Jaarstukken 2021 (2).pdf

(Financiële) Stand van zaken uitvoeringsplan sociaal domein Het uitvoeringsplan sociaal domein bevat de aanpak om te interveniëren op het gebied van het sociaal domein. Daarmee wordt een nieuwe fase in de transitie en transformatie van het sociaal domein gemarkeerd. Dit is nodig om ook op korte en (middel)lange termijn een betaalbaar en bereikbaar stelsel van zorg, hulp en ondersteuning te kunnen waarborgen voor de inwoners van de gemeente Dinkelland. In de begroting 2019 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld om uitvoering te kunnen geven aan dit plan, daarnaast zijn meerjarige besparingsopgave ingeboekt die dit uitvoeringsplan in totaliteit moet opleveren. Inmiddels zijn verschillende inspanningen uit het uitvoeringsplan opgestart en zijn ook de eerste (maatschappelijke en financiële) effecten bekend. Waar middels deze inspanningen een besparing is gerealiseerd binnen het sociaal domein, zijn deze bespaarde bedragen in mindering gebracht op de taakstelling. Dit geeft voor de gemeente Dinkelland tot op heden het volgende beeld: (bedragen x €1.000)

2019

2020

2021

2022

Beoogde besparing begroting 2019

126

412

557

582

Behaalde besparing 2019 (PJ1)

-126

126

-126

-126

Resterende beoogde besparing 2020

0

286

431

456

Behaalde besparing 2020 (PJ1)

0

-175

-100

-100

Resterende beoogde besparing 2020

0

111

331

356

93

Jaarstukken 2020 (weerstandsvermogen SD)

0

-111

0

0

Resterende beoogde besparing 2021

0

0

331

356

Behaalde besparing 2021 (PJ1)

0

0

-275

-175

Behaalde besparing 2021 (PJ2)

0

0

-21

0

Resterende beoogde besparing 2021

0

0

35

181

OUDE TEKST JAARREKENING 2020: Zoals uit bovenstaande tabel blijkt is de beoogde besparing in 2020 niet in zijn geheel behaald. Ten opzichte van het tweede programmajournaal is geen extra besparing gerealiseerd. Zoals reeds aangegeven in het tweede programmajournaal, zijn als gevolg van corona een aantal projecten vertraagd en/of op een alternatieve wijze uitgevoerd. Dit heeft een nadelig effect op het kunnen realiseren van de besparingsopdracht. Bij de POH GGZ zien we vanuit de pilot dat meer cliënten niet worden doorverwezen naar maatwerkvoorzieningen. Ook in analyse van de jaarcijfers zien we een lichte daling van het aantal nieuwe indicaties afgegeven door de huisarts en tevens daalt de waarde van het aantal nieuwe indicaties. De daling is alleen op dit moment minimaal waardoor het niet voldoende valide is en we op dit moment geen extra besparing in boeken. Financieel gezien hebben we rekening gehouden met faseringsverschillen in het behalen van de beoogde besparing binnen het sociaal domein. Hiervoor hebben we extra weerstandsvermogen gereserveerd. De openstaande besparingsopdracht van €111.000 wordt via resultaatbestemming bij deze jaarstukken 2020 ten laste van dit extra weerstandsvermogen gebracht. De besparing van € 275.000 en € 21.000 in 2021 zijn behaald door de inzet van de coördinator externe verwijzingen (CEV) en de POH GGZ Jeugd.

De CEV levert een essentiële bijdrage aan de relatie tussen de gemeente en externe verwijzers zoals huisartsen en gecertificeerde instellingen. De doelstelling is om meer grip te krijgen op de meldingen en wijze van indiceren en te komen tot passende ondersteuning en zorg. Uit de herhaalde monitoring en effectmeting blijkt dat de inzet van de CEV zich zowel inhoudelijk als financieel loont. We zien dat er meer contact is tussen de externe verwijzers en de gemeente, de samenwerking verbetert en er komt meer grip op de in te zetten jeugdhulp. Financieel heeft zich dit tot en met het tweede programmajournaal 2021 vertaald in een besparing van € 121.000. Deze besparing is reeds meegenomen in de P&C-documenten van 2021. Gezien er op dit moment nog sprake is van incidentele financiering van de CEV is de besparing ook incidenteel toegekend. Indien na de evaluatie van de pilot wordt besloten tot structurele inzet van de coördinator externe verwijzer, is een structureel budget nodig voor de inzet van deze coördinator en kan ook de besparing structureel worden gerealiseerd. In het tweede half jaar van 2021 blijkt uit monitoring en effectmeting dat het effect van de CEV groter is dan in het eerste half jaar. Het financieel effect is ca. €250.000. (effect is geen besparing, link met jeugdcijfers, meer/minder, enz).

@Rian, hier moeten we nog verbanden leggen met uitkomsten jaarrekening programma sociaal domein.

94

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz. 26 6 446 100 -420 106

Baten 0 20 Lasten 286 546 Gerealiseerde -286 -526 totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen 254 363 258 -105 aan reserves Toevoegingen 0 0 0 0 aan reserves Gerealiseerde -32 -162 -162 1 totaal resultaat van baten en lasten Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een lagere onttrekking voor uitvoeringsplan naar Wijk GGD voor €70.000 en gemeentelijke cultuurvisie voor €46.000. Zie voorstel budgetoverheveling. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2021 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

95

Participatieprocessen Inleiding Inleiding Bij participatie gaat het om een manier van (samen)werken. Gemeente en betrokken inwoners en/of organisaties geven samen vorm aan (delen van) plannen of beleid. Zowel de inwoners als de gemeente kunnen hiervoor het initiatief nemen. Deze manier van samenwerking is een middel om draagvlak in de samenleving te vergroten en kwaliteit van onze plannen voor leefbare kernen te verbeteren. Doordat dit een middel is en niet een doel op zich is de opbouw van dit onderdeel anders dan bij de ambities met actielijnen en inspanningen. In het coalitieprogramma 2018-2022 is samenwerken en besturen met de samenleving als uitgangspunt benoemd. Inwoners weten als geen ander welke kansen of problemen er spelen in hun kern en wat er nodig is om hun kern leefbaar te houden. Er is niet één partij die gaat over leefbaarheid. Het gaat ons allemaal aan. Samen houden we de gemeente leefbaar. Onze inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en kernraden krijgen veel voor elkaar. Er is oog voor wat er moet gebeuren, de wil om aan te pakken is groot en is gericht op oplossingen. Deze betrokken houding maakt dat initiatieven van groot tot klein vorm krijgen. Als inwoners zelf verantwoordelijkheid nemen en zelf eigenaar zijn van plannen, dan zal dat positief bijdragen aan de duurzaamheid van plannen en projecten.

Bovendien is de kans op draagvlak en herkenning groter. Initiatieven van inwoners geven wij nog meer ruimte om te ontwikkelen. Wij ondersteunen en stimuleren, met aandacht voor de menselijke maat (denken vanuit de leefwereld) en met een open blik. We sluiten aan bij wat er in elke kern gebeurt en de inwoner heeft de hoofdrol. We werken dus samen met de samenleving aan de leefbaarheid in onze kernen en bepalen samen met de inwoners aan de voorkant bewust de rolverdeling. Welke rollen zijn er? Wij gebruiken de participatieladder (zoals in de onderstaande afbeelding) om de rolverdeling met de samenleving aan de voorkant scherper te krijgen. Dit geldt niet alleen bij initiatieven uit de samenleving, maar bij alle veranderingen binnen gemeentelijk beleid of besluitvorming moeten we ons afvragen of dit ook de inwoners raakt. Daarbij maken we telkens aan de voorkant de bewuste afweging welke trede van de ladder we gaan toepassen.

96

Wat willen we bereiken? Het basisprincipe van participatieprocessen is: samenwerken en het ontwikkelen van partnerschap tussen de inwoners en de gemeente. Dit vraagt om een verbeterd samenspel en van alle partijen een andere manier van werken. Van onze eigen ambtelijke organisatie vraagt dit een bewustwordingsproces en een aanpassing op onze manier van werken. Wij willen daarin het volgende bereiken:  bij alle veranderingen en/of initiatieven waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, vindt een bewuste afweging voor de mate van participatie plaats;  bij elk initiatief of project wordt een dialoog gevoerd over de meerwaarde en de bestendigheid. Als gemeente spiegelen, stellen wij vragen ter overweging bij elk initiatief;  op thema’s als duurzaamheid en gezondheid stimuleren wij initiatieven vanuit de samenleving. Toelichting: deze thema’s hebben extra stimulans nodig, omdat het op deze thema’s moeilijker blijkt om initiatieven op te ontwikkelen. Op de andere beleidsthema’s, zoals voorzieningen, zijn we hierin al meer vertrouwd;  wij zijn een daadkrachtige partner voor de lokale samenleving: uitnodigend, praktisch, betrokken, betrouwbaar en professioneel. De samenleving weet wat ze van de gemeente kan verwachten en de gemeente voldoet hieraan, en  onze medewerkers zijn goed toegerust zodat zij met plezier en de juiste vaardigheden met de samenleving samenwerken.

97

Hoe gaan we dat bereiken? De ontwikkelingen in en met samenleving leiden tot een andere vorm van organisatie, een andere werkwijze, andere vormen van samenwerking en financiering. Als gemeentelijke organisatie moeten we hier mee aan de slag. Het is nodig om participatieprocessen binnen de gehele organisatie te professionaliseren en dat bestaat uit de volgende onderdelen: bestuursstijl, communicatie, medewerkers, financiën, (be)sturing, maatschappelijke partners en een instrumentenkoffer. Hieronder is het schematisch weergegeven en staat beschreven aan welke punten we moeten werken om nog meer dan nu een daadkrachtige partner van de samenleving te kunnen zijn.

Wat hebben we gedaan in 2021? - Bestuursstijl Omschrijving / op te leveren resultaat Op te leveren:  Betrekken gemeenteraad en rolbepaling: de gemeenteraad is betrokken bij participatieprocessen en bepaalt hun rol hierin.

98

Behaalde mijlpalen 2021  In oktober 2021 is er een interactieve sessie geweest met de gemeenteraad over participatie, Mijn Dinkelland 2030! en de rolbepaling van de raad. De praatplaat Mijn Dinkelland 2030! is ontwikkeld en via de begrotingsapp is de stand van zaken in het proces Mijn Dinkelland 2030! in de verschillende kernen verder doorontwikkeld. Deze informatie is gedeeld met de raad tijdens deze interactieve sessie. 2020  De voorbereidingen voor een interactieve sessie met de gemeenteraad over participatie en rolbepaling zijn gestart in 2020. In verband met corona is besloten de sessie uit te stellen , deze zal in 2021 alsnog worden gepland.  Inwoners zijn betrokken geweest bij het opstellen van de 'mid-term-review' en hebben hun mening gegeven over de koers van de gemeente en de prioriteiten die zij van belang vinden voor de komende jaren. - Instrumentenkoffer Omschrijving / op te leveren resultaat Op te leveren:  Ontwikkeling van een instrumentenkoffer 1.0: we ontwikkelen instrumenten die we kunnen gebruiken bij participatieprocessen. De koffer bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen:  Participatieladder: mate van participatie  Handleiding om een bewuste afweging te maken bij alle beleidsvormingen en initiatieven uit de samenleving, waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, over de mate van participatie (aan de voorkant).

 Instrument waardebepaling doorontwikkelen en toepassen.  (Menselijke) toolkit waar de buur(t)mannen en -vrouwen en andere medewerkers uit kunnen putten om de kernen zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen, op basis van de behoefte (bijvoorbeeld de inzet van adviseurs). Behaalde mijlpalen 2021  Als onderdeel van de instrumentenkoffer hebben de adviseurs samenlevingsgericht werken de eerste gesprekken gevoerd in de organisatie om input op te halen over de concrete invulling van samenlevingsgericht werken. Daarnaast zijn de adviseurs bij verschillende lopende projecten aangesloten om medewerkers concreet te adviseren en te ondersteunen in de wijze waarop het samenlevingsgericht werken vorm kan krijgen. 2020  De rol 'adviseur samenlevingsgericht werken' is geformaliseerd om ondersteuning te bieden aan medewerkers op het gebied van samenlevingsgericht werken (menselijke toolkit). Deze adviseurs gaan aan de slag met het maken van een handboek samenlevingsgericht werken, als onderdeel van de instrumentenkoffer. Hiervoor is een opdracht opgesteld.  We werken in de praktijk met 'instrumenten' die ingezet worden, zoals bijvoorbeeld een communicatieadviseur.  Het instrument waardebepaling is geëvalueerd en met de uitkomsten daarvan wordt het instrument waardebepaling doorontwikkeld.

2019  De lijn is dat we in eerste instantie inzetten op een overzicht aan voorbeelden over hoe je handen en voeten kan geven aan participatie / samenwerking met de samenleving.  In 2019 is 'hoe werken we samen' onderdeel geworden van proces bestuurlijke besluitvorming.

99

- Medewerkers Omschrijving / op te leveren resultaat Op te leveren:  Doorontwikkeling samenlevingsgerichte competenties:  De vakspecialisten zijn zich bewust van de stakeholders en communiceren proactief passend bij de behoefte van de stakeholders.  Het taalgebruik van de medewerkers sluit aan bij de leefwereld van de partners en inwoners.  Meer bewuste rolneming door medewerkers ten aanzien van partners en inwoners  Meer integrale afweging bij bestuurlijke advisering. Behaalde mijlpalen 2021  Diverse adviseurs, waaronder de buur(t)mannen en buur(t)vrouwen, hebben deelgenomen aan een interne training Bestuurlijk Ambtelijk Samenspel. Dit maakt onderdeel uit van het ontwikkeltraject voor de versterking van deze rol.  Direct Duidelijk is 20 januari officieel van start gegaan met de ondertekening van de Direct Duidelijk Deal. Het document ‘Onze communicatiestijl’ is vastgesteld door de directie en besproken in de colleges. Ook zijn er taalcoaches geworven in de organisatie. De Taalcoaches worden voor hun rol opgeleid met een schrijftraining en een coachtraining.  De adviseurs samenlevingsgericht sluiten aan bij verschillende projecten in de organisatie voor coaching on the job op het gebied van samenlevingsgericht werken. Dit maakt onderdeel uit van de vervolgstappen om het samenlevingsgericht werken in de organisatie te versterken.

 We zijn gestart met de leertafels, waarbij het doel is dat medewerkers aan de hand van een casus reflecteren op hun eigen rol en de samenwerking, onderling en met de samenleving. Hiervoor zijn gespreksleiders aangewezen en inmiddels opgeleid middels een 2 daagse training. 2020  Het ontwikkeltraject voor de versterking van de rol van buurtman/vrouw op basis van de vastgestelde rolbeschrijving is gestart.  Noaberkracht gaat aan de slag met “Direct Duidelijk”. Hiervoor is een projectplan gereed.  De rol van adviseur samenlevingsgericht werken is geformaliseerd binnen team communicatie. Zij adviseren medewerkers ten aanzien van het betrekken van inwoners bij diverse projecten, processen en initiatieven. 2019  Vanaf januari 2019 zijn we gestart met de eerste fase uit de opdracht: de behoefte-inventarisatie naar de rolinvulling buur(t)man/vrouw bij de belangrijkste stakeholders.  De behoefte-inventarisatie is afgerond. De rolbeschrijving buur(t)man is vastgesteld.

Financiële kaders Wat was er in 2021 extra voor nodig? In de begroting van 2019 is een incidenteel budget van €461.000 beschikbaar gesteld, waaronder €240.000 voor het stimuleringsfonds sociaal domein. De actuele stand van het stimuleringsfonds bedraagt €182.000 (stand december 2020). Er zijn voor 2020 geen aanvullende uren en middelen benodigd geweest voor het uitvoeren van de inspanningen onder de ambitie Participatieprocessen. Conform hetgeen is gesteld in de inleiding over het MEP worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling). Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van 4 jaar

100