemeente blijft het aanbod van vrijwilligers een belangrijk aandachtspunt om in te kunnen spelen op de vragen voor ondersteuning; In oktober 2019 is gestart met uitvoering van het project Vroegsignalering van schulden. Deze zorgplicht is vastgelegd in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs).
Beleidsdoelen
2. We stimuleren inwoners deel te nemen aan de maatschappij, bijvoorbeeld door (vrijwilligers) werk, dagbesteding en vervoersvoorzieningen; 3. We zien dat de druk op de mantelzorgers toeneemt. Het is belangrijk om een goed aanbod van te creëren waar mantelzorgers gebruik van kunnen maken zodat zij zich ondersteund voelen en minder belast worden; 4. Minder inwoners met financiële problemen; 6. Ondanks dat het aantal vrijwilligers in Dronten op een goed niveau zit, blijft het een punt van aandacht in een samenleving waarin mensen steeds langer thuis wonen; 7. Meer huishoudens met een minimuminkomen zijn in beeld en maken gebruik van voorzieningen (vroeg signalering en een warme overdracht).
De opties die wij u voorleggen zijn onder andere gebaseerd op het laten vervallen van onderstaande beleidsdoelen: 1. We stimuleren inwoners langer zelfstandig thuis te blijven wonen; 5. In Dronten gaan we met de coalitie ZamenEen eenzaamheid tegen. Onderstaande opties geven weer wat voor ons afwegingen zijn geweest om al dan niet een voorstel tot bijstellen van de doelen en afschalen van de bijbehorende activiteiten te doen, met als gevolg een verlaging van budgetten: In de Kracht van Dronten is het belang van zelfredzaamheid opgenomen: inwoners van Dronten nemen deel aan de samenleving. In de afgelopen jaren is hiervoor het fundament gelegd. Het merendeel van de inwoners in Dronten is zelfredzaam. Ze voeren regie over hun eigen leven en nemen verantwoordelijkheid voor hun toekomst. Het overgrote deel van de inwoners is dan ook niet afhankelijk van de gemeente en maatschappelijke organisaties. Zij vinden ondersteuning in het eigen sociale netwerk. In het themaplan Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden wordt beschreven dat we een samenleving willen zijn waar inwoners zelfredzaam zijn en hun eigen mogelijkheden worden benut. We investeren daarom in het zogenoemde voorveld; voorzieningen die voor iedereen Kadernota 2022
21
toegankelijk zijn zoals bijvoorbeeld de welzijnsactiviteiten van de Meerpaal, van kerken en verenigingen. We proberen met preventieve maatregelen en vroegsignalering eerder hulp te kunnen bieden. En als het nodig is, bieden we passende ondersteuning bij het langer zelfredzaam zijn en zelfstandig wonen. Hierin werken we nauw samen met de maatschappelijke instellingen die werkzaam zijn in onze gemeente. Ook zien we steeds meer samenwerking ontstaan tussen de onderlinge partijen. Er is een goede voedingsbodem om met elkaar coalities te vormen om veel meer in gezamenlijkheid onze doelen te bereiken. De doelen uit het pakket zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden vinden we belangrijk. Ook de gemeenteraad onderschrijft het belang van dit pakket en heeft dit pakket in de hoge categorie geplaatst. We blijven stimuleren en ondersteunen en stellen onszelf tegelijkertijd de vraag: hoe komen we van regiesamenleving naar netwerksamenleving en zorgen we daarbinnen voor verbinding? We zien mogelijkheden in het aanpassen van doelen en afschalen van bijbehorende activiteiten, die de basisondersteuning in stand houden en verder bijdragen aan de zelfredzaamheid en het inzetten van het netwerk van inwoners. Pakket N: Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden
Begroting
Huidig begrotingssaldo voor pakket
10.456.671
Wat zijn de opties om niet meer of minder te doen We verhogen de eigen bijdrage voor gebruik regiotaxi.
40.000
We zetten minder in op onafhankelijk advies. Het aantal bezwaren kan hierdoor toenemen.
10.000
We stoppen met ondersteuning aan strijd tegen eenzaamheid/ vrijwilligerswerk en mantelzorg/en het stimuleren van deelname aan de samenleving.
44.500
We schaffen de pas van Dronten af/ minimabeleid wordt terug gebracht naar wettelijk taken.
61.333
We zetten minder in toezicht in op oneigenlijk gebruik hulpmiddelen, dit werkt meer fraude, ondermijning in de hand.
29.000
Nieuw begrotingssaldo voor pakket
10.271.838
Wat betekent dit? Het is een mogelijkheid om de vangnetfunctie van de Pas van Dronten voor de minima aan te passen. De vangnetfunctie bestaat dan alleen nog uit de hoogstnoodzakelijke wettelijke bijdrage voor minima. De marketingfunctie van de Pas van Dronten kan afgeschaft worden. Daarnaast kan ook de baliefunctie van het sociaal domein afgeschaft worden. Binnen pakket N is sprake van een stijging van de uitvoeringskosten bij Maatschappelijke Dienstverlening Flevoland. Wel zijn er mogelijkheden om de kosten van de regiotaxi te verlagen. Dit laatste kan door een verhoging van de eigen bijdrage voor de regiotaxi te vragen aan de inwoners die daar gebruik van maken.
Pakket H: Economische ontwikkeling Inhoud Gemeente, ondernemers en onderwijs zetten gezamenlijk in op een sterke, duurzame economie. Het aanjagen van innovatie, flexibiliteit en vernieuwing is een gezamenlijke opgave, waarin wij ook als gemeente onze rol pakken. Een krachtige economie is immers van invloed op vele delen van de samenleving. Ondernemers bieden werk en inkomen en leveren daarmee tevens een bijdrage aan de participatie en zelfontplooiing van de bewoners. Winkeliers dragen bij aan een compleet voorzieningenniveau. Een gezonde lokale economie staat daarom in nauwe verbinding met welvaart, gezondheid en welzijn. Dit zorgt ervoor dat Dronten aantrekkelijk blijft om te wonen en biedt een goede basis voor groei van het aantal (jonge) inwoners. Het pakket Economische ontwikkeling is gericht op het creëren van een goed vestigingsklimaat voor ons bestaande bedrijfsleven, voor bedrijven van buiten Dronten en voor startende bedrijven. Het is belangrijk om kwalitatief goed ingerichte toekomstbestendige bedrijventerreinen en centra te hebben. Kadernota 2022
22
Speerpunten zijn de agrofoodsector, de vrijetijdseconomie-sector, vitale centra, versterking van acquisitie en accountmanagement. Deze focus is uitgewerkt in concrete actieplannen. Daarnaast zetten we in op de ontwikkeling van het menselijk kapitaal, we ondersteunen via regelingen die vanuit de provincie Flevoland en de Regio Zwolle worden aangereikt. Op het gebied van accountmanagement ondersteunen we bedrijven in zijn algemene zin en bij hun uitbreidings-/nieuwbouwplannen. Daarnaast verstevigen we de relatie met het bedrijfsleven. We passen de rodeloperbenadering toe en faciliteren nieuwe initiatieven. Via acquisitie investeren we in onze relaties met het bedrijfsleven en versterken we de netwerken met als doel om meer bedrijven naar Dronten te halen. We besteden ook aandacht aan de digitale vindbaarheid van onze bedrijventerreinen en winkelcentra. Ontwikkelingen In de nabije toekomst zullen de effecten van de covid-19-pandemie ook in Dronten steeds sterker merkbaar worden. Het laat zich lastig voorspellen hoe dit zich exact ontwikkelt. De economische coronascan die nu in ontwikkeling is brengt in beeld welke landelijke, provinciale en gemeentelijke regelingen beschikbaar, kansrijk en noodzakelijk zijn. Verder zullen de uitkomsten van het Rekenkameronderzoek naar het vestigingsklimaat verwerkt worden in de herijking van het Sociaal Economisch beleid.