Raadsvoorstel bestuursakkoord, gemeenschappelijke regeling, conceptbegroting 2022 en regionale agenda 2022 Groene Metropoolregio Arnhem - Nijmegen

Adviesnota raad – openbaar Onderwerp Zaakdossier

Bestuursakkoord, gemeenschappelijke regeling, conceptbegroting 2022 en regionale agenda 2022 Groene Metropool regio Arnhem – Nijmegen (GMR) Z/21/013970 - D/21/043064

Portefeuillehouder

Burgemeester L.W.C.M. van der Meijs

Raadsprogramma

1. Bestuur en veiligheid in Doesburg

Datum collegebesluit

4 mei 2021

Opsteller

Joost van der Gun

E-mail

joost.van.der.gun@doesburg.nl

Team

Wonen, Ondernemen & Recreëren

Telefoonnummer (0313) 48 14 17

Voorstel Inhoudelijk beslispunt 1. Kennis nemen van bestuursakkoord van de Groene Metropoolregio Arnhem – Nijmegen, Provincie Gelderland en The Economic Board. 2. In te stemmen met de gewijzigde gemeenschappelijke regeling Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (GMR) 3. In te stemmen met bijgaande zienswijze op de begroting 2022 GMR 4. In te stemmen de concept regionale agenda 2022 GMR

Juridische grondslag Wet gemeenschappelijke regelingen

Pagina 1 van 6

Inleiding Eind 2020 besloten de gemeenten over de versterking van de regionale samenwerking in de regio Arnhem-Nijmegen. Verwezen wordt naar uw besluit van 26 november 2020. Dit betrof het besluit over de nieuwe visie Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, de regionale agenda 2021-2025 en de Gemeenschappelijke Regeling. De Groene Metropoolregio (GMR) heeft aangegeven dat in het 2e kwartaal van 2021 de conceptregionale agenda 2022 aan de gemeenteraad wordt aangeboden. Een regionale agenda, opgebouwd uit 5 samenhangende opgaven, waar door uw gemeente kan worden ingetekend. Uitgangspunt voor de regionale samenwerking tussen de 18 regiogemeenten in de regio ArnhemNijmegen is een opgavegerichte samenwerking, waarin de raden concrete opgaven in een jaarlijks programma vaststellen (meerjarig is het streven). De gemeenteraden van de 18 regiogemeenten kunnen intekenen op de opgaven. Iedere raad kan straks besluiten of men met opgaven wil meedoen en daarvoor budget en capaciteit beschikbaar wil stellen. Toegezegd is dat werkwijze en proces goed aansluiten op de beleidscyclus van de 18 regiogemeenten (voorjaars- of perspectiefnota's en begrotingsproces). Het algemeen bestuur biedt de gemeenten nu de concept-regionale agenda 2022 aan, waarmee zij de gemeenten (colleges en gemeenteraden) uitnodigt de opgaven te beoordelen en waar nodig aan te scherpen.

De opbrengst van de consultatie van de 18 gemeenten geeft het algemeen bestuur de gelegenheid om nog bij te sturen in ambities, acties of middelen voordat de definitieve versie wordt aangeboden na het zomerreces. Dit bijsturen gebeurt in afstemming met de 5 Bestuurlijke Opgaven Teams (BOT). De consultatieronde geeft de gemeente de gelegenheid om in hun voorjaars-, kader- of zomernota rekening te houden met de gevraagde (extra) middelen voor het intekenen op de opgaven uit de definitieve regionale agenda. Het algemeen bestuur heeft daarbij de wens dat de gemeenten zich uitgenodigd voelen om op alle opgaven in te tekenen. Karakter van de regionale agenda De regionale agenda Arnhem-Nijmegen 2022 hangt vanzelfsprekend sterk samen met de visie Groene Metropoolregio. De visie beschrijft de uitdagingen waar we als 18 regiogemeenten afzonderlijk en als regio gezamenlijk voor staan. Vanuit de ambitie van kwalitatieve groei zijn in de regionale agenda deze gemeentelijke uitdagingen gegroepeerd in een vijftal opgaven, die onderling met elkaar samenhangen en de basis vormen voor een krachtenbundeling van gemeenten door samenwerking.

De vijf opgaven zijn: - De Productieve regio - De Verbonden regio - De Circulaire regio - De Ontspannen regio - De Groene groeiregio De vijf opgaven combineren de vaste domeinen van onze overheidstaken in een balans tussen de ontwikkelingen, die zich in de gemeenten aandienen, de duurzaamheid die we nastreven en de ontspannen leefkwaliteit die we koesteren. In de concept-regionale agenda 2022 zijn de vijf

Pagina 2 van 6

opgaven verder uitgewerkt ten opzichte van de versie die u in het najaar van 2020 is aangeboden door de Stuurgroep Versterking. De speerpunten zijn concreter gemaakt en voorzien van acties en benodigde middelen (menskracht en geld). De agenda gaat uit van wat de 18 gemeenten met elkaar over vijf jaar willen bereiken en maakt dit concreet voor 2022. Context De regionale agenda moet de 18 regiogemeenten in staat stellen om vanuit een gezamenlijke en samenhangende aanpak te werken aan grote maatschappelijke opgaven en/of delen daarvan die gebaat zijn bij een gezamenlijke, regionale aanpak. De agenda stelt colleges en raden in staat met elkaar af te spreken welke opgaven en speerpunten in de komende jaren gezamenlijk en integraal worden opgepakt. De regionale agenda is van belang voor de samenwerking met andere overheden, maatschappelijke partners zoals onder meer kennisinstellingen, het bedrijfsleven en onze inwoners. Werken met een duidelijke en gezamenlijke regionale agenda zorgt ook voor mogelijkheden ten aanzien van programma's en fondsen in Den Haag en Brussel. Inhaken op programma's en initiatieven van andere overheden en samenwerkingspartners, allianties sluiten met andere maatschappelijke partners op bovenlokaal niveau wordt eenvoudiger met een wervende, ambitieuze en uitnodigende agenda van samenwerkende gemeenten.

Het jaar 2022, is net als het tussenjaar 2021, een opstartjaar. In de agenda is dan ook een aantal acties opgenomen met het karakter van verkenningen of opstellen van een visie. Dit is noodzakelijk om aansluitend in 2022 en 2023 concrete acties te starten. Met de nu voorgestelde, zo minimaal mogelijke, financiële inzet kan de samenwerking er in slagen partners (Provincie, Rijk en Europa) te overtuigen de samenwerking te verstevigen en langjarig te investeren in de Groene Metropoolregio. Conceptbegroting 2022 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Met het proces van de regionale agenda is aansluiting gezocht bij het proces van de vaststelling van de begroting 2022 van de Groene Metropoolregio. Conform de bepalingen uit de Wet gemeenschappelijk regelingen (Wgr) zendt een gemeenschappelijk regeling voor 15 april van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, de algemene financiële en beleidsmatige kaders aan de raden van de deelnemende gemeenten. Onder deze kaders worden verstaan de veranderingen op hoofdlijnen die afwijken van eerder gestelde beleids-, uitvoerings- of financiële kaders. De deelnemende gemeenteraden worden uitgenodigd om voor 30 juni 2021 een zienswijze in te dienen. De conceptbegroting 2022 geeft, naast de kosten voor het Regiobureau, inzicht in de netto inwonerbijdrage per inwoner voor de 5 opgaven.

De concept regionale agenda 2022 vormt de inhoudelijke onderbouwing voor de bijdrage per opgave. Het bedrag voor de opgaven bedraagt in totaal € 4,22 per inwoner. De inwonerbijdrage voor het Regiobureau bedraagt onveranderd € 2,50. Door de bijdrage van de Provincie Gelderland, groot € 600.000,00 kan dit bedrag ook voor 2022 naar beneden worden bijgesteld tot € 1,73 per inwoner.

Pagina 3 van 6

2021 De concept-regionale agenda 2022 geeft ook een actualisatie van de agenda 2021. Eerder is door de Stuurgroep Versterking aangekondigd dat voor het jaar 2021 gewerkt wordt met een ingroeimodel. Door de vertraging in het Versterkingsproces vanwege de coronacrisis konden destijds eventuele nieuwe bedragen voor regionale opgaven niet meer in de gemeentelijke begrotingen voor 2021 verwerkt worden. In dit lopende jaar wordt daarom gewerkt met de financiële middelen die daar reeds voor beschikbaar zijn of binnen de huidige begrotingen beschikbaar zijn te stellen. Deze financiering is grotendeels gekoppeld aan de bestaande afspraken over bijdragen aan budgetten van al lopende programma's en activiteiten. Doel / meetbaar effect Deze concept-regionale agenda 2022 geeft inhoud aan de versterkte regionale samenwerking en regionale ambitie. De agenda brengt de ambities dichterbij, zoals deze zijn geformuleerd in de lokale collegeprogramma’s én in de agenda’s van provincie, rijk en Europa. Het maakt concreet wat de regio in 2022 wil doen in samenwerking met elkaar en met de partners. De agenda vormt een goede basis om de samenwerking met de provincie Gelderland en The Economic Board vorm te geven in een te sluiten bestuursakkoord. Dit akkoord krijgt concrete invulling via een (rollende) regionale investeringsagenda.

Hierin wordt ook de bijdrage van de 18 samenwerkende regiogemeenten per opgave opgenomen, na besluitvorming door de 18 gemeenten over de definitieve regionale agenda. Argumenten 1.1 Het college herkent zich in het bestuursakkoord Het college herkent zich in het bestuursakkoord zoals opgenomen in bijlage 1, daarnaast wenst het college de gemeenteraad in kennis te stellen over het bestuursakkoord. 2.1 Gemeente Beuningen heeft besloten toe te treden tot de GR Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Beuningen heeft op 9 februari 2021 besloten om toe te willen treden tot de regeling. Dit betekent dat het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Beuningen als deelnemer aan de regeling moet worden toegevoegd. Hiervoor moet de regeling worden gewijzigd (bijlage 2). 3.1 De begroting 2022 is in lijn met eerder gemaakte afspraken. De concept begroting 2022 (bijlage 3) is een verdere ontwikkeling van eerder gemaakte afspraken, waardoor er geen aanleiding is om een nadere zienswijzen in te dienen. 4.1 De regionale agenda draagt bij aan de doelstellingen van de gemeente De gemeente Doesburg herkent zich in de uitwerking die in de afgelopen maanden onder aansturing van 5 Bestuurlijke Opgave Teams tot stand is gekomen. De opgaven zijn voldoende uitnodigend (bijlage 4).

Pagina 4 van 6

Kanttekeningen In de basis zijn de opgaven zo gekozen dat ze echt van regionaal belang zijn en lokaal hun uitwerking zullen hebben. Voor de toekomst is het de verantwoordelijkheid van de regiogemeenten om de regionale opgaven met elkaar vast te houden en invulling aan te geven. De concept-regionale agenda bestaat uit vijf met elkaar verweven opgaven. Deze agenda is een uitdrukkelijke uitnodiging om in te tekenen op alle opgaven. Desondanks kan de situatie zich voordoen dat een (aantal) gemeente(n) besluit niet deel te nemen aan een specifieke opgave. Indien dit aan de orde is, wordt met de voor die opgave verantwoordelijke bestuurlijk opdrachtgever bekeken wat de consequenties zijn. Dit kan zijn dat de acties gefaseerd worden of dat bepaalde acties anders of met minder middelen uitgevoerd kunnen worden, omdat er minder gemeenten deelnemen. Ook kan de keuze gemaakt worden om de inwonerbijdrage per deelnemende gemeenten naar boven bij te stellen. Het algemeen bestuur wacht dan een voorstel van het Bestuurlijk Opgave Team af. Daarnaast heeft niet-deelname mogelijk gevolgen voor de gemeente, bv. omdat de gemeentelijke opgaven en doelstellingen dan op een andere manier, los van de regionale samenwerking moeten worden gerealiseerd waarbij medewerking van partners en toegang tot externe financiering wellicht minder eenvoudig wordt.

Financiën Zoals bij het aangaan van de versterkte regionale samenwerking is afgesproken, beslissen de 18 gemeenteraden over deelname aan de opgaven, de gevraagde middelen en het mandaat dat aan de uitvoering wordt meegegeven. Besluitvorming hierover vindt plaats in de 2e helft van 2021 nadat het algemeen bestuur op 15 september 2021 de definitieve regionale agenda 2022 heeft vastgesteld. In de aangeboden conceptbegroting zijn naast de middelen voor de 5 opgaven, die overgenomen zijn uit de concept-regionale agenda, ook de middelen voor het Regiobureau en de jaarlijkse bijdrage aan The Economic Board opgenomen. Deze inwonerbijdrage (respectievelijk € 1,73 en € 1.00) is in de lijn met de besluitvorming over de versterkte regionale samenwerking en is opgenomen in de MJPB.

Uitvoering Planning 4 mei 2021 college behandeling Juni 2021 Commissie + Raad Communicatie Uitgebreide communicatie over de regionale agenda 2022 vindt later dit jaar plaats door het Regiobureau wanneer het algemeen bestuur op 15 september de regionale agenda 2022 definitief heeft vastgesteld.

Pagina 5 van 6

Communicatie over de op 7 juli 2021 door het algemeen bestuur vast te stellen begroting 2022 van de Groene Metropoolregio is niet aan de orde.

Evaluatie n.v.t.

Bijlage(n)  Bijlage 1a Aanbiedingsbrief inzake bestuursakkoord  Bijlage 1b Bestuursakkoord 2021 - GMR - GLD – TEB  Bijlage 1c Concept Regionale Investeringsagenda  Bijlage 2a Aanbiedingsbrief inzake gewijzigde gemeenschappelijke regeling GMR  Bijlage 2b Wijzigingsbesluit GR  Bijlage 3a Aanbiedingsbief inzake concept begroting GMR  Bijlage 3b Concept - begroting 2022_def GMR  Bijlage 4a Aanbiedingsbrief inzake concept-regionale agenda 2022 GRM  Bijlage 4b Concept-Regionale agenda 2022  Bijlage 5 Reactie en zienswijze GMR

Pagina 6 van 6