Bijlage 7d Jaarstukken2024 Zevenaar

Ook faciliteren we sportverenigingen bij het zichtbaar maken en promoten van kennismakingsactiviteiten voor kinderen. 65

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Het contact met scholen, sportverenigingen, kinderopvang, welzijnsorganisaties en zorgaanbiedersteam verloopt grotendeels via Sportservice (combinatiefunctionarissen) van Ataro B.V. Ook zorgt Ataro B.V. voor vakantieactiviteiten, verenigingsondersteuning en brengen ze het al sportaanbod in de gemeente samen op hun website. Hierdoor ontstaat een centrale locatie, waar organisaties en inwoners terecht kunnen met al hun vragen over sport en bewegen. Om het sport en cultureel aanbod extra onder de aandacht van de basisschooljeugd te brengen wordt het project Sjors Sportief georganiseerd. 5.2.3 Wij maken sportpark Hengelder toekomstbestendig 2023-2026 Het initiatief van de verenigingen op Hengelder voor de vernieuwing van het sportpark ondersteunen wij. Wij faciliteren daartoe onder voorwaarden de procesbegeleiding op basis van nader te maken afspraken, zodat zij hun plannen verder kunnen uitwerken. In samenspraak met de verenigingen voeren wij tevens een locatieonderzoek uit waarbij wij meerdere opties voor een toekomstige plek voor de sportactiviteiten beoordelen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan In de periode september 2024 tot en met januari 2025 heeft overleg met verenigingen en zorgpartijen plaatsgevonden en zijn scenario’s opgesteld. Inmiddels is er een voorkeursscenario voor de toekomstige invulling van het sportpark. In februari 2025 wordt gestart met het uitwerken van het scenario, waarbij gekeken wordt naar een gefaseerde aanpak. Tijdens een beeldvormende avond op 12 maart 2025 zijn de plannen voor het nieuwe sportpark beeldend gepresenteerd. De financiële, juridische en organisatorische uitwerking zal daaropvolgend plaats vinden. 5.2.4 Wij willen vitalere sportverenigingen en sportaanbieders 2023-2026 Sportverenigingen en sportaanbieders faciliteren wij bij vraagstukken rondom ontwikkelingen in de samenleving. De Rijksoverheid heeft gemeenten gevraagd een eigen lokaal sportakkoord op te stellen. Hierin stemmen lokale sportaanbieders, onderwijs- en zorginstellingen en de gemeente met elkaar af hoe er meer mensen een leven lang kunnen genieten van sport en bewegen. Wij geven uitvoering aan het in 2021 vastgestelde lokale sportakkoord. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan 'Vitale sportverenigingen en sportaanbieders' is een pijler in het gemeentelijk sportbeleid waar uitvoering aan wordt gegeven via het Lokaal Sportakkoord Zevenaar. In dit Sportakkoord zijn diverse organisaties en sectoren vertegenwoordigd, om een integrale aanpak en visie te garanderen. Daarnaast verzorgen Ataro, en indien gewenst partijen zoals de Gelderse Sport Federatie en NOC*NSF, ondersteuning aan verenigingen op specifieke vraagstukken. 5.2.5 Wij stimuleren aangepast sporten 2023-2026 We blijven Uniek Sporten ondersteunen. Wij onderzoeken of wij via ons subsidiebeleid en door verdere samenwerking met verenigingen, zorgaanbieders en het onderwijs, aangepast en inclusief sporten verder kunnen stimuleren. 66

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Middels Uniek Sporten besteden we specifiek aandacht aan een groep die achterblijft in beweeggedrag en ondersteuning nodig heeft. Dat doen we door een structurele regionale samenwerking. Er wordt continu gekeken naar kansen en mogelijkheden op lokaal niveau als aanvulling op de regionale inzet van Uniek Sporten. 5.3 Stimuleren van het behoud van cultureel erfgoed en een goed aanbod van culturele voorzieningen 5.3.1 Wij stellen een Beleidsnotitie Erfgoed op en geven hier uitvoering 2023-e.v. aan Bij het opstellen van een Beleidsnotitie Erfgoed betrekken wij actief onze inwoners, ondernemers en instellingen. Het doel van deze beleidsnotitie is behoud van het cultuurhistorisch erfgoed. In de notitie nemen wij een harmonisatie met het Gelders Eiland mee (inventariseren en aanwijzen van monumenten), we wijzen mogelijk Post’65 monumentale objecten aan, zetten in op het verduurzamen en herbestemmen van monumentaal erfgoed en we bepalen hoe we het erfgoed vermarkten. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Niet volgens plan

Niet volgens plan

De beleidsnotitie wordt, na een uitgebreid participatietraject, eind 2025 opgeleverd. Voorstel raad Kennisnemen van de vertraging.

5.3.2 Wij stellen de herziene Archeologische Beleidskaart Zevenaar en 2023-e.v. een parapluplan Archeologie Zevenaar vast In 2022 hebben wij een herziene archeologische beleidskaart opgesteld. Deze kaart vervangt de verouderde kaarten van de voormalige gemeenten Zevenaar en Rijnwaarden. De conceptkaart is ter consultatie voorgelegd aan inwoners en ondernemers in Zevenaar. De reacties nemen we mee in het bestemmingsplan buitengebied Gelders Eiland. Voor het noordelijke deel van de gemeente en de kernen van het Gelders Eiland stellen we een parapluplan (omgevingsplan) Archeologie op. De beleidskaart Archeologie Zevenaar is een bouwsteen voor de Omgevingsvisie. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Niet Niet Niet volgens volgens volgens plan plan plan De herziene Archeologische Beleidskaart is maart 2023 vastgesteld door de raad. Vanwege omissies bij de publicatie van het plan eind 2023 is het parapluplan Archeologie & Cultuurhistorie in de loop van 2024 opnieuw in procedure gebracht. De ambitie is dit Bestemmingsplan in het derde kwartaal 2025 vast te stellen. De herziene Archeologische Beleidskaart Zevenaar is opgenomen in het Bestemmingsplan Gelders Eiland. De ambitie is om het bestemmingsplan eind van het eerste kwartaal van 2025 vast te stellen. Voorstel raad Kennisnemen van de vertraging. 67

5.3.4 Wij zetten in op doorontwikkeling van de Turmac Cultuurfabriek 2022-2026 Wij stimuleren activiteiten in de Turmac Cultuurfabriek, zowel van gebruikers als van derden. Het doel is een bruisende ontmoetingsplek met een collectief programma voor Zevenaar en de Liemers. We zetten in op een financieel zo gezond mogelijke exploitatie, waarbij we rekening houden met de valse start in de coronaperiode. Voor het beheer onderzoeken we nieuwe mogelijkheden. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Bijsturing Volgens Volgens raad plan plan In 2024 is er gewerkt aan de doorontwikkeling Turmac Cultuurfabriek, waaronder het opstellen van een nieuwe visie, met een uitvoeringsplan. Tevens ging het college aan de slag met het opstellen van nieuwe (tijdelijke) overeenkomsten. In januari 2025 is de visie door de raad vastgesteld. 5.3.5 Wij zetten in op doorontwikkeling van de prestatieafspraken met 2022-2026 Kunstwerk! en Filmhuis Zevenaar Met prestatieafspraken geven wij richting aan de rol die Kunstwerk! speelt bij het bevorderen van de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Wij hebben bijzondere aandacht voor activiteiten die bijdragen aan preventie en participatie. Ook stellen wij Kunstwerk! en Filmhuis Zevenaar in staat zich te blijven ontwikkelen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Volgens plan

Volgens plan

Jaar stukken

Niet volgens plan Met Kunstwerk! zijn in 2024 de prestatieafspraken verder ontwikkelt en deze zullen bij de monitoring van 2024 ook meer inzage in de (maatschappelijke) effecten van de doelstellingen geven. In de 1e VGR 2024 is er geld toegekend voor een extern onderzoek naar de toekomst van Filmhuis Zevenaar, dit onderzoek is in 2024 ook uitgevoerd. In een beeldvormende sessie met de gemeenteraad zijn de mogelijke toekomstscenario's gepresenteerd en besproken, naar aanleiding daarvan wordt er een voorstel voor het college en de raad uitgewerkt. Hierbij wordt gestreefd naar een integraal voorstel voor Filmhuis en Turmac cultuurfabriek. Voorstel raad De richting die meegegeven is tijdens de beeldvormende sessie op 13-11-2024 verwerken in een aangepast college en raadsvoorstel. Hierbij wordt specifiek gekeken naar betere samenwerking binnen de Turmac. Voorstel is dan ook het uitgewerkte scenario voor de toekomst van Filmhuis Zevenaar op te nemen in het totale voorstel voor de Turmac cultuurfabriek. 5.4 Optimaliseren van het aanbod van toeristisch-recreatieve voorzieningen 5.4.1 Wij voeren het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 uit 2022-2030 Het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 vormt de basis van onze ambities, doelstellingen, resultaten en dus werkzaamheden op het gebied van recreatie en toerisme.

Door in te zetten op vrijetijdseconomie willen wij een bijdrage leveren aan het aantrekkelijker maken van de gemeente Zevenaar als woon- en vestigingslocatie en meer werkgelegenheid in de sector. Om dit te bereiken, hebben wij doelstellingen geformuleerd. We willen meer tevreden inwoners over de mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding, een toename van bestedingen door toeristen en recreanten en een groei van het aantal overnachtingen. Ook willen we meer tevredenheid over het ondernemersklimaat voor toeristisch-recreatieve ondernemers en een toename van het aantal dagtoeristen. Daarnaast vinden wij het van groot belang dat we goed omgaan met onze recreatiegebieden. Om deze reden zijn we tegen nieuwe plannen voor zonneparken in deze gebieden.

68

De resultaten behalen wij binnen de volgende taakvelden: 1. Toeristische infrastructuur (paden, routes, bewegwijzering): bijvoorbeeld het bereikbaar maken van onze recreatie- en belevingsgebieden, zoals de Rijnstrangen. 2. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie: bijvoorbeeld het zichtbaar maken van cultuurhistorie, evenementenbeleid, accommodatiebeleid en thematische routes. 3. Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap: bijvoorbeeld het oprichten van een Toeristisch Platform voor de Liemers en het ondersteunen van ondernemers met goede toeristischrecreatieve plannen. 4. Marketing, informeren & inspireren: goed en toekomstgericht gastheerschap, zowel op Zevenaars als Liemers niveau, promoot ons gebied voor zowel eigen inwoners als bezoekers van buiten de regio. Wij monitoren het beleidskader vrijetijdseconomie in 2023. Jaarlijks stellen wij een uitvoeringsagenda op, waarin activiteiten op de bovenstaande taakvelden worden uitgevoerd. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens plan

Volgens plan

Volgens plan

1. Toeristische infrastructuur (paden, routes, bewegwijzering): Op het gebied van wandelinfrastructuur openden we het klompenpad Giesepad op 29 juni. Wij hebben daarnaast gewerkt aan de ontwikkeling van het kinderklompenpad Giesbeek. Het Babborgapad kreeg een ander startpunt. Het LAW Romeinse Limespad loopt nu door de gemeente, aan dit initiatief werkten wij mee. Eind 2024 zijn de beheerovereenkomsten voor het fiets- en wandelnetwerk voor 2025 herzien en vernieuwd. In regionaal verband zijn gesprekken gevoerd over inrichting van een regionaal routebureau. Van alle voorzieningen die de afgelopen 1,5 jaar in het openbare gebied langs routes zijn geplaatst is een promotiefilmpje gemaakt dat via de verschillende communicatiekanalen is gedeeld.

2. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie: Wij adviseerden op het gebied van recreatie en toerisme voor de gebiedsontwikkelingen en de omgevingsvisie. Om nieuwe initiatieven voor verblijfsaccommodaties te kunnen beoordelen, is een nieuw verblijfsaccommodatiebeleid met een toetsingskader ontwikkeld. De hoofdlijnen van dit beleid staan in de omgevingsvisie. In GMR-verband zaten wij in de begeleidings- en stuurgroep van het opgestelde Masterplan Romeins Verleden voor de regio Arnhem-Nijmegen (en deels rest van Gelderland). De opdracht voor de kwartiermaker om het Romeinse cluster (w.o. Herwen-Hemeling) Zevenaar/Liemers (door) te ontwikkelen is verstrekt. In het Liemers Museum is het nieuwe – mede door de gemeente Zevenaar mogelijk gemaakte – Romeineneiland gerealiseerd. Eind november was Zevenaar namens Gelderland gastheer van de landelijke Limesdag. Ook in GRM-verband hebben we een bijdrage geleverd aan het ambitiedocument en plan van aanpak voor Toeristisch-recreatieve verhaallijnen binnen de regio.

Als initiatiefgroeplid en voorzitter van de bestuurlijke kopgroep hebben we in regionaal verband (GMR en IJsselvallei) meegewerkt aan de totstandkoming van een belevingsconcept voor het 3e waterverhaal van Nederland: De Rivier, je kunt er niet omheen en hebben we stappen gezet om deze te kunnen gaan uitvoeren Als stuurgroeplid van het Cultuur- en Erfgoedpact leverden we een bijdrage aan de uitvoering ervan, waaronder het beoordelen van binnenkomende subsidieaanvragen. De nieuwe camperplaatsen bij Spijk zijn gerealiseerd en het beheer ervan is geregeld met het TIC. Dankzij de inzet van de gemeente Zevenaar kan het digitaal museum Spijk (rondom de opgravingen tijdens de werkzaamheden voor de overnachtingshaven) in de lucht blijven. 3. Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap: Vanuit en met de Liemerse Ambassade is vanuit de Liemerse Economische Visie gewerkt aan een nieuw actieplan voor Vrijetijdseconomie. Onderdeel van het nieuw opgestelde actieplan om (waarschijnlijk) te komen tot een toeristisch platform voor de Liemers wordt verder uitgewerkt. Namens de Liemerse gemeenten heeft Zevenaar zitting gehad als adviseur Vrijetijdseconomie in de Lokale 69

Actie Groep van LEADER de Liemers. Er zijn in 2024 twee toeristische cafés georganiseerd. Het portefeuillehoudersoverleg Vrijetijdseconomie de Liemers is voorbereid en ondersteund. Deelgenomen hebben we aan de opgave Ontspannen Regio binnen de GMR. 4. Marketing, informeren & inspireren: Via de Liemerse Ambassade levert een marketingmedewerker een belangrijke bijdrage aan toeristischrecreatieve marketing van de Liemers onder de vlag van Kijk verder in de Liemers. Er is meer ingezet op actieve profilering van de Liemers. In de TURMAC is een informatiebalie geplaatst waar ook toeristische informatie wordt verstrekt Onder regie van de GMR is verder gewerkt aan een herziening van de opdracht aan TVAN (Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen). Met het Toeristisch Informatiecentrum ’t Gelders Eiland is meegedacht in de doorontwikkeling van die organisatie. Samen met een vertegenwoordiging van toeristisch-recreatieve ondernemers en organisaties zitten wij samen met Duiven/Westervoort in de campagneboard van TVAN. 5. Doeltreffend beleid: Van alles wat in de periode 2020-2023 (sinds het bestaan van het Beleidskader Vrijetijdseconomie Zevenaar 2030) is gerealiseerd is een filmpje gemaakt. Deze is samen met de uitvoeringsagenda 2024 en doorkijk voor de komende jaren in juni gepresenteerd aan de raad.

Samen met EZ hebben we gewerkt aan de datamonitor 2024 waarmee we verschillende doelgroepen kunnen informeren met data en weetjes over de beide beleidsvelden. 5.4.2 Wij nemen deel aan de Groene Metropoolregio: opgave 2022-2026 Ontspannen Regio Wij nemen deel aan regionale samenwerking om doelstellingen te behalen die wij niet op lokale schaal kunnen bereiken. Binnen het programma Ontspannen Regio van de Groene Metropoolregio werken we aan een goede balans tussen groei in verstedelijking, mobiliteit en economie, leefbaarheid, duurzaamheid en levendigheid. Als Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen zetten we in op een vitale sector voor recreatie en toerisme. Ook werken we aan complete voorzieningennetwerken in centra (project Bruisende Binnensteden Krachtige Kernen) en versterken we onze waardevolle natuur, landschap, cultureel erfgoed en culturele infrastructuur. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Behalve lid van de werkgroep Duurzaam Toerisme, hebben we specifiek meegewerkt (stuurgroeplid + deelname begeleidingscommissie) in GMR-verband aan het Masterplan Romeins Verleden voor de provincie Gelderland, met nadruk op de regio Arnhem-Nijmegen en een prominente rol voor Zevenaar. Ook in GMRverband hebben wij meegewerkt aan de verkenning naar een opzet van een regionaal routebureau en nieuwe samenwerkingsafspraken met Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen. Tot slot trokken wij samen met de GMR op in de ontwikkeling van het belevingsconcept "De Rivier, je kan er niet omheen", gevolgd door de opzet van het uitvoeringsprogramma. Ook hierin heeft en speelt Zevenaar een belangrijke rol, zowel inhoudelijk als qua inzet (ambtelijk, maar ook bestuurlijk als voorzitter van de bovenregionale bestuurlijke kopgroep). 5.6 Bevorderen van de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte 5.6.1 Wij hebben meer aandacht voor het beheer en onderhoud van de 2022-2032 openbare ruimte We vinden het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk, schoon en van goede kwaliteit is. De gewenste kwaliteit willen we in een plan vastleggen. Dit geldt voor alle onderdelen van de openbare ruimte zoals bijvoorbeeld groen, wegen en openbare verlichting. Dit plan noemen we het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2022-2032 (IBOR).

Het plan geeft inzicht in de huidige omvang, opbouw en kwaliteit van de 70

openbare ruimte en de visie en doelstellingen die de gemeente heeft voor het verbeteren en beheren hiervan. De uitgangspunten in het plan: • De basis voor een goed beheer is op orde en achterstanden lopen we in. • Het beheer draagt bij aan het vergroten van de biodiversiteit. • De openbare ruimte is klimaatbestendig, aantrekkelijk en uitnodigend. • Het beheer is duurzaam en circulair. • We betrekken inwoners bij de inrichting van de openbare ruimte. Het IBOR vormt de basis voor de verdere uitwerking in beheerplannen per onderdeel.

Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Op basis van het IBOR en de daaruit voortvloeiende beheerplannen beheren, onderhouden en vervangen wij de openbare ruimte. De raad informeren wij periodiek over de voortgang en resultaten. In augustus 2024 hebben wij een beleidsschouw uitgevoerd. De gemiddelde uitkomst van de schouw ligt redelijk op lijn met de door de raad vastgestelde onderhoudsniveaus. 5.6.2 Wij vergroten de biodiversiteit 2023-2026 We willen meer soorten planten en dieren in onze gemeente. We moedigen inwoners aan om hier in hun eigen tuin aandacht aan te besteden. Als gemeente geven we het goede voorbeeld bij de keuze van ons plantmateriaal. Dit moet aantrekkelijk zijn voor vogels en insecten. We plaatsen voorzieningen voor dieren zoals nestkasten en zetten verder volledig in op ecologisch berm- en oeverbeheer. We gaan meer gefaseerd maaien. Waar mogelijk passen we sinusbeheer toe, een speciale manier van gefaseerd maaien. We maaien minder, maar vaker een deel van de bermen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan We hebben een kansenkaart biodiversiteit opgesteld en verder hebben we een aantal nestgelegenheden aangebracht voor insecten en vogels. We gaan nog een specifiek beleidsplan opstellen met als onderwerp de versterking van de biodiversiteit. In 2024 hebben wij over dit onderwerp met u gesproken tijdens een informatieve raadsvergadering. 5.6.3 Wij breiden het aantal bomen uit 2023-2026 Voor elke nieuw geboren inwoner planten we een boom. Dit zijn er jaarlijks zo’n 400. Vierhonderd bomen per jaar vergen veel ruimte, die kunnen niet zomaar even geplant worden. Wij onderzoeken hoe we dit kunnen realiseren. Ook kappen we zo min mogelijk bomen. Als we toch een boom kappen, planten we een nieuwe terug. Bij het maken van herinrichtingsplannen kijken we of we extra bomen in het plan kunnen opnemen. We kiezen waar mogelijk boomsoorten die van nature in de gemeente voorkomen. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan We hebben een locatieonderzoek uitgevoerd in het voorjaar van 2024 waar de extra bomen kunnen worden geplant. Dit najaar worden de plannen verder uitgewerkt, zodat we in het plantseizoen 2024-2025 met de uitvoering kunnen starten. De eerste aanplant vindt plaats in Zevenaar Oost en Hengelder.

71

5.6.4 Wij bestrijden schadelijke planten 2023-2026 Planten die van nature niet in Nederland voorkomen en schadelijk zijn voor de natuur, mens of dier, bestrijden we. Een voorbeeld is de Japanse Duizendknoop. Wij doen dit door voorlichting aan inwoners te bieden als deze planten zich op privégrond bevinden. Als de planten in de openbare ruimte staan, gaat de gemeente deze intensief (laten) bestrijden. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan We hebben in 2024 alle locaties digitaal inzichtelijk gemaakt opdat we de effecten van de bestrijding in de tijd kunnen volgen (monitoringssysteem). Verder voeren wij jaarlijks de bestrijding uit waarbij de focus ligt op de Japanse Duizendknoop en de Reuzenberenklauw. Bij de Japanse Duizendknoop hebben wij in 2024 voor het eerst heet water bestrijdingsmethode toegepast. Verder hebben wij bij de revitalisering Angerlo de Japanse Duizendknoop afgegraven en afgevoerd naar een daartoe bestemde stortlocatie. 5.6.5 Wij betrekken de samenleving bij de openbare ruimte 2023-2026 Inwoners, woningcorporaties, verenigingen en andere partners dagen we uit om samen met de gemeente iets moois te maken van de openbare ruimte. Nieuwe ideeën voor de openbare ruimte ondersteunen wij waar mogelijk. Binnen het IBOR-plan wordt ook aandacht besteed aan de participatie met de samenleving. Dit maakt weer onderdeel uit van het nog op te stellen gemeentebrede participatiebeleid. Dit onderwerp staat op de raadsagenda. Binnen dit resultaat beschrijven we de reeds gemaakte voorbereidingen inzake, dan wel ons voornemen tot uitvoering. Dit onder voorbehoud van de uitkomsten van de behandeling van dit onderwerp door de raad. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Voor de grootschalige integrale vervangingen van de openbare ruimte passen wij een gedegen participatieproces toe. Daarnaast krijgt het afstemmen van belangen, intenties en gevoeligheden met de omgeving bij de voorbereiding en uitvoering van werkzaamheden in de openbare ruimte extra aandacht in de vorm van omgevingsmanagement. De omgevingsmanager verbindt inwoners en partijen met elkaar en eisen en wensen van stakeholders aan (project) doelen van de gemeente. Daarbij besteden we ook aandacht aan een heldere en transparante terugkoppeling van opgehaalde informatie en geven wij aan wat we hiermee wel of niet gaan/kunnen doen. Zo richten we een projectpagina in waarin inwoners naast relevante operationele informatie ook een verslag en terugkoppeling van de participatieronde(s) kunnen nalezen. Een concreet recent voorbeeld van participatie bij de inrichting van de openbare ruimte is de realisatie van de ‘Kop van Tolkamer’. Samen met inwoners zijn geveltuintjes met passende beplanting gerealiseerd. Ook is hier in samenwerking met grondeigenaren, aanwonenden en een lokale zorginstelling een inclusieve speel- en ontmoetingsruimte gerealiseerd. Wij zorgden voor een goede inrichting en hergebruik van speeltoestellen uit een eerder project in Angerlo.

De zorginstelling zorgde via Zevenaar Doet voor tuinmeubilair en een grasmaaier voor het onderhoud van het particuliere terrein. Het project Angerlo is in 2024 afgerond. We evalueren in 2025 hoe inwoners het proces en de resultaten van het project hebben ervaren.

72

5.6.6 Wij verbeteren speel- en ontmoetingsplekken 2023-2025 Wij onderzoeken de behoefte en gewenste spreiding voor speel- en ontmoetingsplekken voor jong en oud. We leggen hierbij ook een relatie met de aanpak van overlast door jongeren. In een nog op te stellen Nota Speelplekken brengen wij de fysieke speel- en ontmoetingslocaties in kaart. We kijken daarbij in ieder geval naar een goede verdeling tussen en binnen de kernen, de (natuurlijke) inrichting van de speel- of ontmoetingsplek en of iedereen (ook kinderen met een beperking) hier kan spelen of verblijven. In iedere inspectieronde van de speelplekken toetsen we standaard op die uitgangspunten. In het kader van de herinrichting Angerlo gaan we een speelplek inrichten met deze uitgangspunten. Dit kan als voorbeeld dienen voor de nog op te stellen Nota Speelplekken. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Door middel van een raamovereenkomst hebben wij voor 2 jaar (met optie tot verlenging met nog eens 2 jaar) een partij aan ons gebonden voor het leveren van nieuwe speeltoestellen. Medio 2025 nemen wij een besluit om al dan niet de overeenkomst te verlengen. Bij de aanbesteding vormden aspecten als gebruik van duurzaam en circulair materiaal en materieel en Social Return belangrijke kaders voor de beoordeling. Renovatie van bestaande speelterreinen vindt, op basis van het beheerplan Spelen, over de hele gemeente plaats. Daarbij volgen wij een participatief proces waarbij bewoners binnen bepaalde kaders een keuze maken voor de soort speeltoestellen die geplaatst worden en de inrichting van de speelplek. In 2024 hebben wij in Angerlo de eerste volledig inclusieve ontmoetingsplek ingericht. Het is de bedoeling speelterreinen op meerdere plekken in de gemeente op deze wijze her in te richten. Daarnaast hebben we op verschillende locaties in de gemeente speeltoestellen vervangen o.a. in Pannerden, Stegeslag en Schaapsdrift. Begin 2025 hebben wij toestellen vervangen o.a. in Babberich (Zwanenwaay), Lobith en Ooy. Verdere vervangingen zijn in voorbereiding. Bij grote revitaliseringsprojecten wordt de vervanging van speeltoestellen standaard meegenomen. Een voorbeeld hiervan is het Koningshof in Lobith.

Tot slot zijn wij druk bezig met het opstellen van een Nota Spelen. In die nota gaan we in op aspecten als inclusiviteit, toegankelijkheid voor alle doelgroepen, duurzaamheid, veiligheid etc. Naar verwachting medio 2025 leggen wij de nota ter vaststelling aan u voor. 5.6.7 Wij bevorderen de toegankelijkheid van de openbare ruimte 2023-2026 Het is belangrijk dat iedereen van de openbare ruimte gebruik kan maken en dat deze voor iedereen (ook voor mensen met een beperking) toegankelijk is. Bij de reguliere schouwen van de openbare ruimte wordt toegankelijkheid een vast onderdeel. In nieuwe projecten besteden wij standaard aandacht aan de toegankelijkheid. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan Bij nieuwe aanleg, vervanging of groot onderhoud van de openbare ruimte kijken wij standaard naar verbetering van de bereikbaarheid van objecten en routes voor alle doelgroepen. Voorbeelden hiervan zijn het standaard verlagen van de trottoirbanden bij de hoeken van straten en de aanleg van ribbelstroken voor visueel gehandicapten bij openbaar vervoervoorzieningen. Recent hebben wij in park Rosorum samen met de visvereniging HSV de Breuly de toegankelijkheid voor vismogelijkheden verbeterd voor mensen die minder mobiel zijn. We zijn van plan om in het voorjaar 2025 een tweede vissteiger aan te leggen die eveneens toegankelijk is voor mensen die minder mobiel zijn. We hebben in 2024 een onderzoek uitgevoerd onder de inwoners naar de locaties waar de toegankelijkheid van de openbare ruimte onvoldoende is. Uit de enquête zijn geen grote knelpunten naar voren gekomen. De gegevens verwerken we en betrekken we in onze plannen voor revitalisering en groot onderhoud.

73

In 2023 hebben wij een onderzoek laten uitvoeren naar de toegankelijkheid en inclusiviteit van specifiek onze speelplekken. De resultaten van dit onderzoek vormen de input voor de geplande vervanging van speeltoestellen en voor het mede bepalen van beleidskaders in de nog op te stellen Nota Spelen. De nota Spelen wordt medio 2025 aan de raad ter vaststelling voorgelegd. VERBONDEN PARTIJEN Naam

Bedragen x € 1.000

Bijdrage 2024

Openbaar belang en doel

Vennootschap Ataro B.V.

Ataro B.V. heeft als doel het beheren en exploiteren van maatschappelijk vastgoed.

3.499

VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Niet sporters (%)

2022

46,80

Zevenaar

Begroting Realisatie 2024 2024

53,70

Verschil

49,00

WAT HEEFT HET GEKOST? Baten en lasten per programma Exploitatie (bedragen x € 1.000) Baten

Primitieve Na wijziging begroting 1.420 2.120

Realisatie

Verschil

2.506

386

Lasten

11.724

13.305

14.237

-932

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-10.304

-11.185

-11.732

-546

Baten

869

1.083

995

-88

Lasten

307

307

307

0

Totaal mutaties reserves

562

776

688

-88

Gerealiseerd resultaat

-9.742

-10.410

-11.044

-634

Mutaties reserves

Verschillenanalyse 5.

Sport, cultuur en recreatie

5.1 Sportbeleid en activering - Sportbeoefening en -bevordering (SPUK Breed) Lasten De kostprijs voor het uitvoeren van de brede regeling combinatiefuncties (BRC) onderdeel van de specifieke uitkering 'versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026' (zgn. SPUK Breed)- is hoger dan de bedragen die beschikbaar zijn binnen de specifieke uitkering en het daarvoor beschikbare gemeentelijk budget. In afstemming met de aandeelhouder en Ataro B.V. is besloten de hogere kosten te dragen (per saldo baten/lasten een nadeel van € 19.000). In 2025 is een voorstel in de 1e voortgangsrapportage opgenomen voor verhoging van de bijdrage BRC. In de Kadernota 2026-2029 volgt het voorstel om de structurele verhoging in de

-385.000 N

I

74

begroting op te gaan nemen. Het nadeel in 2024 als gevolg van hogere lasten bedraagt € 385.000. Tegenover het nadeel staat een voordeel (€ 366.000) onder baten van de specifieke uitkering BRC. 5.1 Sportbeleid en activering - Sportbeoefening en -bevordering (SPUK Breed) Baten De specifieke uitkering 'versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026' (zgn. SPUK Breed) van het Rijk bedraagt ruim € 912.000 en is verdeeld over 15 onderdelen en diverse taakvelden binnen programma's 5, 6 en 7 (Sport, cultuur en recreatie/Sociaal domein/Volksgezondheid en milieu). De totale werkelijke lasten voor dit onderdeel/taakveld zijn aan het eind van het jaar bekend en bedragen € 385.000. Tegenover de werkelijke lasten wordt het daarvoor beschikbare deel van de SPUK Breed ingezet als dekking (Voordeel € 366.000 / zie ook toelichting nadeel onder lasten bij dit taakveld).

366.000 V

I

5.2 Sportaccommodaties - Sportbedrijf Lasten Het tekort is veroorzaakt door een onvoorzien hoge indexatie (gebaseerd op prijsindex van de Cao VERMO en prijsindex verhuur exploitatie onroerend goed) van de vergoeding vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst (DVO beheer en exploitatie) tussen gemeente en het sportbedrijf.

-214.000 N

I

5.2 Sportaccomodaties - Sportterreinen De lasten zijn in totaal € 33.000 hoger. Dit enerzijds in verband met de BTW component op de groenwerkzaamheden welke betrekking hebben de sportvelden (€ 22.000) en anderzijds de hogere Onroerende zaak belasting sporttereinen (€ 11.000). Bij de lasten een nadeel van € 33.000.

Lasten

-33.000 N

S

5.2 Sportaccomodaties - Sportbedrijf gebouwen De lasten zijn in totaal € 257.000 hoger. Dit heeft een drietal oorzaken. - Een correctie in verband met het BTW compensatie fonds (BCF). Uit de BTW controle is gebleken dat onterecht BTW is gecompenseerd. De BTW wordt voortaan kostprijsverhogend geboekt en heeft dus een structureel karakter structureel (€ 112.000). - Een ‘naheffing’ van Ataro voor de elektriciteitskosten van het Lentebad. Doordat DVEP (de leverancier van elektriciteit van Ataro) failliet is gegaan in 2022, komen nu pas de laatste rekeningen van de curator binnen (€ 125.000). - Terugbetaling aan Ataro BV naar aanleiding van de dienstverleningsovereenkomst kwartaal 1 2024 en afrekening 2022 (€ 20.000). Bij de lasten een nadeel van € 257.000.

Lasten

-257.000 N

S

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie - Kulturhus De Baten Brede Blik De opbrengsten zijn in totaal € 55.000 hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat de eindafrekening 2023 van gas- en electriciteitskosten, ontvangen in Q2 2024, fors hoger is door de hoge prijzen in 2023. De begroting is hier niet op aangepast. Bij de baten totaal een voordeel van € 55.000.

55.000 V

I

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie - Recreatie en toerisme Lasten In de meerjarenbegroting 2023-2026 heeft de raad ermee ingestemd om het totale bedrag dat wordt ontvangen voor toeristenbelasting, in te zetten voor het uitvoeren van het beleidskader vrijetijdseconomie. Begin 2023 zijn wij gestart met het invullen van de uitgebreidere uitvoeringsagenda. Echter in 2024 liepen enkele projecten vertraging op door gebrek aan capaciteit. Ook is in een aantal gevallen een ander budget gevonden of vielen onderdelen goedkoper uit. In totaal een voordeel bij de lasten € 31.000.

31.000 V

I

75

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie - Openbaar groen Lasten Binnen openbaar groen is in 2024 een nadeel ontstaan van totaal € 76.000. Dit heeft diverse oorzaken. Een nadeel op de groenbestekken (€ 47.000) in verband met een hogere prijsindex, een nadeel op interne doorbelastingen van kosten van materieel (€ 35.000), hogere kosten in verband met schademeldingen (€ 17.000), Lagere provinciale subsidie klompenpaden vanuit Stichting Landschapsbeheer Gelderland en incidentele kosten voetveer Aerdt (€ 14.000), hogere kosten als gevolg van het acceptabel houden van de beeldkwaliteit. Hierdoor was meer inzet nodig als gevolg van het groeizame seizoen (warm, vochtig en nat) (€ 14.000) en hogere belastingen (€ 9.000). Een voordeel op onderhoud bomen (€ 23.000). De boomveiligheidscontrole en snoeiopname hebben meer tijd gevergd dan gepland. Tenslotte is er een voordeel ontstaan door het niet volledig benutten van het budget voor het inhalen van de werkzaamheden inzake onderhoudsachterstand (€ 37.000). Deze lasten zijn, zoals u kunt zien bij de toelichting op de onttrekkingen reserves, lager uitgevallen. Bij de lasten een nadeel van € 76.000.

-76.000 N

I

0.10 Onttrekkingen reserves - Onderhoudsachterstand groen Lasten In 2022 zijn wij gestart met het inhalen van de onderhoudsachterstand. Wij hebben van de geraamde € 250.000 voor 85% besteed. Dit middels voorbereidingskosten en uitvoering centrum en de Methen en voorbereidingskosten Lentemorgen I en II, De Horst, Tolkamer en Baberich. Het restant van 2024 € 37.000 is niet besteed en wordt in 2025 besteed. Bij de onttrekking reserve een nadeel van € 37.000.

-37.000 N

I

0.10 Onttrekkingen reserves - reserve kapitaallasten In de begroting is rekening gehouden met de onttrekking aan de reserve kapitaallasten voor de led verlichting sportaccommodaties. De afronding en verantwoording is doorgeschoven naar 2025. Hierdoor heeft geen onttrekking plaatsgevonden. Het nadeel bedraagt € 51.000.

Lasten

-51.000 N

I

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie - Overige verschillen Lasten Naast de omschreven afwijkingen per taakveld zijn er diverse kleine verschillen (< € 25.000) die wij verder niet toelichten.

-33.000 N

I

Incidentele baten en lasten

Onderwerp Omschrijving Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Baten Mutatie reserves Onttrekkingen uit de algemene reserve en bestemmingsreserves.

Lasten Openbaar groen.

Totaal programma 5

Voor het inhalen van onderhoudsachterstanden binnen het openbaar groen is incidenteel budget beschikbaar gesteld.

Bedragen x € 1.000 Werkelijk Begroot

512

549

427

464

85

85

76

Reserves en voorzieningen Bestemmingsreserves Nummer Naam 9058

Beginstand Toevoeging Onttrekking

Achterstand groen

814

0

Eindstand

427

387

Deze bestemmingsreserve is gevormd om de achterstanden onderhoud groen in te halen. Zodra deze achterstanden zijn ingelopen heffen we deze reserve weer op. Toevoeging Op basis van het integraal beleidsplan openbare ruimte (IBOR) hebben we in 2022 eenmalig € 1.250.000 gestort in de reserve. We houden geen rekening met verdere stortingen. Onttrekking

In 2024 hebben we € 427.000 besteed aan het inhalen van de achterstanden onderhoud groen. Deze onttrekken we uit deze reserve.

Totaal bestemmingsreserves

814

0

427

387

Beginstand Toevoeging Onttrekking

Eindstand

Bestemmingsreserve afschrijvingslasten Nummer Naam 9035

Sportvelden RKPSC

60

0

9

51

In 2017 heeft de raad van de voormalige gemeente Rijnwaarden € 120.350 beschikbaar gesteld voor een investering in de drainage en het vernieuwen van de toplaag van de sportvelden van RKPSC. De reserve dient ter dekking van de afschrijvingslasten. 9038

Speelvoorzieningen kinderen met 100 0 0 100 beperking In 2017 heeft de raad als onderdeel van de bestedingsvoorstellen jaarrekeningresultaat 2016 een bedrag van € 85.000 beschikbaar gesteld voor speelvoorzieningen voor kinderen met een beperking. In 2018 is dit bedrag overgeboekt van de reserve bestedingsvoorstellen naar deze reserve speelvoorzieningen ter dekking van de toekomstige afschrijvingslasten. 9039

Brede Blik Giesbeek

1.081

0

72

1.009

De reserve is ingesteld voor de dekking van de jaarlijkse afschrijvingslasten van de investering. 9057

Sportaccommodaties

1.235

0

77

1.158

760

0

0

760

Dekking afschrijvingslasten sportaccommodaties (Ataro) 9061

Ledverlichting sportterreinen

Bestemmingsreserve om de afschrijvingslasten te dekken in verband met investering van ledverlichting bij sportterreinen. 9062

Beregeningsinstallatie sportvelden

0

307

0

307

157

3.387

Bestemmingsreserve om de afschrijvingslasten te dekken in verband met investering in beregeningsinstallaties bij sportvelden. Totaal bestemmingsreserve afschrijvingslasten

3.236

307

77

Voorzieningen Nummer Naam 8012

Beginstand Toevoeging Onttrekking

Aanspraken overstromingen Riverparc

132

11

Eindstand

143

0

Deze voorziening dient om de aanspraken op schades van derden die het gevolg zijn van eventuele overstromingen in Riverparc te financieren. Als de Stichting Woonbelangen Riverparc (SWR) de hoogte van de oever aanpast aan de norm of als de oever door andere omstandigheden voldoet aan de norm, wordt de bijdrage inclusief de opgebouwde rente terugbetaald aan de SWR. Onttrekking

In 2024 is het oorspronkelijk gestorte bedrag aangevuld met wettelijke rente terugbetaald aan de SWR. Hiermee is het saldo van de voorziening nihil.

Totaal voorzieningen

132

11

143

0

78

6.SOCIAAL DOMEIN Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden maatschappelijke ontwikkeling, jeugd, arbeidsparticipatie, leefbaarheid en wijkgericht werken, vrijwilligers- en mantelzorgbeleid. Samen vormen deze beleidsvelden het sociaal domein. Voor het realiseren van de opgaven in het sociaal domein nemen we ook onderdelen uit de beleidsvelden sport, cultuur, veiligheid, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, gezondheid en onderwijs mee die bij andere programma's zijn ondergebracht. Op 26 juni 2024 is de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 vastgesteld. Dit document is gemaakt samen met input van onze inwoners, maatschappelijke partners, collega’s, participatieraad, het college en gemeenteraad. In de visie sociaal domein 2020 – 2023 lag de nadruk op financiële beheersbaarheid en haalbaarheid. Er was minder aandacht voor onder andere sociale verbinding, de invloed van leefstijl en het benutten van gemeenschapskracht. Nu willen we meer bouwen en ontwikkelen, met aandacht voor bestaanszekerheid en gelijke kansen voor iedereen. We gaan samen aan de slag met de huidige opgaven en vraagstukken in het sociaal domein, vanuit een andere houding. Daarbij houden we de drie kernwaarden van de gemeente Zevenaar voor ogen: samenwerking, resultaatgerichtheid en klantgerichtheid.

Onze visie: “In de gemeente Zevenaar staan het sociale netwerk, gezondheid en leefbaarheid centraal. We werken aan de mogelijkheden voor iedereen om een eigen, zelfstandig en betekenisvol leven te leiden. Dit vanuit een stabiele (financiële) basis en gelijke kansen voor iedereen. In een prettige en gezonde leefomgeving. Met en voor elkaar. Zo maken we Zevenaar een nog fijnere plek om te wonen, werken en leven!” Deze visie en integrale nota: geven aan wat voor gemeente we willen zijn; geven richting aan beleid en uitvoering binnen het sociaal domein; sluiten aan op de woonzorgvisie, omgevingsvisie en onze visie op de dienstverlening. Om het beleid en de uitvoering vorm te geven, hebben we zes bouwstenen beschreven. Dit zijn: 1. bestaanszekerheid; 2. sociale basis; 3. leefbaarheid; 4. gezondere leefstijl; 5. kansrijk en veilig opgroeien; 6. veerkrachtig ouder worden. De concrete vertaling van alle doelen, keuzes en uitdagingen in de bouwstenen uiten zich in uitvoeringsplannen per bouwsteen.

Bij de uitwerking houden we rekening met de volgende uitgangspunten:  iedereen doet ertoe en is van waarde (inclusie);  de mens staat centraal (positieve gezondheid);  voorkomen is beter dan genezen (preventie);  niet ieder probleem vraagt om een professional voor de oplossing (normaliseren);  de kosten gaan soms voor de baten uit (investeren);  we maken het mogelijk houding (we denken in oplossingen). Wat willen we bereiken? Wij willen dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Mensen die hier hulp bij nodig hebben ondersteunen we zo goed mogelijk. We richten ons op preventie: voorkomen is beter dan genezen. Als problemen eerder gesignaleerd worden, kan er op een laagdrempelige manier een oplossing gezocht worden. Voor werkzoekenden zetten we primair in op het vinden van passend werk.

79

Ontwikkelingen Sociaal Domein In 2024 is de nieuwe visie en integrale nota sociaal domein vastgesteld en is een start gemaakt met de lokale uitvoeringsplannen voor de zes verschillende bouwstenen. In 2024 hebben we ons gericht op het bieden van zorg als dat nodig is en het ontwikkelen van voorliggende voorzieningen als dat kan. Ontwikkelingen jeugd In 2024 hebben we onderdelen uit de landelijke Hervormingsagenda Jeugd opgepakt. Belangrijk onderdeel is het vormen van een Sterk Lokaal Team, dat zelf ook lichte hulpverlening biedt. We zijn in 2024 gestart met een intern onderzoek hoe we dit Sterke Lokale Team zo goed mogelijk vorm kunnen geven. Er staat nu een vast team van medewerkers, we hebben kunnen afstappen van inhuur van medewerkers op reguliere functies. Op deze wijze kunnen we kennis en deskundigheid vasthouden. Voor het goed vastleggen van werkprocessen en stroomlijnen van de samenwerking tussen teams en ketenpartners is een (senior) coördinator binnen het team gestart in 2024. Sinds vorig jaar nemen wij aanvragen van Veilig Thuis in behandeling. Dit is een onderdeel van het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming en betekent uitbreiding van de werkzaamheden voor het team van jeugdconsulenten. In 2024 heeft een succesvolle pilot met een gezinscoach gedraaid. De gezinscoach heeft laagdrempelige hulp kunnen bieden aan gezinnen.

Daarnaast had dit direct een positief effect op de wachttijden. In 2024 hebben we diverse preventieve voorliggende voorzieningen ondersteund. Voorbeelden hiervan zijn de inzet van de praktijkondersteuner jeugd ggz bij de huisarts, het maatschappelijk werk op school en de cursussen 'Grip op ouderschap' voor ouders met kinderen in de leeftijd van 4-18 jaar. Deze initiatieven hebben resultaat, in een groot aantal gevallen is zwaardere zorg niet nodig. Preventie past binnen onze visie Sociaal Domein en de eerder genoemde Hervormingsagenda Jeugd. Inburgering De Wet inburgering 2021 is ingevoerd als lerend stelsel. In 2024 heeft de focus binnen inburgering gelegen op het verbeteren van het bestaande aanbod op het gebied van taal en participatieactiviteiten. Door meer te sturen op contractafspraken met de aanbieders in de verschillende routes in de inburgering hebben we de eerste stappen gezet in deze verbetering. Op uitvoeringsniveau zijn processen in het inburgeringstraject en in de combinatie met trajecten vanuit de Participatiewet beter op elkaar afgestemd. Voor de Zelfredzaamheidsroute en B1-route binnen de inburgering is regionaal een nieuwe inkoop gedaan, welke per 1 januari 2025 is ingegaan. Het aantal inburgeraars blijft stijgen, de uitstroom door het afronden door van de inburgering komt op gang, maar loopt niet gelijk met de instroom.

Dit komt door de doorlooptijd van de inburgeringstrajecten. Dit betekent dat er een wachtlijst is ontstaan. We zien dat de budgetten voor de uitvoering van de wet structureel achterblijft. De VNG heeft inmiddels hiervoor bij het ministerie aandacht voor gevraagd. Zonder ingrepen blijft de wachtlijst oplopen. Huisvesting statushouders In 2024 is 68% van de taakstelling huisvesting statushouders gehaald. Het niet behalen van de taakstelling heeft twee redenen. Het woningaanbod in de sociale huursector is beperkt voor alle woningzoekenden. Daarnaast is het lastig een woning te vinden voor alleenstaande statushouders zonder nareizigers en grote gezinnen statushouders. In 2024 is het beleidskader voor het beter benutten bestaande woonvoorraad vastgesteld, wat mogelijk kansen biedt voor de groep alleenstaande statushouders zonder nareizigers. Inwonerraadpleging 'samenleven met vluchtelingen, en hoe' In november 2024 is in samenwerking met de gemeenten Duiven en Westervoort een inwonerraadpleging gehouden over goed samenleven met vluchtelingen. Aan ruim 27.000 huishouders in de drie gemeenten is gevraagd om deel te nemen aan de online raadpleging. Inwoners die geen uitnodiging ontvangen hadden, konden ook meedoen. De resultaten van deze inwonerraadpleging zijn in het eerste kwartaal 2025 bekend gemaakt.

Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) In februari 2024 is de Spreidingswet van kracht geworden. Doel van de wet is om voldoende opvangplekken voor asielzoekers te creëren en om tot een evenwichtiger verdeling van de asielopvang in gemeenten te komen. De regio Gelderland-Midden heeft een gezamenlijk plan opgesteld om tot een invulling van deze opgave te komen. Daarbij is het mogelijk tot een uitruil van de verschillende taakstellingen (asiel, huisvesting statushouders en opvang Oekraïne) te komen. De opgave voor de opvang van asielzoekers is 238 80

opvangplekken. Dit wordt nu ingevuld door 3 locaties; Hunneveldweg 2 (105), tijdelijke units Hunneveldweg 2 (55) en Mercurion 2 (66). In totaal 226 plekken. In september 2024 is voor de uitbreiding met Mercurion 2 een informatieavond gehouden. Naar aanleiding daarvan is een klankbordgroep met omwonenden gevormd. Deze klankbordgroep komt een maal per twee maanden bij elkaar om de signalen uit de buurt en eventuele maatregelen te bespreken. Opvang ontheemden Oekraïne In 2024 hebben we 190 ontheemden in de Gemeentelijke Opvang (GOO) onderdak geboden. In 2024 zijn we gestart met het voorbereiden van een aantal nieuwe opvanglocaties. In november 2024 is een nieuwe locatie aan de Bandijk in Lathum geopend. Ook is de verbetering van de locatie in Spijk voorbereid. In samenwerking met de RSD de Liemers worden vanaf 1 november 2024 de Eigen Bijdrage opgelegd en geïnd. Er zijn regelmatig werkmarkten en of werkbezoeken aan bedrijven afgelegd. Doel is om zoveel als mogelijk werk aan Oekraïners aan te bieden. Resultaat is dat Oekraïense vluchtelingen die kunnen werken, ook werken. De kinderen gaan naar school: regulier onderwijs, Taalschool de Liemers of het ISK in Arnhem. Dit is een gemeenschappelijke inspanning met de onderwijspartners en de regiogemeenten.

Met de dorpsraden is regelmatig overleg over de opvanglocaties met als doel de binding met de dorpen en wijken te verbeteren of te vergroten. Maatschappelijke ontwikkeling In 2024 zijn enkele opgeschorte bezuinigingen in het voorliggende veld (maatschappelijk werk en welzijn) alsnog doorgevoerd. De impact daarvan voor de dienstverlening en mogelijkheden van preventie, in relatie tot zwaardere vormen van ondersteuning en hulpverlening betrekken we bij de uitwerking van de Visie Sociaal domein 2024-2040. We gaven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), via een specifieke uitkering van het Rijk. Hierbij wordt vanuit het principe van integraal beleid gewerkt aan gezonde leefstijl, sterke sociale basis en deskundigheidsbevordering. Op regionaal niveau namen we actief deel aan de ontwikkelingen in het kader van het Integraal Zorg Akkoord (IZA), waarbij intensivering van de relatie tussen de medische en gemeentelijke (zorg)wereld aan de orde is. Middels enkele pilotprojecten wordt gewerkt aan de beweging van zorg naar preventie. Op regionaal (Gelderland Midden) en subregionaal (de Liemers) niveau zijn we hierin actief.

Eind 2024 staakte de VNG de gesprekken met het rijk omdat niet was voldaan aan de basisvoorwaarden van gelijkwaardigheid en financiële facilitering (de ziekenhuis-specialistische zorg trok zich in januari 2025 ook terug uit dat overleg; februari 2025 werd duidelijk dat de gesprekken weer zijn opgestart, omdat aan de basisvoorwaarden van gelijkwaardigheid is tegemoet gekomen). Maatschappelijke ondersteuning De ontwikkelingen in het sociaal domein en specifiek over de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 stonden in 2024 niet stil. U heeft met het vaststellen van de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 een nieuwe stip op de sociaal domein horizon gezet. Met het oog op een gezonde (financiële) toekomst van de gemeente, is ook een kostenreductie voor de uitvoering van de Wmo 2015 nodig. Om deze redenen is in 2024 het beleid maatschappelijke ondersteuning geactualiseerd, zijn contracten voor maatwerkvoorzieningen tegen het licht gehouden en is een Europese aanbesteding voor de aanschaf en onderhoud van trapliften uitgevoerd. In 2024 is in het kader van de Wmo 2015 regionaal en lokaal verder gewerkt aan de transformatie van beschermd wonen naar beschermd thuis.

Het lokale uitvoeringsplan, dat bedoeld is om de lokale infrastructuur voor kwetsbare inwoners te versterken, is aangehouden zodat deze zorgvuldig afgestemd kan worden met de uitvoeringsplannen sociaal domein, het uitvoeringsplan woon-zorgvisie en de kadernota 2026. Om ervoor te zorgen dat kwetsbare inwoners beschermd thuis kunnen wonen hebben we ook geïnvesteerd in samenwerking met onze maatschappelijke partners. Zo zijn we aangesloten bij het project Wachtlijsten GGZ de Liemers. Hierin werken GGNet, gemeenten, 1e lijnszorg en welzijn samen aan oplossingen voor de grote wachtlijsten in de GGZ. Door een betere samenwerking, slimmere toewijzing en meer kennis van elkaars aanbod kunnen inwoners eerder de hulp krijgen die ze nodig hebben. Met dit project voldoen we ook aan de voorwaarden voor een Mentaal Gezondheidsnetwerk die we vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) op moeten zetten. Inwoners met psychische kwetsbaarheid, waaronder ook de doelgroep die beschermd thuis komt te wonen, zijn vaak eenzaam omdat zij weinig aansluiting vinden in de maatschappij. We zijn daarom gestart met het opzetten van een herstelacademie. Hier kunnen inwoners met een psychische kwetsbaarheid elkaar ondersteunen, herstellen en zo mogelijk weer mee doen in de maatschappij. Met betrekking tot 81

kwetsbare inwoners zetten we in op het terugdringen van verward- en/of onbegrepen gedrag. Zie hiervoor onder programma 1 Veiligheid, resultaat 1.1.2. In 2024 zijn we verder gegaan met de doorontwikkeling van zgn. open locaties waarin we in het licht van het versterken van de sociale basis ontmoeting en groepsbegeleiding (daginvulling) zonder indicatie voor iedere inwoner aanbieden. In het kader van eenzaamheid hebben we welzijn op recept voorbereid. Welzijn op recept is een activerende interventie om weer kleur aan het leven toe te voegen. Huisartsen zien regelmatig patiënten met psychosociale klachten waarbij eenzaamheid en sociaal isolement een onderliggend probleem zijn. Met welzijn op recept schrijft de huisarts bij deze patiënten een ‘recept’ uit voor de welzijnscoach. Een welzijnscoach gaat samen met de inwoner in gesprek over de onderliggende problematiek en koppelt deze aan een passende activiteit. In 2024 heeft u het verbeterplan doelgroepenvervoer vastgesteld. Een groot deel van dit vervoer betreft vervoer op basis van de Wmo. De organisatorische verbeteringen (werkwijze en beleid) zijn doorgevoerd en/of in gang gezet. Daarnaast zijn de verbeteringen die de instroom in het doelgroepenvervoer moeten beheersen opgepakt. Een en ander wordt in 2025 geëvalueerd.

Continueren uitvoerend werkgeverschap Wet sociale werkvoorziening (Wsw) door Scalabor 2026 - 2028 De Wet sociale werkvoorziening (Wsw) is voor mensen die door een lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap niet onder normale omstandigheden kunnen werken. Sinds 2018 voert Scalabor de Wsw-taken uit voor gemeenten in de regio Midden-Gelderland. Eind 2024 heeft Zevenaar nieuwe afspraken gemaakt met Scalabor B.V. voor de periode 2026 - 2028 over het uitvoerend werkgeverschap Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Met de nieuwe afspraken kunnen we onze Sw-medewerkers continuïteit en zekerheid bieden in het werk voor de periode 2026 tot met 2028 en wordt op een passende manier invulling gegeven aan de gemeentelijke zorgplicht voor SW-medewerkers. Wetsvoorstel Participatiewet in balans Dit voorstel wijzigt de Participatiewet om de balans tussen bestaanszekerheid, re-integratie en handhaving te verbeteren. Door complexiteit, strenge handhaving en beperkte ondersteuning wordt de Participatiewet soms als te hard ervaren. Om dit aan te pakken introduceert dit wetsvoorstel een pakket van ruim twintig maatregelen die uitvoeringsprofessionals meer ruimte geven om mensen goed te ondersteunen. In eerste instantie om hen aan het werk te helpen en als dat (nog) niet kan te zorgen voor een toereikend inkomen en andere vormen van participatie.

Vertrouwen en de menselijke maat komen bij de uitvoering centraal te staan. Doelstelling van het wetsvoorstel: - Bestaanszekerheid: inwoners moeten kunnen beschikken over een toereikend en zeker bestaansminimum. - Participatie: inwoners moeten gestimuleerd en ondersteund worden om naar vermogen deel te nemen aan de arbeidsmarkt en de samenleving. - Handhaving: het systeem moet eerlijk en rechtvaardig zijn, waarbij er voldoende toezicht en handhaving is. Het wetsvoorstel is onderdeel van het bredere programma Participatiewet in balans, dat bestaat uit drie sporen: 1. Dit wetsvoorstel (maatregelen op korte termijn). 2. Fundamentele herziening van de Participatiewet. 3. Versterken van de vakkundigheid in de uitvoering. Het voorstel is in behandeling bij de Tweede Kamer. Buig-tekort daalt We constateren dat het BUIG-tekort afneemt; dit als gevolg van een incidentele verhoging van het BUIGbudget door het rijk en de effecten van de verschillende maatregelen om het BUIG-tekort te beperken. Het gaat hier om de volgende maatregelen: - Terug naar de kerntaak; meer accent op direct aan het werk. - Verhoging van de inzet van LKS. - verhoging van het instrument Handhaving. De vermindering van het BUIG-tekort heeft tot gevolg dat over het jaar 2024 geen Vangnetuitkering aangevraagd dient te worden.

Herstructurering sociale arbeidsmarktinfrastructuur Op dit moment doen zich twee belangrijke hervormingen voor. Het gaat om de hervorming van de 82

arbeidsmarktinfrastructuur met de komst van regionale Werkcentra en de versterking van de sociale infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. Arbeidsmarktregio's hebben de opdracht gekregen om uiterlijk 1 juli 2026 tot een Werkcentrum te komen. Werkenden, werkzoekenden en werkgevers kunnen zich in het Werkcentrum melden over vragen over werk, loopbaan, scholing en personeel. Ook is van belang om een heldere visie en strategie te ontwikkelen voor een regionaal sociaal ontwikkelbedrijf. Dit omdat het sociaal ontwikkelbedrijf een belangrijke rol speelt in het bieden van werkervaring aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, het verrichten van maatschappelijke nuttige werkzaamheden en het ondersteunen van de lokale economie. Zevenaar Doet In 2024 vonden twee succesvolle rondes van Zevenaar Doet plaats, in mei/juni en november. Dankzij de brede betrokkenheid van inwoners werden opnieuw veel waardevolle initiatieven gerealiseerd, wat een positieve impact had op de gemeenschap. De groeiende deelname liet zien dat er veel draagvlak was voor de initiatievenpagina. Wegens succes hebben we bij de tweede ronde de activeringsperiode van de waardebonnen verkort, zodat het programma binnen de gestelde financiële kaders bleef.

In het najaar van 2024 werd een uitgebreide evaluatie gedeeld in vorm van een raadsinformatiebrief, waarin de resultaten en toekomstige ontwikkelingen werden toegelicht. Dorpenvisie(s) Veel dorpen in de gemeente Zevenaar werkten in 2024 hard aan het opstellen van hun dorpenvisie. Onder andere Oud-Zevenaar, Spijk, Angerlo en Pannerden hebben grote stappen gezet. In dit proces hebben de dorpsraden verbinding gelegd met de inwoners, verenigingen en maatschappelijke organisaties. Door het opzoeken van de samenwerking en het ophalen van de input van inwoners duurde het opstellen van de visies langer dan gepland, waardoor de visies nog niet volledig zijn afgerond 2024. Er wordt verwacht dat er in Q1 2025 twee dorpenvisies worden gediend en functioneren als praatplaat. Deze visies bieden waardevolle inzichten voor de toekomstplanning van de gemeente en blijven een belangrijk aandachtspunt. Armoedebeleid In 2024 konden onze inwoners nog tot 1 juli een beroep doen op de energietoeslag en het energie/noodfonds. Hier is voor ongeveer € 400.000 (320.000 energietoeslag en 82.000 energie/noodfonds) gebruik van gemaakt. Na 1 juli kon hierop geen aanspraak meer gemaakt worden. Er is een succesvol symposium gehouden met alle ketenpartners waar de verbinding met elkaar en de versterking van de samenwerking centraal stond. Ook is er in 2024 een nieuw Beleidsplan Armoede & Schulden opgesteld.

Dit Beleidsplan komt eind maart 2025 ter vaststelling in de raad. Er is een minima-effectrapportage opgesteld door het Nibud. Ook hebben we de inkomensgrens die geldt om in aanmerking te komen voor inkomensondersteunende maatregelen gesynchroniseerd naar 120% v bijstandsniveau, op de individuele inkomenstoeslag na. Dit wordt meegenomen in de herziening van de beleidsregels bijzondere bijstand in 2025. We zijn verder gegaan met de processen om onze schuldhulpverlening toegankelijker en eenduidiger te maken. We gaan hiermee verder zodat we voldoen aan alle elementen van de basisdienstverlening schuldhulpverlening.

83

Beleidskaders  Notitie participatie, een kijk op de samenwerking tussen inwoners en gemeente 2018  Convenant Schoolveiligheid (Financiële en inhoudelijke onderlegger: Samenwerkingsagenda Veilig en Zorgzaam Schoolklimaat)  Bestuurlijke opdracht RSD 2024-2026  Re-integratieverordening 2024  Beleidsplan Jeugdwet, Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en Participatiewet 2020-2023 (2020)  Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 (2024)  Beleidsnota Armoede en Schuldhulpverlening (2019)  Plan onderwijskansenbeleid 2024-2027  Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar 2024.  Nadere regels- en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar 2024.  Kadernota Samen aan Zet 2022 en verder (transformatie beschermd wonen naar beschermd thuis).  Verordening jeugdhulp 2023 inclusief beleidsregels en nadere regels. WAT HEBBEN WE GEDAAN? 6.1 Verruimen van de inkomensondersteuning voor meer bestaanszekerheid van inwoners 6.1.1 Bestendigen en versterken samenwerking armoedeplatform 2022-2026 We evalueren de aanpak van de bestrijding van armoede zoals beschreven in de beleidsnotitie armoede en schulden voor de periode 2019-2022. Ook laten we een minima-effectrapportage door het NIBUD uitvoeren, waarbij de financiële gevolgen van het synchroniseren van de inkomensgrens voor inwoners inzichtelijk wordt.

Tevens zullen we het NIBUD vragen om inzichtelijk te maken voor welke huishoudtypen er mogelijk sprake is van een armoedeval. Daarnaast kijken we naar wat het verhogen van de inkomensgrens voor de inwoner aan welzijn en preventie oplevert. De uitkomsten van het NIBUD-onderzoek en van de beleidsevaluatie bespreken we met het armoedeplatform. De uitkomsten verwerken we in een nieuwe Beleidsnota armoede en schulden. Samenwerking met het armoedeplatform bestendigen en versterken we. Stand van zaken

1e VGR

2e VGR

Jaar stukken

Volgens Volgens Volgens plan plan plan We hebben in 2024 een minima-effectrapportage door het NIBUD laten uitvoeren. Hieruit wordt geconcludeerd dat de gemeente Zevenaar een goed beleid heeft en veel ondersteuning biedt voor gezinnen met kinderen. Die ondersteuning is noodzakelijk voor deze gezinnen om de begroting maandelijks rond te krijgen, met name voor paren met oudere kinderen. Huishoudens zonder kinderen onder de AOW leeftijd hebben de minste vrije bestedingsruimte. Zo heeft het alleenstaande zorghuishouden onder de AOW leeftijd bij de laagste twee inkomensniveaus zelfs een tekort. Dat maakt dit huishouden zeer kwetsbaar. De alleenstaande zonder zorgkosten heeft net iets meer ruimte namelijk € 46 op bijstandsniveau. Ook hier geldt dat als deze huishoudens met hogere kosten te maken krijgen dan waar in het onderzoek rekening mee is gehouden (bijvoorbeeld een combinatie van een hogere huur en een onzuinige woning), het positieve saldo kan omslaan in een tekort. Paren zonder kinderen hebben weer minder bestedingsruimte dan deze alleenstaande zonder zorgkosten, namelijk maandelijks € 19 op bijstandsniveau. Ook zij zitten in een kwetsbare positie met weinig ruimte om onvoorziene uitgaven (of een persoonlijk onvermijdbare uitgaven zoals een zorgvraag) op te vangen. Geadviseerd wordt om de inkomenspositie van alleenstaanden en paren zonder kinderen in de gaten te houden.