Document · PDF

Begroting 2025 Dordrecht DEFINITIEF.pdf

Dordtse Dinsdag – Beeld- en oordeelsvormende commissies 22 oktober 2024, gemeente DordrechtBij agendapunt: 1: Vaststellen Begroting 2025 - Bouwend & Bereikbaar Dordrecht - Raadsvoorstel40.231 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

1 alinea's met “introductieprogramma”: 1594

Aanvullende indicatoren Naast de indicatoren van het BBV, zijn voor elk begrotingsprogramma ook aanvullende indicatoren opgenomen. Deze aanvullende Dordtse indicatoren komen voort uit de in de nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2022-2026 voorgenomen wens om de informatievoorziening aan de gemeenteraad verder te verbeteren. Vanaf het najaar van 2023 tot de zomer van 2024 is met de Auditcommissie een intensief traject doorlopen om deze wens te concretiseren. Daaruit heeft een werkgroep van leden van deze commissie samen met experts van het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) en de ambtelijke ondersteuning een verdiepende slag gemaakt op aanvullende indicatoren. In juni 2024 heeft de werkgroep een twintigtal aanvullende indicatoren voorgelegd aan de Auditcommissie, waarna opdracht is gegeven voor een directe nul-meting (eerste data voor de indicatoren) in de zomer van 2024. Het OCD heeft de nul-meting uitgevoerd, en de aanvullende indicatoren met data zijn in deze Begroting 2025 voor het eerst gepresenteerd. Onderzoeksverantwoording Omnibus enquête van het OCD Elf van de aanvullende indicatoren voor de Begroting 2025 zijn door het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) gemeten met behulp van een vragenlijstonderzoek (de omnibus) onder volwassen inwoners van de gemeente Dordrecht in augustus 2024.

De indicatoren zijn ontleend aan verschillende monitoren van het OCD te weten de Monitor Communicatie en Bestuur, de Monitor Dordtse initiatieven, de Monitor Sociaal, het Onderzoek behoefte aan cultuur én de Veiligheidsmonitor. De doelgroep van de omnibus zijn volwassen inwoners uit Dordrecht. Om een representatief beeld te krijgen moet een aanzienlijk aantal respondenten deelnemen aan het onderzoek. Alleen dan is vast te stellen of verschillen in uitkomsten tussen bijvoorbeeld twee opeenvolgende jaren werkelijke verschillen zijn en niet op toeval berusten. Er is een steekproef gedaan van 4.000 personen uit de basisregistratie personen (BRP). Daarnaast zijn de 2.219 leden van het bewonerspanel benaderd met de omnibus enquête. Het onderzoek is uitgevoerd via een online vragenlijst. Geselecteerde inwoners kregen per brief (steekproef populatie) of email (het bewonerspanel) het verzoek om aan het onderzoek deel te nemen en de vragenlijst op internet in te vullen. Indien gewenst konden zij een schriftelijke vragenlijst opvragen. Een kleine 2.000 (1.964) personen heeft de vragenlijst ingevuld. Het netto respons percentage is 32%. Het databestand is herwogen naar wijk en leeftijd. Nota bene: de wijkverschillen zijn klein en indicatief voor verschillen, maar zijn niet statistisch significant.

BBV-indicatoren

Jaarstukken Begroting Jaarstukken Begroting 2022 2024 2023 2025

WOZ-waarde woningen (gemiddelde) - x € 1.000 Huishoudelijk restafval - kg per inwoner % Hernieuwbare elektriciteit

248 (2022) 248 (2022) 297 (2023) 310 (2024) 340 (2022)

Begroting 2025 Dordrecht

G40

190 (2021) 190 (2021) 174 (2022) 174 (2022) 146 (2022) 20,4 (2020)

18,8 (2021)

16,2 (2022)

10,7 (2018)

Aanvullende indicatoren Omschrijving

0-Waarde 2024

10 Klimaatneutraal CO2 reductie, CO2 uitstoot Dordrecht in Meest recente cijfers komen uit 2022 t.o.v. 2021: kton • CO2-reductie 2021-2022: -26% • •

CO2 uitstoot Dordrecht in kton 2021: 947 CO2 uitstoot Dordrecht in kton 2022: 697

11 Kwaliteit openbare ruimte Kwaliteit openbare ruimte: schaalscore • Dordt totaal: 5,9 fysieke buurtvoorzieningen. (Waardering onderhoud stoepen, Wijken: straten, pleintjes, plantsoenen, parken, • Binnenstad: 5,9 straatverlichting, speelplekken, • Noordflank/Stadswerven: 6,1 jongerenvoorzieningen)- schaalscore 0• Oud-Krispijn: 5,7 10, hoe hoger hoe beter. • Nieuw-Krispijn: 5,7* • Reeland: 6,2 • Staart: 6,0* • Wielwijk/Dordtse Hout: 5,1* • Crabbehof/Zuidhoven: 5,8* • Sterrenburg/Wilgenwende: 5,9 • Dubbeldam/De Hoven: 6,5 • Stadspolder(s)/Oudelandshoek/Vissershoek: 6,1 *Door het lage aantal respondenten in deze wijk is dit cijfer indicatief.

12 Fysieke verloedering Ervaren fysieke verloedering in de buurt • Dordt totaal: 40% (rommel op straat, vernield straatmeubilair, bekladde Wijken: muren/gebouwen, hondenpoep) - % • Binnenstad: 46% inwoners dat veel overlast ervaart. • Noordflank/Stadswerven: 47%

Begroting 2025 Dordrecht

• • • • • • • • •

Oud-Krispijn: 58% Nieuw-Krispijn: 47%* Reeland: 34% Staart: 51%* Wielwijk/Dordtse Hout: 55%* Crabbehof/Zuidhoven: 58%* Sterrenburg/Wilgenwende: 33% Dubbeldam/De Hoven: 17% Stadspolder(s)/Oudelandshoek/Vissershoek: 36%

*Door het lage aantal respondenten in deze wijk is dit cijfer indicatief.

13 Luchtkwaliteit Fijnstofconcentratie in de lucht, op wijkniveau

Begroting 2025 Dordrecht

Meest recente cijfers komen uit 2022.

Straten met overschrijding fijnstofnorm t.o.v. doelstelling voor 2030: 32 straten (2022) Straten: • Burgemeester de Raadsingel (Binnenstad) • Johan de Witstraat (Binnenstad) • Stationsweg (Binnenstad) • Spuiboulevard (Binnenstad) • Spuiweg (Binnenstad) • Achterhakkers (Binnenstad) • Korte parallelweg (Binnenstad) • Noordendijk (Noordflank) • Stooplaan (Noordflank) • Hallincqlaan (Noordflank) • St Jorisweg (Noordflank) • Torenstraat (Noordflank) • Transvaalstraat (Reeland) • Noordendijk (Reeland) • Eemsteijnstraat (Reeland) • Merwedestraat (Staart) • Bosboom Toussantstraat (Oud Krispijn) • Hugo de Grootlaan (Oud Krispijn) • Brouwersdijk (Oud Krispijn) • Laan der VN (Industriegebied west) • Dokweg (Industriegebied west) • Mijlweg (Industriegebied west) • Mariastraat (Nieuw Krispijn) • Mauritsweg (Nieuw Krispijn) • Dubbeldamseweg zuid (Nieuw Krispijn) • Johan Willem Frisostraat (Nieuw Krispijn) • Toulonselaan (Noordflank/Reeland) • Oranjelaan (Noordflank/Reeland) • Krispijnseweg (Oud Krispijn/Nieuw krispijn) • Singel (Binnenstad/Noordflank) • Dubbeldamseweg Noord (Binnenstad/Noordflank) • Hugo de Grootlaan (Industriegebied West/Oud Krispijn)

Begroting 2025 Dordrecht

Bron

Frequentie

10 Regionale klimaatmonitor (https://klimaatmonitor.databank.nl) 11 Omnibus enquête OCD

*Meest recente cijfers uit 2022 Jaarlijks

12 Omnibus enquête OCD

Jaarlijks

13 Monitorrapportage RIVM 2022 en Centraal instrument monitoring luchtkwaliteit (CIML). https://raad.dordrecht.nl/Documenten/Eind-ConceptRaadsinformatiebrief-Voortgang-luchtkwaliteit-2022.pdf

*Meest recente cijfers uit 2022

2.2.3.5 Wat mag het kosten?

Hieronder wordt de opbouw van de kosten van het programma weergegeven voor het jaar 2025 (exclusief mutaties met reserves). Tevens wordt een korte toelichting gegeven op de betreffende kostensoorten.

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht Interne salarislasten Materiële budgetten Bijdragen aan GR'en Kapitaallasten Storting in de voorzieningen • • • • •

2025 36.151.382 37.566.959 1.197.342 14.081.974 4.042.454

Interne salarislasten: dit betreft de salarislasten van de organisatieonderdelen die bijdragen aan het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Materiële budgetten: dit zijn de budgetten voor het ophalen en verwerken van afval en het onderhoud aan, onder meer, wegen en openbaar groen. Bijdragen aan GR'en: dit is de bijdrage aan de Omgevingsdienst en het Wegschap Tunnel Dordtse Kil (Kiltunnel). Kapitaallasten: dit gaat om de kapitaallasten over de gemeentelijke activa in de openbare ruimte. Wegen en riolen hebben hier het grootste aandeel in. Storting in de voorzieningen: dit betreft stortingen in voorzieningen die worden benut voor investeringen in riolen.

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten inclusief toevoegingen aan en onttrekkingen uit reserves. Bedragen x € 1.000

Onderwerp

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

93.040

91.612

86.285

86.775

Baten

50.718

48.145

45.960

Saldo

-42.322

-43.467

-40.325

-40.816

Toevoeging reserves

4.077

2.925

Onttrekking reserves

10.208

6.401

4.048

4.117

Totaal programma

-36.191

-39.991

-39.202

-39.624

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten van de verschillende producten en mutaties met de reserves.

Begroting 2025 Dordrecht

Bedragen x € 1.000

Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht

2025

2026

2027

2028

Product

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Wegen

15.922

1.716

14.206

17.520

1.716

15.804

18.015

1.716

16.299

18.629

1.716

16.914

Groen

13.275

13.179

13.845

13.750

12.518

12.422

12.532

12.436

Openbare verlichting

3.180

286

2.894

3.056

286

2.770

3.079

286

2.793

3.103

286

2.817

Verkeersmeubilair en VRI's

2.256

877

1.379

2.270

877

1.393

2.326

877

1.449

2.331

877

1.454

Constructies

3.451

3.404

3.541

3.494

3.579

3.532

3.567

3.520

Speelvoorzieningen

1.215

1.272

Havens

3.031

937

2.094

3.228

957

2.271

3.249

957

2.292

3.242

957

2.285

Afvalinzameling en verwerking

18.559

21.009

-2.449

17.934

20.998

-3.064

17.933

20.998

-3.065

17.933

20.998

-3.066

Riolering

13.895

17.210

-3.315

14.653

17.060

-2.407

14.053

17.182

-3.129

13.853

17.182

-3.329

Milieubeheer

2.127

2.133

Nieuwe Dordtse Biesbosch

118

166

Natuur- en Milieucentrum

1.901

165

1.737

1.919

165

1.755

1.919

165

1.754

1.916

165

1.752

Wonen

2.142

166

1.976

1.211

166

1.045

1.208

166

1.041

1.208

166

1.041

Soc. Herstructureringswijken/Dordt West Milieu & Duurzaamheid

684

880

782

784

6.860

5.330

1.530

4.316

2.896

1.420

1.161

589

572

1.161

589

572

Ingenieursdiensten

2.869

2.881

-12

2.916

2.881

2.916

2.881

2.916

2.881

Water

1.582

821

93.040

50.718

42.322

91.612

48.145

43.467

86.285

45.960

40.325

86.775

45.960

40.816

4.077

-10.208

-6.131

2.925

-6.401

-3.476

2.925

-4.048

-1.123

2.925

-4.117

-1.192

97.117

60.926

36.191

94.537

54.546

39.991

89.210

50.008

39.202

89.700

50.077

39.624

Totaal saldo baten en lasten Mutaties met de reserves Geraamd resultaat

Begroting 2025 Dordrecht

2.2.4 Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht 2.2.4.1 Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen?

Welke belangrijke regionale, nationale en/of Europese maatschappelijke ontwikkelingen spelen op dit beleidsterrein en zijn mogelijk van invloed op het begrotingsprogramma? • Gezondheidsachterstanden nemen toe: om deze tegen te gaan, worden de sportvisie 'Niemand Buitenspel in Dordrecht', het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) verder uitgevoerd in 2025. • Onzekerheid over kabinetsbeleid: het nieuwe kabinet heeft wel een koers bepaald en een aantal bezuinigingen aangekondigd, maar zonder duidelijke financiële vertaling, waardoor het haalbare ambitieniveau voor de komende jaren onzeker blijft. • Armoedebestrijding staat onder druk: het nieuwe kabinet toont minder ambitie in armoedebestrijding, terwijl kansengelijkheid afneemt en een deel van de bevolking buiten de boot valt of zelf afhaakt door ervaren drempels of wantrouwen richting de overheid. • Toenemende druk op jeugdhulp en wmo: er is een stijging van het aantal zorgbehoeftige jongeren die jeugdhulp behoeven en door vergrijzing een toenemend aantal ouderen die wmo afnemen. Dit leidt, in combinatie met de toenemende arbeidsmarkttekorten, tot een grotere druk op het sociaal domein. Daarbij stijgt ook de druk op mantelzorgers.

• Dalende vrijwillige inzet: het aandeel inwoners dat vrijwilligerswerk doet neemt af, waardoor een grotere druk komt te liggen op andere hulp óf hulpvragen niet meer worden opgepakt.

2.2.4.2 Wat willen we bereiken?

Dordrecht wil een stad zijn waar iedereen zich thuis voelt, kan meedoen en eerlijke kansen krijgt, ongeacht achtergrond. We streven naar een gemeenschap waarin mensen elkaar op straat begroeten en waar uitsluiting en discriminatie niet worden getolereerd. Sociale cohesie is hierin essentieel. We werken actief aan het wegnemen van drempels die deelname aan de maatschappij belemmeren. De afgelopen jaren zijn de ontwikkelachterstanden tussen wijken, inkomensgroepen en generaties duidelijker geworden. Om deze ongelijkheden aan te pakken of (erger) te voorkomen, zetten we in op een geïntegreerde aanpak via programma’s als het Nationaal Programma Dordt-West en de samenwerking binnen GALA en IZA, waar gezondheid en bestaanszekerheid centraal staan. Deze ambities worden verder uitgewerkt in de visie Sociaal Domein, de sportvisie en in diverse uitvoeringsprogramma's.

2.2.4.3 Wat zijn de doelstellingen? Doelstelling 1: Het stimuleren van een inclusieve samenleving met stevige verbinding tussen inwoners onderling. Met de integrale visie op het sociaal domein streeft Dordrecht naar een inclusieve gemeenschap waar iedereen gelijke kansen krijgt, vooral voor degenen die dit het hardst nodig hebben. In een tijd waarin bestaanszekerheid onder druk staat, investeren we in kansengelijkheid door armoede te bestrijden, onderwijsachterstanden te voorkomen en arbeidsparticipatie te stimuleren. Daarnaast zetten we ons binnen het programma Inclusieve Stad in tegen discriminatie en voor het verbeteren van de maatschappelijke positie van diverse groepen. Dit programma, dat in 2024 is gestart, bevordert ook diversiteit en inclusie binnen onze organisatie en bij partners. Om vrijwilligers te waarderen, organiseren we evenementen en prijzen die de brede impact van hun inzet benadrukken. ENDPMEND We willen onze waardering van vrijwilligers verder verbeteren. Om onze waardering voor vrijwilligers te uiten, reiken we vrijwilligersprijzen uit en organiseren we een vrijwilligersfeest. Deze blijk van waardering willen we inclusiever maken door breder te kijken naar de impact van vrijwilligerswerk en deze mee te wegen in onze blijken van waardering.

Voorbeelden van deze verbreding zijn het bevorderen van de sociale cohesie (ontmoeten), het onderlinge samenwerken en het betrekken van Dordtse inwoners met een andere culturele achtergrond (verbinding).

Begroting 2025 Dordrecht

We geven uitvoering aan antidiscriminatiebeleid. Om discriminatie effectief aan te pakken, zetten we in op verschillende actielijnen. Allereerst verhogen we de meldingsbereidheid onder inwoners door de bekendheid van de Antidiscriminatievoorziening (ADV) te vergroten, zodat deze zichtbaarder, benaderbaar en uitnodigend is. Hierbij werken we nauw samen met politie en justitie. Daarnaast richten we ons op preventie door bewustwording te stimuleren en de dialoog te bevorderen. Als normsteller spreekt de gemeente zich duidelijk en zichtbaar uit tegen discriminatie, en dit wordt ook doorvertaald naar ons inkoop- en subsidiebeleid. Aangezien de meeste meldingen van discriminatie betrekking hebben op de arbeidsmarkt, zowel landelijk als in Dordrecht, leggen we in de aanpak een focus op de ambitie van een meer inclusieve arbeidsmarkt. Stimuleren van diversiteit, inclusie en kansengelijkheid binnen de gemeente Dordrecht. Inclusie is een competentie. En competenties moeten ontwikkeld worden. Daarom investeren we in een inclusieve werkcultuur door activiteiten te organiseren binnen de gemeente die gericht zijn op bewustwording, bijvoorbeeld in de Week van Toegankelijkheid en op de Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie (21 maart). Diversiteit en inclusie nemen we mee als uitgangspunt in werving- en selectiebeleid.

En het belang van diversiteit en inclusie borgen we in het introductieprogramma en de leerlijnen van de gemeente. Daarnaast zetten we in op een diverse en inclusieve communicatie in persoon, in geschrift en in beeld. De gemeente communiceert inclusief en in begrijpelijke taal en investeert in cultuursensitiviteit van medewerkers. Tot slot hebben we oog voor een toegankelijke werkomgeving, juist ook in het nieuwe huis van stad en regio.

Stimuleren van diversiteit en inclusie bij inkoop- en subsidiepartners. We stimuleren goed werkgeverschap en bevorderen daarmee ook diversiteit en inclusie in onze toeleveringsketen. Het gaat bijvoorbeeld om het hebben van diversiteitsbeleid, het werven van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of beperking en het promoten van gelijkheid en nondiscriminatie. Dit hangt ook samen met het ondertekende manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI), waar Diversiteit en Inclusie een onderdeel van is. We stimuleren diversiteit en inclusie ook bij subsidiepartners en het organiseren van ondersteuning daarbij. In 2025 wordt wederom een inspiratiebijeenkomst over goed, inclusief werkgeverschap georganiseerd voor subsidiepartners. De gemeente stelt duidelijke normen t.a.v. uitsluiting en discriminatie. Als hiervan sprake blijkt bij subsidiepartners worden passende maatregelen ingezet.

Stimuleren van diversiteit en inclusie als aanjager en facilitator: een inclusieve gemeenschap in een toegankelijke stad. In 2025 zet de gemeente in op het versterken van sociale inclusie, veerkracht en weerbaarheid, met speciale aandacht voor vrouwen met een migratieachtergrond en inclusieve vieringen. Het regenboogbeleid richt zich op ontmoetingen en bewustwording voor LHBTI+’ers, met activiteiten en voorlichting over seksuele gerichtheid en gender. Inclusie van mensen met een migratieachtergrond wordt bevorderd door het verbeteren van taalvaardigheden, digitale vaardigheden en interculturele zorg, evenals het vergroten van bekendheid met voorzieningen. Voor mensen met een beperking worden toegankelijkheid en inclusieve speeltoestellen verder verankerd in het beleid, met concrete maatregelen zoals op- en afritten in de binnenstad. Deze initiatieven zijn onderdeel van de bredere inspanning om Dordrecht inclusiever te maken voor iedereen. Doelstelling 2: Het voorkomen van problemen bij Dordtenaren door tijdig te signaleren. We zetten ons in op preventie en vroegsignalering om gezondheidsproblemen en sociale ongelijkheden te verminderen. Hierbij wordt aandacht besteed aan risicofactoren zoals psychische problematiek, armoede en laaggeletterdheid. Vrijwilligers en ervaringsdeskundigen spelen een belangrijke rol in het signaleren en doorverwijzen van hulpbehoevenden.

Met het gezondheidsbeleid en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zetten we in op een gezonde en weerbare Dordtse generatie in 2040. Lokaal omschrijven we onze doelen in de nota Publieke gezondheid (in Q4 wordt deze geagendeerd). En door het beleid schuldhulpverlening te vernieuwen en te implementeren verstevigen we de bestaanszekerheid, waardoor inwoners meer ruimte krijgen om zich te ontwikkelen en actief deel te nemen aan de samenleving.

Begroting 2025 Dordrecht

We werken aan vijf ketenaanpakken die lokaal en regionaal ingericht moeten worden. In de ketenaanpakken, voortvloeiend uit de nota Publieke gezondheid, staan zowel vroegsignaleren als passende ondersteuning centraal. De vijf aanpakken richten zich op verschillende doelgroepen. Te beginnen bij het werken aan een kansrijke start zodat kinderen gezond opgroeien. Verder gaan we overgewicht tegen bij de doelgroep jeugd en de doelgroep volwassenen en werken we aan welzijn op recept om de eerstelijnszorg met het sociaal domein te verbinden. Tot slot zetten we in op valpreventie, zodat senioren langer thuis kunnen wonen en te voorkomen dat ze op de spoedeisende hulp komen. Buurtwerk, Jongerenwerk en het Sociaal Wijkteam zijn meer zichtbaar op logische vindplaatsen. Met de meerjarige opdracht aan Dordrecht Sociaal wordt nadrukkelijk ingezet op preventie en vroegsignalering. De integrale dienstverlening draagt bij aan het realiseren van de drie pijlers in het sociaal Domein in Dordrecht: betere bestaanszekerheid, een doorgaande leerlijn in het onderwijs en sociale cohesie in de wijken. De dienstverlening kenmerkt zich door vindplaatsgericht te werken; wat inhoudt dat Dordrecht Sociaal zichtbaar en aanspreekbaar aanwezig is, daar waar inwoners zijn. Dordrecht Sociaal investeert in de samenwerking met partners, zoals met de Sociale Dienst Drechtsteden.

Bijvoorbeeld in de samenwerking met Wmo-consulenten, zij sluiten ook in 2025 aan op locaties van Dordrecht Sociaal. We maken een nieuw beleidsplan schuldhulpverlening. In 2025 wordt een nieuw beleidsplan voor schuldhulpverlening opgesteld. Vroegsignalering en preventie hebben hierin prioriteit. We zetten in op een verbetering van de aanpak 'Vroeg erop af' (vroegsignalering) n.a.v. de adviezen van de ombudsman in het rapport 'Hoe eerder hoe beter'. Ook benutten we de campagne 'Geldpraatje' om inwoners beter te informeren bij life events en meer bewustwording te creëren rondom beschikbare hulp bij betalingsachterstanden, zoals informele hulp en schuldhulpverlening. We zetten, via ons expertisecentrum (INZET078!), extra in op opleidingen, trainingen en keurmerken voor vrijwilligersorganisaties. We ondersteunen vrijwilligersorganisaties door het versterken van hun eigen kracht en de kracht van samenwerking door de zelfredzaamheid en het zelf-organiserend vermogen van vrijwilligersorganisaties en hun vrijwilligers te bevorderen. We ondersteunen door middel van opleidingen en trainingen organisaties om vrijwilligers aan te trekken, te matchen en te behouden. Doelstelling 3: Het bieden van passende, tijdige en betaalbare ondersteuning aan inwoners.

In 2025 blijven geld en inkomen belangrijke thema's voor onze inwoners, mede door de aanhoudende stijging van de kosten van levensonderhoud. Om de groeiende inkomens- en schuldenproblematiek aan te pakken, stimuleren we het gebruik van inkomensregelingen en werken we binnen het programma 'Samen tegen armoede' samen met maatschappelijke partners. We evalueren de pilots bij Dordrecht Sociaal en werken aan het verlichten van de druk op maatwerkvoorzieningen. Daarnaast werken we aan een nieuwe verordening jeugd, bereiden we een nieuw inkoopkader voor jeugdhulp voor en streven we ernaar om jeugdhulp eerder in te zetten. Dit alles draagt bij aan het vergroten van de bestaanszekerheid van onze (kwetsbare) inwoners. De pilots die Dordrecht Sociaal momenteel uitvoert, worden geëvalueerd en, bij positief resultaat en indien mogelijk, geborgd in de basisdienstverlening. Bij de opdracht aan Dordrecht Sociaal is een budget voor onderzoek en ontwikkelovereenkomst gesloten waarmee enkele pilots uitgezet konden worden die de dienstverlening mogelijk verbeteren. We beoordelen eind 2024 welke pilots geborgd kunnen worden in de basis dienstverlening van Dordrecht Sociaal vanaf 2025. Voorbeelden van pilots zijn o.a. stress-sensitief werken en R-Newt@school (jongerenwerkers op school). We optimaliseren het gebruik van inkomensregelingen.

We zien nog te vaak dat inwoners, om verschillende redenen, regelingen (zoals inkomensondersteuning via het minimabeleid en schuld hulpverlening) niet aanvragen waar zij wel recht hebben. Door te werken aan financiële stabiliteit krijgen inwoners meer ruimte om andere problemen aan te pakken. Het bereik vergroten doen we o.a. door het uitvoeren van de bestaanszekerheidscheck, laagdrempelige plekken in de wijk voor hulp en advies en 'Geldzorgen op de werkvloer'.

Begroting 2025 Dordrecht

We zetten algemene voorzieningen op om de druk op de maatwerkvoorzieningen binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) te verlichten. De uitvoerbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) staat onder druk. Het is belangrijk om zorg toegankelijk te houden voor de meest kwetsbare inwoners. Daarom werkt de gemeente Dordrecht aan algemene voorzieningen om de druk op de Wmo te verlichten. In 2025 richten we ons op een algemene voorziening voor de was- en vouwservice en vervoer. We ontwikkelen 'Jeugdhulp naar Voren' door. Eerder hebben we in verschillende pilots geëxperimenteerd met het naar voren halen van jeugdhulp, beschikkingsvrij. Het aantal praktijkondersteuners GGZ met aandachtsgebied Jeugd breiden we in 2025 verder uit. De andere pilots (FLITS en 'GGZ naar voren') ontwikkelen we door in samenwerking met Dordrecht Sociaal. We onderzoeken op dit moment welk deel van de regionaal ingekochte jeugdhulp we als algemene voorziening beschikkingsvrij aan jeugdigen en hun gezinnen willen aanbieden door Dordrecht Sociaal. Vervolgens zal Dordrecht Sociaal in 2025 binnen een Onderzoek en Ontwikkeling (O&O) opdracht de eerste stappen zetten in het daadwerkelijk bieden van deze hulp. Het streven is dat per 1 januari 2026 de beschikkingsvrije jeugdhulp integraal onderdeel uitmaakt van de reguliere taken van Dordrecht Sociaal.

We bereiden regionaal een nieuwe inkoop van jeugdhulpvoorzieningen voor. De huidige contracten met jeugdhulpaanbieders hebben een looptijd tot 1 januari 2026. Samen met de Serviceorganisatie Jeugd Zuid-Holland Zuid en de negen andere gemeenten in Zuid-Holland Zuid stellen we in 2025 een nieuw inkoopkader op en starten we het proces op om per 1 januari een beperkter aantal jeugdhulpaanbieders in te kopen. Bovendien is het streven om, in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd, minder voorzieningen in te kopen door de reikwijdte van de jeugdwet te beperken en bepaalde vormen van jeugdhulp naar voren te halen (zie vorige activiteit). We perken de kostenstijging in het sociaal domein in. We werken de vier vastgestelde ombuigingsmaatregelen verder uit en implementeren deze. Deze maatregelen beogen de kosten en uitvoerbaarheid in het sociaal domein beheersbaar te houden. We pakken, in samenwerking met de betrokken GR/en, fraude en overwinsten bij aanbieders aan. We voeren wachtlijstbeleid in, om te zorgen dat zorg eerst geleverd wordt aan de mensen die het hardst nodig hebben. Door het invoeren van een eigen bijdrage op algemene voorzieningen zorgen we ervoor dat het zorggebruik afneemt en een gedeelte van de kosten gedekt wordt door baten van gebruikers. Tot slot sturen we erop dat passende zorg geleverd wordt. We normaliseren en leveren niet meer, zwaarder en langer dan nodig.

Doelstelling 4: Het faciliteren van een kwalitatief goed en sterk sport- en beweegaanbod midden in de samenleving. Sporten geeft plezier en een gevoel van trots. Het is goed voor de gezondheid, het geeft energie en je doet mee in de samenleving. Het verbindt mensen. (top) Sportevenementen is vermaak, en stimuleert mensen om in beweging te komen. Dit vraagt om aantrekkelijke accommodaties waar mensen elkaar ontmoeten. De ambitie is Dordrecht in de top 10 van de sportiefste gemeente in Nederland. De door de raad vastgestelde sportvisie is de leidraad hoe we onze ambities willen waarmaken. In mei 2023 is de sportvisie 'Niemand Buitenspel in Dordrecht' vastgesteld, met als doel sport en bewegen in 2030 nog meer te laten bijdragen aan een gelukkiger, gezonder en sterker Dordrecht. De visie wordt uitgevoerd via twee programmalijnen: het creëren van een omgeving die uitnodigt tot sport en bewegen, en het bevorderen van sportplezier voor iedereen, van jong tot oud. Deze aanpak moet ervoor zorgen dat iedere inwoner kan deelnemen aan sport, ongeacht leeftijd of achtergrond. Met deze visie streeft Dordrecht naar een toekomst waarin sportief bewegen binnen en buiten een centrale maatschappelijke rol speelt in het leven van alle inwoners.

Inmiddels werken we ruim een jaar aan de doelen van de Sportvisie 2030 en zijn we goed op weg met het uitvoeren van de strategische ambities uit de Sportvisie. Een mooie erkenning hiervan is dat Dordrecht genomineerd is zowel voor de titel 'Sportgemeente van het jaar 23/24' als ook voor ‘het beste sportinitiatief’. In het raadsvoorstel dat in het vierde kwartaal naar de raad gaat, gaan wij uitgebreider in op wat bereikt is per ambitie en beperken we ons in deze programmakaart tot onderstaande doelstellingen.

Begroting 2025 Dordrecht

We werken aan een omgeving die uitnodigt tot sport en bewegen. Sporten is het cement in de samenleving wat mensen, groot en klein, laat meedoen. Het bevordert een gezonde leefstijl en voorkomt gezondheidsproblemen. Het sociaal welbevinden verbetert. We realiseren aantrekkelijke plekken voor ontmoeten, bewegen en sport. Het doel hierbij is dat iedereen toegang heeft om te sporten en te bewegen. Voor sportverenigingen is een subsidieregeling beschikbaar om accommodaties te ontwikkelen. Hiervoor zetten we o.a. het programma B.A.A.S. (Bijdragen Aan Actieve Scholieren) in, waarbij sportconsulenten van Dordt Sport samen met partners maatwerktrajecten aanbieden voor een gezonde levensstijl. De sportstimuleringsbijdrage voor sportaanbieders om meer inwoners met plezier te laten sporten in de zomermaanden continueren in 2025. We ondersteunen clubs en sportaanbieders via het sport- en beweegloket. We continueren de succesvolle subsidieregeling voor het professionaliseren van sportaanbieders en breiden deze uit met de implementatie van de Basiseisen Sociaal Veilige Sport. De uitgangspunten van de sportvisie zijn hierin leidend. We zetten de lokale internationale voetbalscheidsrechter Danny Makkelie in als ambassadeur voor de Basiseisen Sociaal Veilige Sport. We versterken het sport- en beweegaanbod voor kwetsbare groepen.

Het Life Goals Dordrecht programma richt zich op het versterken van kwetsbare groepen door middel van sport, met speciale aandacht voor mensen in een sociaal kwetsbare positie. Belangrijke thema's zijn eenzaamheid, sociaal isolement en chronische psychische problemen. Uit de Life Goals monitor blijkt o.a. dat in Dordrecht 45% van de deelnemers minder gebruik maakt van zorg, 72% minder last heeft van stress en 36% is lid geworden van een sportvereniging. Life Goals Youth is een preventief sportprogramma dat zich richt op jongeren van 16 tot 25 jaar die met justitie in aanraking zijn geweest of dreigen te komen of op een andere manier kwetsbaar zijn. Zij krijgen wekelijks sportaanbod, waarbij ook sessies worden gegeven over welzijn en life skills. Via het traject Set your Life Goals richten we ons op jongeren die kampen met multi-problematiek waardoor zij vroegtijdig school verlaten, in sociaal isolement raken en moeite hebben om te participeren in de samenleving. Partners zoals scholen, sportverenigingen, jongerenwerk, Yulius, GGD ZHZ, sociaal wijkteam en jeugdBOA kunnen jongeren aanmelden. Tot slot zetten we in 2025 projecten en activiteiten op voor senioren, zoals valpreventie en het uitbreiden van de wandelchallenge. Regionaal werken we samen om het aanbod aangepast sporten te verbeteren. We zetten extra in op de motorische ontwikkeling van jonge kinderen.

We bevorderen de motorische ontwikkeling van jonge kinderen door het programma “bewegen met Nijntje” uit te breiden. Hierdoor zijn er meer en beter geschoolde begeleiders op bewegen. We benutten de peuter4daagse als activiteit om het thema bewegen op de kinderopvanglocaties te agenderen, zo vergroten we de beweegalliantie. We ontwikkelen meer passend sport- en beweegaanbod voor jongeren. De zomer van 2024 verlieten alle leerlingen van groep 8 van basisschool De Wereldwijzer de school met een zwemdiploma op zak. Dat is voor het eerst sinds jaren. En er zijn meer scholen waarvan de leerlingen volop zwemles volgen en hun zwemdiploma halen. Het is te danken aan het project dat de naam 'Luuk leert zwemmen' kreeg. 10 scholen uit 6 wijken doen op dit moment mee. Vanaf schooljaar 2024-2025 verkennen we de mogelijkheden om het project meer wijkgericht aan te bieden. Daarbij stippelen we met sportaanbieders en sportbonden (en andere partners zoals FC Straat) een sportontdekkingsreis uit voor basisschooljeugd en jongeren in meerdere wijken.

Begroting 2025 Dordrecht

We maken zowel sportparken als binnensport accommodaties meer toekomstbestendig. In 2024 hebben we alle binnensportaccommodaties die de gemeente beheert, uitgerust met energiezuinige ledverlichting. Dit is een belangrijke stap om energie te besparen en de kosten te verlagen. Alleen de sporthal Sport+ aan de Maria Montessorilaan moet nog worden aangepakt. Deze sporthal krijgt in het vierde kwartaal van 2024 ook ledverlichting. Daarmee hebben we dan alle binnensportaccommodaties voorzien van duurzame verlichting. We zien dat het gebruik van de gemeentelijke binnensportaccommodaties is hersteld na de coronapandemie en het aantal particuliere gebruikers is gestegen. We blijven aandacht behouden voor sociale veiligheid rondom en binnen de eigen binnensportaccommodaties. In 2025 worden twee nieuwe gymzalen/sportvoorzieningen bij Het Kristal (Sterrenburg) en Pius 10 (Oud Krispijn) opgeleverd. Er wordt onderzoek gedaan naar de akoestiek en klimaatbeheersing in de binnensportaccommodaties om te kijken of en waar verbeteringen gedaan kunnen worden. De bezettingsgraden van de binnensportaccommodaties zijn gestegen tov jaar voor corona 2019: vooral losse verhuur is toegenomen. In 2024 is ook alle gemeentelijke verlichting op de sportparken vervangen door LED-verlichting.

We continueren de subsidieregeling voor accommodatieontwikkeling van sportverenigingen en passen deze subsidieregeling aan op basis van de evaluatie van de huidige subsidieregeling. Het uitgangspunt is dat het sportareaal gehandhaafd blijft. We voldoen aan de motie 'verenigingen centraal' dat indien verplaatsing van een of meerdere sportverenigingen nodig wordt geacht of er sprake is van andere impact op het sportareaal of op de ambities uit de sportvisie dit expliciet in een voorstel aan de raad zal worden voorgelegd. We passen onze doelstellingen aan op basis van de inzichten uit de sportdeelname index. Een aantal doelen van de sportdeelname index voor 2026 zijn al in 2024 gehaald. We verhogen de doelen voor 2026 op basis van onderzoek, financiën en capaciteit als volgt: • De sporters en bezoekers van binnen- en buitensport beoordelen de accommodaties met een 8 of hoger (gemeten 8,1). • De sportdeelname index onder jongeren is gestegen naar 80% of hoger (gemeten 87%). • De waardering voor het sportplezier is een 8 of hoger (gemeten 8,4). • Het percentage 65-plussers dat voldoet aan de beweegrichtlijn is gestegen naar 45% of hoger (gemeten 56%). We laten meer kinderen sporten en bewegen.

We brengen het actieplan meer kinderen sporten in uitvoering, waarbij: • Meer kinderen (ca 700) in de komende 3 jaar in aanmerking komen voor het kindtegoed en hun contributie gefinancierd kunnen krijgen via de Dordtpas. • Extra inzet van een sportconsulent (warme toeleiding naar sport). • Extra inzet van buurtsportcoach in de hele stad. • 10 sporten (per jaar) naar de wijk te halen. • De speeltuinen ontvangen een extra subsidie. We ontwikkelen een warme toeleiding naar sport- en beweegaanbod door. Met SportMEE komen we achter de voordeur en bieden we een warme toeleiding voor mensen met een achterstand tot sport. Een mooi voorbeeld hiervan is het gezin waarbij het gesprek met de vader aan de keukentafel ertoe geleid heeft dat ook de moeder met andere klachten en het kind met overgewicht geholpen zijn door middel van sport en bewegen. (Strategische ambitie: iedereen doet naar vermogen mee aan sport en bewegen). Ook in 2025 gaan we hier volop mee verder. We zetten topsport in om mensen te inspireren tot bewegen. We kijken terug op een zeer geslaagde start van de Tour de France Femmes in samenwerking met Rotterdam en Den Haag. Dordrecht is wereldwijd op de kaart gezet.

Niet alleen de etappe zelf had impact op de stad, maar ook het programma voorafgaand aan de etappe om de jeugd te stimuleren om te fietsen heeft een maatschappelijk impact gehad, dankzij de samenwerking met diverse interne en externe partners in de stad. In november 2025 is het de bedoeling om het worldcup shorttrack naar de Sportboulevard te halen. Momenteel wordt een onderzoek uitgevoerd om (internationale) topsportevenementen naar Dordrecht te halen. De resultaten van dit onderzoek leiden naar een visie en strategie voor de komende jaren. Ook volgend jaar organiseren we een Sportuitblinkers avond waar sportprijzen en (top)sportprestaties geëerd worden.

Begroting 2025 Dordrecht

2.2.4.4 Wat zijn de indicatoren? De basis: BBV-indicatoren De basisindicatoren komen voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), dit is een vaste set verplichte beleidsindicatoren gehanteerd door het Rijk om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. Deze basis BBV-indicatoren zijn standaard onderverdeeld naar 'taakvelden', er is in de begroting een koppeling gemaakt tussen de taakvelden en de begrotingsprogramma's, waardoor deze nu een logische link vormen. Een totaal overzicht van de BBV-indicatoren is ook terug te vinden in de bijlagen van deze Begroting. Omdat de basis BBVindicatoren voor elke gemeente gelijk zijn, hebben deze geen specifieke relatie met de Dordtse doelstellingen. Wel is een vergelijking opgenomen met het gemiddelde van de G40 gemeenten. Daarnaast zijn via de website www.waarstaatjegemeente.nl de BBV-indicatoren van Dordrecht per thema te vergelijken met een selectie naar keuze (onder andere landelijk, provinciaal niveau of regionaal niveau).

Begroting 2025 Dordrecht

BBV-indicatoren

Jaarstukken Begroting Jaarstukken Begroting 2022 2024 2023 2025

Kinderen in uitkeringsgezin - %

8 (2021)

8,0 (2021) 7,0 (2022)

G40

7,0 (2022) 7,0 (2022)

Personen met bijstandsuitkeringen - 520 (2021) 520,7 473 (2023) 473 (2023) 411,6 per 10.000 inwoners 18+ (2021) (2023) Lopende re-integratievoorzieningen - 153 (2e helft 153 (2022) 241 (2023) 241 (2023) 188,9 per 10.000 inw. 15-64 jr 2022) (2023) Jongeren met jeugdhulp - % 12,8 (1e 12,8 12,5 (2023) 11,9 11,8 helft 2022) (2022) (2023) (2023) Jongeren met jeugdbescherming - % 6,4 (1e helft 6,4 (2022) 1,3 (2023) 1,3 (2023) 1,1 (2023) 2022) Jongeren met jeugdreclassering - % 1,4 (1e helft 1,3 (2022) 0,4 (2023) 0,4 (2023) 0,3 (2023) 2022) Cliënten met een 790 (2022) 790 (2022) 800 (2023) 870 (2023) 762 (2023) maatwerkarrangement - per 10.000 inwoners % Niet-sporters 52,6 (2020) 52,6 52,6 (2020) 51,8 45,4 (2020) (2022) (2022)

Aanvullende indicatoren Omschrijving

0-Waarde 2024

14 Gebruik en bereik minimaregelingen Gebruik en bereik van armoede-, inkomen - en schuldgekoppelde lokale regelingen in Dordrecht, in relatie tot het armoedeniveau en schulden

Begroting 2025 Dordrecht

•

Kindtegoed (SMSKinderfonds) - Gebruik 2023 (aantal unieke

klanten/deelnemers): 3.093 - Bereik 2021: nb •

Persoonlijk minimabudget (PMB) - Gebruik 2023 (aantal unieke klanten/deelnemers): 3.110 - Bereik 2021: 49,9% • Bijzondere bijstand - Gebruik 2023 (aantal unieke klanten/deelnemers): 1.086 - Bereik 2021: 9,3% • Energietoeslag 2023 - Gebruik 2023 (aantal unieke klanten/deelnemers): 12.160 - Bereik 2021: nvt • Gemeentepolis - Gebruik 2023 (aantal unieke klanten/deelnemers): 5.635 - Bereik 2021: nb •

Kwijtschelding gemeentebelastingen - Gebruik 2023 (aantal unieke klanten/deelnemers): nb - Bereik 2021: 73,5%

15 Verenigingsactiviteiten Deelname aan verenigingsactiviteiten (sport/cultuur/recreatief) - % lidmaatschap van verenigingen

Begroting 2025 Dordrecht

•

Totaal Dordrecht: 18%

• • • •

• • •

• • • • •

Zang-, muziek- of toneelvereniging: 8% Kerk of moskee: 20% Sportvereniging: 27% Overige sportaanbieders, zoals een sportschool of fitnesscentrum: 36% Hobbyvereniging: 8% Politieke organisatie: 8% Organisatie met maatschappelijke doelen (bijv. mensenrechten, natuurof dierenbescherming): 22% Werknemers- of werkgeversorganisatie (bijv. vakbond): 18% Bewonersorganisatie of buurtvereniging: 11% Bibliotheek: 32% Ouderenvereniging of bond: 3% Andere organisatie of vereniging: 19%

16 Schuldenproblematiek De gemiddelde schuldomvang van Dordtenaren in een schuldregelingstraject

Gemiddelde schuldomvang: €30.262 (2023)

Bron

Frequentie

14 RIB armoedescan, SDD gemeentedashboard (tabblad minima en bijzondere bijstand), website SDD. https://dashboards.cbs.nl/v5/Armoedescan/

Jaarlijks, indien mogelijk

15 Omnibus enquête OCD

Jaarlijks

16 Sociale Dienst Drechtsteden

Jaarlijks, meest recente data uit 2023

Begroting 2025 Dordrecht

2.2.4.5 Wat mag het kosten? Hieronder wordt de opbouw van de kosten van het programma weergegeven voor het jaar 2025 (exclusief mutaties met reserves). Tevens wordt een korte toelichting gegeven op de betreffende kostensoorten.

Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Interne salarislasten Materiële budgetten Bijdragen aan GR'en Subsidies Kapitaallasten Storting in de voorzieningen • • • • • •

2025 11.017.358 42.428.853 265.665.037 28.551.107 3.687.504 1.613.428

Interne salarislasten: dit betreft de salarissen van het sociaal domein, sport en de Essenhof. Materiële budgetten: dit zijn de budgetten voor onder andere maatschappelijke ondersteuning/opvang, wijkteams (deels), kwijtscheldingen en sport. Bijdragen aan GR'en: dit betreft de bijdragen aan de GR Sociaal en de GR Dienst Gezondheid & Jeugd voor de uitvoering van taken binnen het sociaal domein. Subsidies: dit betreft diverse subsidies binnen het sociaal domein (zoals bijvoorbeeld de wijkteams (deels), vrouwenopvang, participatieplekken, jeugdhulp naar voren) en voor sport. Kapitaallasten: dit zijn kapitaallasten voor met name de Essenhof en diverse sportaccommodaties. Storting in de voorzieningen: dit budget wordt toegevoegd aan de voorzieningen voor buitensportaccommodaties en de Sportboulevard.

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten inclusief toevoegingen aan en onttrekkingen uit reserves. Bedragen x € 1.000

Onderwerp

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

352.963

347.950

339.459

339.120

Baten

84.706

84.106

78.819

Saldo

-268.257

-263.844

-260.640

-260.302

Toevoeging reserves

528

520

152

Onttrekking reserves

6.763

5.291

1.401

1.435

Totaal programma

-262.022

-259.073

-259.391

-259.018

Hieronder wordt de financiële meerjarenbegroting van het programma weergeven onderverdeeld naar lasten en baten van de verschillende producten en mutaties met de reserves.

Begroting 2025 Dordrecht

Bedragen x € 1.000

Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht Product

2025

2026

2027

2028

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Zorg- en Veiligheidshuis

1.700

620

1.080

1.704

620

1.084

1.704

620

1.084

1.450

620

830

Plechtigheden (Essenhof)

3.418

3.117

301

3.408

3.117

291

3.402

3.117

286

3.444

3.117

328

Welzijnsaccommodaties

626

152

474

602

152

450

602

152

450

602

152

450

Participatie Dordtse migranten

2.204

1.201

1.003

2.188

1.201

987

2.070

1.201

869

2.073

1.201

872

Lokaal gezondheidsbeleid

4.536

1.887

2.649

4.244

1.594

2.650

2.791

2.792

WMO hulpmiddelen en hoppers

8.419

Bijstandsverlening

85.531

67.833

17.698

85.531

67.833

17.698

85.126

67.428

17.698

85.126

67.428

17.698

Armoedebeleid

7.937

7.943

7.371

7.373

Kwijtscheldingsbeleid

1.623

2.098

Werk en Participtatie

40.133

39.752

39.751

WMO Huishoudelijke Ondersteuning

13.483

11.348

11.123

10.859

Maatschappelijke ondersteuning

11.224

2.769

8.456

11.135

2.649

8.486

6.449

Maatschappelijke zorg

12.218

11.433

Vrijwilligerswerk

481

Speeltuinwerk & Scouting

298

268

Toezicht Kinderopvang

466

467

Sport

17.484

6.495

10.990

16.937

6.307

10.630

15.593

5.667

9.925

15.778

5.667

10.110

Jeugdgezondheidszorg

4.146

3.958

Preventief jeugdbeleid

5.104

5.070

5.112

5.078

4.849

4.815

4.849

4.815

Lokale jeugdhulp

9.078

9.101

Beschermd Wonen

42.570

600

41.970

43.115

600

42.515

43.900

600

43.300

43.900

600

43.300

Begroting 2025 Dordrecht

Deelfonds sociaal domein WMO taken

28.456

28.404

28.330

28.277

(Boven-) regionale jeugdhulp

51.827

50.274

50.174

Totaal saldo baten en lasten

352.963

84.706

268.257

347.950

84.106

78.819 260.640

339.120

528

-6.763

-6.235

520

-5.291

353.492

91.470

262.022

348.469

89.396

Mutaties met de reserves Geraamd resultaat

Begroting 2025 Dordrecht

263.844 339.459 -4.771

152

259.073 339.611

-1.401

-1.249

152

80.219 259.391

339.272

78.819 260.302 -1.435

-1.284

80.254 259.018

2.2.5 Lerend en Ondernemend Dordrecht 2.2.5.1 Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen?

Welke belangrijke regionale, nationale en/of Europese maatschappelijke ontwikkelingen spelen op dit beleidsterrein en zijn mogelijk van invloed op het begrotingsprogramma? • De krapte op de arbeidsmarkt alsmede de beperkte (lokale) fysieke ruimte op de bedrijventerreinen geven grenzen aan de kwantitatieve groei van onze lokale en regionale economie. Dit heeft ook zijn impact op de onderwijsinstellingen; zowel op het vlak van docenten alsook studentenaantallen en de studiekeuze. • De actuele vraagstukken in onze samenleving, zoals bijvoorbeeld energietransitie en circulariteit zijn complex en vragen om samenwerking van overheid, onderwijs en bedrijfsleven. Met name een duurzame energievoorziening, met als voorbeeld netcongestie, is een urgent onderwerp voor onze bedrijventerreinen • Er is breed aandacht voor nieuw industriebeleid bij EU, Rijk en Provincie, met speciale inzet op de maritieme sector en de daarvoor benodigde ruimte. Dit biedt kansen voor Dordrecht en de Drechtsteden, maar vraagt ook om een heldere agenda en slagvaardige uitvoering gericht op de maritieme sectoren die in onze stad en regio meest prominent aanwezig zijn. • Er is een nieuw regeerakkoord met accentverschuiving op economisch beleid. Het Nationaal Groeifonds wordt beëindigd, er komt meer aandacht voor korte termijn ondersteuning van het brede mkb.

2.2.5.2 Wat willen we bereiken?

Met dit programma beogen we de economische structuur en vitaliteit van Dordrecht te versterken. We faciliteren behoud en groei van het aantal banen en de kwaliteit van werkgelegenheid in Dordrecht, passend bij het arbeidsaanbod van de Dordtse beroepsbevolking nu en in de toekomst. Samenwerking in de Triple Helix is daartoe een uitstekend middel. Zowel met de werkgevers als met de opleidings- en kennisinstellingen in Dordrecht zetten we in op: • Een betere aansluiting van de arbeidsmarkt op het onderwijs. • Een betere benutting van onze werklocaties. • De doorontwikkeling van de Smart Campus Leerpark. • De uitbouw van het thema maatschappelijk betrokken ondernemen. • Het faciliteren van de recent opgerichte Ondernemersfondsen. • Het creëren van een sluitend vangnet voor alle jongeren om een plek op de arbeidsmarkt of dagbesteding te kunnen realiseren. • Het verduurzamen van de Dordtse economie via de routekaart Dordrecht Klimaatneutraal 2040.

2.2.5.3 Wat zijn de doelstellingen? Doelstelling 1: Het opleidingsaanbod van inwoners naar de arbeidsmarktvraag van werkgevers leiden - en andersom. We zetten in op het beter benutten, vergroten en behouden van het arbeidspotentieel van de Dordtse beroepsbevolking. Hierdoor verbeteren we het ondernemersklimaat. Tegelijk verwachten we wederkerigheid van ondernemers door een maatschappelijke bijdrage aan de stad te leveren en banen met perspectief voor inwoners te bieden die passen bij hun vaardigheden en talenten (tevens ambitie programma arbeidsmarkt & menselijk kapitaal). ENDPMEND We stimuleren de samenwerking tussen werkgevers en (hoger en middelbaar beroeps-) onderwijs. We dragen bij aan de samenwerking tussen werkgevers en (hoger) onderwijs, zodat onze inwoners kunnen beschikken over de juiste vaardigheden voor de toekomstige beroepen. Middels een subsidie stimuleren we de samenwerking Hoger Onderwijs Drechtsteden (HOD). Dit is gericht op het realiseren van een doorgaande ontwikkellijn mbo-hbo, en op het realiseren van tweejarige hbo-opleidingen (Associate Degree (AD-)opleidingen) in Dordrecht, onder de noemer Dordrecht Academy. Daarnaast stimuleren we, door middel van intensieve contacten met de (regionale) arbeidsmarktpartners, het realiseren van onderwijsactiviteiten voor HBO-studenten, onder de noemer Career Boost.

Cofinanciering voor Hoger Onderwijs Drechtsteden ontvangen we van het Rijk (Regiodeal) en de provincie Zuid-Holland (Deelakkoord Human Capital).

Begroting 2025 Dordrecht

We organiseren samen met het onderwijs en bedrijfsleven arbeidsmarktrelevante ontwikkelpaden en doorlopende leerlijnen. In 2024 zijn samen met het onderwijs en bedrijfsleven mbo-gecertificeerde ontwikkelpaden opgezet voor energietransitie en kinderopvang. Dit biedt inwoners de kans om in te stromen in een sector, over te stappen uit een andere sector of door te stromen dan wel breder inzetbaar te zijn binnen een sector. In 2025 werken we aan ontwikkelpaden voor onder meer de zorg en techniek. Praktijkleren staat hierbij centraal. Met doorlopende leerlijnen van vmbo, naar mbo en hoger onderwijs stemmen we het opleidingsaanbod en de vraag naar vaardigheden en competenties uit het bedrijfsleven steeds beter op elkaar af. We verbinden talentontwikkeling van onze inwoners aan de vraag van werkgevers. Op 1 januari 2025 openen onze partners het Werkcentrum Drechtsteden. Samen met de partners in de arbeidsmarktregio zetten we ons in om de arbeidsmarkt in de regio Drechtsteden te versterken. We geven advies en bieden ondersteuning aan alle werkzoekenden, werkenden en werkgevers bij alle vragen die te maken hebben met werken, leren en personeel. Losse loketten als Werkgeversservicepunt Baanbrekend, Leerwerkloket en KICKSTART gaan op in het Werkcentrum. Zo is er 1 toegang voor iedereen.

Hiermee beogen we het bereik van talent en van werkgevers met ondersteuningsvragen te vergroten en deze aan elkaar te verbinden. We richten een scholingsfonds op. Om talent te bereiken, te ontwikkelen en te behouden voor onze regio richten we met partners een scholingsfonds op voor werkgevers, werkzoekenden en werkenden. Wij brengen via de Regiodeal de nodige cofinanciering in. Inwoners kunnen een aanvraag doen bij het fonds voor scholing gericht op de kanssectoren en –beroepen in de Drechtsteden. Het scholingsfonds zal tevens ontsloten worden via het Werkcentrum Drechtsteden. Daar kunnen met name de werkgevers terecht. We pakken door op de wijkaanpak in Dordrecht-West 'Werken in de energietransitie in Dordrecht’ en ontdekken in Oost en Centrum waar de behoefte ligt. In 2024 zijn we gestart met de wijkaanpak in Dordrecht-West gericht op het verbinden van werkgelegenheidskansen in de wijk aan de talenten van inwoners uit de wijk. Door samenwerking tussen de toekomstmakelaars, verkenners in de wijk, woningcorporaties, Dordrecht Sociaal e.a. samenwerkingspartners helpen we inwoners hun toekomstperspectief te verbeteren. Deze aanpak wordt deels bekostigd vanuit het NPLV/Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. In 2025 pakken we door in West, verbinden we deze aanpak met het Werkcentrum Drechtsteden en besteden we meer aandacht aan de behoeften in Centrum en Oost.

Daar zijn we in 2024 gestart met een aanpak gericht op vrouwen met een migratieachtergrond (Centrum) en jongeren (Oost). Doelstelling 2: Het verder verbeteren van de ondernemersdienstverlening. Het verbeteren van onze gemeentelijke ondernemersdienstverlening blijft een permanent onderwerp van aandacht. De basisdienstverlening naar ondernemers toe, bijvoorbeeld op het vlak vergunningverlening, uitbreidingsvraag, enz. moet op orde zijn en blijven. Dat is going concern. Daarnaast staan ondernemers gesteld voor grote uitdagingen, van digitalisering, arbeidsmarktvraagstukken tot wettelijke verplichte verduurzaming. Er zijn op verschillende plekken binnen én buiten onze organisatie initiatieven en loketten waar ondernemers terecht kunnen en ook verder geholpen kunnen worden. De ontwikkelopgave is om op ondernemersvragen het juiste antwoord te -laten- geven. Het spreekt voor zich dat we niet al deze ondernemers, met alle verscheidenheid, op eenzelfde manier 1 op 1 kunnen benaderen.

Begroting 2025 Dordrecht

We ondersteunen de uitbouw en benutting van de gebiedsgerichte aanpak (Ondernemersfonds). Per 1 januari 2024 is een stadsbreed ondernemersfonds opgericht. Het ondernemersfonds biedt de ondernemers/commercieel vastgoed eigenaren en non profit organisaties de mogelijkheid om collectief via de OZB systematiek ingebrachte middelen te investeren collectieve maatregelen die direct ten goede komen van het ondernemersklimaat. Daarvoor organiseren ze zich naar trekkingsgebied/werklocatie en zorgen ze zelf voor een vorm van organisatie/bestuur als basis voor de ontwikkeling van plannen. Voor komend jaar staat de uitbouw van de samenwerkingsstructuur tussen de ondernemers (profit en non-profit) naar de gebieden op de rol. Een aantal gebieden, zoals in de WDO en de binnenstad, is daarbij al goed georganiseerd, voor een even groot aantal moet dat gebeuren. Gemeente ondersteunt 'vraaggericht' daar waar nodig. Daarnaast proberen we deze structuren zoveel mogelijk te benutten voor het richten van onze dienstverlening/accountmanagement. Voor komend jaar staat de uitbouw van de samenwerkingsstructuur tussen de ondernemers (profit en non-profit) naar de gebieden op de rol. Een aantal gebieden zijn daarbij al goed georganiseerd, voor een even groot aantal moet dat gebeuren. Gemeente ondersteunt “vraaggericht” daar waar nodig.

Voor aanvang van het nieuwe begrotingsjaar dient de Stichting Ondernemersfonds het jaarplan in het bij de gemeente, op basis van waarvan een subsidiebesluit wordt genomen. Na afloop verantwoordt de Stichting over de inzet van de middelen, conform de daarvoor in het samenwerkingsconvenant vastgestelde spelregels. Over de opgaven heen maken we wederkerige afspraken met de grote werkgevers. Voor de grote werkgevers (illustratief de top-20 van Dordrecht qua banen) kiezen we ambtelijk en bestuurlijk voor een meer integrale benadering over de opgaven heen. Daarbij spreken we ook de verbinding die de bedrijven met de stad maken, op vlak van arbeidsmarkt maar ook als het gaat om de bijdrage van bedrijven aan de verduurzamingsopgave van de stad. Met aantal bedrijven zijn deze gesprekken gestart en heeft een geleid tot een hechtere samenwerking, bijvoorbeeld op het vlak van de inzet van de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We zijn de relatie met de top-20 bedrijven aan het verdiepen. Daarbij wordt per bedrijf een agenda opgezet, met doelstellingen en zaken die we over en weer van elkaar mogen verwachten, vast te leggen in een specifiek afsprakenkader waar ambtelijk en bestuurlijk opvolging aan wordt gegeven. We organiseren in 2025 een startbijeenkomst met de grootste impact volle werkgevers, met een gedeelde agenda over grootste transitieopgaven.

We zijn de relatie met de top-20 bedrijven aan het verdiepen. Daarbij wordt per bedrijf een agenda opgezet, met doelstellingen en zaken die we over en weer van elkaar mogen verwachten, vast te leggen in een specifiek afsprakenkader waar ambtelijk en bestuurlijk opvolging aan wordt gegeven. We organiseren in 2025 een startbijeenkomst met de grootste impact volle werkgevers, met een gedeelde agenda over grootste transitieopgaven. We stimuleren Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. Samen met de Stichting Maatschappelijke Ondernemen is een definitie van 'goed werkgeverschap' geformuleerd. Gezamenlijk bezoeken we bedrijven (waaronder de top 15 grootste werkgevers) om hen bekend te maken met het label ‘Ondernemen met Impact’. We brengen dit ook onder de aandacht bij nieuwe bedrijven die zich in Dordrecht vestigen. We geven meer aandacht aan bedrijven die ‘een verbintenis’ hebben met de stad Dordrecht die verder gaat dan alleen Dordrecht als vestigingslocatie. Verder borgen we de MBO visie in uitgifte criteria voor gronden, gebiedsvisies voor de bedrijventerreinen, agenda's van de tracking-gebieden van het ondernemersfonds, en ons inkoopen aanbestedingsbeleid. Daarbij zetten we extra in op het verspreiden van het label 'Ondernemen met impact' in stad en regio. We organiseren een MKB dag.

De MKB dag is goed gewaardeerd door de partners, netwerkpartners en de sponsor vanwege de goede sfeer. Het programma heeft de afgelopen 5 edities in grote lijnen dezelfde structuur gehad: een ontvangst, ronde van workshops, netwerkmoment en inspiratiesessie met een hoofdspreker. Onze partners voorzien de workshops van inhoud en de hoofdspreker heeft altijd een link met het thema van de MKB dag. Ook in 2025 organiseren we wederom met aantal partners/sponsors het evenementen.

Begroting 2025 Dordrecht

We versterken het accountmanagement om de Top5 positie te bereiken. Dat betekent dat we gebieds- en themagewijs de ondernemers proberen te bereiken. Dat doen we zoveel mogelijk in samenwerking met de al bestaande ondernemersstructuren (van ondernemersfonds tot innovatietafels van de werkgevers) en door hen ook zelf probleemeigenaar te laten zijn van het vraagstuk en de oplossing. Doelstelling 3: Het creëren van ruimte voor banen met sociaaleconomische impact. Een welvarende stad vraagt ook om een goed functionerende en zich doorontwikkelende economie. We willen bestaande werklocaties dan ook beter benutten. Daarbij is het belangrijk dat er voldoende werk is en verschillende soorten en type banen. Een gezonde en toekomstbestendige economie is namelijk niet te sterk afhankelijk van één type banen. De gemeente wil investeren in banen die ook in de toekomst van toegevoegde waarde zijn. Banen die op een positieve manier bijdragen aan de Dordtse samenleving. We werken gestructureerd aan de aanpak Ruimte voor banen, onderdeel van de agenda Stad 2030. We zetten in op een betere benutting van werklocaties, zoals we zien op Dordtse Kil I en II, Amstelwijck-West en rond de Merwedehavens.

Per gebied is -gebruikmakend van de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden (ROM-D)- een lokale uitvoeringsorganisatie opgezet en zijn door de raad voorbereidings- en investeringsmiddelen beschikbaar gesteld ten behoeve van werkkapitaal en afdekking van de onrendabele toppen. In 2024 is deze structuur opgericht, en zijn er verschillende projecten in voorbereiding/uitvoering die in 2025 en volgende jaren ook concreet vorm krijgen. Ook vertalen we dit programma door in uitgiftebeleid, gekoppeld aan de beoogde werkmilieus en gewenste typen gebruikers. Voor specifiek de oudere bedrijventerreinen Dordtse Kil I/II en Amstelwijck-West geven we uitvoering aan een aanpak waarbij handhaving, verduurzaming, de aanpak van de openbare ruimte wordt gecombineerd met actievere sturing op vastgoed en uitgifte van percelen. Dit moet ertoe leiden tot een terreinen weer optimaal worden gebruik, waar het fijn ondernemen is, met meer toegevoegde waarde (vanuit banenperspectief) voor de stad. Afgelopen 2 jaar zijn daarvoor de eerste percelen aangekocht en in herontwikkeling. Om de ongewenste ontwikkeling van kleinschalig bedrijfsvastgoed en opslagunits op met name verouderde bedrijventerreinen tegen te gaan, verwerken we het voorbereidingsbesluit uit 2023 dat dit tegengaat in het Omgevingsplan.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.dordrecht.nl/api/v1/meetings/783/documents/35592