Bijlage 1 - Aanbiedingsbrief Ontwerpbegroting VGGM 2027

Gemeenteraad en College van Burgemeester en Wethouders van deelnemende gemeenten in de regio Gelderland-Midden

Onderwerp

Datum 9 april 2026 Ons kenmerk SN26_000862 Contactpersoon Bestuurssecretariaat E-mailadres bestuurssecretariaat@vggm.nl

Ter consultatie: ontwerpbegroting VGGM 2027

Geachte voorzitter en leden van de Raad, leden van het College, Hierbij bieden wij u de ontwerpbegroting van de Veiligheid- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden aan voor het begrotingsjaar 2027. De stukken zijn hier te raadplegen op de website van VGGM Raadsinformatieronde | VGGM. De ontwerpbegroting 2027 bevat tevens de eerste gewijzigde begroting 2026. De ontwerpbegroting is gebaseerd op de Kaderbrief 2027 (reeds in uw bezit) en de ontvangen zienswijze vanuit de gemeenteraden op de kaderbrief. Wij adviseren u onderliggende begroting in samenhang te lezen met deze kaderbrief. Zienswijzen op de kaderbrief 2027 Naar aanleiding van de Kaderbrief 2027 hebben wij van een groot aantal gemeenten zienswijzen ontvangen. Wij danken u voor de betrokkenheid en de constructieve wijze waarop u uw aandachtspunten met ons heeft gedeeld. In deze brief gaan wij in op de meest voorkomende zienswijzen en geven wij onze reactie daarop. 1. Financiële onzekerheden en risico’s Veel gemeenten geven aan zorgen te hebben over de spanning tussen de onzekere financiering vanuit het Rijk, de doorgevoerde bezuinigingen en het toenemende takenpakket van VGGM. Daarbij wordt het belang benadrukt om tijdig te signaleren wanneer wettelijke taken, basistaken of financiën onder druk komen te staan. Het dagelijks bestuur herkent deze zorgen.

In de ontwerpbegroting 2027 en verder worden de financiële onzekerheden en risico’s expliciet benoemd en, waar mogelijk, gekwantificeerd. Deze risico’s worden structureel gemonitord en u wordt via de reguliere planning- en controlproducten, zoals de bestuursrapportage, geïnformeerd. 2. Basis op orde en continuïteit van dienstverlening Gemeenten onderstrepen het belang dat de basis bij onder andere de GGD, brandweer en crisisorganisatie op orde blijft en dat wettelijke taken blijvend kunnen worden uitgevoerd. Daarbij is aandacht gevraagd voor voldoende gekwalificeerd personeel en het voorkomen van verdere uitholling van de dienstverlening. VGGM verzorgt Ambulancezorg, Brandweer, GGD en GHOR voor de gemeenten van Gelderland-Midden Bezoekadres Eusebiusbuitensingel 43 6828 HZ Arnhem

Postadres Postbus 5364 6802 EJ Arnhem

Telefoon 0800 8446000 www.vggm.nl

Het dagelijks bestuur onderschrijft dit uitgangspunt. Het op orde houden van de basis heeft continue aandacht. Waar kosten stijgen om de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening te waarborgen, streven wij ernaar kostenstijgingen zo veel mogelijk te beperken. 3. Besparingsopgave Meerdere gemeenten spreken waardering uit over het gelopen proces ten aanzien van de besparingsopgave en de in de Kaderbrief 2027 opgenomen besparing van € 1,6 miljoen. Enkele gemeenten hadden graag een verdergaande besparingsopgave gezien. Een deel van die gemeenten onderkend dat hier bestuurlijk geen draagvlak voor is. Ook het dagelijks bestuur ziet op dit moment weinig draagvlak voor aanvullende besparingen, wel houdt de organisatie continu aandacht voor het doorvoeren van mogelijke efficiencyverbeteringen. 4. Temporisering SBB en sturingsinformatie Gemeenten vragen aandacht voor de gevolgen van het temporiseren van het verbetertraject SBB en benadrukken dat dit niet ten koste mag gaan van al behaalde resultaten en het verder brengen van de basis op orde. Ook wordt gevraagd om voldoende sturingsinformatie. Het temporiseren heeft gevolgen voor de snelheid waarmee risico’s kunnen worden gemitigeerd. Met de jaarstukken 2025 en de voortgangsrapportage SBB informeren wij u over de genomen stappen, behaalde resultaten en de verdere planning.

Wij blijven u hierover informeren op de met het bestuur afgesproken momenten. 5. Weerbaarheid Tot slot vragen gemeenten nadrukkelijk aandacht voor de opgave rond weerbaarheid, zowel op de korte als de lange termijn, inclusief duidelijkheid over rollen, risico’s en financiering. Het belang van dit onderwerp wordt onderschreven door het dagelijks bestuur. In de conceptbegroting 2027 worden de activiteiten, de financiering en de risico’s omtrent dit onderwerp opgenomen. Een overzicht van de ontvangen zienswijzen is bij deze brief gevoegd (bijlage 1). Investeringen De ontwikkelingen in financiële zin volgen de uitgangspunten uit de Kaderbrief 2027 (zoals indexering en de besparingen) en aanvullend is in deze ontwerpbegroting een aantal risico’s en autonome ontwikkelingen uit de Kaderbrief 2027 gekwantificeerd. Om de operationele continuïteit van de regio te waarborgen, is voor een aantal autonome ontwikkelingen een bedrag opgenomen: Vaccineren & TBC In de afgelopen jaren is de druk op team TBC toegenomen, onder andere als gevolg van een toename van activiteiten op het gebied van het opsporen van TBC en het behandelen van patiënten (toename van casuïstiek en complexere casuïstiek door anderstaligen). Om de toegenomen druk en complexiteit bij de TBC-bestrijding op te vangen is een aanvullende investering van € 190.000 in de begroting opgenomen.

In onze regio vraagt het vergroten van de vaccinatiebereidheid bijzondere aandacht. Eind 2025 heeft de Bestuurscommissie Gezondheid aandacht gevraagd voor vaccineren, met als ambitie om toe te werken naar interventies en aanpakken voor diverse doelgroepen, waarbij we recht doen aan de verschillen in vaccinatiegraad in onze regio. In de begroting is een bedrag van € 25.000 opgenomen om te komen tot scenario’s die bijdragen aan het verhogen van de vaccinatiegraad. Gesprekken met het Rijk over structurele financiering zijn gaande, echter is het niet de verwachting dat hier op korte termijn uitsluitsel over volgt.

Brandweer & Veiligheid Het programma Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding, gefinancierd met tijdelijke middelen, eindigt in 2026. Daarna beheert de brandweer de resultaten blijvend. Borging van deze nieuwe fase (monitoring) vraagt om extra personele capaciteit. Daarnaast is er nieuwe wet- en regelgeving op het gebied van natuurbrandbeheersing die ook om extra capaciteit vraagt (samen € 150.000). In 2027 wordt dit bedrag incidenteel gefinancierd uit de reserve Rijksbijdrage en wordt daarna onderdeel van de gemeentelijke bijdrage. Personele lasten Een bedrag van € 100.000 is opgenomen voor de kosten die voortvloeien uit de regeling voor spaarverlof, met name ter dekking van vervanging in roosterfuncties. Zienswijzeprocedure ontwerpbegroting Op grond van artikel 35 Wet Gemeenschappelijke Regelingen worden de raden van de deelnemende gemeenten uitgenodigd hun zienswijze over de ontwerpbegroting 2027 naar voren te brengen bij het dagelijks bestuur van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden. Het dagelijks bestuur voegt deze zienswijze bij de ontwerpbegroting, zodat deze aan het algemeen bestuur op 9 september 2026 ter vaststelling wordt aangeboden. Wij verzoeken u vriendelijk uw zienswijze vóór 3 juli 2026 toe te sturen (via bestuurssecretariaat@vggm.nl).

Aankondiging informatieve raadsbijeenkomsten VGGM organiseert een tweetal raadsinformatiebijeenkomsten voor raadsleden en collegeleden om kennis te maken met VGGM en een toelichting te geven op de documenten die ter consultatie worden voorgelegd. Net als vorige jaren is ervoor gekozen om de bijeenkomsten op verschillende locaties in de regio te organiseren met minimaal 10 deelnemers vanuit de raden. De uitnodiging voor deze bijeenkomsten wordt separaat verstuurd via de griffies en bestuurssecretariaten. Deelnemers kunnen zelf kiezen aan welke bijeenkomst zij willen deelnemen. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Namens het Dagelijks Bestuur van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden,

De voorzitter, Ahmed Marcouch

Click or tap here to enter text. i.a.a.

DIV

Bijlage 1: Overzicht ingebrachte zienswijzen op de Kaderbrief 2027 De onderstaande inbreng is op basis van de concept zienswijzen zoals deze door de colleges aan hun raden zijn toegezonden. In het overzicht staat alleen inbreng opgesomd die om een afweging vraagt om al dan niet verwerkt te worden (in het traject richting) de conceptbegroting. GEMEENTE ARNHEM

INBRENG Spanning tussen onzekere financiering en doorgevoerde bezuinigingen vanuit de landelijke overheid in relatie tot toenemende verwachtingen aan de VGGM. Het blijven benoemen en monitoren van de grotere risico’s die in de begroting voor 2027 structureel verwerkt worden. Bij de GGD de basis verder op orde brengen, aandacht hebben voor het werven van voldoende gekwalificeerd personeel en de dienstverlening niet verder uithollen om de basis boven het wettelijk niveau te houden. Goed werkgeverschap met aandacht (bij de brandweer en crisisorganisatie) voor sociale veiligheid en een veilige werkomgeving. Temporisering SBB: in voldoende sturingsinformatie voorzien om de gesignaleerde risico’s te kunnen minimaliseren en om zicht te houden op de inhoud en voortgang.

BARNEVELD

De raad vraagt nogmaals uw aandacht voor het feit dat het temporiseren niet ten koste mag gaan van al behaalde resultaten en het verder komen tot de basis op orde. Bij de door de GGD voorgestelde beweging van lokaal naar meer regionaal moet inzicht zijn in de financiële en inhoudelijke gevolgen per gemeente. Lokaal maatwerk blijft in bepaalde mate noodzakelijk. Aandacht voor een weerbare samenleving op de lange termijn, met daarin ook oog voor de voortgang van de

REACTIE In de ontwerpbegroting 2027 e.v. worden de financiële onzekerheden en risico’s expliciet benoemd. Tevens worden de onzekerheden gemonitord en informeren wij het AB tijdig wanneer wettelijke – en of basistaken onder druk komen te staan. Dit doen we in de reguliere Planning & Control producten (o.a. bestuursrapportages 2027). Wij onderschrijven dat de basis op orde moet blijven en dat wettelijke taken worden uitgevoerd.

Wij onderschrijven het belang van goed werkgeverschap en het bieden van een veilige werkomgeving en spannen ons hiervoor in. Met het aanbieden van de Jaarstukken ‘25 en de voortgangsrapportage SBB informeren wij u over de genomen stappen en bereikte resultaten. Wij blijven u informeren op de met het bestuur afgesproken momenten Het temporiseren van het verbeter traject SBB heeft consequenties voor de snelheid waarmee risico’s gemitigeerd kunnen worden. Dit wordt inhoudelijk en financieel in beeld gebracht in de loop van 2026.

De opgave rond weerbaarheid krijgt zowel op de korte als op de lange termijn nadrukkelijke aandacht. Wij nemen het algemeen bestuur en de bestuurscommissies tijdig mee in de keuzes die

VGGM verzorgt Ambulancezorg, Brandweer, GGD en GHOR voor de gemeenten van Gelderland-Midden Bezoekadres Eusebiusbuitensingel 43 6828 HZ Arnhem

Postadres Postbus 5364 6802 EJ Arnhem

Telefoon 0800 8446000 www.vggm.nl

Datum Kenmerk Pagina 5

DOESBURG

DUIVEN

uitvoering van het programma op korte termijn (pilot noodsteunpunten). Een brede en toekomstgerichte visie op de continuïteit van de eigen vitale processen en de veerkracht van de organisatie wordt verwacht om als veiligheidsregio samen met crisispartners goed voorbereid te zijn op nieuwe vormen van dreiging, crisis en verstoring. Dit mede vanwege een nieuwe geopolitieke realiteit. Aankondiging van mogelijke effecten voor GR-en bij uitwerking gemeentelijke ombuigingen in 2026.

hieruit voortvloeien. Eventuele risico’s worden opgenomen in de conceptbegroting ’27 e.v. In november 2025 is het programmaplan Weerbaarheid VGGM bestuurlijk vastgesteld. De continuïteit van de eigen vitale processen, de veerkracht van de organisatie en de samenwerking met crisispartners is de kern van dit programma, waar de komende jaren intensief aan gewerkt gaat worden.

Belangrijk dat de basis op orde blijft en dat de VGGM haar wettelijke taken kan blijven uitvoeren. Vervelend maar begrijpelijk dat de kosten daarbij stijgen. Verwachting dat meer besparingen (tot circa 5%) mogelijk zijn door continue aandacht voor effectiviteit en efficiëntie in de taakuitvoering. Efficiëntie in de taakuitvoering.

Het op orde houden van de basis heeft continue aandacht en wij streven ernaar om de stijging van de kosten te beperken.

Meer aandacht geven aan maatschappelijke weerbaarheid door verschuivingen binnen het taakveld crisisbeheersing te doen. Benadrukt het belang om tijdig een signaal te geven als de basistaken, wettelijke taken en/of financiën onder druk komen te staan. Mede gezien de uitdagingen op het gebied van weerbaarheid, landelijke politiek, klimaatverandering, de jeugdgezondheidszorg en technologische ontwikkelingen. EDE

Verzoekt om het voornemen om uit te gaan van het vervallen van brandweerpost Stadspoort per 1 januari 2027 niet te verwerken in de ontwerpbegroting 2027, maar uit te gaan van

Het dagelijks bestuur neemt kennis van het signaal over de mogelijke effecten van gemeentelijke ombuigingen.

Het bestuur heeft met betrekking tot de besparingen een zorgvuldig proces doorlopen en heeft in de Kaderbrief ’27 een besparing van € 1.6 miljoen opgenomen. Het dagelijks bestuur ziet weinig draagvlak voor verdere besparingen. Uw signaal over efficiency in de taakuitvoering heeft doorlopende aandacht. Weerbaarheid is één van de belangrijkste pijlers in het jaarplan van de afdeling crisisbeheersing. Daarnaast nemen medewerkers van de afdeling crisisbeheersing deel aan het organisatie brede programma weerbaarheid In de ontwerpbegroting 2027 e.v. worden de financiële onzekerheden en risico’s expliciet benoemd. Tevens worden de onzekerheden gemonitord en informeren wij het AB tijdig wanneer wettelijke – en of basistaken onder druk komen te staan. Dit doen we in de reguliere Planning & Control producten (o.a. bestuursrapportage 2027). In het dekkingsplan is de locatie Stadspoort niet opgenomen. Voortzetting van de locatie Stadspoort vraagt om een

Datum Kenmerk Pagina 6

voortzetting van het openhouden van Stadspoort, in lijn met de motie van de raad van Ede van 10 juli 2025. Geeft aan dat gemotiveerd mag worden afgeweken van de besparing op de personeelskosten om de continuïteit van de dienstverlening te kunnen blijven garanderen en dit dan te verantwoorden bij de Jaarrekening 2026. De VGGM moet het Algemeen Bestuur en/of de bestuurscommissies tijdig meenemen in keuzes die gemaakt moeten worden bij de nieuwe veiligheidsrisico’s en nieuwe taken zoals in het kader van weerbaarheid.

bestuurlijke heroverweging. Dit onderwerp wordt geagendeerd in de bestuurscommissie Veiligheid. Dank voor de geboden ruimte. Het algemeen bestuur heeft besloten dat voor het onderdeel JGZ € 800k onttrokken mag worden uit de algemene reserve, indien noodzakelijk en deugdelijk gemotiveerd. Voor de overige onderdelen handelen wij conform reguliere kaders. In 2026 worden het (concept) regionaal risicoprofiel en regionaal beleidsplan opgeleverd. Hierin worden nieuwe risico's en ontwikkelingen in bestaande risico's geïdentificeerd en wordt aangegeven welke (beleids)activiteiten we gaan oppakken om met deze risico's om te gaan. Zoals de wet voorschrijft, worden deze plannen voorafgaand aan de vaststelling ter consultatie aangeboden aan de gemeenteraden van onze regio. In november 2025 is het programmaplan weerbaarheid ter besluitvorming aan de bestuurscommissie Veiligheid voorgelegd. Daarna is gestart met het programma. De bestuurscommissie zal komende jaren regelmatig worden geïnformeerd over de voortgang.

LINGEWAARD

NIJKERK

Ter voorkoming van extra benodigde financiële middelen voor de begroting 2027 moet het AB tijdig op de hoogte worden gesteld om afgewogen bestuurlijke keuzes te kunnen maken in het geval de geschetste mogelijke risico’s zich voor gaan doen. Verduidelijken welke stappen de VGGM in 2025 heeft gezet in het project SBB en Basis op Orde JGZ, welke stappen er nog gezet gaan worden en welke resultaten al zijn geboekt. Toenemende zorg over het door de VGGM invullen van de rol bij taken als het veerkrachtig en weerbaar maken van de samenleving, vanwege de onzekerheid over de door het Rijk

Zover als mogelijk zijn de risico’s gekwantificeerd in de conceptbegroting ’27 e.v.

Met het aanbieden van de Jaarstukken ‘25 en de voortgangsrapportage SBB informeren wij u over de genomen stappen en bereikte resultaten. Wij blijven u informeren op de met het bestuur afgesproken momenten. De opgave rond weerbaarheid krijgt zowel op de korte als op de lange termijn nadrukkelijke aandacht. Wij nemen het AB en de BC tijdig mee in de keuzes die hieruit voortvloeien. Eventuele risico’s worden opgenomen in de conceptbegroting ’27.

Datum Kenmerk Pagina 7

beschikbaar gestelde financiën en onderbezetting van de afdeling Bevolkingszorg. Zorg over het optreden van vertraging bij de voortgang en de borging van de te realiseren programmadoelen door het temporiseren van het project SBB.

OVERBETUWE

RENKUM

Zorgen over extra kosten door CAO gerelateerde verlofrechten bij de 24 uurs dienst, vanwege extra benodigd personeel. Dit loopt niet in de pas met de bezuinigingsopgave. Verzoek om terughoudendheid wanneer het gaat om de groei van middelen.

Verzoek om te onderzoeken of het noodzakelijk, wenselijk en verantwoord is om verdere besparingen door te voeren en de gemeenteraad daar vroegtijdig bij te betrekken. Verzoek om financiële onzekerheden, onduidelijkheden en onbekendheden zo snel en zo goed als mogelijk inzichtelijk te maken en op te nemen in de ontwerpbegroting. Betreurd wordt dat de besparingen in belangrijke mate voortkomen uit boekhoudkundige aanpassingen, in plaats van daadwerkelijke structurele taak- of kostenreducties en verzocht wordt om kritisch te blijven op activiteiten die niet rechtstreeks voortvloeien uit wettelijke taken en kansen te signaleren om besparingen te realiseren. Een vruchtbare samenwerking wordt tegemoet gezien bij het realiseren van de verschillende doelstellingen uit het programmaplan weerbare samenleving Verzoek om goede onderbouwing van de financiële gevolgen en uitvoerbaarheid prioriteiten en strategische speerpunten van VGGM binnen het domein gezondheid, zodat gemeenten

Met het aanbieden van de Jaarstukken ‘25 en de voortgangsrapportage SBB informeren wij u over de genomen stappen en bereikte resultaten. Wij blijven u informeren op de met het bestuur afgesproken momenten. Deze zorg is ons bekend en benoemd als risico en wordt nader gekwantificeerd in de conceptbegroting ‘27 e.v.

Het dagelijks bestuur neemt kennis van de signalen en verwerkt de verzoeken zo veel als mogelijk in de conceptbegroting ’27 e.v.

Het dagelijks bestuur neemt kennis van de signalen en verwerkt de verzoeken zo veel als mogelijk in de conceptbegroting ’27 e.v.

Het bestuur heeft met betrekking tot de besparingen een zorgvuldig proces doorlopen en heeft in de Kaderbrief ’27 het scenario opgenomen waar breed draagvlak voor is.

De opgave rond weerbaarheid krijgt zowel op de korte als op de lange termijn nadrukkelijke aandacht. Ook het dagelijks bestuur kijkt naar een vruchtbare samenwerking. Het dagelijks bestuur verwerkt de verzoeken zo goed als mogelijk in de conceptbegroting ’27 e.v.

Datum Kenmerk Pagina 8

weloverwogen besluiten kunnen nemen over de inzet van middelen binnen de begroting. Verzoek om extra toelichting op hoe het traject JGZ op koers blijft aansluiten op de lokale prioriteiten van gemeenten en welke concrete keuzes daarbij spelen.

RHEDEN

ROZENDAAL SCHERPENZEEL WAGENINGEN

Vraagt aandacht voor het goed aansluiten van regionale keuzes op lokale preventieagenda’s en het daarbij gezamenlijk komen tot een heldere beschrijving van de rolverdeling tussen VGGM en gemeenten. Wijst op de financiële opgaven waar gemeenten voor staan en de behoefte om een integrale afweging te maken met betrekking tot de budgettaire verhogingen die vanuit de verschillende Gemeenschappelijke Regelingen worden gevraagd. Geen zienswijze indienen Geen zienswijze indienen Is van mening dat de VGGM een steviger rol mag pakken mbt weerbaarheid.

In de reguliere P&C documenten (jaarstukken en de bestuursrapportage) wordt u op de hoogte gehouden over het programma JGZ op koers. Daarnaast wordt dit onderwerp in 2026 besproken in de bestuurscommissies. Uw oproep wordt meegenomen bij de totstandkoming van de regionale visie Publieke Gezond Gelderland-Midden. Het bestuur heeft met betrekking tot de besparingen een zorgvuldig proces doorlopen en heeft in de Kaderbrief ’27 een besparing van € 1.6 miljoen opgenomen. Het dagelijks bestuur ziet weinig draagvlak voor verdere besparingen.

De opgave rond weerbaarheid krijgt zowel op de korte als op de lange termijn nadrukkelijke aandacht. Wij nemen het AB en de BC tijdig mee in de keuzes die hieruit voortvloeien. Eventuele risico’s worden opgenomen in de conceptbegroting ’27.

Concludeert dat het bezuinigingsproces niet heeft bijgedragen aan de samenwerking en heldere positionering van de GGD en het verbeteren van de gezondheid van inwoners. Uit zorgen over de haalbaarheid van financiële doelen voor Jeugd Gezondheidszorg (JGZ) op de lange termijn. Na vaststellen van de regiovisie Publieke Gezondheid moet bewuster worden gekozen wat regionaal en wat lokaal, en wat collectief of individueel wordt afgenomen.

Het programma JGZ op Koers richt zich op het structureel toekomstbestendig maken van de JGZ door te werken aan een stabiele, wendbare en uitvoerbare jeugdgezondheidszorg die minimaal haar wettelijke taken duurzaam kan uitvoeren. Dit doen we vanuit een gezamenlijke aanpak met gemeenten in 2026.

Datum Kenmerk Pagina 9

WESTERVOORT

ZEVENAAR

Dringt aan op continue aandacht voor effectiviteit en efficiëntie in de taakuitvoering om te komen tot een besparing van 5%.

Vanuit de urgentie om tot versterking te komen op het gebied van maatschappelijke weerbaarheid en ieders rol in deze weerbaarheidsopgave, op korte termijn duidelijkheid proberen te krijgen over de structurele financiering hiervan door het Rijk. Gemeente heeft als uitgangspunt dat de basis op orde blijft en de wettelijke taken adequaat worden uitgevoerd. Gemeente kan zich vinden in de kaders en uitdagingen en daarom geen inhoudelijke zienswijze.

Het bestuur heeft met betrekking tot de besparingen een zorgvuldig proces doorlopen en heeft in de Kaderbrief ’27 een besparing van € 1.6 miljoen opgenomen. Het dagelijks bestuur ziet weinig draagvlak voor verdere besparingen. Uw signaal over efficiency in de taakuitvoering heeft doorlopende aandacht. Het Rijk heeft in het najaar van 2025 aan de VNG en het Veiligheidsberaad toegezegd dat er in het najaar van 2026 meer duidelijkheid zal komen over de financiering. Hierin worden de eerste (landelijke) resultaten van de pilots noodsteunpunten meegewogen. Het op orde houden van de basis heeft continue aandacht en wij streven ernaar om de stijging van de kosten te beperken.