Bijlage - 1 Koersdocument Sleutelproject Swifterbant.pdf

Mogelijke herontwikkeling De Steiger/De Branding Dit is de grootste van de drie locaties. Hier is ruimte om een gemengd programma te maken met eengezinswoningen, appartementen en mogelijk een publieke functie. Het hof sluit goed aan op de omgeving en heeft een duidelijke, rechte opzet. Het gebied is logisch ingedeeld: een lager deel met eengezinswoningen en een hoger appartementengebouw als accent. Het appartementengebouw ligt aan de hoofdgroenstructuur en heeft daar ook een relatie mee. Dat zie je bijvoorbeeld in de U-vormige opzet richting de Bisontocht.

Mogelijke opzet bij transformatie Duykeldam

Mogelijke opzet bij herontwikkeling De Steiger/De Branding

Mogelijke herontwikkeling De Golfslag De Golfslag is de kleinste locatie, maar ligt op een markante kruising in De Lange Streek. Het hof bestaat hier uit een appartementengebouw als accent aan De Lange Streek, met daarachter enkele eengezins¬woningen aan een collectieve tuin. De grote bomen langs de Anemoonstraat begrenzen het hof aan deze zijde. Het parkeren vindt plaats in een parkeerkoffer, ontsloten via de Narcisstraat. De zijde aan De Lange streek blijft zo groen mogelijk.

Herontwikkeling Duykeldam, variant sloop-nieuwbouw De monumentale status wordt opgeheven, waardoor sloop-nieuwbouw mogelijk wordt. Het groene karakter van de plek blijft echter behouden, met de bestaande grote bomen aan de Noordhoren en ruimte voor de Groene Loper aan De Lange Streek. Er is ruimte voor 40-50 woningen voor verschillende doelgroepen, in verschillende woningtypes, van grondgebonden seniorenwoningen in 1 laag met kap, eengezinswoningen in 2 lagen met kap en appartementen voor senioren en starters tot en met 4 lagen aan De Lange Streek. Het parkeren wordt aan de noordzijde opgelost, ontsloten via De Lange Streek of Het Hazepad.

Participatie Mogelijke opzet bij sloop-nieuwbouw Duykeldam

37

Op de begane grond van het appartementengebouw (de plint) kan een publieke functie komen, zoals een kleine voorziening of ontmoetingsplek. Parkeren gebeurt deels in een parkeerkoffer (dus niet direct op straat) met een in- en uitrit via De Heraldiek. Daarnaast is er ook parkeerruimte aan de Gletsjerstraat, met haakse parkeerplekken of een tweede parkeerkoffer.

“Bewoners geven aan dat zij behoefte hebben aan meer (betaalbare) huur en koopwoningen voor ouderen, jonge gezinnen en starters. Hierbij zeggen zij ook dat een mix van woonvormen gewenst is om het dorp levensloopbestendig te maken en dat zorgwoningen een belangrijk onderwerp zijn."

Mogelijke opzet bij herontwikkeling De Golfslag

38

5. Toekomstperspectief Swifterbant 2050 - II De vier locatiespecifieke kernprojecten zijn belangrijke ankerpunten bij het Toekomstperspectief Swifterbant 2050. Er zijn ook een aantal

invalshoeken die geheel Swifterbant betreffen. In het onderstaande lichten we deze invalshoeken nader toe.

5.1 Groen-blauw structuur: thuiskomen in het groen Dit hoofdstuk geeft een (deel)antwoord op de deelopgave(n): H: Voorstel versterken toekomstige groen-blauw structuur De bodem, het water, het groen en de ecologische netwerken verbinden het dorp met het omliggende landschap en vormen de natuurlijke basis van Swifterbant. Het versterken van deze basis is van cruciaal belang voor een klimaatbestendige, gezonde en biodiverse leefomgeving — én voor de identiteit en woonkwaliteit van het dorp.

In de toekomst wordt het groene, bosachtige karakter van de randen van het dorp versterkt. Uitbreiding van het bosgebied aan de zuidzijde en laanbeplanting langs de Dronterringweg zorgen voor groene entrees tot het dorp. Thuiskomen in Swifterbant is waar je het groen in rijdt. Bij het versterken van de groen-blauw structuur volgen we de Landelijke Handreiking Groen In en Om de Stad (GIOS). Dit is een integrale ruimtelijke benadering van groen, op basis van doelen en groen-blauw netwerken: Voor elke 100 m² extra verhard oppervlak (daken en bestrating) moet 11 m³ water worden gerealiseerd/gebufferd of opgevangen.

39

Dorpsniveau Swifterbant versterkt de verbinding tussen het dorpsgroen en het omliggende landschap. Het Dorpsbos op zuidwesten en de brede boszones worden geleidelijk aan vergroot en versterkt. Het biedt zowel beschutting voor het dorp en de recreatieve routes, als ruimte voor diverse natuurlijke leefomgevingen. Binnen het dorp wordt ingezet op het aanleggen van soortenrijk groen: variatie in inheemse beplanting, bloemrijke bermen, verbindingen tussen de dorpskern en de dorpsranden en klimaatadaptieve beplanting die insecten, vogels en kleine zoogdieren aantrekt. Ook wordt ingezet op het vergroten van het inheems boombestand. Wijkniveau Groen wordt als infrastructuur beschouwd — essentieel voor zowel ecologie als gezondheid. Er wordt ingezet op vergroting van het boomkroonvolume met extra bomen voor schaduwbedekking op wandel en fietspaden. Het streven is minimaal 30% groenpercentage tot een 40% streefwaarde op wijkniveau. In het centrum en op de bedrijfsterreinen streven we naar een oppervlakte van minimaal 25% groen. Buurtniveau De buurten kennen veel groen waarbij de oppervlakte van ca. 30-40% procent groen wordt behouden. We verminderen de hoeveelheid verharding om regenwater op te vangen en hittestress te verminderen.

De schaduwwerking van bomen en bosschages wordt naar 30% op de verharde oppervlakte gebracht en 40% schaduw op de belangrijke loop- en fietsroutes en verblijfsplekken. De afstand tot groene koele verblijfsplekken van mininmaal 200 m2 is maximaal 300 m vanaf elke woning.

40

Straatniveau Swifterbant zal met name in de woonstraten (groen voor grijs) een groene impuls krijgen. Vanuit iedere woning wordt het zicht op een continue groenvoorziening gerealiseerd. Werkzaamheden aan kabels en leidingen worden met inachtneming van de ondergrond zorgvuldig uitgevoerd. Tuinen vallen buiten de zeggenschap van de gemeente maar met een heldere campagne (Dronten doet momenteel bijvoorbeeld mee aan de landelijke actie 'NK tegelwippen') kan in het bestaande dorp klimaatadaptatie en bodemdiversiteit worden gestimuleerd. Nieuwbouw kan gepaard gaan met afspraken waarin ontwikkelaars verantwoordelijkheden invullen bij de kavelinrichting voor bodem, water en groen en fauna (natuur-adaptief). Hiermee wordt een omslag t.b.v. klimaatadaptatie en biodiversiteit gestimuleerd.

Participatie: opbrengsten groen-blauw structuur

Hieronder ziet u een kaartbeeld van een mogelijk toekomstige groen-blauw structuur van Swifterbant. Met een herkenbare bosrand om het dorp en groene verbindingen. Dit is slechts een indicatieve aanduiding van de mogelijke begrenzing.

“Bewoners geven aan dat zij graag meer groen in de openbare ruimte willen zien in de vorm van biodiverse planten, bomen en bloemen.” “Bewoners willen graag dat er bankjes, picknick- en schaduwplekken worden toegevoegd om het groen beter te kunnen beleven.”

Waterstructuur Swifterbant anticipeert op extremere weersomstandigheden. Wadi’s, regentuinen, schaduwplekken, hittebestendig ontwerp en opvangcapaciteit voor piekbuien worden geïntegreerd in zowel nieuwe als bestaande wijken. Er wordt ingezet op een kwaliteitsimpuls van bestaande wateren in doorstroming, verbinding en oevervegetaties. De ‘sponswerking’ van de bodem (opnamecapaciteit van overvloedige regenval) wordt vergroot waarbij ook het voorkomen van verzilting, droogte en bodemverdichting uitgangspunt is in het ontwerp van de leefomgeving.

41

Indicatief kaartbeeld van toekomstige groen-blauw structuur

42

5.2 Mobiliteit Dit hoofdstuk geeft een (deel)antwoord op de deelopgave(n): F: Voorstel verkeersstructuur (verbinding Swifterbant Zuid met Dorpscentrum)

Swifterbant is een forensendorp en het openbaar vervoer is beperkt. Dat betekent dat de auto het primaire vervoermiddel is voor de langere afstanden. Op plekken van ontmoeting, zoals het Dorpshart, het Groene Hart en langs de Groene Loper is de auto te gast. Bereikbaarheid van het centrum met de auto blijft een zorg, afvloeiing bijvoorbeeld richting Dronten-Zuid/Suydersee is een risico en is een risico voor de toekomstbestendigheid van soortgelijke voorzieningen is het centrum van Swifterbant. Een mogelijkheid dat verder onderzocht gaat worden is een 'knip' in de Bisonweg de Randweg ter hoogte van het Groene Hart. Dit stuurt het autoverkeer langs de randen van het dorp. In het dorp ligt de focus op fietsen en wandelen, waarbij de auto te gast is. Recreatieve fietsroutes naar de omgeving, zoals naar Dronten, de Kamperhoek (Flevo-landschap) en langs het Ketelmeer, worden versterkt. Tegelijkertijd is er behoefte aan groen, aan ruimte voor ontmoeting en aan goede en veilige routes voor fietsers, niet in de laatste plaats voor schoolgaande kinderen in het dorp zelf. We zetten in de bebouwde kom de mens centraal. Door dit principe toe te passen bij nieuwe ontwikkelingen in het dorp, geven we prioriteit aan meer duurzame vormen van mobiliteit (lopen, fietsen) en minder prioriteit aan minder duurzame mobiliteitsvormen

43

(zoals de auto) voor korte afstanden binnen het dorp. Dit is ook in lijn met het gemeentelijk verkeer- en vervoersbeleid/plan (GVVP 2017 – 2027) Hierin zijn twee speerpunten opgenomen namelijk het stimuleren van het fietsgebruik en inzetten op duurzame mobiliteit. In de toekomst hopen we de mobiliteit voor zowel voetganger, fietser, als gemotoriseerd verkeer te verbeteren. Voetganger en fietser • Aanleg van de Groene Loper. Een veilige en aantrekkelijke fiets- en wandelroute van het Dorpshart, via het Groene Hart (met het Kindcentrum) en het Dorpsbos tot in Swifterbant Zuid. Langs deze route zijn allerlei grote en kleinere plekken voor ontmoeting te vinden. • Versterken recreatieve routes. De Groene Loper sluit aan op recreatieve routes door het buitengebied, bijvoorbeeld richting het Ketelmeer/ Noordoostpolder. De Beverweg staat voor groot onderhoud gepland in 2026. Dat is het moment om de verkeersmaatregelen te treffen en te combineren met fietsvoorzieningen op de rijbaan. In 2021 is onderzoek gedaan naar Fietsveiligheid Buitenwegen naar aanleiding van een motie. De Beverweg is één van de wegen waar veelvuldig (recreatief) fietsverkeer rijdt. In 2021 is het besluit genomen om op wegen met een recreatieve fietsfunctie de maximumsnelheid te verlagen van 80 kmnaar 60 km per uur.

Daarom wordt de maximum snelheid op de Beverweg, na uitvoering van onderhoudswerkzaamheden en de benodigde maatregelen, verlaagd naar 60 km per uur. • Aanleg Swifterbantcultuurpad. Deze recreatieve route verbindt het Rivierduinenlandschap in het buitengebied via het Groene Hart en het Dorpsbos met het buitengebied ten zuidoosten van het dorp.

Mogelijke uitwerking van toekomstige verkeersstructuur voor langzaam verkeer in Swifterbant.

44

Openbaar vervoer Het openbaar vervoer in Swifterbant bestaat momenteel uit twee buslijnen, die beide via De Lange Streek rijden. Het verbeteren van het OV is een breed gekoesterde wens bij de bevolking en de gemeente, maar de realiteit is dat de gemeente hier slechts beperkt invloed op heeft want de provincie is hiervoor verantwoordelijk/ concessiehouder.

• ‘Knip’ in de Randweg en doortrekken van de Bosweg. De Bosweg wordt doorgetrokken tot aan de Swifterringweg. Tegelijkertijd wordt de Randweg tussen de Bosweg en de Sportweg afgesloten voor autoverkeer en ingericht als fietspad, als onderdeel van de Groene Loper. Daarmee ontstaat een meer verkeersveilige situatie rond het Groene Hart met het Kindcentrum. Zie ook Groene Hart.

Wel wil de gemeente zich hard maken voor een halte bij het Dorpshart. Dat kan door één van beide buslijnen niet over De Lange Streek te laten rijden, maar over de Dronterringweg, met een halte bij De Poort. Of dit mogelijk en wenselijk is moet nader onderzocht worden, samen met de inwoners, de provincie en de busmaatschappijen. Als alternatief kan onderzocht worden of er alternatieven kunnen worden ingezet (regiotaxi, belbus, etc.).

• De Lange Streek naar 30 km/uur. De Lange Streek is nu een 50 km/uur weg. Door deze af te waarderen naar een 30 km/uur weg wordt deze belangrijke ontsluitingsweg voor het dorp en het Kindcentrum veiliger voor fietsers. Nader onderzocht moet worden op welke manier de inrichting van de weg hierop aangepast moet worden.

Auto De auto blijft welkom in het dorp, maar de snelheid wordt op bepaalde plekken teruggebracht en het doorgaande/ ontsluitende autoverkeer wordt meer naar de omliggende wegen van het dorp geleid, in plaats van dwars door het dorp heen. Dit komt de leefbaarheid in de woonbuurt ten goede, doordat er geen ongewenst verkeer door de straat rijdt. De aanrijtijd vanuit Swifterbant Zuid naar het Dorpshart over de omliggende wegen is gelijk aan de aanrijtijd door het dorp heen.

Mogelijke uitwerking van toekomstige verkeersstructuur voor gemotoriseerd verkeer in Swifterbant.

45

Concreet worden de volgende maatregelen voorgesteld om verder te onderzoeken: • ‘Knip’ in de Bisonweg. Door een zogenaamde ‘knip’ voor autoverkeer te maken in de Bisonweg, wordt het autoverkeer vanaf de zuidzijde via de Bosweg en de Biddingweg gestuurd in plaats van dwars door het dorp. Het voet- en fietsverkeer heeft geen hinder van de knip.

Participatie: opbrengsten mobiliteit “Het verbeteren van de veiligheid van fiets- en wandelpaden kwam vaak ter sprake tijdens de brede bijeenkomsten en toekomstateliers. Bewoners vinden dat er op belangrijke plekken fiets- en wandelpaden ontbreken en dat een deel van de paden te smal is.”

• Plateau in De Lange Streek, ter hoogte van De Greente. De Groene Loper kruist De Lange Streek ter hoogte van de Greente. Deze kruising wordt ingericht als een verkeersplateau (een verkeersdrempel gecombineerd met een oversteek voor voetgangers en fietsers). Bovenstaande verkeerskundige ingrepen zijn onderzocht in een oriënterend verkeerskundig onderzoek. Dat onderzoek laat zien dat deze ingrepen een mogelijk positief effect hebben op de verkeersveiligheid in het dorp, zonder dat er delen onbereikbaar worden of elders in het dorp de verkeersdrukte onevenredig toeneemt. Uitgebreider verkeerskundig onderzoek inclusief participatie zal later plaatsvinden.

46

5.3 Wonen Dit hoofdstuk geeft een (deel)antwoord op de deelopgave(n): I. Voorstel woningbouwprogrammering en –fasering Swifterbant

Er is beleidsmatig over wonen veel bestuurlijk vastgelegd in beleidsdocumenten zoals Richting aan Groei en de Uitvoerings-agenda wonen. Belangrijk uitgangspunt is het Woonperspectief Dronten 2050: in Swiftterbant kun je wonen van de wieg tot aan het graf. Het dorp Swifterbant kan en moet groeien om voorzieningen in stand te houden, terwijl ze tegelijkertijd haar dorpse karakter wil behouden. Doelgroepen Woningbouw moet voldoen aan de behoefte van met name 3 doelgroepen: • Jongeren willen in het dorp blijven wonen • Jonge gezinnen moeten zich kunnen vestigen • Ouderen willen kunnen doorstromen in het dorp Randvoorwaarde voor nieuwbouw is de 30-40-30-regel: 30 sociale huur, 40 middeldure huur of koop, 30 duurdere huur of koop).

47

Kansen en uitdagingen • De bouw van een Kindcentrum maakt dat locaties beschikbaar komen voor extra woningen. • Nieuwe woningen worden aardgasvrij gebouwd, aandacht voor netcongestie is belangrijk. • De aanleg van de nieuwe woonwijk ‘t Luweland in Swifterbant Zuid biedt ruimte aan circa 750 woningen, een ruime variatie van rijwoningen, tweeonder-een-kapwoningen, vrijstaande woningen, appartementen en levensloopbestendige woningen • Mits betaalbaar voor de doelgroep, doorstroming vanuit bestaande wijken die daardoor kunnen verjongen. • De herinrichting van het Dorpshart kan ook mogelijkheden bieden voor nieuwbouw. • De woningmarkt staat onder druk: dit leidt tot belangstelling van buiten het dorp en Dronten. Dit biedt kansen voor nieuwe energie maar kan doorstroming van de huidige bewoners van Swifterbant belemmeren. • Groei van het aantal inwoners kan het draagvlak voor voorzieiningen positief beïnvloeden, maar dit is niet vanzelfsprekend. Vrijkomende locaties

Wonen en werken (‘rode-paarse’ structuurkaart)

48

5.4 Werken Dit hoofdstuk geeft een (deel)antwoord op de deelopgave(n): K.

Toekomst bedrijventerrein Spelwijk

De werkgelegenheid in Swifterbant is divers en bestaat uit dienstverlening (winkels, horeca), onderwijs en zorg. In de ommelanden domineert de agrarische sector, die een sterke basis voor het dorp vormt. Hoewel veel inwoners buiten het dorp werken, is het van belang de lokale werkgelegenheid te stimuleren om de leefbaarheid en sociale cohesie te versterken. Dit betreft niet alleen de bedrijventerreinen en de wijken, maar ook het dorpscentrum, waar maatschappelijke functies, detailhandel en horeca een belangrijke rol spelen. De twee bedrijventerreinen, Spelwijk en De Kolk/Tarpan, zijn momenteel vol, wat de economische vitaliteit van het dorp laat zien maar ook een directe uitdaging vormt. Spelwijk blijft voor nu een gebied voor bedrijvigheid; transformatie naar wonen ligt niet voor de hand vanwege de beperkte woningbehoefte tot 2050, de afstand tot voorzieningen en de te verwachten hoge saneringskosten. Ook bevindt zich er relatief veel water in de grond wat bouwen lastig maakt. Om de bedrijventerreinen toekomstbestendig te houden, is de gemeente in het najaar van 2025 gestart met de ‘Strategie Werklocaties’. Dit project

49

brengt de toekomstige behoefte aan bedrijfsruimte in kaart, onderzoekt mogelijkheden voor uitbreiding en definieert het gewenste profiel van Spelwijk en Tarpan. Ook wordt gekeken naar kleinschalige werkplekken in (nieuwe) wijken, wat bijdraagt aan een betere balans tussen wonen en werken. Het college heeft een besluit genomen over de herinrichting van Spelwijk, Biddingweg en Bisonweg. In drie goed bezochte participatiebijeenkomsten in 2022 is samen met inwoners en ondernemers gezocht naar een toekomstbestendige inrichting met zo veel mogelijk draagvlak. Het plan wordt momenteel uitgevoerd en sluit aan bij de bredere strategie voor werklocaties. Dit project zal de mogelijkheden voor uitbreiding van bedrijventerreinen en de revitalisatie van bestaande, verouderde bedrijventerreinen verder in kaart brengen. Ook hierin worden de kansen benoemd voor het creëren van kleinschalige werkplekken in de (nieuwe) wijken, wat bijdraagt aan een betere balans tussen wonen en werken. In dit traject wordt ook de inbreng uit de participatie (Spelwijk als woningbouwlocatie) zorgvuldig meegewogen. Door deze gecombineerde aanpak zorgt Swifterbant ervoor dat er voor bedrijvenvoldoende ruimte blijft en een gezond vestigingsklimaat, terwijl ook de wensen van inwoners en ondernemers zorgvuldig worden meegewogen.

Participatie: opbrengsten wonen en werken “Bij de participatie gaven sommige bewoners aan dat Spelwijk anders ingericht zou kunnen worden, bijvoorbeeld als woningbouwlocatie.”

50

5.5 Duurzaamheid Swifterbant 2050 – duurzaam, natuur-positief en waterrobuust In 2050 is Swifterbant een dorp dat klimaatneutraal, circulair en veerkrachtig is. We bouwen verder op de sterke positie van Swifterbant, dat al energieneutraal is door wind en zon. Het doel is een dorp dat geen CO₂ meer uitstoot en waar energie, water, natuur, mobiliteit en wonen elkaar versterken. Veel van de onderstaande initiatieven zijn op veel plaatsen, in de uitvoering, beleidsvorming, projecten én financiering belegd. Het biedt een mooie staalkaart om als Swifterbant bij te dragen aan een wereld die we goed kunnen doorgeven aan de kinderen die na ons komen. Leidende principes In 2050 moet Nederland klimaatneutraal zijn, dat geldt dus ook voor Swifterbant. Dit betekent minder uitstoot, meer innovatie en zo min mogelijk overlast. Water en bodem zijn leidend bij nieuwe plannen. We zorgen dat regenwater kan worden vastgehouden, opgeslagen en hergebruikt. Ook wordt voldoende ruimte voor biodiversiteit de norm: meer groen, gezonde natuur en verbindingen tussen water en groen. Energie en warmte Nederland heeft in 2015 het Klimaatakkoord van Parijs ondertekend en daarin is het doel dat we in 2050 helemaal aardgasvrij is. Dit geldt ook voor Swifterbant. Voor bestaande woningen betekent dit een overstap naar all-electric warmteoplossingen.

Omdat all-electric veel vraagt van het elektriciteitsnet, is het nodig dat dit robuust en betaalbaar wordt ingericht. Dit vraagt extra ruimte voor kabels, middenspanningsnet en trafohuisjes. Voor nieuwbouw geldt al dat deze volledig gasloos wordt gebouwd, met duurzame warmteoplossingen.

51

Swifterbant is een zelfstandig dorp en kan dit ook op energiegebied zijn. Door grootschalig gebruik te maken van duurzame energie en andere duurzame bronnen wordt de woonkern steeds meer zelfvoorzienend. Gezamenlijke opslag, bijvoorbeeld met batterijen, maakt het mogelijk om de energie op te slaan voor later gebruik. Bij grotere initiatieven geldt het uitgangspunt dat minimaal 50% lokaal eigendom is, zodat inwoners mede-eigenaar zijn en zich verbonden voelen met de transitie. Ook ondernemers spelen een belangrijke rol. Zij kunnen samen een lokaal energiesysteem of energiehub realiseren. Bedrijven kunnen daarin duurzaam opgewekte stroom uitwisselen en maken gebruik van opslag, zodat energie beschikbaar is op het juiste moment. Water, natuur en landschap De Greente en de Bisontocht zijn de ruggengraat van de natuurlijke structuur. Nieuw open water komt er alleen waar dit past bij de bodem en het grondwater. Circulair en gezond bouwen Naast aardgasvrij zijn we ook in 2050 volledig circulair. Dit betekent dat er geen nieuwe grondstoffen meer worden gebruikt, maar alleen nog herbruikbare materialen. Goederen, diensten en grondstoffen krijgen een langere levensduur. Swifterbant bouwt daarom steeds meer met herbruikbare, natuurlijke en biobased materialen.

Duurzame mobiliteit Fietsen en openbaar vervoer krijgen voorrang. Er komen brede, veilige fietspaden en verbindingen met andere kernen. Een groot deel van het dorp kan ingericht worden als 30-kilometergebied. Elektrisch vervoer wordt ondersteund met laadpunten die gekoppeld zijn aan lokale energieopwekking.

Toekomstbeeld in 2050 Het toekomstbeeld voor Swifterbant in 2050 is duidelijk: een klimaatneutraal en circulair dorp dat positief bijdraagt aan natuur en landschap. Het dorp is zelfvoorzienend in energie, heeft schone en stille mobiliteit, een sterk groen-blauw netwerk tegen hitte en wateroverlast, gezonde en betaalbare woningen, en een economie zonder verspilling

Landbouw, voedsel en economie Landbouw wordt meer natuurinclusief, met ruimte voor kennisdeling en experimenten. In de economie wordt hergebruik de norm: repareren, hergebruiken en recyclen. Sociale duurzaamheid Groen in en om het dorp is belangrijk als plek om elkaar te ontmoeten. Dit versterkt de gezondheid en de sociale samenhang. Er komen toegankelijke en groene verblijfsplekken en wandelroutes, zodat iedereen kan meedoen. Kernkeuzes 2025–2035 In de periode tot 2035 zetten we stappen die richting geven aan dit toekomstbeeld. We zetten in op zonnepanelen op daken, laadpunten en indien nodig op opslag. Nieuwe woonprojecten voldoen minimaal aan de landelijke duurzaamheidsmaatlat. De Greente en de Bisontocht worden belangrijke onderdelen van een groen-blauw netwerk. Fietspaden worden verbreed en waar nodig verbeterd. Circulair bouwen wordt de standaard. Voor elke 100 m² extra verhard oppervlak (daken en bestrating) moet 11 m³ water worden gerealiseerd/gebufferd of opgevangen.

52

6. Routekaart en handelingsperspectief In het participatieproces is naar voren gekomen dat er door veel inwoners van Swifterbant uitgekeken wordt naar zichtbare activiteiten. Er is een groot aantal suggesties gedaan voor kleinere initiatieven die snel zouden kunnen worden opgepakt. Dit zijn de mogelijke 'snelle winsten', waarvan sommigen al zijn gestart: • Jeu de boules-banen op De Greente • Bloembollen op De Greente • Picknickbank op De Greente • Aanleg waterbuffer • Versterken ontmoetingsfunctie Dorpshart • Evaluatie verkeer centrum • Bloembakken centrum • Infopanelen • Versterken wandelrondje met bankjes

Hoe gaan we verder? De volgende voorlopige planning is indicatief voor de korte termijn en de middellange termijn. Door onverwachtse situaties kan daar altijd een verandering in komen.

53

6.1 Herinrichting Dorpshart

6.2 Groene Loper

2026 - 2030

2026 - 2028

2026 Gesprekken met ondernemers en grond- en pandeigenaren

2026–2028 Uitwerken plannen verkeersmaatregelen (incl. participatie)

2027–2028 ontwerptraject (SO, VO, DO) en participatie Dorpshart

2026–2028 Uitwerken voorlopig ontwerp Groene Loper (participatie)

2028 Onderzoek naar verkeersmaatregelen parkeerbehoefte n.a.v. herinrichting

2026–2028 Uitwerken verkeersstromen Dorpshart, Groene Hart (incl. brandweer)

2028 Raadsbesluit

2028 Raadsbesluit

2029 en verder Uitvoering en oplevering in fases

2026–2030 Uitwerken verkeersstromen inbreidingslocaties

Belangrijk om te benadrukken is dat het uitwerken van de verkeerstromen in het Dorpshart afhankelijk is van economische factoren en herinrichting van het Dorpshart.

54

6.3 Kindcentrum

6.4 Vrijkomende locaties

2025 - 2030

2028 - 2035

2025 Besluit locatie zone

2028 Plannen maken over toekomstig gebruik school (incl. participatie)

Q1–2026 Voorbereidingskrediet realisatie Kindcentrum Swifterbant

2028 Raadsbesluit over toekomstig gebruik

Q4–2025 / Q4–2026 Uitwerken scenario’s met stakeholders + besluitvorming definitieve inpassing in de sportzone

2029–2031 Uitwerken plannen (participatie), programma van eisen en vergunningen

Q4–2026 / Q1–2028 Omgevingsplan wijzigen Q4–2026 / Q1–2028 Ontwerp en kostenraming t.b.v. besluitvorming uitvoeringskrediet 2030 Realisatie

Vanaf 2030 Na oplevering Kindcentrum - sloop oude gebouwen 2031 Selectie aannemer/bouwer 2032 Start uitvoering 2033–2035 Oplevering

6.5 Handelingsperspectief De routekaart schetst de stappen en projecten die de komende jaren centraal staan. Om deze routekaart succesvol uit te voeren, is het belangrijk dat we helder hebben hoe we met elkaar aan de slag gaan. Het handelingsperspectief beschrijft de uitgangspunten die richting geven aan ons dagelijks handelen en de manier waarop we koers en uitvoering verbinden. Met de vaststelling van het Koersdocument, het beschikbaar stellen van de benodigde middelen en voldoende gekwalificeerde personele capaciteit, kunnen we de eerste stappen richting uitvoering zetten. Concreet betekent dit dat het college een besluit heeft genomen over de locatie voor het Kindcentrum, de gesprekken over de herontwikkeling van de Hoeksteen zijn gestart en de evaluatie van de verkeersaandachtspunten wordt voorbereid. Ook wordt gewerkt aan het verder inrichten van de programmaorganisatie, zodat de integraliteit van de ambities uit het Koersdocument geborgd blijft. Daarnaast is hierboven een eerste routekaart opgesteld voor de inzet in de komende jaren.

• Ruimte voor initiatieven: we laten ruimte voor ideeën uit de samenleving en benutten kansen die zich gaandeweg aandienen. • Werken vanuit de Drontense principes: ons handelen sluit aan bij de vijf leidende principes die richting geven aan de toekomst van Dronten – mensen maken de samenleving, onze basis is groen, we koesteren het dorpse karakter, we tonen lef en we geven ruimte.

Zo vertalen we de ambities uit het Koersdocument naar concreet handelen, met oog voor zowel de lange termijn als de stappen die we nu al kunnen zetten.

Het handelingsperspectief helpt om koers en uitvoering met elkaar te verbinden. Daarbij hanteren we de volgende uitgangspunten: • Integraal en samen: we werken vanuit een brede blik en betrekken partners, inwoners en organisaties actief bij de uitwerking. • Stapsgewijs en lerend: we zien de routekaart als richtinggevend en passen onze aanpak aan op basis van nieuwe inzichten en ervaringen.

55

56

6.6 Lange termijn en monitoring

7. Financieel kader

De routekaart voor de lange termijn is niet beschreven in dit Koersdocument, omdat dit onderwerp van gesprek is voor Dronten 2050 strategie.

Om de eerste stappen te zetten, zijn voorbereidingskredieten nodig.

Het Sleutelproject is onderdeel van het grotere programma ‘Dronten 2050’. Van belang is dat bewoners, de raad en het bestuur goed op de hoogte gehouden worden van de voortgang en waar nodig kunnen bijsturen. Het is dan ook noodzakelijk om na bestuurlijke vaststelling van de inhoudelijke voorstellen en het meerjarige financiële kader de voortgang goed te kunnen volgen. Na besluitvorming zal dan een meer gedetailleerde monitior worden opgebouwd. Deze kan, bijvoorbeeld bij de onderhandelingen voor een nieuw college, ook aangevuld worden met concrete meetbare doelstellingen.

Deze maken de start van verschillende onderdelen mogelijk, zoals: • verkeersonderzoek naar de gevolgen van de nieuwbouw in Swifterbant-Zuid en de wens van bewoners om verkeersveiligheid te verbeteren; • de verkenning van de herontwikkeling van de Hoeksteen. Het voorbereidingskrediet voor de de voorbereiding en uitvoering van het Kindcentrum wordt in Q1 2026 bepaald. Dronten gaat aan de slag met anderen, marktpartijen, stichtingen en overheden om een investeringskader te bouwen om dit alles mogelijk te maken.

Totaal ter beschikking te stellen voorbereidingskredieten I.

Aanvullend verkeersonderzoek - 150.000 euro

II.

Herontwikkeling de Hoeksteen / Dorpshart - 200.000 euro

Per project zullen we met afzonderlijke voorstellen bij de gemeenteraad terugkomen.

57

58

Bijlage A Antwoord op de deelopgaven A. Locatiekeuze nieuw Kindcentrum De sportzone met de ijsbaan en de tennisbanen is gekozen als locatie voor het Kindcentrum en gymlokalen/sportvoorziening. Uit een ‘longlist’ van 8 potentiële locaties is, in overleg met de schoolbesturen, een shortlist van 4 locaties gemaakt. Na participatie bleek een overgrote meerderheid voor de locatie van de sportzone te kiezen. Deze locatie is ook verkeerskundig onderzocht en geschikt bevonden. Met enkele verkeerskundige ingrepen en de toevoeging van de Groene Loper in het dorp, is het Kindcentrum voor de auto, de fiets en de voetganger goed en veilig bereikbaar. B. Voorstel versterking een toekomstbestendig Buitenbad Met de komst van het Kindcentrum op circa 250 meter afstand, wordt het zwembad onderdeel van het Groene Hart, met daarbij het Kindcentrum in de directe nabijheid van het zwembad. Dit wordt nog verder aangevuld met gymlokalen/sportvoorziening en mogelijk met andere aanvullende (sport) functies zoals het particuliere initiatief van een pumptrack. Momenteel wordt het zwembad gerenoveerd. De installaties in de de technische ruimte van het zwembad zijn gerenoveerd. Er wordt gewerkt aan het vervangen van opstallen, het vervangen van leidingwerk op het terrein en herstel/ aanpassen van terrein. C.

Voorstel verkeersstructuur (verbinding Swifterbant Zuid met Dorpscentrum) De auto blijft welkom en is noodzakelijk voor de meeste inwoners van Swifterbant, maar in het dorp staan de voetganger en de fietser centraal. De Groene Loper speelt daarin een belangrijke rol. Dit is een langzaamverkeersroute van Swifterbant Zuid tot aan De Kolk. De route

59

voert langs allerlei grote en kleinere ontmoetingsplekken, waaronder het Groene Hart met het Kindcentrum en het Dorpshart. Zo wordt de Groene Loper als het ware de nieuwe ruggengraat van Swifterbant, in ruimtelijk en in sociaal opzicht. De mogelijkheden worden verkend om het openbaar vervoer te versterken door de komst van een extra halte bij het centrum. Dit is iets wat de gemeente zelf niet kan bepalen, maar wat in samenwerking met de Provincie en de vervoerder uitgezocht kan worden. De auto wordt wat meer naar de omliggende wegen rond het dorp gestuurd. Dit wordt mogelijk bereikt door een ‘knip’ in de Bisonweg en de Randweg en het doortrekken van de Bosweg tot aan de Swifterringweg. Door De Lange Streek af te waarderen van 50 naar 30 km/u, met een royaal plateau ter hoogte van de Greente, wordt De Lange Streek veiliger en groener als belangrijke fiets- en wandelroute richting onder andere het Kindcentrum. Nader onderzoek hierover zal plaatsvinden. D. Ruimtelijk beeld toekomstbestendig dorpscentrum Swifterbant met ruimtelijke kaders voor verschillende deelprojecten Het centrum wordt herontwikkeld tot een compact en aantrekkelijk centrum met winkels en andere (maatschappelijke) voorzieningen. Hiervoor zijn duidelijke bouwstenen benoemd, welke als kader fungeren voor de verdere uitwerking.

Samenvattend wordt een deel van de bestaande bebouwing vernieuwd, met voorzieningen op de begane grond en woningen daar-boven. De bouwhoogte is 3-4 lagen, met een accent tot 5 lagen om deze belangrijke plek in het dorp te markeren.

Een brinkachtige ruimte op De Greente is gericht op horeca en verblijven. Hier is ook ruimte voor evenementen. De Zuidsingel wordt autovrij of autoluw, zodat er meer ruimte is voor groen en terrassen en het centrum en De Greente goed verbonden worden. Aan De Poort bevinden zich alle winkels en andere voorzieningen, waaronder De Kombuis. Dit is de ruggengraat van het centrum. De straat wordt heringericht met meer ruimte voor groen en ontmoeten. Aan De Poort kan geparkeerd worden, ten minste voor mindervaliden, maar de meeste parkeerplaatsen bevinden zich aan de zijde van De Zoom en De Schutsluis, op zeer korte afstand van de voorzieningen. Bij de entree van het dorp aan de Dronterringweg is het centrum met haar groene en dorpse uitstraling en gezelligheid duidelijk zichtbaar. Dit zijn allemaal mogelijke toekomstige uitwerkingen waarover nader onderzoek plaats zal vinden. E. Voorstel herontwikkeling vrijkomende schoollocaties De locaties die vrijkomen nadat het Kindcentrum is gebouwd bij de sportvelden, worden mogelijk herontwikkeld tot een woonbestemming. Naast het wonen zijn ook andere (kleinschalige) voorzieningen mogelijk, zoals zorg- of andere (maatschappelijke) functies. Alhoewel er nog geen specifiek programma is opgesteld per locatie, wordt wel gedacht aan geclusterde woonvormen zoals een hofje, maar dit hoeft niet voor iedere vrijkomende locatie zo te zijn.

Dit is dan niet uitsluitend voor één doelgroep zoals senioren, maar juist met een mix aan woningtypes voor verschillende, elkaar versterkende doelgroepen. Zo wordt de dorpse identiteit en de diversiteit van de bevolking van Swifterbant weerspiegeld in het hofje. De buurtfunctie kan versterkt worden met bijvoorbeeld een zorgpunt of een andere kleinschalige voorziening.

60

F. Voorstel herontwikkeling locatie bibliotheek Deze plek wordt ingericht als een groene ‘brink’ voor verblijven en ontmoeting, direct grenzend aan het centrum, en speelt daar een belangrijke rol in de revitalisering van het centrum (deelopgave 4). Hier kunnen mogelijk ook evenementen plaatsvinden, afhankelijk van de jeu de boules-banen. G. Voorstel kaders herontwikkeling locatie ‘De Hoeksteen’ De Hoeksteen speelt een sleutelrol in de revitalisering van het centrum (deelopgave 4). Gelegen aan De Poort heeft dit bijzondere gebouw met een belangrijke maatschappelijke functie en is een grote toegevoegde waarde voor het centrum. Dit kan nog versterkt worden wanneer De Hoeksteen deels wordt herontwikkeld als onderdeel van het centrum, met een commerciële of maatschappelijke voorziening op de begane grond en wonen erboven. De bouwhoogte is dan maximaal 3-4 bouwlagen met een eventuele 5e bouwlaag als accent. De kerktoren aan de Poort dient behouden te blijven. Ook werd in de participatie de zalenfunctie van de Hoeksteen benadrukt. De verkenning van een herontwikkeling vindt plaats in samenwerking met de Hoeksteen. De kerkzaal kan getransformeerd worden tot een publieke voorziening met een uitnodigend karakter, georiënteerd op De Poort en De Greente.

H. Voorstel kaders herontwikkeling locatie ‘De Steiger’ en voorstel vervangende locatie voor huidige gebruikers De Steiger vormt in ruimtelijk opzicht één geheel met de naastgelegen school De Branding. De herontwikkeling van De Steiger en De Branding wordt dan ook gezien als één project. Het wonen staat hier centraal, maar aanvullende functies zoals zorg of andere kleinschalige maatschappelijke functies zijn mogelijk. De huidige gebruikers, waaronder de timmerclub en het chillpoint, worden ondergebracht in of nabij het Kindcentrum, in het Groene Hart. I. Voorstel toekomst bedrijventerrein Spelwijk Spelwijk blijft een gebied voor bedrijvigheid. Transformatie naar wonen ligt niet voor de hand, gezien het beperkte aantal woningen dat in Swifterbant tot 2050 is voorzien de ligging op afstand van de voorzieningen en de naar verwachting hoge saneringskosten. Daarnaast is het van cruciaal belang dat Swifterbant de benodigde ruimte voor economische activiteit op bedrijventerreinen behoudt. Hoewel veel inwoners buiten het dorp werken, is het stimuleren van lokale werkgelegenheid essentieel voor de leefbaarheid. De twee bedrijventerreinen zijn momenteel vol. Om in de toekomst te kunnen

voldoen aan de vraag naar bedrijfsruimte, start de gemeente in het najaar van 2025 met de 'Strategie Werklocaties'. Dit project zal in kaart brengen wat de behoefteraming is voor bedrijventerreinen in de toekomst en onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor uitbreiding in Swifterbant. Binnen deze strategie wordt ook gekeken naar het gewenste profiel van de bedrijventerreinen Spelwijk en Tarpan en hoe we de terreinen toekomstbestendig kunnen houden.

K. Voorstel versterken toekomstig groen-blauw structuur · Sterke groene dooradering · Generieke uitstraling verbeteren · Kwaliteit/ecologische waarde versterken · Dorpsranden versterken · Swifterbantcultuurpad

Het college van gemeente Dronten heeft een besluit genomen over de herinrichting Spelwijk, Biddingweg en Bisonweg in Swifterbant. Op basis van drie goed bezochte participatiebijeenkomsten is in 2022 samen met inwoners en ondernemers gezocht naar een toekomstbestendige inrichting met zoveel mogelijk draagvlak. Het plan is momenteel in uitvoering. J. Voorstel woningbouwprogrammering en –fasering Swifterbant · Grotere variatie aan woningtypes zodat ook starters en ouderen in dorp kunnen blijven wonen. · Groei van dorp tot omstreeks 2035 met circa 950 woningen (circa 750 Swifterbant Zuid, circa 200 op vrijkomende locaties en in Dorpshart). · Randvoorwaarde voor nieuwbouw is de 30-40-30-regel: 30 sociale huur, 40 middeldure huur of koop, 30 duurdere huur of koop.

61

62

Bijlage B Overzicht participatieactiviteiten Het toekomstbeeld is gemaakt samen met de bewoners van Swifterbant. Tijdens het hele proces waren er momenten waar bewoners mee konden denken. Bij de brede bijeenkomsten en via de ideeënbus brachten veel bewoners hun ideeën voor de toekomst van Swifterbant in. Vervolgens werd bij de toekomstateliers met een kleinere vaste groep bewoners, die zich daarvoor hadden aangemeld, dieper ingegaan op de uitwerking van de ideeën in het toekomstbeeld. Een klankbordgroep van zes vertegenwoordigers uit Swifterbant dacht mee over het participatieproces. In de tijdlijn is te lezen wat er gedaan is tijdens de participatie activiteiten. De opbrengsten van de participatie-activiteiten zijn terug te lezen in de verslagen op de website van het Sleutelproject Swifterbant: https://www.mijnkijkopdronten.nl/sleutelproject+swifterbant Brede bijeenkomst 1 • 22 oktober 2024 • Bij De Hoeksteen • Aanwezigen: ± 100 bewoners • Doel: Ophalen van ideeën, kansen en uitdagingen voor het toekomstbeeld van Swifterbant In de eerste brede bijeenkomst is het participatieproces gestart. De gemeente gaf uitleg over het Sleutelproject Swifterbant en het toekomstbeeld. Daarna sprak de gemeente met bewoners over de ideeën, kansen en uitdagingen die zij zien voor de toekomst van Swifterbant.

63

In gesprek bij de voetbal • 16 november 2024 • Bij Swift’64 • Gesproken met: ± 20 kinderen en ouders uit Swifterbant • Doel: Ophalen van ideeën, kansen en uitdagingen voor het toekomstbeeld van Swifterbant Bij de voetbalwedstrijden op zaterdag sprak de gemeente met kinderen en ouders over de toekomst van Swifterbant. De gemeente vroeg hen naar wat er fijn is aan wonen in Swifterbant en wat ze missen. Toekomstatelier 1 • 19 november 2024 • Bij De Hoeksteen • Aanwezig: ± 35 deelnemers (20 bewoners aangevuld met medewerkers van organisaties in Swifterbant, de gemeente en het stedenbouwkundig bureau) • Doel: Ophalen van ambities voor Swifterbant en ophalen van feedback op de tekeningen van het stedenbouwkundig bureau In het eerste toekomstatelier sprak de groep van bewoners en organisaties van Swifterbant over de wensen die zij hebben voor Swifterbant in 2050. Daarna liet stedenbouwkundig bureau SVP de tekeningen voor Swifterbant zien waarin de belangrijkste opbrengsten van Brede bijeenkomst 1 verwerkt waren. De deelnemers gingen hierover in gesprek.

Ideeënbus • December 2024 tot februari 2025 •B  ij: Albert Heijn, Vomar, De Kombuis, Swift’64, De FitLoods, De Duykeldam, De Golfslag, De Branding • Ideeën opgeschreven door: ±235 bewoners (waaronder 60 leerlingen van de basisscholen in Swifterbant) •D  oel: Ophalen van ideeën voor Swifterbant bij bewoners die minder snel naar bijeenkomsten gaan Drie maanden lang stonden er ideeënbussen op verschillende plekken in Swifterbant. Hier schreven bewoners van jong tot oud hun ideeën voor de toekomst van Swifterbant op een ansichtkaart. En bewoners gaven mee wat ze graag morgen al zouden willen veranderen in het dorp.

• Brede bijeenkomst 2 • 11 maart 2025 • Bij De Hoeksteen •A  anwezig: ± 200 bewoners •D  oel: Ophalen van feedback op de ontwerpen voor het Dorpshart en het Groene Hart In de tweede brede bijeenkomst liet stedenbouwkundig bureau SVP de ontwerpen voor het Dorpshart en het Groene Hart zien. Bewoners gaven aan wat ze goed vonden en wat ze zouden willen verbeteren aan de ontwerpen. Hierbij werd ook aan bewoners gevraagd op welke plek het nieuwe Kindcentrum zou kunnen komen. Daarnaast presenteerde de gemeente de snelle winsten die zij zo snel mogelijk willen laten uitvoeren en gaven bewoners hun verbeteringen en nieuwe ideeën hiervoor mee.

Toekomstatelier 2 • 5 februari 2025 • Bij De Hoeksteen •A  anwezig: ± 35 deelnemers (20 bewoners aangevuld met medewerkers van organisaties in Swifterbant, de gemeente en het stedenbouwkundig bureau) •D  oel: Ophalen van feedback op de eerste ontwerpen voor het Dorpshart en het Groene Hart In het tweede toekomstatelier werden de ambities en doelstellingen voor Swifterbant in 2050 gepresenteerd en aangescherpt door de deelnemers. Daarna liet stedenbouwkundig bureau SVP mogelijke ontwerpen voor het Dorpshart (het centrum van Swifterbant) en het Groene Hart (het gebied rondom de sportvelden) zien, waarin de opgehaalde ideeën verwerkt waren.

64

Toekomstatelier 3 • 27 mei 2025 • Bij De Kombuis • Aanwezig: ± 35 deelnemers (20 bewoners aangevuld met medewerkers van organisaties in Swifterbant, de gemeente en het stedenbouwkundig bureau) • Doel: Ophalen van feedback op de ontwerpen voor het Dorpshart, Groene Hart, Groene Loper en de vrijkomende locaties In het derde toekomstatelier liet stedenbouwkundig bureau SVP de plannen in het toekomstbeeld voor de thema’s wonen en werken, verkeer en de dorpsranden zien. Daarnaast presenteerde SVP de mogelijke ontwerpen en bouwstenen voor de kernprojecten.. Dat zijn het Dorpshart, Groene Hart, Groene Loper en de locaties in Swifterbant die vrijkomen. De participanten konden feedback geven op de ontwerpen en de uitgangspunten.

Brede bijeenkomst 3 • 1 oktober 2025 • Bij De Hoeksteen • Aanwezig: ± 110 bewoners • Doel: Het toekomstbeeld presenteren aan bewoners van Swifterbant In de derde brede bijeenkomst werd een terugkoppeling gegeven aan alle bewoners van Swifterbant over het sleutelproject. Tijdens de inloopbijeenkomst werden de kernprojecten middels panelen toegelicht door de ambtenaren. Ook werd er tweemaals een presentatie gegeven aan de aanwezigen. Ten slotte kon men zich inschrijven voor het vervolg van de participatietrajecten van de kernprojecten.

Terugkoppelend toekomstatelier • 24 september 2025 • Bij De Hoeksteen • Aanwezig: ± 35 deelnemers van de toekomstateliers (20 bewoners aangevuld met medewerkers van organisaties in Swifterbant, de gemeente en het stedenbouwkundig bureau) en de zes leden van de klankbordgroep • Doel: Het toekomstbeeld presenteren aan de leden van de toekomstateliers en klankbordgroep In deze bijeenkomst werd een terugkoppeling gegeven van het eindproduct aan de leden van de toekomst ateliers en klankbordgroep. Dit omvatte het algehele toekomstbeeld en de mogelijke uitwerkingen van de kernprojecten. Ook kon feedback gegeven worden over het proces en werden vragen en onduidelijkheden beantwoord. De participanten werden bedankt voor hun inzet.

65

66