Recreatieschap Twente ontwerpbegroting 2027
Tekst van het document
Voorwoord
Programmabegroting 2027
Programmabegroting 2027
Inhoudsopgave
1
Voorwoord
Programmabegroting 2027
1. Voorwoord Met genoegen presenteer ik u, mede dankzij de inzet van alle medewerkers van Recreatieschap Twente en in nauwe samenwerking met SamenTwente, de begroting 2027. Met deze begroting geven wij richting aan onze ambities om ook de komende jaren te blijven investeren in aantrekkelijke recreatieparken en sterke routenetwerken. Zo zorgen we ervoor dat inwoners en bezoekers kunnen blijven genieten van een vitaal, bereikbaar en toekomstbestendig recreatief landschap. Twente ademt ruimte, rust en avontuur. Als Recreatieschap Twente zetten wij ons dagelijks met plezier, vakmanschap en trots in voor het beheer en de ontwikkeling van alles wat deze regio zo uniek maakt. Van onze drie recreatiegebieden Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld tot de dik tienduizend kilometers aan wandel-, fiets-, MTB-, ruiter- en autonetwerken die bewoners en bezoekers door het karakteristieke Twentse landschap leiden. Onze recreatieparken ontvangen jaarlijks ruim 1,5 miljoen bezoekers die er ontspannen, sporten, elkaar ontmoeten en genieten van de natuur. Daarmee dragen de parken aantoonbaar bij aan de vitaliteit van onze inwoners en vormen zij een essentieel onderdeel van het Bruto Twents Geluk.
De Routenetwerken Twente met 6.000 km wandelnetwerk, 2.500 km fietsnetwerk, 1.000 km mountainbikenetwerk, 1.500 km paardrij netwerk en vele thematische routes, laten mensen Twente werkelijk beleven: door het coulisselandschap, langs beken, door bossen, via buurtschappen en langs historische plekken. Samen maken we Twente mooier Ons werk kunnen wij alleen doen dankzij hechte samenwerking. Dagelijks staan wij zij aan zij met de 14 Twentse gemeenten, talloze ondernemers en honderden vrijwilligers die hun tijd en energie inzetten voor onze parken en routes. Van routecontroleurs tot onderhoudsteams: deze groep vormt samen met onze medewerkers het hart van de organisatie. Dankzij hun inzet blijven onze parken schoon, veilig en uitnodigend, en blijven de routenetwerken aantrekkelijk, actueel en betrouwbaar. Het is door deze gezamenlijke inspanning dat Twente een regio is waar recreatie niet alleen mogelijk is, maar tot leven komt. Dat zien we terug in elke nieuwe route, elk onderhouden pad, elke verbeterde voorziening en in ieder moment waarop bezoekers onze natuur met enthousiasme beleven. De stille kracht achter de schermen Hoewel wij met trots werken aan het Twentse recreatielandschap, laten wij bewust de merken Het Hulsbeek, Het Rutbeek, Het Lageveld en de Routenetwerken Twente centraal staan in de beleving van bezoekers. Dit zijn de iconen waaraan mensen herinneringen koesteren.
Onze rol is die van de stille kracht achter de schermen: zichtbaar in kwaliteit, gastvrijheid en onderhoud, maar bescheiden in merkuitstraling. Vooruitkijken Met deze begroting schetsen wij onze koers voor de komende jaren. We blijven investeren in kwaliteit, versterken de recreatieve infrastructuur en bouwen samen met onze partners aan een Twente dat uitnodigt, verbindt en inspireert. Het is onze ambitie om Twente nog aantrekkelijker, toekomstbestendiger en herkenbaarder te maken, met recreatiegebieden en routenetwerken die aansluiten bij de wensen van vandaag en morgen.
Bart-Jan Harmsen Secretaris/Directeur Recreatieschap Twente
Inhoudsopgave
2
Inhoudsopgave
Programmabegroting 2027
Inhoudsopgave 1.
Voorwoord ................................................................................................................. 2
2.
Inleiding en leeswijzer ................................................................................................... 4
3.
Begroting in één oogopslag
4.
Overzicht van Baten en Lasten 2027 en Gemeentelijke bijdrage ............................................. 7
5.
Beleidsbegroting ......................................................................................................... 8 5.1 Programma Recreatieve Voorzieningen ................................................................................. 8 5.2 Programma Vrijetijdseconomie .......................................................................................... 14 5.3 Totaaloverzicht baten en lasten Recreatieschap Twente ............................................................ 16 5.4 Beleidsindicatoren BBV ................................................................................................... 17 5.5 Overzicht van de kosten van overhead ................................................................................. 17 5.6 Overzicht algemene dekkingsmiddelen................................................................................. 18
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twente ..................... 5
6. Specificatie Baten en Lasten .............................................................................................. 19 7. Paragrafen ..................................................................................................................... 23 7.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 23 7.2 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................ 26 7.3 Bedrijfsvoering .............................................................................................................. 27 7.4 Financiering ................................................................................................................. 28 7.5 Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................. 30 8.
Financiële begroting ................................................................................................... 31 8.1 Overzicht van baten en lasten............................................................................................ 31 8.2 Toelichting op het overzicht van Baten en Lasten .................................................................... 32 8.2.1 Overzicht van baten en lasten per taakveld .................................................................. 34 8.2.2 Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten ....................................................... 34 8.3 Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting ............................................................. 35 8.3.3 Geprognosticeerde balans ...................................................................................... 35 8.3.4 Berekening EMU-saldo .......................................................................................... 36 8.3.5 Verloopoverzichten van de reserves en voorzieningen ..................................................... 36 8.3.6 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ................................................................... 37 8.3.7 Investeringen ...................................................................................................... 37
Bijlagen ............................................................................................................................ 38 Gemeentelijke bijdrage 2027 per taakveld ................................................................................ 38 Lijst van figuren en tabellen Figuur 1 Specificatie herkomst van de baten ............................................................................................................................. 19 Figuur 2 Specificatie besteding lasten ....................................................................................................................................... 20
Tabel 1 Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage 2027 inclusief taakvelden ................................. 7 Tabel 2 Beleidsindicatoren .................................................................................................................................... 17 Tabel 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................... 18 Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit ................................................................................................................ 23 Tabel 5 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's....................................................................................................... 24 Tabel 6 Ratio weerstandsvermogen .......................................................................................................................................... 24 Tabel 7 Renterisiconorm ........................................................................................................................................................... 29 Tabel 8 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................................................
31 Tabel 9 Meerjarenbegroting ...................................................................................................................................................... 32 Tabel 10 Verloopoverzicht voorzieningen .................................................................................................................................. 37 Tabel 11 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ................................................................................................................. 37 Tabel 12 Herinvesteringen ........................................................................................................................................................ 37
Inhoudsopgave
3
Begroting in één oogopslag
Programmabegroting 2027
2. Inleiding en leeswijzer De programmabegroting Voor u ligt de programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 van Recreatieschap Twente. De programmabegroting is voor onze organisatie een belangrijk richtinggevend kader. De programmabegroting bevat in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) de volgende onderdelen: Begroting Jaarstukken Beleidsbegroting
1. Programmaplan
Jaarverslag
2. Paragrafen Financiële begroting 3. Overzicht van baten en lasten en de toelichting 4. Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting
1. Programmaverantwoording 2. Paragrafen 3. Programmarekening 4. Balans
Leeswijzer Deze programmabegroting 2027 van het Recreatieschap Twente is opgebouwd uit verschillende onderdelen die samen een volledig beeld geven van de financiële positie, beleidsdoelen en uitvoering voor het komende jaar. Hieronder lees je hoe het document is ingericht en waar je welke informatie vindt. Opbouw van de begroting: Voorwoord. Een korte introductie op de begroting, met aandacht voor de belangrijkste ontwikkelingen en accenten voor 2027. Begroting in één oogopslag. Een overzichtelijke samenvatting van de programmabegroting 2027, waarin de kerncijfers en hoofdpunten in één beeld worden gepresenteerd. Overzicht van Baten en Lasten en gemeentelijke bijdrage. Hier vind je de financiële hoofdlijnen voor 2027, inclusief de bijdragen van de deelnemende gemeenten. Beleidsbegroting. beschreven, inclusief doelen, activiteiten en financiële onderbouwing. Dit gebeurt aan de hand van de drie verplichte BBV vragen: 1. Wat willen we bereiken? Het beoogde maatschappelijke effect, uitgewerkt in algemene beleidsdoelstellingen binnen een programma. 2. Wat gaan we daarvoor doen? De activiteiten en prestaties (output/outcome) die nodig zijn om het in het programma zelf. Wat gaat het kosten? De baten en lasten die aan het programma of subprogramma zijn verbonden.
De paragrafen vormen een dwarsdoorsnede van de financiële en organisatorische aspecten die relevant zijn voor het inzicht in de financiële positie van Recreatieschap Twente. Het betreft onder meer: weerstandsvermogen en risicobeheersing onderhoud kapitaalgoederen bedrijfsvoering verbonden partijen financiering rechtmatigheid Specificatie Baten en Lasten. Een gedetailleerde uitsplitsing van alle baten en lasten per taakveld. Paragrafen. positie van belang zijn Financiële begroting. In dit deel worden de financiële kernstukken gepresenteerd Bijlagen. De begroting sluit af met bijlage, een overzicht van de gemeentelijke bijdrage per taakveld.
3.
Financiële begroting Met de vaststelling van de financiële begroting autoriseert het bestuur de uitgaven die nodig zijn voor de uitvoering uitvoert.
Inhoudsopgave
4
Begroting in één oogopslag
Programmabegroting 2027
3. Begroting in één oogopslag Recreatieschap Twente
Programmabegroting 2027
Routenetwerken Twente 8,22 fte technische buitendienst, ondersteund door 6 voertuigen, 2 tractoren en bijbehorende werktuigen en machines. 1 fte Regisseur Routenetwerken Twente. 1 fte Manager Infrastructuur Routenetwerken Twente. Jaarlijks circa 40 miljoen routegebruikers. 700.000 routebordjes in beheer binnen Twente. 1.500 informatiepanelen in beheer binnen Twente. Recreatieparken Twente 9,11 fte operationeel personeel verdeeld over de drie recreatieparken. 1 fte directeur Recreatieschap. 1 fte medewerker Marketing & Communicatie. 1 fte adviseur Contracten & Bestuurszaken. Beschikbare middelen: , 3 tractoren (één per park), 1 grasmaaier voor alle parken en 3 bootjes. 9 toiletgebouwen en 3 beheerdersgebouwen voor huisvesting van beide organisatieonderdelen. Beheer van circa 400 hectare terrein. Op elk park een mountainbikeroute en diverse wandelroutes. Jaarlijks circa 1,5 miljoen bezoekers. Ongeveer 40 ondernemers gevestigd op de parken. Samenwerking met diverse verenigingen. Duurzaamheid: 75% van het gereedschap en de voertuigen is elektrisch. Begroting 2027 Totale Baten: o Waarvan gemeentelijke bijdrage Totale Lasten: Resultaat:
Opbouw van inkomsten (Baten) Gemeentelijke bijdrage Verdeling: Twente Marketing (doorstroompost): Rentelasten lening (ontvlechting Regio Twente / overname activa SamenTwente): Resterend na deze posten: Verdere toerekening: Dienstverleningsovereenkomst SamenTwente (DVO):
o
Voor overzichtelijkheid 50/50 verdeeld over Routenetwerken en Recreatieparken.
Directie, strategie & beleid:
o
Indicatieve verdeling: 40% parken / 60% routenetwerken.
Accountants- en bankkosten: Verzekeringen:
(50/50)
(50/50)
Budgetten per organisatieonderdeel Routenetwerken Twente Totaal budget: Salariskosten eigen personeel:
Inhoudsopgave
5
Begroting in één oogopslag
Programmabegroting 2027
Overige kosten: onderhoud, aanpassingen en beheer conform de Visie Routenetwerken Twente. Recreatieparken Twente Totaal budget: + 50% DVO Salariskosten eigen personeel: Sociale werkvoorziening: Opmerking: de gebouwen op de parken drukken administratief op dit organisatieonderdeel, maar worden in de praktijk door beide onderdelen gebruikt. Inkomsten parken Parkeergelden:
(8,2%)
Huur- en erfpachtinkomsten:
525.195 (8,9%)
Evenementenopbrengsten:
18.539 (2,2%)
Opbrengst bosbeheer:
67.854
Doorberekende lasten en uren: Opbrengst kleinschalige activiteiten: Overige opbrengsten:
Totaal inkomsten parken:
8.543
46.536
Inkomsten Routenetwerken Routekaarten: 26.970 Kleinschalige en overige opbrengsten:
8.543
Doorberekende uren: Rijks- en gemeentelijke bijdragen in projecten/coalities:
Totaal inkomsten Routenetwerken:
8.754
60.674
Gemeentelijke bijdrage 2026 293.180 2027 Stijging
o
416.619 23.439 Oorzaak: prijs- en looncompensatie, rentelasten, inzet SamenTwente (conform Twentse afspraken)
Weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit:
315.103
Benodigde capaciteit (risico's): Ratio weerstandsvermogen: 1,6 (voldoende volgens norm)
Investeringen en onderhoud Groot onderhoud (2023-2027): Jaarlijkse dotatie voorzieningen: Betreft o.a. onderhoud aan groen, water, verhardingen en gebouwen.
Inhoudsopgave
6
Overzicht van baten en lasten
Programmabegroting 2027
4. Overzicht van Baten en Lasten 2027 en Gemeentelijke bijdrage Het overzicht van baten en lasten, de financiële uitgangs- en aandachtspunten bij de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 vormen samen het deel van de financiële programmabegroting. Onderstaand een samenvatting van het overzicht van baten en lasten inclusief taakvelden voor het jaar 2027. Programma
Recreatieschap Twente
Code
Taakveld
Baten
Lasten
5.7 3.1 0.5
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Economische ontwikkeling Treasury
1.407.211 -
4.104.031 802.340 -
2.696.820 802.340 -
0.4
Overhead
947.459
947.459
0.1
Mutaties reserves
30.000
Totaal Totaal saldo van baten en lasten
-
1.437.211 1.437.211 1.437.211 -
Algemene dekkingsmiddelen (gemeentelijke bijdrage) Resultaat
Gem. bijdrage
30.000-
5.853.830 5.853.830 5.853.830 -
4.416.619 4.416.619 4.416.619 -
Tabel 1 Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage 2027 inclusief taakvelden
Verklaring stijging bijdrage Recreatieschap Twente 2027 ten opzichte van 2026 Gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2026 voor wijziging Begrotingswijzigingen
-
Totale gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2026 na wijziging Gemeentelijke bijdrage programmabegroting 2027 Per saldo een stijging van de bijdrage 2027 t.o.v. 2026 Specificatie stijging gemeentelijke bijdrage
Stijging
Looncompensatie (2,63%): Prijscompensatie (2,20%) Aanpassen bijdragen derden Rentelast lening Stijging inzet SamenTwente Omslagrente
-
Verklaring totale stijging gemeentelijke bijdrage 2026
Inhoudsopgave
Daling
7
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2027
5. Beleidsbegroting 5.1 Programma Recreatieve Voorzieningen Verantwoordelijkheid van en besluitvorming in Programmamanager
Bestuur Recreatieschap Twente L. J. Harmsen
Inleiding De vrijetijdseconomie blijft een cruciale pijler voor Twente, aangezien deze een substantiële bijdrage levert aan de lokale economie door middel van toeristische bestedingen, arbeidsplaatsen en inkomsten. Daarnaast draagt het bij aan het behoud en de verbetering van natuur en recreatieve voorzieningen in de regio. Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Twente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de drie grote recreatieparken in Twente, Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld, en de Routenetwerken Twente. De recreatieparken trekken jaarlijks circa 1,5 miljoen bezoekers, terwijl de Routenetwerken Twente jaarlijks door ruim 40 miljoen gebruikers worden benut. Daarmee bevordert Recreatieschap Twente recreatie en toerisme in de regio en is het van wezenlijk belang voor de vrijetijdseconomie van Twente. Wij zetten ons dan ook in om een significante bijdrage te leveren aan het 'Bruto Twents Geluk'.
Organisatieonderdelen van Recreatieschap Twente Recreatieparken Twente Exploitatie en (natuur)beheer van de recreatieparken: Het Hulsbeek (Oldenzaal) Het Rutbeek (Enschede) Het Lageveld (Wierden)
Routenetwerken Twente Ontwikkeling, beheer en onderhoud van ca. 11.500 km routenetwerken met 153 ontvangstlocaties en informatielocaties: Fietsnetwerk (2.500 km) Wandelnetwerk (6.000 km) Mountainbikenetwerk (1.000 km) Paardrijnetwerk (1.500 km) Autonetwerk (500 km) Onderhoud van ruim 410 km recreatieve infrastructuur Ontvangstlocaties en informatielocaties. Deze locaties dienen als startpunten voor diverse routes en bieden vaak voorzieningen zoals parkeergelegenheid, informatieborden en soms horecafaciliteiten.
Subsidieverlening aan Twente Marketing Recreatieschap Twente fungeert als doorstroomportaal voor de subsidie die door de 14 Twentse gemeenten beschikbaar wordt gesteld aan Twente Marketing. Wij beheren en verdelen deze middelen volgens de vastgestelde afspraken, zonder zelf invloed uit te oefenen op de inzet of besteding ervan. Onze rol is puur faciliterend: wij zorgen ervoor dat de toegekende subsidies op een correcte en efficiënte manier worden doorgestuurd naar Twente Marketing, zodat zij de regiopromotie optimaal kunnen uitvoeren.
Trends en Ontwikkelingen in de Recreatieve Sector In 2027 ontwikkelt Twente zich verder als een regio waar recreatie, natuur, gezondheid en leefkwaliteit centraal staan. De recreatiesector beweegt mee met maatschappelijke trends, de groeiende populariteit van buitensport en open waterrecreatie, én met demografische ontwikkelingen die de recreatieve vraag beïnvloeden. Recreatieschap Twente speelt hierin een verbindende rol door parken, routes en voorzieningen toekomstbestendig en toegankelijk te houden. Bevolkingsgroei in Twente en toenemende druk op recreatieve ruimte Hoewel de landelijke prognoses laten zien dat de sterkste groei zich concentreert in de Randstad en grote steden, wordt ook in delen van Overijssel, waaronder Twente, aanhoudende bevolkingsgroei verwacht richting 2035. Uit de regionale prognoses blijkt dat aantrekkingskracht van middelgrote steden en randgemeenten. Tegelijkertijd groeit het aantal huishoudens in Nederland door tot 2035 (+830.000 t.o.v. 2021), wat eveneens druk zet op woon- en recreatieruimte, ook buiten de Randstad.
Inhoudsopgave
8
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2027
In Twente vertaalt dit zich in: Meer inwoners in stedelijke kernen, Meer recreatief gebruik van openbaar toegankelijke groene gebieden, Een sterkere behoefte aan kwalitatief hoogwaardige recreatievoorzieningen, zowel voor bewoners als bezoekers. Uit landelijke analyses blijkt bovendien dat recreatieve druk in steden stijgt wanneer de bevolking toeneemt en de - en recreatiegebieden, zoals Twente, een steeds belangrijkere rol spelen als recreatieve uitlaatklep. Recreatieparken zoals Het Lageveld, Het Hulsbeek en Het Rutbeek, evenals de uitgebreide routenetwerken, vormen daarmee een onmisbare recreatieve basis voor de groeiende Twentse bevolking én bezoekers van buiten de regio
Duurzaamheid en klimaatadaptatie De klimaatverandering zet door met warmere zomers en intensievere regenval. Daarom worden recreatiegebieden steeds klimaatadaptiever ingericht: Vergroening met klimaatresistente soorten; Natuurlijke speel- en belevingselementen; Inrichting die beter bestand is tegen hitte en hevige buien. Deze maatregelen worden zorgvuldig gecombineerd met behoud van ruimte voor dagrecreatie, evenementen en festivals.
Groeiende betekenis van buitensport en bewegen Nederland ontwikkelt zich naar een beweegvriendelijke omgeving waarin individuele buitensporten blijven groeien. De regionale sportdata bevestigen dat de omgeving steeds meer uitnodigt tot actief gebruik en dat de vraag naar hardlopen, fietsen, trailrunning, MTB en bootcamp blijft toenemen. De recreatiegebieden in Twente spelen hier uitstekend op in met hoogwaardige routes, beleefpaden en natuurlijke sportelementen.
Zwemmen in open water en aandacht voor waterkwaliteit Open waterzwemmen blijft ook in 2027 een sterke trend. Recreatieplassen in Twente trekken zowel recreatieve (winter)zwemmers als sporters aan. De focus op waterkwaliteit wordt versterkt via: Frequente monitoring, Duidelijke communicatie richting bezoekers, Maatregelen, daar waar mogelijk, om algengroei en watervervuiling te verminderen. Hierdoor blijft zwemmen in open water veilig en aantrekkelijk.
Versterkte samenwerking tussen recreatieparken en Routenetwerken Twente Een belangrijke stap richting 2027 is de verdieping van de samenwerking tussen de recreatieparken en Routenetwerken Twente. Routes sluiten steeds beter aan op de recreatiegebieden, waardoor bezoekers gemakkelijk overstappen van wandelen, fietsen of MTB naar recreatieve voorzieningen. Dit versterkt zowel de kwaliteit als de beleving van het totale Twentse recreatienetwerk. De verplaatsing van Routenetwerken Twente naar de hoofdlocatie op Het Lageveld geeft deze samenwerking een extra impuls, doordat expertise, data, beheer en innovatie voortaan fysiek samenkomen. Hiermee ontstaat een sterk geïntegreerd recreatielandschap waar inwoners en toeristen optimaal gebruik van kunnen maken.
Gezondheid, welzijn en natuurbeleving centraal Recreatieschap Twente blijft investeren in: Vrije toegankelijkheid voor iedereen, Natuurlijke speel- en ontdekomgevingen voor kinderen, Rustige en gezonde buitenruimtes, Plekken die zowel ontspanning als activiteit stimuleren. Deze parken vormen een essentiële schakel in het welzijn van de groeiende Twentse bevolking.
Inhoudsopgave
9
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2027
Lokale cultuur, streekidentiteit en educatie Steeds meer bezoekers waarderen Twente vanwege de combinatie van natuur, rust en cultuurhistorie. Educatieve routes, informatiepunten en lokale evenementen versterken de binding met het landschap en dragen bij aan meer lokale waardering en bewust recreatiegebruik.
Slot: Twente als recreatieve uitvalsbasis voor een groeiende regio De combinatie van bevolkingsgroei, druk op stedelijke recreatieruimte, groeiende behoefte aan buitenrecreatie, en professionele samenwerking binnen Recreatieschap Twente maakt dat de parken en routenetwerken in 2027 belangrijker zijn dan ooit. Twente biedt een prachtige, toegankelijke en toekomstbestendige recreatieve uitvalsbasis, voor iedere inwoner én voor bezoekers die de regio willen ontdekken.
Speerpunten 2027 Voor het begrotingsjaar 2027 richt Recreatieschap Twente zich op de volgende speerpunten, passend bij de vastgestelde visies voor de Recreatieparken Twente en de Routenetwerken Twente:
Speerpunten Recreatieparken Twente: 1.
Instandhouding en verbetering van basisvoorzieningen Zorgdragen voor goed onderhouden faciliteiten zoals sanitaire voorzieningen, paden en parkeerplaatsen om een veilige en aangename omgeving voor bezoekers te garanderen.
2.
Meer bezoekers trekken naar de parken Door het aanbieden van steeds meer jaarrond voorzieningen en gerichte marketing en promotie wordt de aantrekkelijkheid van de recreatieparken vergroot, waardoor meer bezoekers de weg naar de parken weten te vinden.
3.
Nieuw toiletgebouw op Het Lageveld Een tweede toiletgebouw is noodzakelijk om het recreatiepark goed te kunnen faciliteren. Na de afschaling van vier verouderde gebouwen naar één modern en toegankelijk toiletgebouw is één voorziening onvoldoende voor een gebied van deze omvang. Met een tweede volwaardig toiletgebouw worden de basisvoorzieningen, toegankelijkheid en toekomstbestendigheid van Het Lageveld weer op het juiste niveau gebracht.
4.
Duurzaam investeren Bestaand vastgoed van het Recreatieschap Twente is deels verouderd en voor diverse panden is verduurzaming echt noodzakelijk. Daarom wordt bij iedere locatie zorgvuldig bekeken welk vastgoed wij in eigendom kunnen en moeten houden en welke panden kunnen worden verkocht. De opbrengsten uit verkoop worden vervolgens ingezet voor de verduurzaming en verdere ontwikkeling van de recreatieparken. Door deze aanpak kunnen wij blijven investeren zonder externe financiering aan te trekken, waardoor de rentelasten voor het Recreatieschap laag blijven. Inmiddels heeft er al veel elektrificatie plaatsgevonden op de recreatieparken en binnen de routenetwerken, zowel wat betreft voertuigen als materieel. Deze ingeslagen duurzame koers wordt onverminderd voortgezet. Ook op het gebied van gebouwen moet de komende jaren een inhaalslag worden gemaakt om de noodzakelijke verduurzaming te realiseren.
5. Doorontwikkeling en meer beleving Het Rutbeek Het Rutbeek staat voor een nieuwe stap: meer beleving, meer speelnatuur en een sterker aanbod voor gezinnen en kinderen. Samen met de ondernemers willen we het gebied ontwikkelen tot een toekomstbestendig park waar recreatie en natuur elkaar versterken. Om dit gericht vorm te geven, werken we aan een uitvoeringsagenda met maatregelen voor zowel de korte als lange termijn. Deze agenda helpt ons om nieuwe voorzieningen, verbeterde routes en meer speelmogelijkheden te realiseren en zo meer bezoekers naar Het Rutbeek te trekken. Het doel is helder: Het Rutbeek uitbouwen tot een levendig, aantrekkelijk recreatiegebied waar iedereen graag komt én terugkomt.
Inhoudsopgave
10
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2027
Speerpunten Routenetwerken Twente 2027: 1. Hoogwaardig beheer en kwaliteitsverbetering Wij blijven investeren in duurzaam en vakmanschappelijk beheer van alle routenetwerken wandelen, fietsen, MTB, paardrijden en autorijden. Hiermee borgen we een schoon, veilig, toegankelijk en aantrekkelijk netwerk dat een optimale beleving biedt.
2. Uniforme, actuele en gebruiksvriendelijke bewegwijzering We werken continu aan een up-to-date, uniforme en intuïtieve bewegwijzering en navigatie, passend bij de Twentse identiteit en de behoefte aan overzicht en duidelijkheid voor gebruikers. In lijn met het visiedocument waar navigatie en beleving centraal staan.
3. Samenwerking met gemeenten, ondernemers, vrijwilligers en gemeenschappen De routenetwerken blijven gedragen door een breed netwerk van partners. We versterken de samenwerking met vrijwilligers, ondernemers, bewoners en de 14 Twentse gemeenten om kwaliteit, betrokkenheid en economische impact te vergroten. In lijn met partnerschap en noaberschap uit visie 3.2.
4. Zorg voor natuur, landschap en duurzaamheid Wij integreren duurzame materialen, natuurvriendelijke ontwikkelprincipes en landschapszorg in aanleg en beheer. Routenetwerken dragen zo bij aan gezond landschap, biodiversiteit en het Bruto Twents Geluk. Aansluitend op het koersdocument en aandacht voor natuur en landschap.
5. Doelgerichte promotie en beleving We ontwikkelen een krachtige, samenhangende marketing- en belevingsstrategie waarin de unieke kwaliteiten van Twente centraal staan. Storytelling, themaroutes en digitale tools vergroten de zichtbaarheid en aantrekkingskracht voor bewoners én bezoekers.
6. Juridische duidelijkheid en financieel duurzame organisatie (focus op MTB) We creëren een toekomstbestendige balans tussen juridische beheersbaarheid, aansprakelijkheid en kosten, met bijzondere aandacht voor complexe netwerken zoals MTB. Dit doen we samen met alle 14 gemeenten, via duidelijke afspraken, risicobeheersing en structurele financiering.
7. Centrale huisvesting en werkplaats op Het Lageveld Met het vertrek van GrootGroener ontstaat op Het Lageveld in Wierden de unieke kans om een centrale huisvesting, werkplaats, opslag en printfaciliteit voor de Routenetwerken Twente te realiseren. Deze centrale locatie biedt ons de mogelijkheid om efficiënter, veiliger en professioneler te werken. In een moderne werkplaats en printlocatie kunnen onze medewerkers op een veilige, ergonomische en aangename manier materialen produceren, onderhouden en repareren. Door alle functies op één plek te bundelen, van logistiek tot productie en opslag, versterken we de samenwerking, verbeteren we de kwaliteit en verkorten we de doorlooptijden. Deze investering legt een stevig fundament voor een toekomstbestendige, duurzame en goed georganiseerde uitvoeringsorganisatie die de routenetwerken van Twente op hoog niveau kan blijven beheren.
Inhoudsopgave
11
Beleidsbegroting
Beleidsnota
Programmabegroting 2027
Vastgesteld door
Datum vaststelling
Bestuur Recreatieschap Twente
8 februari 2024
Visie Routenetwerken Twente
Bestuur Recreatieschap Twente
7 december 2022
Koersdocument Recreatieschap Twente
Bestuur Recreatieschap Twente
4 april 2024
Recreatieve voorzieningen Wat willen we bereiken? 1. Recreatieparken: We blijven werken aan laagdrempelige, toegankelijke en aantrekkelijke recreatieparken waar de Twentse inwoner trots op kan zijn en optimaal van kan genieten. De focus blijft liggen op duurzaamheid, jaarrond voorzieningen en het verbeteren van de beleving, zodat Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld zich blijven ontwikkelen als de plekken voor ontspanning en recreatie in Twente.
2. Routenetwerken: We stimuleren een veilig, goed onderhouden en intensief gebruik van de recreatieve routenetwerken, waaronder de wandel-, fiets-, auto-, paardrij- en MTB-netwerk. Dit doen we door doorlopende kwaliteitsverbetering, slimme verbindingen en betere ontvangstlocaties, zodat zowel inwoners als bezoekers Twente op een prettige en veilige manier kunnen ontdekken. Met deze doelen zorgen we ervoor dat Twente in 2027 nog aantrekkelijker is als recreatieve bestemming, zowel voor de eigen inwoners als voor toeristen. Hoe gaan we dit doen in 2027? In 2027 blijft het Recreatieschap Twente, in lijn met voorgaande jaren, onverminderd werken aan sterke, toekomstbestendige recreatieparken en hoogwaardige Routenetwerken. Hierbij blijven kwaliteit, toegankelijkheid en beleving onze leidraad. De Twentse Recreatieparken Gastvrijheid Ook in 2027 zetten we ons in voor een warm en gastvrij welkom in alle recreatieparken. De parken blijven vrij toegankelijk voor iedereen: inwoners, bezoekers van buiten de regio, jong, oud, met elke achtergrond of inkomen. In een tijd waarin het dagelijks leven steeds voller wordt, bieden de Twentse recreatieparken een broodnodige plek voor ontspanning, ontmoeting en verbinding. Wandelen, fietsen, picknicken of simpelweg genieten van rust en natuur: de parken blijven plekken waar iedereen zich thuis voelt in het Twentse landschap.
Toegankelijkheid Toegankelijkheid blijft in 2027 een speerpunt. We zetten door met: Laagdrempelige, vrij toegankelijke voorzieningen Extra aandacht voor toegankelijkheid voor mindervaliden Verbeteringen voor gezinnen en ouderen Doorgroei van infrastructuur en comfortvoorzieningen Zo zorgen we dat bezoekers van alle leeftijden en achtergronden veilig en prettig gebruik kunnen blijven maken van de parken. Duurzaamheid Duurzaamheid blijft een kernwaarde binnen ons beheer. In 2027 bouwen we voort op het werk van de afgelopen jaren en zetten we nieuwe stappen in ecologisch verantwoord beheer: Verdere uitbreiding van groene energievoorzieningen (zonnepanelen, laadpunten) Voortgang in de elektrificatie van materieel en voertuigen Gerichte maatregelen voor biodiversiteit en natuurversterking Bij de organisatie van evenementen blijven we de balans bewaken tussen recreatie en natuurbehoud zodat toekomstige generaties dezelfde kwaliteit kunnen ervaren.
Inhoudsopgave
12
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2027
Veiligheid Ook in 2027 staat veiligheid centraal. We zorgen voor: Goed onderhouden en veilige paden, speelplaatsen en faciliteiten Duidelijke en uniforme bewegwijzering Heldere huisregels, toezicht en informatievoorziening Een veilig park is een park waar iedereen zich prettig voelt. Faciliteiten en Voorzieningen We verbeteren en onderhouden de basisvoorzieningen continu. In 2027 richten we ons op: Hoogwaardige sanitaire voorzieningen Toegankelijke, veilige speelplaatsen Uitbreiding en diversificatie van horeca Voldoende zit- en rustplekken voor optimale beleving Netheid Een schoon park is essentieel voor een fijne ervaring. Daarom investeren we in: Regelmatige schoonmaak en opruimrondes Goed onderhouden gebouwen en voorzieningen Bewustwording en stimulering van verantwoord afvalbeheer Zo blijven de parken fris, veilig en uitnodigend voor iedereen. Routenetwerken Twente Ook in 2027 blijven we ons onverminderd inzetten voor sterke, onderscheidende en toekomstbestendige routenetwerken. Drie centrale waarden Elke route is méér dan een pad. De volgende kernwaarden blijven leidend: Beleving: routes moeten inspireren en nieuwsgierig maken Gezondheid & welzijn: beweging stimuleren en leefbaarheid vergroten Economische waarde: routes die bijdragen aan lokale bestedingen en een sterke vrijetijdseconomie Beleving vormt nog steeds de motor achter het in beweging komen.
Van routenetwerk naar belevingsnetwerk We bouwen aan netwerken waarin de ervaring centraal staat. Dat doen we door: Aanleg en beheer met oog voor landschap en identiteit Aandacht voor ondergrond, hoogte, zichtlijnen en begroeiing Bewegwijzering en informatie die het unieke Twentse karakter versterkt Drie hoofddoelen De droom en waarden vertalen we naar drie concrete doelen die ook in 2027 richting geven: 1. Optimalisering van de beleving 2. Vergroting van gezondheid & welzijn 3. Stimulering van de vrijetijdseconomie Deze doelen sturen zowel beheer als doorontwikkeling. De lat hoger in 2027 Voor 2027 scherpen we onze koers verder aan met de volgende speerpunten: De beste basisinfrastructuur van Nederland, kwalitatief én innovatief Professionele capaciteit voor beleid, beheer en uitvoering Structurele participatie in alle projecten Uniforme fysieke middelen bij gemeenten en partners Volledige toepassing van classificaties en kwaliteitsnormen Een innovatief en gebruiksvriendelijk digitaal platform Een centrale sturende rol als aanjager van routeontwikkelingen Zo blijft Twente in 2027 een toonaangevende regio op het gebied van recreatieve infrastructuur, waar beleving, duurzaamheid en economische waarde hand in hand gaan.
Inhoudsopgave
13
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2027
Wat gaat het kosten? Baten
Lasten
Saldo
Het Hulsbeek
359.257
355.689
-3.568
Het Rutbeek
269.533
267.898
-1.634
Het Lageveld
137.795
177.007
39.213
Routenetwerken
160.674
1.713.799
1.553.125
Recreatieparken Twente / Parkeren
478.884
64.325
-414.559
0
404.295
404.295
Beleid en strategie PIOFJACH-overhead
0
717.116
717.116
1.068
1.351.361
1.350.293
1.407.211
5.051.490
3.644.280
Ondersteuning en leiding
Totaal (gemeentelijke bijdrage)
5.2 Programma Vrijetijdseconomie Verantwoordelijkheid van en besluitvorming in Programmamanager
Bestuur Recreatieschap Twente L. J. Harmsen
Inleiding Als het om vrijetijdseconomie gaat is Twente Marketing de partij die zich bezighoudt met de destinatieontwikkeling en promotie van Twente. ambtenaren en bestuurders, cultuur- en natuurpartijen, leden van de (Young) Twente Board en andere belanghebbenden, vormt de basis voor de activiteiten van Twente Marketing.
Speerpunten Twente een natuurlijke magneet (leef & vestigingsklimaat) Twente een plek waar je onderdeel van wilt zijn (Talent) Het echte geheim van Twent: Tukkers (Tukkertrots) Van VTE naar Vrij zijn economie (veerkrachtige en wendbare sector)
Beleidsnota
Vastgesteld door
Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030
Bestuur Recreatieschap Twente
Programma Gastvrij Overijssel 2020-2023
Gastvrij Overijssel
Datum vaststelling 1 september 2022 1 maart 2016
Wat willen we bereiken? In 2027 zet Twente Marketing de volgende stap in het ontwikkelen van Twente als een onweerstaanbare regio om te bezoeken, te wonen, te ondernemen en op te groeien. We bouwen voort op het Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030 en op de sterke merkbasis die in 2025 en 2026 is gelegd rond Vrij Zijn in Twente. Waar we de afgelopen jaren hebben gewerkt aan het verstevigen van de merkfundamenten, focussen we in 2027 nadrukkelijker op opschaling, verdieping en meetbare impact. Dankzij de samenwerking met gemeenten, ng in gang gezet: minder versnippering, meer gezamenlijke slagkracht en één herkenbaar en gedragen verhaal. In 2027 bouwen we verder aan: Een sterk en eenduidig merk Twente, zichtbaar in campagnes, fysieke beleving en lokale identiteit. én bewoners. Een toekomstbestendige vrijetijdseconomie waarin streekproducten, textielverhalen, techniek en talent samenkomen in een onderscheidend aanbod. Een betere balans tussen drukte en rust, stad en platteland, recreatie en leefbaarheid.
Inhoudsopgave
14
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2027
Een regio waarin inwoners trots zijn, bezoekers zich welkom voelen en ondernemers zich herkennen in één gezamenlijke koers. Door deze gezamenlijke inspanning trekken we de lijn van 2026 door en versterken we de aantrekkingskracht van Twente niet alleen voor bezoekers, maar juist ook voor talent, bedrijven en bewoners.
Hoe gaan we dit doen? Twente Marketing werkt in 2027 opnieuw vanuit de vijf programmalijnen uit het Jaarplan 2026. TM verschuift de focus van implementatie naar opschaling en doorontwikkeling.
1.Stakeholdermanagement ondernemers, cultuur- en natuurpartners. TM bouwen voort op de governance-structuur van 2026, met: Versterkte subregionale samenwerking; Een verder volwassen merkcoalitie, met ondernemers nadrukkelijk in de lead.
2.Strategie, onderzoek en innovatie Dankzij het provinciale dataprogramma kan Twente Marketing in 2027 haar kennispositie verder uitbreiden. TM zet sterk in op: GEO-optimalisatie (Generative Experience Optimization) voor AI-gedreven zoekomgevingen; Real-time bezoekersdata via Resono; Jaarlijkse BTG- en regiomonitor; Het beter benutten van data voor spreiding, aanbodcreatie en marketingkeuzes. Met deze inzichten helpt TM ondernemers, gemeenten en partners om datagedreven beslissingen te nemen.
3.Destinatieontwikkeling In 2027 brengt TM destinatieontwikkeling en branding nog dichter bij elkaar. De focus ligt op: Het doorontwikkelen van de vier uit 2026: Textiel & lokale verhalen, Streekproducten, Tech-verbinding en Talent; De implementatie van nieuwe vormen van digitale beleving, zoals AR en datagedreven hospitality; Het opschalen van iconische ondernemingen en innovatieproducten als merkdragers; Het versterken van de stad-plattelandverbinding via nieuwe routes en themaproducten. Hiermee vergroot TM de kwaliteit en veelzijdigheid van het regionale aanbod.
4.Branding In 2027 krijgt de branding van Twente een zichtbare nieuwe fase: De in 2026 vernieuwde toolkit en merkgids worden breed uitgerold en geborgd. De fysieke merkbeleving wordt versterkt via routes, merkplekken en evenementen. Het campagneconcept Vrij Zijn in Twente wordt verrijkt met nieuwe verhalen, formats en crossmediale campagnes. TM focust nog sterker op korte video, social-first en doelgroepgerichte storytelling. De branding heeft niet alleen impact op toerisme, maar ook op talent, vestigingsklimaat en trots.
De activiteiten van Twente Marketing in 2027 Stakeholdermanagement We versterken de governance en zorgen voor meer gezamenlijke uitvoering in de keten. De rol van de merkregisseur en gebiedsadviseurs wordt verder uitgebouwd om ondernemers en gemeenten te ondersteunen in het toepassen van het merk en het ontwikkelen van aanbod.
Strategie, onderzoek en innovatie Met behulp van data over bezoekgedrag, drukte, leefstijlen en trends ondersteunen we gemeenten en ondernemers bij strategische keuzes. We zetten GEO volledig door in alle primaire content en voeren een jaarlijkse content-audit uit.
Inhoudsopgave
15
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2027
Destinatieontwikkeling We stimuleren nieuwe en onderscheidende proposities door middel van: Textielroutes en nieuwe belevingsconcepten; Versterking van tech-innovatie in het toeristisch aanbod; Uitbreiding van streekproductenroutes en events;
Branding Het merk Twente wordt in 2027 nog zichtbaarder: Grotere crossmediale campagnes gericht op bezoekers uit Nederland en Duitsland; Themacampagnes gekoppeld aan textiel, streekproducten, tech & talent; Een verdiepte B2B-campagne om partners te betrekken bij merkconsistentie; Verdere merktrainingen en de introductie van nieuwe (digitale) formats voor werkgevers, ondernemers en gemeenten.
Wat gaat het kosten? Vrije Tijdseconomie
Baten
Lasten
Saldo
0
802.340
802.340
Gemeentelijke bijdrage
-
802.340
802.340
De subsidie voor de Vrije Tijdseconomie is gebaseerd op het besluit van het Algemeen Bestuur van Regio Twente van 27 september 2017. In dit besluit is vastgelegd dat een subsidie wordt verstrekt van , jaarlijks te indexeren met het percentage prijscompensatie voor verbonden partijen zoals vastgesteld door de Twentse gemeenten. Door deze jaarlijkse indexatie stijgt de subsidie per inwoner vanaf het begrotingsjaar 2023 structureel. Hierdoor valt de geraamde subsidie voor 2027 hoger uit dan in 2026.
5.3 Totaaloverzicht baten en lasten Recreatieschap Twente In onderstaande tabel is het totaaloverzicht van de baten en lasten van de Bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente voor het begrotingsjaar 2027 weergegeven. Het overzicht toont de financiële omvang van de verschillende onderdelen binnen de organisatie en maakt inzichtelijk hoe de gemeentelijke bijdrage zich verhoudt tot de totale lasten. Bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente 2027 Bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente
Baten
Lasten
Saldo
1.407.211
5.051.490
3.644.280
0
802.340
802.340
30.000
0
-30.000
1.437.211
5.853.830
4.416.619
2027 Recreatieve voorzieningen Vrije tijdseconomie (subsidie Twente Marketing) Mutaties reserves
Gemeentelijke bijdrage
Toelichting De lasten voor Recreatieve Voorzieningen vormen het grootste onderdeel binnen de begroting. Deze lasten hebben betrekking op het beheer, onderhoud en de ontwikkeling van de recreatieparken en de routenetwerken in Twente. De baten bestaan voornamelijk uit parkeergelden, huur- en erfpachtinkomsten, opbrengsten uit bosbeheer en overige activiteiten. De post Vrije Tijdseconomie betreft de subsidie voor Twente Marketing, waarvoor het Recreatieschap fungeert als doorgeefluik. Deze lasten worden volledig gedekt door de gemeentelijke bijdrage. De mutatie van de reserves eerder middelen zijn gereserveerd. De gemeentelijke bijdrage vormt de grootste inkomstenbron van het Recreatieschap. Deze bijdrage is noodzakelijk bijdrage weer dat resteert na aftrek van overige baten.
Inhoudsopgave
16
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2027
5.4 Beleidsindicatoren BBV Onderstaande tabel bevat de verplichte BBV-beleidsindicatoren voor Recreatieschap Twente. Deze indicatoren geven inzicht in de bedrijfsvoering en de verhouding tussen formatie, kosten en inzet van externe capaciteit. De waarden zijn berekend op basis van de begroting 2027. Indicator Score Naam indicator Jaar Eenheid Formatie
2027
FTE per 1.000 inwoners
0,03
Bezetting
2027
FTE per 1.000 inwoners
0,03
Apparaatskosten
2027
Kosten per inwoner
4,59
Externe inhuur
2027
Kosten als % van totale loonsom plus kosten inhuur externen
14,1%
Overhead
2027
% van totale lasten
16,2%
Tabel 2 Beleidsindicatoren
Toelichting De beleidsindicatoren geven een beknopt beeld van de inzet van personeel, de apparaatskosten en de verhouding tussen interne en externe capaciteit. De formatie en bezetting liggen op hetzelfde niveau, wat duidt op een stabiele personele bezetting. De appar Recreatieschap. Het percentage externe inhuur (14,1%) weerspiegelt de inzet van specialistische kennis en tijdelijke capaciteit. De overhead (16,2%) omvat onder meer kosten voor bestuur, administratie, ICT, huisvesting en ondersteunende diensten.
5.5 Overzicht van de kosten van overhead Conform de wettelijke voorschriften wordt de overhead afzonderlijk gepresenteerd. De overhead wordt centraal begroot op taakveld 0.4, zodat helder inzicht ontstaat in de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Binnen de overhead worden twee categorieën onderscheiden: 1. Generieke overhead (indirecte overhead) Dit betreft de kosten van ondersteunende taken binnen de PIOFJACH-functies (Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Juridische zaken, Automatisering, Communicatie en Huisvesting). 2. Specifieke overhead (directe overhead) zelf zijn gepositioneerd. Overzicht overheadkosten 2027 Generieke overhead (PIOFJACH-overhead)
Baten
Lasten
Gem. bijdrage
0
717.116
717.116
Specifieke overhead (Programma-overhead)
0
230.344
230.344
Totaal
0
947.459
947.459
De totale overheadkosten bedragen in 2027 gemeentelijke bijdrage.
Inhoudsopgave
. Deze kosten worden volledig gedekt door de
17
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2027
5.6 Overzicht algemene dekkingsmiddelen In dit onderdeel wordt inzicht gegeven in de algemene dekkingsmiddelen van Recreatieschap Twente. Dit zijn middelen die niet direct aan een specifiek programma zijn toe te rekenen, maar die worden ingezet om de totale lasten van de organisatie te dekken. De bedragen zijn gesaldeerd weergegeven (baten en lasten). Algemene dekkingsmiddelen 2027
Baten
Lasten
1.437.211
5.853.830
0
0
2027 Gemeentelijke bijdrage Treasury
Totaal
Saldo 4.416.619 0
4.416.619
Tabel 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen
Toelichting De gemeentelijke bijdrage vormt de belangrijkste algemene dekkingsbron van het Recreatieschap. Deze bijdrage is gemeentelijke bijdrage weer De post Treasury kent voor 2027 geen baten of lasten. Eventuele treasury-activiteiten, zoals renteopbrengsten of financieringslasten, worden in andere onderdelen van de begroting verantwoord.
Inhoudsopgave
18
Specificatie Baten en Lasten
6. Specificatie Baten en Lasten Specificatie herkomst van de Baten Onderstaande tabel geeft een overzicht van de herkomst van de baten van Recreatieschap Twente in 2027. Hiermee
Totale Baten (per categorie) 8,2%
2,0% 2,0%
1,2%
Gemeentelijke bijdrage
2,2%
Huur- en erfpacht 9,0% Parkeergelden Opbrengst grote evenementen Rijks- en gemeentelijke bijdragen in projecten/coalities Opbrengst bosbeheer Overige inkomsten 75,4% Figuur 1 Specificatie herkomst van de baten
Baten (waar komen de inkomsten vandaan)
%
Gemeentelijke bijdrage
4.416.619
75,4%
Huur- en erfpacht
525.195
9,0%
Parkeergelden
478.884
8,2%
Opbrengst grote evenementen
118.539
2,0%
Rijks- en gemeentelijke bijdragen in projecten/coalities
118.754
2,0%
Opbrengst bosbeheer
67.854
1,2%
Overige inkomsten
54.463
Kapitaallasten uit reserve
30.000
Opbrengst Routekaarten
26.970
Opbrengst kleinschalige activiteiten
16.552
Eindtotaal
5.853.830
2,2%
100,0%
Toelichting De gemeentelijke bijdrage vormt met 75,4% veruit de grootste inkomstenbron van het Recreatieschap. Daarnaast leveren huur- en erfpachtinkomsten, parkeergelden en opbrengsten uit evenementen en projecten een belangrijke aanvullende bijdrage. De overige inkomsten bestaan uit diverse kleinere posten, waaronder bosbeheer, routekaarten en kleinschalige activiteiten. totale baten sluiten aan op de totale lasten, waarmee de begroting voor 2027 sluitend is.
Inhoudsopgave
19
Specificatie Baten en Lasten
Specificatie besteding Lasten Onderstaande tabel geeft inzicht in de besteding van de lasten van Recreatieschap Twente in 2027. Hiermee wordt zichtbaar aan welke onderdelen de beschikbare middelen worden uitgegeven.
Totale Lasten (per categorie) 2,6% 5,4%
2,3%
Salarissen en personeelskosten
4,6%
Subsidie Marketing Oost (VTE)
7,1%
Bijdrage SamenTwente
33,2%
Onderhoudskosten Afschrijvingen gebouwen, terreinen en voertuigen
9,0%
Inhuur en tijdelijk Overige kosten Dotatie voorzieningen
9,8%
Verzekeringen ICT 12,3%
13,7%
Subsidies en overdrachten
Figuur 2 Specificatie besteding lasten
Lasten (waar wordt er geld aan uitgegeven)
%
Salarissen en personeelskosten
1.944.003
33,2%
Subsidie Marketing Oost (VTE)
802.340
13,7%
Bijdrage SamenTwente
717.116
12,3%
Onderhoudskosten
571.954
9,8%
Afschrijvingen
526.845
9,0%
Gebouwen, terreinen en voertuigen
417.253
7,1%
Inhuur en tijdelijk
315.489
5,4%
Overige kosten
270.978
4,6%
Dotatie voorzieningen
153.307
2,6%
Verzekeringen
80.406
ICT
43.419
Subsidies en overdrachten
2,3%
10.721
Eindtotaal
5.853.830
100,0%
Toelichting De grootste kostenpost betreft de salarissen en personeelskosten (33,2%). Dit weerspiegelt de arbeidsintensieve aard van het beheer van recreatieparken en routenetwerken. De subsidie aan Marketing Oost (13,7%) en de bijdrage aan SamenTwente (12,3%) vormen eveneens substantiële onderdelen van de lasten. De posten onderhoudskosten, afschrijvingen en kosten voor gebouwen, terreinen en voertuigen laten zien dat een aanzienlijk deel van de middelen wordt ingezet voor het in stand houden van de fysieke infrastructuur. De overige kostenposten, zoals verzekeringen, ICT en dotaties aan voorzieningen, dragen bij aan een stabiele en toekomstbestendige bedrijfsvoering.
Inhoudsopgave
20
Specificatie Baten en Lasten
Baten per product Onderstaande tabel geeft inzicht in de verdeling van de baten over de verschillende producten binnen Recreatieschap Twente. Hiermee wordt zichtbaar welke inkomstenbronnen bijdragen aan de financiering van de activiteiten per product
Totale Baten 2.500.000 2.000.000 1.500.000 1.000.000 500.000 0 Routenetwerken
Parken
Bijdrage Twente Marketing
Andere inkomsten
DVO SamenTwente
Specifieke Overhead
Strategie
Specifieke Overhead
Strategie
Gemeentelijke bijdrage
Totale Baten (per product in %) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Routenetwerken
Parken
Bijdrage Twente Marketing
Andere inkomsten
DVO SamenTwente
Gemeentelijke bijdrage
Toelichting De baten bestaan uit twee hoofdcomponenten: andere inkomsten en de gemeentelijke bijdrage. De andere inkomsten worden voornamelijk gegenereerd binnen de parken (huur- en erfpachtinkomsten, parkeergelden, bosbeheer en overige opbrengsten) en in beperkte mate binnen de routenetwerken en het programma strategie. De gemeentelijke bijdrage vormt de grootste inkomstenbron en is noodzakelijk om de totale lasten van de organisatie te dekken. Deze bijdrage wordt verdeeld over alle producten, waarbij de grootste delen terechtkomen bij de routenetwerken, de parken en de regionale samenwerkingsopgaven (Twente Marketing en SamenTwente). Het totaal van de baten sluit aan op de totale
Inhoudsopgave
21
Specificatie Baten en Lasten
Baten per product
Andere inkomsten
Gemeentelijke bijdrage
Routenetwerken
160.674
1.553.125
Parken
1.246.536
739.400
Bijdrage Twente Marketing
0
802.340
DVO SamenTwente
0
717.116
Specifieke Overhead
0
230.344
Strategie
30.000
374.295
Totaal
1.437.211
4.416.619
Lasten per product Onderstaande tabel geeft inzicht in de verdeling van de lasten over de verschillende producten binnen Recreatieschap Twente. Hiermee wordt zichtbaar welk deel van de totale middelen wordt ingezet voor de uitvoering van de kerntaken.
Totale Lasten (per product) 4% 7%
Bijdrage Twente Marketing DVO SamenTwente
14% 12%
29%
Geldlening
0%
Parken Routenetwerken
34%
Specifieke Overhead Strategie
Lasten (per product)
%
Routenetwerken
1.713.799
Parken
1.985.936
33,9%
Bijdrage Twente Marketing
802.340
13,7%
DVO SamenTwente
717.116
12,3%
Specifieke Overhead
230.344
3,9%
Strategie
404.295
6,9%
Eindtotaal
5.853.830
100,0%
29,3%
Toelichting De grootste lastenpost binnen de producten betreft de parken (33,9%), gevolgd door de routenetwerken (29,3%). Deze twee onderdelen vormen de kern van de activiteiten van het Recreatieschap en vragen daarmee het grootste deel van de beschikbare middelen. De bijdrage aan Twente Marketing (13,7%) en de DVO SamenTwente (12,3%) zijn substantiële posten die voortkomen uit regionale afspraken en samenwerkingsverbanden. De posten specifieke overhead en strategie vertegenwoordigen samen circa 11% van de totale lasten en omvatten onder meer leidinggevende functies, beleidsontwikkeling en programmatische ondersteuning.
Inhoudsopgave
22
Paragrafen
7. Paragrafen De programmabegroting bevat de volgende paragrafen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Onderhoud kapitaalgoederen 3. Bedrijfsvoering 4. Financiering 5. Openbaarheidsparagraaf Voor het begrotingsjaar 2027 stelt het bestuur kaders vast die nodig zijn om zijn controlerende en kaderstellende taak, inclusief het budgetrecht, goed te kunnen uitvoeren. De paragrafen vormen gezamenlijk een belangrijk instrument voor deze kaderstelling. Ze bieden een dwarsdoorsnede van de financiële en beheersmatige aspecten van de begroting, elk vanuit een specifiek perspectief. substantiële financiële gevolgen kunnen hebben. Daarmee kunnen zij direct van invloed zijn op de realisatie van
7.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Kader risicomanagement Het risicomanagement en het beleid rondom het weerstandsvermogen van Recreatieschap Twente zijn vastgelegd in de volgende documenten: Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV, artikelen 9, 11 en 26) Financiële verordening Recreatieschap Twente Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2024 2027 en waarbinnen het benodigde weerstandsvermogen wordt bepaald. Weerstandsvermogen Berekening ratio weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de beschikbare weerstandscapaciteit af te zetten tegen de benodigde weerstandscapaciteit. De ratio geeft daarmee inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de
Beschikbare weerstandscapaciteit (A) De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt afgerond reserve en de bestemmingsreserves die vrij inzetbaar zijn.
. Deze capaciteit bestaat uit de algemene
verplicht bestemd voor specifieke doelen. Deze reserves worden daarom niet meegerekend in de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit heeft direct invloed op de hoogte van de weerstandsratio. uitgesloten bij de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van alle reserves, waarbij duidelijk wordt welke reserves onderdeel uitmaken van de beschikbare weerstandscapaciteit en welke niet. Saldo per 31-12-2025
Maakt onderdeel uit van weerstandscapaciteit
Algemene Reserve
122
Ja
Reserve Recreatieparken / Fietspaden Totaal Algemene Reserves
193
Ja
Provinciale reserve recreatieve voorzieningen Totaal reserves m.b.t. taakstelling
544
Omschrijving
315 544
RV Reserve Recr. parken / Fietsp. (kl toilet RB)
6
RV Reserve Recr. parken / Fietspaden (kl loods LV)
26
Reserve werkplaats HB
27
Reserve beschoeiing HB/RB
1.500
Totaal reserves kapitaallasten
1.559
Totaal reserves
2.419
Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit
Inhoudsopgave
Nee. Beklemd
23
Nee. Beklemd
Paragrafen
Samenvatting beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit (A) bestemmingsreserves. Voor 2027 bedraagt de beschikbare capaciteit afgerond: Weerstandscapaciteit Egalisatie reserves (niet zijnde beklemd)
315
Totaal beschikbare weerstandscapaciteit
315
Benodigde weerstandscapaciteit (B) kans inschatting en een financiële impact zijn vastgesteld. Conform de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2024 2027 wordt de kans-impactanalyse niet toegepast op investeringen.
Risico analyse RV Kans
Dreiging
Nr.
Impact
Personeel: 1 2 3
-Het risico dat meer kosten worden gemaakt door inhuur van (gespecialiseerde) bedrijven i.p.v. vrijwilligers -Inhuren medewerk(st)ers bij wegvallen/vertrek personeel (door krappe arbeidsmarkt) -Inhuren medewerk(st)ers bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid (ziekte/ongeval)
Waarschijnlijk Onwaarschijnlijk
-
Is wel eens voorgekomen
-
Tegenvallende inkomsten: 4 5 6 7
52.500
-Het risico op verminderde inkomsten door derving erfpacht- exploitatierechten (huren) -Het risico op verminderde inkomsten uit evenementen -Het risico op verminderde inkomsten uit parkeergelden agv weer -Het risico op verminderde inkomsten uit parkeergelden waterziektes
Zeer onwaarschijnlijk
-
Is wel eens voorgekomen Onwaarschijnlijk
-
Waarschijnlijk
Calamiteiten onvoorziene omstandigheden:
63.750
10
-Het risico op hogere beheerskosten vanwege toenemende klimaatverandering, zoals stormschade, Is wel eens voorgekomen natuurbrand, droogte, wateroverlast en opwarming van het water in de recreatieplassen. -Het risico op hogere verzekeringspremies (door Zeer waarschijnlijk schades) Waarschijnlijk -Het risico op vandalisme
11
-Kosten i.v.m. schadebetalingen
8 9
Risico waarde
-
Waarschijnlijk
86.250 Totaal omvang risico's
202.500
Tabel 5 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's.
Samenvattend overzicht: beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit
Recreatieschap Twente Totaal
Risicowaarde (Kans X Impact) 202.500 315.103
Tabel 6 Ratio weerstandsvermogen
Inhoudsopgave
24
Verwacht saldo per begin 2027 315.103 202.500
Ratio 1,6 1,6
Paragrafen
Conclusie De ratio weerstandsvermogen komt uit op 1,6. Daarmee voldoet Recreatieschap Twente ruimschoots aan de door het bestuur vastgestelde norm van minimaal 0,8 - 1,0. Dit betekent dat het Recreatieschap in staat is om de brengt.
Financiële Kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een set verplichte financiële kengetallen wordt opgenomen. Deze kengetallen geven inzicht in de financiële positie en de ontwikkeling daarvan in de komende jaren. Solvabiliteit (ramingen) De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is om aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. De ratio wordt berekend door het eigen vermogen (algemene reserve, bestemmingsreserves en het resultaat) af te zetten tegen het balanstotaal. Het kengetal laat zien welk deel van de bezittingen schuldenvrij is Raming Raming Raming Raming Financiële kengetallen 2027 2028 2029 2030 Solvabiliteitsratio
32%
33%
34%
32%
Een solvabiliteit tussen 20% en 50% wordt volgens de signaleringswaarden als financieel gezond beschouwd. Recreatieschap Twente bevindt zich daarmee binnen een veilige marge. Netto schuldquote (ramingen) De netto schuldquote geeft inzicht in de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Dit kengetal laat zien in welke mate rentelasten en aflossingen drukken op de exploitatie. Een lagere schuldquote is gunstiger. Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan over terugbetaling, wordt het kengetal zowel inclusief als exclusief doorgeleende gelden berekend. Voor Recreatieschap Twente is dit onderscheid niet relevant, omdat er geen sprake is van doorgeleende middelen. Raming Raming Raming Raming Financiële kengetallen 2027 2028 2029 2030 49%
Netto schuldquote
41%
38%
40%
De schuldquote valt ruim binnen de minst risicovolle categorie (< 90%). Dit betekent dat de schuldenlast goed beheersbaar is en geen zware druk legt op de exploitatie. Netto schuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld Omdat Recreatieschap Twente geen gelden heeft uitgeleend, is de gecorrigeerde netto schuldquote gelijk aan de ongecorrigeerde variant. Structurele exploitatieruimte (ramingen) De structurele exploitatieruimte geeft inzicht in de mate waarin structurele lasten kunnen worden gedekt door structurele baten. Dit kengetal helpt te beoordelen of er ruimte is om structurele lastenstijgingen op te vangen of dat aanvullende maatregelen nodig zijn. Raming Raming Raming Raming Financiële kengetallen 2027 2028 2029 2030 Structurele exploitatieruimte