Programmajournaal 2024 Dinkelland.pdf

In 2024 hebben we tot nu toe €3.000 aan voorbereidingskosten gemaakt. We verwachten dit jaar nog circa €27.000 aan voorbereidingskosten uit te geven. Voor de jaarschijf 2024 stellen we voor €170.000 terug te storten in de “Reserve College akkoord 2022–2026”. Die gelden zijn bestemd voor de uitvoering van het project. Integraal veiligheidsbeleid In de begroting 2024 is een bedrag van €25.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”. Voor de jaarschijf 2024 is €25.000 beschikbaar gesteld.

56

In 2024 zijn de eerste kosten gemaakt voor het Integraal veiligheidsplan. Samenwerking grensregio Dinkelland In de begroting 2024 is een bedrag van €200.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”. Voor de jaarschijf 2024 is €200.000 beschikbaar gesteld.

De uitgaven en de te verwachten uitgaven in 2024 procesbegeleider/projectleider "Samenwerken in de grensregio"

betreffen

de

inzet

van

de

Voor de jaarschijf 2024 stellen we voor €130.000 terug te storten in de “Reserve College akkoord 2022– 2026”. Natura Docet In de raad van juli 2024 zijn uit de "Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen" eenmalige bijdrages beschikbaar gesteld voor: •

investering in de museale inrichting € 265.000

•

duurzaamheidsinvesteringen € 270.000

57

Versnellingsagenda Volkshuisvesting en Economie In de begroting 2024 is een bedrag van €325.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022–2026”. Voor de jaarschijf 2024 is €325.000 beschikbaar gesteld.

Uitgaven 2024: Advies realisatie flexwonen

€ 20.000

Doorrekening grondexploitatie

€ 6.000

Overdrachtsdossier Volkshuisvesting

€ 20.000

Strategie gebiedsontwikkeling richting kaders en planselectie Denekamp Oost

€ 5.000

Realisatie 150 goedkope woningen, opstellen volkshuisvestingsprogramma, uitwerking aanbesteding woningbouw

€ 43.000

We verwachten in 2024 nog uitgaven voor de “strategie gebiedsontwikkelingsrichting kaders en planselectie Denekamp Oost”, en het “Overdrachtsdossier Volkshuisvesting”. Voor de jaarschijf 2024 stellen we voor €175.000 terug te storten in de “Reserve College akkoord 2022– 2026”. Voorbereidingskrediet Basisschool De Zevenster Voor het bouwplan ten behoeve van de nieuwbouw van basisschool De Zevenster te Denekamp is een voorbereidingskrediet van €454.200 benodigd. Dit krediet kan worden gedekt uit de “Reserve onderwijshuisvesting Denekamp”.

58

In 2024 hebben we een voorbereidingskrediet van €95.000 verstrekt aan het schoolbestuur. Voor de jaarschijf 2024 stellen we voor het voorbereidingskrediet met €359.000 af te ramen. In de jaarrekening 2024 gaat het restant van deze investering over naar 2025. Voorbereidingskrediet gymzaal “De Kerkeresch” Voor het bouwplan ten behoeve van de nieuwbouw van gymzaal “De Kerkeresch” te Denekamp is een voorbereidingskrediet van €137.600 benodigd. Dit krediet kan worden gedekt uit de “Reserve onderwijshuisvesting Denekamp”.

In 2024 hebben we een voorbereidingskrediet van €34.000 verstrekt aan het schoolbestuur. Voor de jaarschijf 2024 stellen we voor het voorbereidingskrediet met €104.000 af te ramen. In de jaarrekening 2024 gaat het restant van deze investering over naar 2025.

59

Programma Gemeente en de samenleving Inleiding We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen. We nodigen inwoners vooral uit om mee te doen. Vanuit het uitgangspunt van een participatieve lokale democratie zetten we in op passende en vernieuwende manieren van samenwerking en besluitvorming. Daarbij past een proactieve gemeentelijke informatievoorziening naar onze inwoners.

Actielijn 1 Gemeente en inwoners staan dicht bij elkaar en werken samen Mijn Dinkelland 2030! Het proces MijnDinkelland2030 bouwen we de komende jaren verder uit. Een aantal jaren geleden is het proces MijnDinkelland2030! gestart. Inwoners in alle kernen denken na over de toekomst van hun dorp en samen met hen maken we keuzes. De gesprekken verlopen veelal via de kernraden. Buurtmannen- en buurtvrouwen vervullen een belangrijke rol in als verbindende schakel tussen kern en gemeente. Mooie initiatieven komen tot bloei. Een overzicht van de ontwikkelingen en projecten per kern is terug te vinden in de begrotingsapp: MijnDinkelland2030! Komende jaren (ook in 2023) verwachten we dat meer initiatieven kunnen worden omgezet in concrete ideeën of projecten en inspanningen. Onze buurtmannen en -vrouwen spelen een belangrijke rol als verbindende schakel tussen gemeente en de kernen. Ook de introductie van de kernondersteuner - zoals omschreven in het programma “Iedereen Gezond” geeft een extra impuls aan onze ambities op dit terrein. Participatiebeleid In de gemeente Dinkelland werken we samenlevingsgericht. Werken voor en met de samenleving staat al heel wat jaren hoog op de agenda van onze gemeente. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden.

Participatie is niet meer weg te denken in onze manier van werken. Ook landelijk is er steeds meer aandacht voor participatie. Er is een wetsvoorstel in de maak: ‘Versterking participatie op decentraal niveau’. Deze wet heeft als doel dat voor zowel de inwoners als voor gemeenten duidelijk is binnen welke kaders inwoners in het beleidsproces participeren en op welke wijze zij in een verschillende fase van het beleidsproces betrokken worden. In een participatieverordening maakt elke gemeenteraad deze zaken expliciet voor zijn gemeente. Het voorstel verplicht tot een uitbreiding/verbreding van de in de Gemeentewet (artikel 150) voorgeschreven inspraakverordening naar een participatieverordening. Het belang van participatie wordt groter door maatschappelijke ontwikkelingen waarbij het vertrouwen in de overheid onder druk staat maar krijgt ook meer kaders via de Omgevingswet. Verder zijn er uitdagingen vanuit duurzaamheid (Regionale Energie Strategie (RES)) en het Sociaal Domein waarin de aan de gemeente gedelegeerde taken in omvang en impact groeien

Ons doel In de gemeente Dinkelland werken we samenlevingsgericht. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden. We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen.

Hoe leveren we een bijdrage aan gemeente en inwoners staan dicht bij elkaar en werken samen •

MijnDinkelland 2030!. Vanuit het proces MijnDinkelland2030! Zetten we meer in op participatie vanuit de kernen zelf en we stimuleren onze inwoners om mee te denken. We bieden ondersteuning om processen en projecten op gang te helpen of verder te brengen.

60

We bezoeken al onze kernen als college en zijn vanuit de functie van “kernwethouder” zichtbaar en aanspreekbaar. •

Opstellen en uitvoeren participatiebeleid. Gemeenten hebben in principe vrijheid om te beslissen op welke wijze zij inwoners bij de verschillende beleidsfasen betrekken en hoe ze hun visie op participatie vertalen in de participatieverordening. Het is dan ook eerst van belang dat we als gemeenten bepalen hoe we participatie verder vorm willen geven. Daarvoor is participatiebeleid opgesteld en een participatieverordening. Vanuit het participatiebeleid is de optie van uitdaagrecht mogelijk, maar blijft het maatwerk. Het biedt mogelijkheden voor inwoners om gemeentelijke taken over te nemen wanneer zij van mening zijn het zelf slimmer, beter, goedkoper of anders te doen.

•

Samenlevingsgericht werken - organisatieontwikkeling. Zorgvuldige communicatie, en meer contact met onze inwoners en partners om samenlevingsgericht te kunnen werken, vraagt naast tijd van ambtenaren, ook vaardigheden. Daarin willen we investeren. We investeren in structurele ambtelijke capaciteit om het samenlevingsgericht werken te borgen en van nieuwe impulsen te voorzien.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Evaluatie MijnDinkelland2030! In het tweede kwartaal van 2024 is een evaluatie uitgevoerd over het proces en de werkwijze MijnDinkelland2030! Er zijn gesprekken gevoerd door de kernwethouders met de kernraden. Ook zijn het college, raadsleden en de buur(t)mannen en -vrouwen bevraagd over hun ervaringen. In een terugkoppelingsbijeenkomst met deze betrokkenen zijn de resultaten gedeeld en onderling ervaringen en tips uitgewisseld. Uit deze evaluatie blijkt dat de aanpak wordt gewaardeerd en zijn aanbevelingen gekomen om de werkwijze verder te verbeteren. Tevens is geconcludeerd dat kernraden meer gefaciliteerd wensen te worden bij subsidieaanvragen en op communicatief vlak. De aanbevelingen die zijn gedaan om de werkwijze verder te verbeteren zullen verder worden vormgegeven en uitgevoerd. Samenlevingsgericht werken In de eerste helft van 2024 hebben we gewerkt aan het doel dat Samenlevingsgericht werken nog steviger wordt ingebed in het werk van alledag. Samenlevingsgericht werken vraagt naast tijd van alle medewerkers, ook vaardigheden. Bijvoorbeeld ten aanzien van democratische vernieuwing, participatie, communicatie en polarisatie. We hebben gewerkt aan deze doelen door: •

Mediation, klachten en conflicten: In 2024 is gestart met het terugbrengen van de behandeling van klachten naar de lijn. In oktober worden van drie afdelingen een aantal medewerkers getraind om klachtbehandeling zelf uit te voeren. Hierbij staan we uitgebreid stil bij de samenlevingsgerichte manier van werken. Het uiteindelijke doel is klachten te voorkomen.

•

Ondersteuning buur(t)mannen en -vrouwen: De werkwijze met buur(t)mannen en -vrouwen wordt voortgezet en verder verstevigd. In afstemming met de buur(t)mannen en -vrouwen hebben we meer ingezet op het leren van elkaar over de rol en plek die een buur(t)man en -vrouw inneemt binnen de organisatie en in de kernen. Dit doen we in een tweewekelijks werkoverleg voor alle buur(t)mannen en -vrouwen onder begeleiding van de procesbegeleiders MijnDorp2030/MijnDinkelland2040.

•

Teamgerichte aanpak/organisatieontwikkeling: In de eerste helft van 2024 rondde de afdeling Openbare Ruimte de routekaart voor nieuwe projecten af. Hierin is de samenlevingsgericht werken een onderdeel. Daarnaast startte twee afdelingen (Fysieke leefomgeving en Publieke dienstverlening) met een nulmeting samenlevingsgericht werken. Op basis van de uitkomsten wordt gekeken op welke onderdelen de komende periode wordt ingezet. Hierbij ondersteunt het team samenlevingsgericht werken de afdeling of het team.

61

Actielijn 2 Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht Met Noaberkracht hebben we een sterke en krachtige organisatie staan. We zien het als onze verantwoordelijkheid om de kracht en sterkte van Noaberkracht ook voor de toekomst te verzekeren. Dat betekent ook dat we vernieuwend en creatief opereren op een veranderende arbeidsmarkt. Maatschappelijke opgaven worden groter en complexer. Ze vragen door de tijd heen om andere antwoorden, aanpakken en resultaten. Wij willen dan ook dat Noaberkracht voor onze inwoners de komende jaren op elk moment een “state-of-the-art” -dienstverlening biedt. Daarmee is onze ambitie om de inwoners van Dinkelland nu en in de toekomst passende antwoorden te (blijven) geven op bestaande en nieuwe maatschappelijke vraagstukken.

Ons doel Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht.

Hoe leveren we een bijdrage aan een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht •

We zetten in op het samen met de gemeente Tubbergen versterken van de ambtelijk (strategische) capaciteit van Noaberkracht.

•

We zetten in op het samen met de gemeente Tubbergen doorontwikkelen van de Noaberkrachtorganisatie, langs verschillende actielijnen .

•

We participeren actief in het verkennende onderzoek naar de ambtelijke samenwerking tussen Noaberkracht en Oldenzaal en sturen op concrete uitkomsten.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Organisatieontwikkeling Gemeenten en daarmee Noaberkracht worden geconfronteerd met maatschappelijke ontwikkelingen die de ambtelijke organisatie beïnvloeden. We zien dat de opgaven waar Nederland zich voor geplaatst ziet betekenis hebben voor de lokale dynamiek. Taken worden meer en meer decentraal belegd, budgetten zijn krap, maatschappelijke opgaven zijn groot en de thema's veranderen snel. Dit vraagt om flexibiliteit, wendbaarheid en (her)prioriteren in goed samenspel tussen samenleving, politiek, bestuur en ambtenaren. In een veranderende maatschappelijke context staat Noaberkracht voor de uitdaging om haar rol als wendbare en betekenisvolle organisatie in de samenleving verder te versterken. Als één ambtelijke organisatie voor de gemeenten Dinkelland en Tubbergen, is het noodzakelijk om flexibel in te spelen op diverse bestuursstijlen, voorkeuren en prioriteiten binnen beide gemeenten. Daarnaast vraagt de toenemende behoefte en betrokkenheid vanuit de samenleving om continue aanpassing van capaciteit, competenties en werkprocessen. Noaberkracht zorgt er daarmee als organisatie voor dat de medewerkers zo goed mogelijk hun werk kunnen doen, waar en wanneer zij nodig zijn.

We werken hierbij langs een viertal ambitielijnen: - Ambitielijn 1 Samenlevingsgericht werken - Ambitielijn 2 Ambtenaar van de toekomst - Ambitielijn 3 Van organisatie naar organiseren - Ambitielijn 4 Meerschalig denken en doen. Vervolg verkenning samenwerking De verkenning naar de samenwerking met Oldenzaal heeft uitgewezen dat ambtelijke samenwerking kansen biedt. Er wordt een gemeenschappelijke urgentie ervaren op de huidige en toekomstige maatschappelijke opgaven. Daarom wordt gekozen voor een opgavegerichte samenwerking, waarbij het belang van Noordoost Twente (NOT) als eenheid wordt benadrukt.

62

De gemeenten Oldenzaal, Dinkelland en Tubbergen kiezen ervoor om voor de lokaal uit te voeren opgaven te investeren in de doorontwikkeling en toekomstbestendigheid van de eigen ambtelijke organisatie. Parallel hieraan wordt onderzocht of, en hoe, er een toekomstbestendige informatievoorziening bewerkstelligd kan worden gezamenlijk. Inmiddels is medio 2024 gezamenlijk met Oldenzaal een bezoek gebracht aan de gemeente Hengelo om ervaringen op te halen met vraagstukken rondom samenwerking informatietechnologie en samenwerking informatiemanagement.

Actielijn 3 Financieel gezond blijven Financieel gezond blijven betekent dat ons uitgangspunt is dat we begrotingen maken die structureel in evenwicht zijn en ervoor zorgen dat de financiële middelen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: de goede dingen doen voor onze samenleving. We zetten in op de realisatie van ambities maar houden ook balans door voorzieningen en afgesproken reserves te borgen. Daarbij sturen we op een efficiënte en effectieve P&C-cyclus en een transparante en goed controleerbare financiële gemeentelijke huishouding. We willen gegeven de gestegen kosten voor onze burgers het 1e jaar van deze bestuursperiode geen OZB-verhoging. Wel indexeren we de belastingen overeenkomstig de bestendige beleidslijn jaarlijks met 2%. We handhaven voor de komende 4 jaar de korting voor gebruikers van het maatschappelijk vastgoed.

Ons doel Een structureel en materieel sluitende (meerjaren)begroting waarbij we de stijging van de lokale lasten zo beperkt mogelijk willen houden.

Hoe leveren we een bijdrage aan financieel gezond blijven We gaan op een realistische en behoedzame manier om met de beschikbare middelen wat betekent dat:: •

We structurele uitgaven dekken met structurele inkomsten.

•

We (mogelijke) verliezen en tegenvallers signaleren en verwerken in onze (meerjaren)begroting zodra deze zich aandienen en dat we winsten en meevallers pas verwerken als deze daadwerkelijke zijn gerealiseerd.

•

We indexeren de OZB tarieven zodat er jaarlijks een meeropbrengst van 2% ontstaat.

•

Voor de tarieven op het gebied van afval en riool gaan we uit van 100% kostendekkendheid.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Het uitgangspunt om structurele uitgaven te deken met structurele inkomsten blijven we hanteren. Wel merken we op dat dat gezien lagere rijksbijdrage vanuit Den Haag een steeds grotere uitdaging wordt. We hebben medio 2024, in de perspectiefnota 2025, aangegeven dat we aan de slag gaan met mogelijke zoekrichtingen om de structurele uitgaven in bals te houden met de structurele inkomsten. Voor wat betreft de lokale lasten(druk) blijven we voor de tarieven op het gebied van afval en riool uitgaan van 100% kostendekkendheid. Dit hebben we ook voor het jaar 2024 gehanteerd. De OZB tarieven zijn conform onze beleidslijn in 2024 zodanig geindexeerd dat er een meeropbrengst van 2% ontstaat. Om de stijging van de lokale lastendruk in 2024 voor onze inwoners wat te beperken hebben we in 2024 besloten tot een korting op de gemeentelijke lasten(druk) van € 26.

63

Financiën Gemeente en de samenleving Actielijn Gemeente en inwoners staan dichtbij elkaar en werken samen

2024

2025

2026

2027

Proces MijnDinkelland2030!

50.000

50.000

50.000

50.000

In de begroting 2023 is een bedrag van €200.000 beschikbaar gesteld en gestort in de “Reserve College akkoord 2022 – 2026”. Voor de jaarschijf 2024 is €50.000 beschikbaar gesteld.

64

Basisbegroting Programma Bestuur & middelen Portefeuillehouders John Joosten & Richard de Way

Algemeen Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders. In de gemeenteraad zitten 21 inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: Lokaal Dinkelland acht zetels, CDA zeven zetels, VVD drie zetels, Progressief Dinkelland (PvdA en Groen Links) twee zetels en Burgerbelangen Dinkelland één zetel. Het college van Burgemeester en Wethouders wordt naast de burgemeester gevormd door drie wethouders. Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Dinkelland doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen. De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Tubbergen. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt.

In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost Twente en met de gemeente Tubbergen voortzetten.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Hoofdlijnenakkoord nieuw kabinet De VNG heeft een analyse van het hoofdlijnenakkoord gemaakt en concludeert over de financiën: Zonder balans tussen taken en middelen kunnen gemeenten hun werk niet doen. Het hoofdlijnenakkoord houdt de miljardenkorting op gemeenten vanaf 2026 in stand. In de gesprekken met het nieuwe kabinet over de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord staat dus op alle beleidsterreinen de vraag centraal wat er binnen het beschikbare budget gedaan kan worden. Helder is dat er vanaf 2026 te weinig geld is om de bestaande taken goed uit te voeren. Om taken en middelen in balans te krijgen moet er geld bij of moeten er taken af. De voornemens van het kabinet op het terrein van gemeentefinanciën zijn kort samengevat: •

Voortbouwen op het bestaande budgettaire kader uit de Voorjaarsnota, dus geen correctie op het lager vaststellen van het gemeentefonds vanaf 2026

•

Afschaffen van alle specifieke uitkeringen vanaf 2026 (met uitzondering van de BUIG) en de middelen na aftrek van 10% efficiencykorting aan het gemeentefonds toevoegen

•

Twee nieuwe belastingen introduceren waarvan de opbrengsten (uitsluitend) ten goede komen aan woningbouw en infra in betreffende gemeente: een planbatenheffing en een (onbebouwde) grondheffing.

•

Afspraken maken met gemeenten om de woonlasten (OZB) te maximeren

•

De extra bezuiniging op de Jeugdzorg van € 511 miljoen vervalt

65

•

Er komen extra middelen voor woningbouw en infrastructuur

Prijsindexatie / Inflatie We houden in de (meerjaren)begroting rekening met een jaarlijkse stijging van de lonen de prijzen. Dit doen we door stelposten op te nemen in afwachting van de werkelijke stijgingen van zowel de lonen als de prijzen. Gezien de omvang van de stijging van de lonen en de prijzen is en blijft het afwachten of gemeenten hiervoor in voldoende mate worden gecompenseerd. Ontwikkeling Rente In juni 2024 heeft de Europese Centrale Bank de depositorente voor het eerst in 5 jaar verlaagd naar 3,75%. De depositorente is de rente die banken krijgen als ze hun geld bij de Europese centrale bank stallen, Deze aanpassing werk door naar bijvoorbeeld de hypotheekrente en de spaarrente maar ook naar de rente die wij als gemeente betalen over onze financieringsbehoefte (kort geld en af te sluiten lange leningen). Vandaar dat wij met ingang van het jaar 2023 werken met een interne rekenrente (de zogenaamde omslag rente) van 3%. Rechtmatigheidsverantwoording Het eerste jaar van de rechtmatigheidsverantwoording zit erop. Onduidelijkheid vanuit de Rijksoverheid en het niet aanpassen van wet- en regelgeving hebben geleid tot vertraging van de afwikkeling van de jaarrekening 2023. Op dit moment is deze wet- en regelgeving, het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), nog steeds niet aangepast.

Onze verwachting is dat dit wederom het proces van de jaarrekening 2024 gaat beïnvloeden. De raad heeft besloten om voor het eerste jaar van deze rechtmatigheidsverantwoording de grens vast te stellen op 3%. Dit is het maximale percentage. Voor 2024 dient de raad dit percentage nog vast te stellen. (krapte op de) Arbeidsmarkt Daarnaast merken we momenteel dat niet altijd alle projecten tijdig volgens planning kunnen worden uitgevoerd vanwege de krapte op de arbeidsmarkt, en worden we geconfronteerd met soms extreme lange levertijden van materialen e.d. Ook dit speelt door onze hele begroting heen variërend van het invullen van vacatures en het inhuren van personeel tot aan de lange levertijden van materialen e.d.

Programma Dienstverlening & burgerzaken Portefeuillehouder John Joosten

Algemeen We streven in onze dienstverlening naar een gemeente die niet afwacht, maar proactief naar de inwoner toe gaat. Een gemeente die in haar dienstverlening meedenkt met de inwoner en helder is in verwachtingen over en weer, tussen gemeente en inwoners. Dit betekent beleid zonder strikte regels maar met ruimte voor maatwerk. Niet meer werken met beperkte openingstijden, maar op afspraak werken op een locatie en tijdstip wenselijk voor de inwoner. We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk producten en diensten digitaal afgenomen kunnen worden. Natuurlijk kunnen inwoners en bedrijven ook telefonisch contact opnemen door te bellen naar het telefoonteam. Naast de dienstverlening zorgen we ook voor een correcte verwerking van de persoonsgegevens van onze inwoners in de basisregistratie personen, de uitgifte van identiteitskaarten, rijbewijzen en paspoorten en de kadastrale informatie.

66

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Verkiezingen Op donderdag 6 juni 2024 hebben de verkiezingen voor het Europees Parlement plaatsgevonden. Reisdocumenten Vanaf 2024 zal er een piek zijn in de paspoortaanvragen. Dit jaar kunnen wij zo'n 2000 aanvragen extra verwachten boven de reguliere aanvragen van 1200. Tot op heden verloopt de paspoortpiek gestroomlijnd. Rijbewijzen Het proces "Rijbewijs online aanvragen" wordt opnieuw onder de aandacht gebracht zodat dit nog meer bekendheid krijgt. In 2024 moeten ruim 2000 inwoners hun rijbewijs vernieuwen. Daarnaast verwachten wij inwoners die voor de eerste keer hun rijbewijs aanvragen en er zijn nog inwoners die hun rijbewijs zijn verloren. In Dinkelland zijn er tot op heden 246 online aanvragen rijbewijzen geweest.

Programma Veiligheid Portefeuillehouder Burgemeester John Joosten

Algemeen Veilig leven is een groot goed in onze samenleving. De gemeente heeft op dit onderwerp een belangrijke wettelijke taak. Daar geven we uitvoering aan. Wij zien veiligheid als een gezamenlijke verantwoordelijkheid en maken met allerlei betrokkenen in onze samenleving afspraken over hoe we de veiligheid in onze samenleving kunnen versterken. Daarbij werken we vanuit vertrouwen. Als dat vertrouwen wordt geschaad, dan treden we op. Veiligheid is vaak het resultaat van samenwerking en van bewust handelen op basis van eigen verantwoordelijkheid. We werken dan ook aan samenwerking tussen onder meer politie, brandweer, Openbaar Ministerie, woningcorporaties en hulpverleners. We willen een veilig en leefbare woonomgeving. Daarvoor dringen we de criminaliteit (ondermijning) terug en vergroten we het veiligheidsgevoel van onze inwoners. We hebben een adequate wijze van uitvoering van toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving waarbij we het perspectief van meerdere kanten bekijken. We willen oplossingsgericht denken en meebewegen bij (politieke) ontwikkelingen. Vanuit de rol van toezichthouder en handhaver geven wij vrijheid waar het kan en zijn we strikt waar het moet. Om zo samen met burgers en bedrijven tot een veilige en leefbare woon- en werkomgeving te komen.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Weerbare gemeente Gemeenten zijn niet meer weg te denken in de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Een belangrijke voorwaarde in de aanpak van ondermijning is dat gemeenten weerbaar zijn tegen negatieve invloeden van buitenaf. Hierbij is van belang dat de interne organisatie op orde is en hun instrumenten waar mogelijk kunnen inzetten tegen vormen van ondermijning. Om inzicht te krijgen in de weerbaarheid van een gemeente heeft het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Oost-Nederland (RIEC O-N) weerbaarheidsscans uitgevoerd bij alle gemeenten in Twente. De gemeente Dinkelland was een van de deelnemers. Op basis van de weerbaarheidsscans zijn regionaal een aantal aanbevelingen gedaan om de aanpak van ondermijning te versterken en gemeenten te ondersteunen om de basis op orde te hebben en geen voedingsbodem te bieden aan criminele ondermijnende activiteiten.

67

De aanbevelingen hebben in 2024 een vervolg gekregen door het organiseren van trainingen en bijeenkomsten voor medewerkers om het (her-)kennen van signalen van ondermijning te vergroten. Ook is het interne Meldpunt Niet Pluis nadrukkelijker onder de aandacht gebracht en is binnen de directie van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen een aanspreekpunt ondermijning aangewezen. Verder is de gemeente vertegenwoordigd in een regionaal Project Weerbare Overheid en Maatschappij, onderdeel van het regionale programma Weerbaar Twente. Dit project bestaat uit een aantal deelprojecten, waarin instrumenten en handreikingen worden ontwikkeld in de lokale aanpak van ondermijning. Eén van de instrumenten die het komende jaar wordt opgeleverd is een e-learning voor nieuwe medewerkers die bijdraagt aan de blijvende bewustwording van ondermijning. Ook wordt onderzoek gedaan naar en een advies uitgebracht over informatie- en registratiesystemen voor het vastleggen en delen van signalen van ondermijning. Project Buitengebied De gemeente Dinkelland scoort hoog op de landelijke veiligheidsmonitor. Maar toch hebben diverse partners aangegeven dat de veiligheid in het buitengebied onder druk staat. Ook is er gekeken naar de veiligheidsbeleving van inwoners aan de hand van een onderzoek in 2021.

Op basis van dit onderzoek denken inwoners dat ondermijning in het buitengebied aanwezig is en structureel van aard is. Daarom hebben wij ook in 2024 integraal samengewerkt met onze partners om een bijdrage te leveren aan (blijvende) veiligheid in het buitengebied. Integraal Veiligheidsplan 2024-2026 De afgelopen maanden is gewerkt aan het opstellen van een Integraal Veiligheidsplan voor de periode 2024-2026. Dit plan is nagenoeg gereed en zal in het najaar ter vaststelling worden aangeboden aan de gemeenteraad.

Programma Openbare ruimte & mobiliteit Portefeuillehouder Benno Brand

Algemeen Een fijne woon- en leefomgeving met veilige wegen, ruimte om te spelen en te sporten in de buitenlucht, een plek om elkaar te ontmoeten in de kernen of rust vinden in de natuur van ons mooie buitengebied. Een duurzame inrichting van de leefomgeving waar groen en bloemen de ruimte krijgen en water gemanaged wordt. Dat is allemaal Openbare Ruimte! De gemeente draagt zorg voor het onderhoud en beheer van de openbare ruimte op onderdelen zoals water & riool, wegen & verlichting, groen & spelen en verkeer. Het dagelijks onderhoud, het beheer, planmatig onderhoud en ook herinrichting en reconstructies worden gepland en uitgevoerd aan de hand van beleids- en onderhoudsplannen. In deze beleids- en onderhoudsplannen integreren we thema’s als leefbaarheid, klimaatadaptatie en biodiversiteit bij het duurzaam inrichten en beheren van deze openbare ruimte. Het dagelijks groenonderhoud wordt mede met grote inzet en betrokkenheid uitgevoerd door medewerkers afstand tot de arbeidsmarkt. Belangrijk uitgangspunt in het werk in de Openbare Ruimte is de samenwerking met onze inwoners. Ze kijken en denken mee met plannen of ze komen zelf naar ons met goede ideeën. We kijken dan graag wat mogelijk is. De gemeente werkt dus voor én met de samenleving.

68

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Kunstwerken In navolging van de uitgevoerde inspecties en de begin 2024 geleverde nadere onderzoeken is het onderhoudsbestek voor de jaren 2024/2025 opgesteld. Dit bestek wordt in september aanbesteed, waarna uitvoering eind 2024 en heel 2025 plaats kan vinden. Naast het onderhoudsbestek zijn we bezig met een beleidsplan kunstwerken. Hierin leggen we vast hoe we het onderhoud van de kunstwerken planmatiger kunnen uitvoeren en welke beleidsuitgangspunten daarbij van belang zijn. Een financieel meerjarenperspectief zal daar onderdeel van uitmaken. Wij verwachten dit beleidsplan eind 2024 met u te kunnen bespreken. Toekomstbestendigheid huisvesting buitendienst Met de vaststelling van het huisvestingsplan voor de buitendienst is de toekomstbestendigheid van huisvesting voor de buitendienst geborgd. Met de uitbreiding van de gemeentewerf in Ootmarsum en het plaatsen van een overkapping op de gemeentewerf in Tubbergen zorgen we voor een veilige werkomgeving en verduurzaming van gebouwen en materieel. De planning is twee aanbestedingen te doen in september 2024. Een voor de bouw van het pand in Ootmarsum en een voor de bouw van een overkapping in Tubbergen. We hopen eind 2024 te beginnen met de uitvoering. Project Veldkamp-Borchert in Denekamp Het project Veldkamp-Borchert te Denekamp is in de voorbereiding.

Er is een ontwerp gemaakt voor de beoogde nieuwe waterstructuur. Voor de afvoer van het overtollige water vanuit Veldkamp-Borchert willen we een zogenaamde blauwe ader aanleggen langs de Churchillstraat. Op deze blauwe ader kan het afgekoppelde oppervlak van nog meerdere wijken uit Denekamp worden aangesloten. Voor de aanleg van deze blauwe ader is in het nieuwe WRP 2025-2030 een (extra) investering opgenomen van € 1.500.000. In juli 2024 is door het college het besluit genomen om geen warmtenet in de wijk aan te leggen. We hoeven nu niet meer te wachten op het warmtenet en het project is in juni weer opgestart. Op 19 september is er een info-bijeenkomst voor de bewoners, dat is ook de start van het participatietraject. Water- en rioleringsprogramma Dinkelland 2025-2030 Het nieuwe Water- en Rioleringsprogramma Dinkelland 2025-2030 (WRP) is in concept gereed en ligt sinds eind juli 2024 ter inzage. In dit WRP staat aangegeven hoe de gemeente Dinkelland omgaat met de afvoer van afvalwater, hoe we zorgen voor de afvoer van regenwater, en welke maatregelen we nemen voor klimaatadaptatie en het voorkomen van wateroverlast. Ook beschrijven we onze aanpak en de specifieke maatregelen die we de komende jaren uitvoeren. We geven ook inzicht in de kosten, die worden gedekt door de rioolheffing. Het WRP wordt naar verwachting op 22 oktober 2024 in de gemeenteraad behandeld.

Hevige regenval in juli 2024 Op vrijdag 12 juli en zondag 21 juli hebben hevige regenbuien onze gemeente getroffen, met neerslag tot 70 mm in enkele uren. Dit veroorzaakte tijdelijke wateroverlast in verschillende straten. Vooral in Denekamp waren er problemen. De meeste locaties zijn bekend vanuit de uitgevoerde stresstesten en voor enkele staan ook maatregelen gepland in ons uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Dinkelland. Ons rioolstelsel kan tot 20 mm per uur verwerken. Bij 70 mm in 2 uur komt er meer water naar beneden dan ons systeem aankan, wat leidde tot water op straat en soms ook in de tuinen. Zware buien komen door klimaatverandering steeds vaker voor. Openbare drinkwatertappunten Het drinkwatertappunt in Ootmarsum is verplaatst naar een locatie nabij de markt. Het oude drinkwatertappunt is verwijderd. In de gemeente hebben we nu openbare drinkwatertappunten in de kernen Denekamp, Ootmarsum, Weerselo en Rossum.

69

Voor Deurningen zijn we in gesprek met de Dorpsraad over een locatie van een drinkwatertappunt. Met de overige kernen is nog geen afstemming geweest. Thijplein Rossum Het Thijplein Rossum is op initiatief van de dorpsraad Rossum samen met de gemeente opnieuw ingericht. De werkgroep die bestond uit bewoners uit het dorp Rossum heeft samen met de aannemer en de gemeente een breed gedragen plan gemaakt voor een nieuw dorpsplein. De uitvoering is met verschillende subsidies en een bijdrage vanuit de gemeente in een bouwteam tot alle tevredenheid uitgevoerd. Fietspad Bornsestraat Dit voorjaar heeft de raad financiële middelen beschikbaar gesteld om onderzoek te doen naar een definitief tracé (engineering) voor de ontbrekende delen van een fietspad langs de Bornsestraat. Het werk is in de fase van aanbesteding. In Oktober gunnen we het werk om in maart 2025 dit onderzoek af te ronden. In het voorjaar van 2025 zal er, via een separaat Raadsvoorstel, gevraagd worden om krediet beschikbaar te stellen voor en opdracht te geven voor het aankopen van gronden en uitvoeren van de werkzaamheden tot aanleg van een fietspad die uiteindelijk vanaf Borne via Saasveld aansluit bij de rotonde N343 in Weerselo. Kwaliteitsplan Openbaar Groen Het uitvoeringsplan van het KOG loopt van 2021 tot en met 2024 en bevindt zich nu dus in de laatste fase.

Van de 125 geplande projecten zijn op het moment van schrijven (aug. 2024) 91 afgerond. 5 projecten staan nog voor dit jaar gepland, en 29 projecten na de officiële uitvoeringsperiode, dus voor 2025-2026. Dit zijn voor het merendeel rioolrenovaties waar groen op aansluit. Het budget voor deze nog uit te voeren projecten blijft gereserveerd. Het restant wordt ingezet voor verdere verbetering van de kwaliteit van het Openbaar groen. Hiervoor is een plan opgesteld. Uitvoering 2025-2026.

Programma Economie Portefeuillehouder Benno Brand

Algemeen Aan de hand van de speerpunten detailhandel (vitale winkelgebieden in kernen), bedrijventerreinen en dienstverlening creëren wij een zo optimaal mogelijk ondernemersklimaat. Wij willen daarbij ruimte blijven bieden voor (bijzondere) initiatieven van ondernemers, zodat optimaal en adequaat kan worden ingespeeld op sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen en economische trends. De bedrijfsconsulent (ondersteund door een ondernemersserviceteam) vormt hierbij als eerste aanspreekpunt voor ondernemers de schakel tussen de gemeente en het bedrijfsleven en probeert de ondernemers zoveel mogelijk te faciliteren. Daarnaast wordt er actief ingezet op de (her)ontwikkeling, realisatie en uitgifte van bedrijfskavels en bedrijfsruimte, de uitvoering van de detailhandelsagenda/retaildeal en regionale samenwerking (met name in de vorm van regionale acquisitie).

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Bedrijvigheid en buitengebied Als een bedrijf in het buitengebied een ontwikkeling wenst die niet passend is in de omgeving kan de gemeente daar in specifieke gevallen aan meewerken. Een van de voorwaarden is het voldoen aan een KGO-verplichting (Kwaliteitsimpuls groene omgeving). Het bedrijf is dan verplicht te investeren in natuur, landschap, cultuur, recreatie of maatschappelijke voorziening.

70

Indien er geen concrete plannen voor een KGO-investering zijn kan gekozen worden voor het storten van de financiële verplichting in het KGO-fonds. Vanuit het fonds kunnen wij, als beheerder van het fonds, eenmalige subsidies verstrekken t.b.v. KGO-waardige projecten. De aanvragen voor KGO-subsidies worden beoordeeld o.b.v. de gemeentelijke beleidskaders den geldende subsidieregels. Bedrijveninvesteringszone (BIZ) In het centrum van Ootmarsum geldt een BIZ (Bedrijveninvesteringszone) voor de periode 2022-2026. De gemeente int jaarlijks een bedrag bij de BIZ-plichtigen. Dit bedrag wordt vervolgens als subsidie uitgekeerd aan de Stichting BIZ Ootmarsum. De BIZ-plichtigen bepalen gezamenlijk de bestedingen van de BIZ-gelden, zolang het maar voldoet aan de Wet BIZ. De financiële middelen worden besteed t.b.v. het bevorderen van de leefbaarheid, veiligheid, ruimtelijke kwaliteit en/of economische ontwikkeling van het centrum Ootmarsum. Bedrijventerreinen Wij willen de komende periode blijven voorzien in de vraag naar bedrijfskavels. De kavels op de bestaande bedrijventerreinen zijn grotendeels uitgegeven. Dit betekent dat wij uitbreidingen van de bestaande bedrijventerreinen in de verzorgingskernen willen realiseren/faciliteren.

De overige ontwikkelingen zijn verwoord in de ambities onder het Programma Leefbare Kernen, actielijn 2 "Voldoende ruimte voor economie en maatschappelijk verantwoord ondernemen".

Programma Onderwijs Portefeuillehouder Richard de Way

Algemeen Alle kinderen en jongeren in de gemeente Dinkelland verdienen het om op te groeien in een kansrijke omgeving met kwalitatief goed onderwijs. In de gemeente Dinkelland hebben we 1915 leerlingen in het basisonderwijs en in totaal dertien basisscholen. In iedere kern is een basisschool aanwezig, dit vinden we als gemeente erg belangrijk. Naast deze basisscholen telt onze gemeente één school voor voortgezet onderwijs in het dorp Denekamp. Binnen het programma Onderwijs zoeken we de samenwerking met o.a. schoolbestuurders en kinderopvangaanbieders. We bevorderen de ontwikkelingskansen van kinderen en volwassenen in onze gemeente door te investeren in het bestrijden van onderwijsachterstanden en het aanbieden van voor- en vroegschoolse educatie in samenwerking met plaatselijke kinderdagverblijven, het basisonderwijs en de GGD/JGZ. We hechten veel belang aan een goede verbinding tussen de gemeentelijke jeugdhulp en het onderwijs, waardoor vroegtijdig gesignaleerd wordt en hulp of ondersteuning zo preventief mogelijk kan worden ingezet. Daarnaast willen we het thuiszitten zoveel mogelijk voorkomen, de RMC-functie en Bureau leerplicht spelen hierin een belangrijke rol. Het niveau van absoluut en relatief verzuim ligt in Dinkelland onder het landelijk gemiddelde, evenals het percentage voortijdige schoolverlaters.

Door de inzet van RMC en een adequate uitvoering van de Leerplichtwet, willen we voorkomen dat jeugdigen thuis komen te zitten en/of zonder diploma vroegtijdig het onderwijs verlaten.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan VVE Op 1 juli is er gestart met de VVE monitor. De monitor wordt gebruikt door de GGD om kinderen vanaf 2 jaar met een onderwijsachterstand aan te melden voor extra vroegtijdse voorschoolse educatie VVE bij gespecialiseerde kinderopvangorganisaties.

71

De gemeenten betalen max 16 uur via subsidie aan de kinderopvangorganisaties. Ouders besluiten om het wel of niet te doen. Via de monitor kunnen we gezamenlijk de deelname monitoren en zo ook zien of kinderen toch door ouders niet worden aangemeld voor deze VVE mogelijkheid. De GGD, de gemeenten en de VVE organisaties werken nu gezamenlijk met deze monitor. Tot slot is het ' You Mee onderzoek' gereed gekomen met resultaten waarom ouders hun kinderen niet laten deelnemen aan VVE-mogelijkheden. Pilot Onderwijs-Zorg Op dit moment is de onderzoeksfase van de pilot Onderwijs-Zorg in volle gang. De uitkomst hiervan verwachten we in het vierde kwartaal. Afhankelijk van de uitkomst wordt er al dan niet een vervolg gegeven aan de uitvoeringsfase van deze pilot. Voorbereidingskrediet De Zevenster te Denekamp Het college heeft op grond van artikel 3 van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Dinkelland 2015 een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld om het bouwplan te realiseren t.b.v. de nieuwbouw basisschool De Zevenster te Denekamp en de binnensportvoorziening in plangebied Aveskamp te Denekamp. Het voorbereidingskrediet wordt bekostigd uit de reeds beschikbaar gestelde reserve Onderwijshuisvesting Denekamp.

Programma Sport & accommodaties Portefeuillehouder Richard de Way

Algemeen Het programma Sport en accommodaties gaat over het stimuleren en faciliteren van sport en beweging. We willen sporten en bewegen voor al onze inwoners, van jong tot oud, mogelijk maken en hen motiveren te gaan sporten. Sportvoorzieningen dragen bij aan een gezonde leefstijl en bieden kansen om te participeren in de samenleving. De gemeente Dinkelland is trots op al haar sportende inwoners. Zowel in de breedte als aan de top wordt sport op hoog niveau beoefend in onze gemeente. Jaarlijks organiseren wij als gemeente het sportgala, volgens ons een goed platform om onze sporters uitbundig in het zonnetje te zetten. In de gemeente Dinkelland zijn buurtsportcoaches actief die in dienst zijn bij Noaberkracht en bij derden en bijdragen aan de doelen binnen het programma Sport en accommodaties.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Brede SPUK-regeling De middelen die gemeenten ontvangen vanuit het Rijk ten behoeve van het bevorderen van de gezondheid, sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis zijn gebundeld. Dit omvat ook de middelen voor de buurtsportcoaches en het uitvoeringsbudget voor het lokaal sportakkoord. Op basis van een integraal plan van aanpak wordt de samenhang tussen onderdelen en besteding van de middelen uitgewerkt. Sportaccommodaties Er zijn diverse, voornamelijk externe, ontwikkelingen welke van invloed kunnen zijn op het beheer en de exploitatie van de sportaccommodaties, zoals de stijging van energiekosten en de krapte op de arbeidsmarkt. Het bestuur van Stichting 't Hoge Vonder heeft een verzoek ingediend voor aanvullend krediet ter bekostiging van de vernieuwbouw van de sporthal.

72

Buurtsportcoaches De constructie waarbij buurtsportcoaches in dienst van derden bijdragen aan de doelen binnen het programma Sport en accommodaties staat onder druk. Enerzijds zorgt krapte op de arbeidsmarkt ervoor dat vacatures lastig ingevuld kunnen worden door mensen met de juiste kwalificaties. Anderzijds is de huidige constructie, waarin buurtsportcoaches ook actief zijn als vakleerkracht bewegingsonderwijs op de basisscholen, per 1 januari 2027 niet langer toegestaan met gebruik van de Rijksmiddelen. In de sportnota wordt hier nader op ingegaan. Verkenning sportbedrijf NOT De verkenning naar een gezamenlijk sportbedrijf voor binnensportaccommodaties is uitgevoerd. Samen met Tubbergen, Oldenzaal en Losser is onderzocht welke voordelen dit voor iedere gemeente heeft. Het besluit is genomen om geen gezamenlijk sportbedrijf op te richten. Wel is aangegeven dat daar waar wenselijk en mogelijk, een samenwerking, al dan niet geformaliseerd, vorm te geven.

Programma Cultuur & recreatie Portefeuillehouder Benno Brand

Algemeen Dinkelland is wat cultuur en recreatie betreft een veelzijdige gemeente. Je vindt er eeuwenoude gebruiken, die wij als gemeente ondersteunen, zoals de paasgebruiken in Ootmarsum en Denekamp, maar ook historische wind- en watermolens, musea en diverse natuurgebieden en de rivier de Dinkel stroomt door onze gemeente. Daarnaast doen veel kunstliefhebbers hét kunststadje van Oost-Nederland aan, Ootmarsum. Daar zijn wij als gemeente erg trots op! In de gemeente Dinkelland bestaan drie VVV-punten met informatie voor alle bezoekers die onze gemeente aandoen. De Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland zet zich in voor de versterking van het toeristisch product Ootmarsum-Dinkelland. Op Ootmarsum-Dinkelland is meer informatie te vinden over wat er zoal te zien en te doen is in onze gemeente. Naast de culturele- en recreatieve voorzieningen hebben we ook oog voor media. Hierbij valt te denken aan ondersteuning van de bibliotheek en de lokale omroep, RTV Oost. Wij vinden het belangrijk dat ook de jeugd kennis maakt met cultuur en investeren daarom in cultuureducatie en muziekonderwijs.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Cultuurbeleid Cultuurbeleid is tweeledig. Enerzijds kan cultuur een bijdrage leveren aan het behoud van voorzieningen en het bestendigen van de leefbaarheid. Cultuur kan inwoners uitnodigen tot participatie, mentaal welbevinden en de kwaliteit van leven verhogen en een bijdrage leveren aan zingeving. Daarnaast zijn in het Dinkellandse cultuurlandschap veel organisatie actief, waarbij wij op streven naar een betere samenwerking om cultuur als product beter te promoten. Cultuur is een onderdeel van vrijetijdseconomie en heeft veel te bieden op het gebied van recreatie en toerisme. Wij willen het verdienpotentieel samen met onze partners vergroten. De acties staan verder toegelicht onder het ambitieprogramma "Leefbare kernen". De door de raad in 2023 vastgestelde cultuurvisie geeft de kaders aan voor het cultuurbeleid in de komende jaren. Deze kaders worden uitgewerkt in de Uitvoeringsagenda Cultuur 2023 - 2028. Thema's in de uitvoeringsagenda zijn: Iedereen doet mee, Trots op onze gemeenschap, Oog voor onze streek, helder subsidiebeleid.

73

Natura Docet De provincie Overijssel heeft in 2020 het provinciale cultuurbeleid geactualiseerd. Op basis van het nieuwe beleid werd uitsluitend nog aan Rijksgefinancierde instanties (structurele) financiële steun verleend. Dat betekende voor Natura Docet Wonderryck Twente dat de subsidierelatie met de provincie in 2021 werd beëindigd. De provincie heeft vervolgens aan Natura Docet een transitiebijdrage verstrekt. Op 15 juli 2024 heeft de gemeenteraad besloten om het museum te voorzien van een eenmalige subsidie, waarmee de exploitatie voor een periode van 4 jaar wordt gedicht en tevens geinvensteerd kan worden in verduurzaming van het pand en opwaardering van de verwonderkamers. In deze periode werkt het museum door aan het verder verstevigen van het voortbestaan van Natura Docet.

Programma Sociaal domein Portefeuillehouder Cel Severijn, Richard de Way, Benno Brand

Algemeen Iedere inwoner moet in staat zijn om zo lang en zo veel mogelijk zelfredzaam te zijn. We hechten veel waarde aan het welzijn van onze inwoners. Daarnaast moeten inwoners zoveel mogelijk zelf de regie over hun leven kunnen voeren en mee kunnen doen in de samenleving. Waar dat kan op eigen kracht, of anders met hulp van mensen uit hun sociale netwerk. Inwoners die hiertoe niet (volledig) in staat zijn, bieden we ondersteuning om hun zelfregie en participatie te bevorderen. De ondersteuning is bij voorkeur zo licht en zo dichtbij mogelijk en preventief als het kan. Team Ondersteuning & Zorg is ervoor om inwoners hierbij te helpen. In de gemeente Dinkelland werken we samen met verschillende organisaties om de zorg voor onze inwoners zo optimaal mogelijk in te richten. Dit zijn bijvoorbeeld organisaties die re-integratietrajecten begeleiden en organisaties die vrij toegankelijke voorzieningen aanbieden, maar ook Veilig Thuis voor inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld. We zetten in op vroegsignalering en het preventief aanpakken van problemen. Daarnaast kennen we verschillende regelingen voor inwoners met (tijdelijke) financiële problemen, bijvoorbeeld bijstand voor zelfstandige ondernemers en kindpakketten. We vinden het belangrijk dat inwoners de weg naar ondersteuning en hulpverlening gemakkelijk weten te vinden.

Daarom werken we binnen het sociaal domein samen binnen Schakel. Schakel is de toegang van het sociaal domein waarbinnen alle organisaties samenwerken en daardoor passende hulp- en ondersteuning kunnen bieden aan onze inwoners.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Jeugd en Wmo Inkoop In 2024 is de regionale inkoop van Jeugdzorg en Wmo afgerond. Dit geldt voor alle onderdelen van jeugdhulp zoals wonen & verblijf, crisiszorg, jeugdbescherming & jeugdreclassering, ambulante zorg en advies & expertise. Voor de Wmo zijn dit de onderdelen begeleiding, dagbesteding en verblijf. Lokaal vindt nu de implementatie plaats, waarna het contract in 2025 in kan gaan. Maatwerkvervoer De implementatie van het contract ‘Regiotaxi’ heeft in het eerste half jaar plaatsgevonden, waardoor nu alle maatwerkvervoer in de Wmo en Jeugdwet zijn afgerond. De contracten zijn aangegaan voor een periode van 5 jaar.

74

Verordeningen Jeugd en Wmo In het eerste kwartaal zijn als gevolg van nieuwe jurisprudentie de Verordening maatschappelijke ondersteuning en de Verordening jeugdhulp geactualiseerd. In het tweede kwartaal is gestart met da actualisatie voor 2025 waarin de nieuwe inkoop Jeugd en Wmo wordt opgenomen. Wmo Woonzorgvisie Huisvesting van verschillende doelgroepen blijft een groeiend probleem. Zo ook voor de inwoner die belang heeft bij een aanpassing van een woning als wel een aangepaste woning nodig heeft. Ouderen blijven daarnaast steeds langer zelfstandig wonen. De Woonzorgvisie is in een afrondende fase en daarmee komt er meer duidelijkheid over welke behoefte er is voor specifieke doelgroepen. Jeugd Scheidingstafel De scheidingstafel vormt een schakel tussen het voorliggend veld en de regionale Jeugdbeschermingstafel (JBT). Waarbij bij laatstgenoemde wordt besloten of een ondertoezichtstelling (OTS) al dan niet gepast is binnen de casus. De voorbereidingen voor de scheidingstafel zijn afgerond en gaat in de tweede helft van 2024 live. Het doel van de scheidingstafel is een significante afname van het aantal ondertoezichtstellingen in de gemeente. Steungezinnen Overbelaste ouders ontvangen ondersteuning van een steungezin. De ondersteuning draagt bij om de ouder en/of het gezin te ontlasten. Dit wordt ingezet door ondersteuning, advies, een warm hart, huis van het steungezin.

Participatie Energietoeslag Inwoners konden tot en met 31 juli 2024 nog een tegemoetkoming aanvragen voor de energiekosten. In Dinkelland is er in 2024 een bedrag van € 71.670 uitbetaald aan energietoeslag. Dit betrof € 53.167 voor de categorie tot 120% van de bijstandsnorm en € 18.503 voor de categorie boven 120% van de bijstandsnorm. Bestandsanalyse Om beter inzicht te krijgen in de opbouw van ons bestand en te weten welke re-integratietrajecten er moeten worden ingekocht heeft er een bestandsanalyse plaatsgevonden. Op basis van de bestandsanalyse zijn diverse doelgroepen gedefinieerd. Op basis hiervan worden in de uitvoering diverse acties ondernomen om deze mensen te activeren naar werk. Overigens is er het afgelopen halfjaar gestart met een nieuw (groepsgericht) programma waarin alle nieuwe uitkeringsinstromers een programma volgen gericht op rechten en plichten en sollicitatievaardigheden. Op deze manier wordt geprobeerd om mensen in de uitkering z.s.m. weer naar werk te begeleiden. Inburgering Het afgelopen halfjaar hebben we de taakstelling huisvesting statushouders niet gehaald. Hierdoor heeft de toezichthouder, de provincie, ons op een hogere trede geplaatst op de interventieladder. Nu is het afhankelijk van de resultaten van het tweede halfjaar en de plannen hoe we de achterstand gaan inlopen of we onder direct toezicht van de provincie komen t.a.v.

de uitvoering huisvesting statushouders. We zijn nu een jaar bezig met de taskforce huisvesting statushouders om ideeën en oplossingen integraal op te pakken om dit probleem ook op de langere termijn op te lossen. Hierover zijn we in gesprek met de provincie.

75

Begin juni is de noodopvang locatie Dinkeloord geopend. De gemeente Losser is hier verantwoordelijk voor. Het COA heeft echter deze noodopvang locatie gevuld met statushouders gekoppeld aan Dinkelland en Losser. Aangezien deze bewoners op de stoep van Dinkelland wonen hebben we besloten deze groep aan ons gekoppelde statushouders te laten starten met inburgeren vanuit de COA locatie. Zodra de formatie en de uitvoering hiertoe op orde is zal hiermee worden gestart. Vanuit de regio is er gestart met de invulling van de functie ‘regionaal verbinder inburgering’. Deze functionaris is in dienst van de centrumgemeente Enschede maar wordt betaald uit de rijksgelden die bedoeld zijn om statushouders en oud-statushouders die nog niet aan het werk zijn richting arbeidsmarkt te bewegen. Vanuit de Twenteboard zijn hier ook middelen aan toegevoegd vanuit de regiodeal al zijn deze middelen breder inzetbaar voor niet gerealiseerd arbeidsmarktpotentieel. Dit zijn mensen die nu niet deelnemen aan de arbeidsmarkt maar dat wel zouden kunnen (bijvoorbeeld huisvrouwen/-mannen). Deze functionaris is deze zomer gestart. Onder leiding van deze projectleider willen we een hogere arbeidsdeelname van statushouders realiseren. Armoede & schulden In 2024 is de kadernota armoede-schulden vastgesteld. Daarmee zijn de kaders rondom armoede en schulden voor de komende vier jaar vastgelegd.

Daarnaast is in 2024 ook gewerkt aan het uitvoeringsplan armoede-schulden. In dit uitvoeringsplan staat omschreven hoe de ambities bereikt gaan worden, kortom, wat gaan we concreet doen. Tot slot zijn in 2024 de voorbereidingen getroffen om een 0-meting rondom armoede & schulden te laten uitvoeren. De verwachting is dat dit onderzoek in Q4 van 2024 gaat starten. Publieke Gezondheid Uitvoeringsagenda Publieke Gezondheid In de eerste helft van 2024 is geschreven aan een uitvoeringsagenda onder de beleidsnota Publieke Gezondheid. In september 2024 wordt deze besproken door het college en na vaststelling gedeeld met de gemeenteraad. Ook is er in de eerste helft van 2024 waar mogelijk al gestart met uitvoering geven aan de beleidsnota tijdens het opstellen van de uitvoeringsagenda. Programma Nu Niet Zwanger In de eerste helft van 2024 is aan alle ketenpartners aangekondigd dat de gemeente is gestart met het programma Nu Niet Zwanger. Ook zijn consulenten getraind als aandachtsfunctionaris om het gedachtegoed van Nu Niet Zwanger intern en extern uit te dragen. Vanuit het gedachtegoed voert de gemeente met inwoners in kwetsbare (fysieke, financiële of mentale) omstandigheden gesprekken over de kinderwens. Kwetsbare inwoners kunnen als het niet het juiste moment is voor een kind kosteloos begeleid worden naar anticonceptie.

Bijkomende uitkomst is dat uiteindelijk minder kinderen geboren worden in kwetsbare omstandigheden. Op termijn worden hiermee problemen in het gezin voorkomen, levert het een besparing op in kosten van Jeugdzorg en voorkomt leed. In 2024 zijn alle Twentse gemeenten inmiddels gestart met Nu Niet Zwanger binnen het grotere project Kansrijke Start vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord. Kerntakendiscussie SamenTwente Gedurende het afgelopen halfjaar zijn de voorbereidingen getroffen voor de ‘kerntakendiscussie’ bij SamenTwente. Als gevolg van een aantal grote ontwikkelingen binnen SamenTwente heeft het Algemeen Bestuur gevraagd om een inhoudelijk gedreven kerntakendiscussie te voeren om in beeld te brengen welke diensten SamenTwente voor de veertien gemeenten uitvoert en of de juiste diensten en het juiste kwaliteitsniveau hierbij gehanteerd wordt. Naar verwachting is in december 2024 de kerntakendiscussie afgerond. Visie op de Publieke Gezondheid in Twente Op 1 januari is de visie op Publieke Gezondheid in Twente: "Gezonde Generaties in Twente’ in gegaan. Deze visie loopt tot en met 2027. Dit beleidsdocument geeft richting aan het regionaal gezondheidsbeleid voor de en GGD en de veertien gemeenten. 76

Ontwikkelingen Rijksvaccinatieprogramma (RVP) - Rotavirus Voor een goede bescherming tegen infectieziekten is het belangrijk dat voldoende mensen worden gevaccineerd. Het RVP is doorlopend in ontwikkeling. Vanaf 2024 is het RVP uitgebreid met de vaccinatie tegen het Rota virus voor pasgeborenen. Het betreft hier geen prik, maar een drinkvaccin. Forensische geneeskundige lijkschouw In februari 2024 heeft het algemeen bestuur besloten om de begroting van de Forensische Geneeskunde voor drie jaar te verhogen als gevolg van de doorlopende tekorten in de bezetting van het aantal forensisch artsen en de hoge prijzen voor externe inhuur van forensisch artsen om schrijnende scenario’s te voorkomen. Hiermee heeft de GGD de opdracht gekregen om aan een toekomstbestendige invulling te werken en in te spelen op het tekort aan forensisch artsen. Aangezien het tekort aan forensisch artsen een landelijk probleem blijft, wordt binnen de forensische geneeskunde binnen de vijf GGD regio’s in Oost Nederland nauw samengewerkt. Forensische geneeskunde – Medisch arrestantenzorg GGD Twente voerde in opdracht van de politie de medisch arrestantenzorg uit. De landelijke politie heeft in 2024 besloten om de Medische arrestantenzorg aan te besteden. Politieregio Oost is één van de kavels waar op ingeschreven kon worden.

GGD Twente is de kartrekker namens de vijf GGD regio’s in Oost Nederland voor de inschrijving op deze aanbesteding. In mei zou er duidelijkheid moeten zijn, maar de politie heeft uitstel op het besluit aangekondigd tot het najaar van 2024. Mocht deze opdracht wegvallen dan heeft dit direct invloed op het werkplezier van de huidige en toekomstige forensisch artsen in dienst van GGD Twente. Nieuw digitaal dossier Jeugdgezondheidszorg In juni 2024 is een opdracht gegund voor het nieuwe digitaal dossier in de jeugdgezondheidszorg in Twente. Topicus gaat het digitaal dossier implementeren bij GGD Twente. Naar verwachting is het nieuwe dossier operationeel in juni 2025. De kosten voor het digitaal dossier vallen hoger uit dan bij de start van de aanbesteding verwacht. Onderliggende redenen zijn onder andere de langere duur vanwege het meenemen van geleerde lessen in de evaluatie van het te ontwikkelen digitaal dossier ‘GGiD’ waarmee GGD Twente eind 2022 gestopt is en de hogere kosten dan verwacht voor de implementatie van het nieuwe digitaal dossier. Kosten worden gedekt binnen de begroting van de GGD. Toekomstbestendig werken in de Jeugdgezondheidszorg De Jeugdgezondheidszorg heeft in de eerste helft van 2024 een intensief traject doorlopen om te komen tot een plan om meer toekomstbestendig te gaan werken.

De werkwijze van de Jeugdgezondheidszorg wordt hiermee mede aangepast aan de huidige en toekomstige baby’s, kinderen, jongeren en hun ouders. Naast de manier van dienstverlening is hierin ook aandacht voor het inspelen op tekorten in het jeugdartsen bestand die in 2030 verwacht worden. Stijging meldingen meldpunt Zorgwekkend Gedrag De afgelopen jaren zien we een flinke stijging in het aantal meldingen die bij het meldpunt gedaan worden. In de maanden januari tot en met april 2024 73% meer reguliere meldingen gedaan ten opzichte van deze maanden in 2023. In 2023 betrof het 157 meldingen en in 2024 betrof het 272 meldingen. Er is geen duidelijke verklaring te geven voor deze stijging. Behalve dat er in algemene zin sprake is van een grote druk op de zorg: wachtlijsten in de ggz, een huisartsen tekort, wachtlijsten voor beschermd wonen etc. Casuïstiek is complexer, situaties escaleren sneller en mensen tonen meer verward gedrag. Daarnaast zal ook een rol spelen dat de bekendheid van het meldpunt is toegenomen. Inwoners en professionals weten dat er een plek is waar meldingen gedaan kunnen worden. Vanwege deze stijging is door een subsidie van ZonMw het meldpunt tijdelijk uitgebreid in capaciteit.

Hiermee worden de meldingen afgehandeld en kan gemonitord worden waar deze stijging vandaan komt en of het noodzakelijk is om de capaciteit structureel uit te breiden middels een verhoging van de gemeentelijke bijdrage.