Dinkelland Evaluatie Leefbaarheidsfonds.pdf
Tekst van het document
EVALUATIE LEEFBAARHEIDSFONDS Uitgave December 2024
CIJFERS EN VERHALEN Ontdek de cijfers en de verhalen achter de cijfers
VERHALEN VAN DEELNEMERS Lees over de ervaringen van deelnemers en wat voor prachtige initiatieven het fonds heeft voortgebracht
MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR ALLE INITIATIEFNEMERS
MET ELKAAR INVESTEREN IN
LEEFBAARHEID
Copyright © 2024 Gemeente Dinkelland en Gemeente Tubbergen Jaar van uitgave; 2024 Auteur; Rémon Workel Versie; Definitief Vormgeving en lay-out; Rémon Workel Redactie; Nadischa Korte en Rémon Workel Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteur. Er is gestreefd om alle rechthebbenden van gebruikte materialen correct te vermelden en te erkennen. Mocht u van mening zijn dat uw rechten niet of onvoldoende zijn erkend, verzoeken wij u contact op te nemen, zodat wij de benodigde correcties kunnen doorvoeren. Ondanks deze inspanningen, kan de auteur niet aansprakelijk worden gesteld voor enige inbreuk op auteursrechten of andere intellectuele eigendomsrechten.
Opening van Kulturhus de Mare in Noord-Deurningen
INHOUDS OPGAVE
CONCLUSIES
28
VERVOLGSTAPPEN
30
VOORWOORD
4
INLEIDING
6
AANPAK
10
KIJKEN NAAR HET VERLEDEN
14
BEVINDINGEN
18
VOORWOORD VAN ONZE BESTUURDERS Hoe zorgen we dat niemand zich buitengesloten voelt? En hoe behouden we de kracht van onze gemeenschappen, ondanks de vergrijzing en afnemende vrijwillige inzet? Dit zijn vragen waar we ons dagelijks mee bezighouden. Het Leefbaarheidsfonds geeft inwoners en organisaties een financieel steuntje in de rug om hun creatieve ideeën om te zetten in daden. Dit zorgt voor mooie projecten die het leven in onze dorpen verbeteren. Zoals de Kearls Unne Mekaar op de foto hiernaast.
RICHARD DE WAY, CEL CEVERIJN EN HILDE BERNING
In deze evaluatie leest u wat er al is bereikt en
Wethouders verantwoordelijk voor het Leefbaarheidsfonds
trots zijn we op de mooie verhalen van
waar we nog samen aan willen werken. Extra deelnemers van het fonds. Zij delen hun verhaal graag met u. Goed om te weten: alle initiatieven
Samen
werken
aan
een
in
dit
magazine
hebben
een
financiële bijdrage gehad.
leefbare toekomst
Wij hopen dat dit verslag u inspireert om mee te denken. Samen kunnen we de uitdagingen van
Met trots presenteren wij deze (tussentijdse)
de toekomst aan.
evaluatie van het Leefbaarheidsfonds. Het fonds is in het leven geroepen om initiatieven te
€469K
ondersteunen die bijdragen aan de leefbaarheid in Dinkelland en Tubbergen. Samen willen we
besteed door beide gemeenten
werken aan een samenleving waar iedereen zich thuis voelt en kan meedoen
72%
Onze gemeenten staan voor grote uitdagingen
van het totale budget
op het gebied van gezondheid en welzijn. Hoe blijven we gezond, zowel fysiek, sociaal,
1,5 jaar
financieel en mentaal?
in 1,5 jaar tijd
4
Kearls Unne Mekaar
5
INLEIDING
EEN EVALUATIE IN EEN IETS ANDER JASJE DAN U GEWEND BENT Sinds 2023 kennen de gemeenten Dinkelland en
Beter maken wat al goed is Uiteraard hebben we
gemeente Tubbergen een Leefbaarheidsfonds.
ook kritisch gekeken naar het proces van het
Deze subsidieregeling heeft tot doel om een
Leefbaarheidsfonds.
We
financiële bijdrage te leveren aan initiatieven die
direct
collega’s
de
financiële
gevraagd naar hun ervaringen en beelden. De
gezondheid van inwoners van onze gemeenten
opbrengst daarvan hebben we meegenomen in
bevorderen.
deze evaluatie. Zowel de pluspunten als ook de
sociale,
mentale,
fysieke
en
betrokken
hebben en
aanvragers, bestuurders
verbeterpunten. Vanuit de intentie: beter maken Voor u ligt deze evaluatie. Een evaluatie die we
wat al goed is!
bewust anders vorm hebben gegeven. Centraal staan de ervaringen van deelnemers. Over hun initiatief en wat ze hebben bereikt en over hun ervaringen
met
het
Leefbaarheidsfonds.
We
hebben er namelijk voor gekozen om het een levendig, ervaringsrijke evaluatie te laten worden. Natuurlijk met cijfers en feiten, maar bovenal met ervaringen van gebruikers van ons fonds. Zij maken immers het succes van het fonds in de samenleving. Successen die we graag met jullie willen delen.
6
Het kunstgrasveld bij Kulturhus de Mare in Noord-Deurningen
7
Een deelnemersverhaal
KULTURHUS DE MARE: ONTMOETINGSPLEK VOOR IEDEREEN Tijdens een bezoek aan de Mare vertelde Tom Tijdhof,
bestuurslid
en
één
van
de
initiatiefnemers destijds, enthousiast over het belang van deze plek. “De Mare is het middelpunt van Noord-Deurningen geworden” vertelde hij. “Het Kulturhus wordt gedragen door de vrijwilligers en is voor de vrijwilligers.” Kulturhus De Mare biedt een breed scala aan activiteiten,
variërend
van
onderwijs
en
kinderopvang tot sport, cultuur en welzijn voor ouderen. Deze veelzijdige activiteiten zijn
Bekijk de video van
gericht
Kulturhus de Mare
op
het
maatschappelijke
bevorderen
van
betrokkenheid
en
gemeenschapszin. Of het nu gaat om een sportwedstrijd, een cursus, of een cultureel
In het hart van Noord-Deurningen staat Kulturhus
evenement, iedereen is welkom en iedereen
De Mare sinds 2009 symbool voor verbinding en
mag deelnemen.
samenzijn. De Mare is veel meer dan een gebouw; het is een centrale ontmoetingsplek waar jong en
Drie jaar geleden kwam het idee naar voren om
oud samenkomen om te leren, spelen, sporten en
Kulturhus De Mare uit te breiden, zodat er nog
genieten. Hier mag geleefd en beleefd worden:
meer activiteiten konden worden aangeboden.
niets moet, veel kan.
Dankzij
een
fikse
Leefbaarheidsfonds
“
bijdrage
werd
deze
van
het
uitbreiding
mogelijk gemaakt. Tom benadrukte dat zonder deze ondersteuning de investering te groot zou
De Mare is het middelpunt van NoordDeurningen geworden”
zijn geweest. Met zijn warme en uitnodigende sfeer draagt de Mare bij aan een levendig en hecht dorpsleven, waar ontmoeting en inspiratie centraal staan.
8
Foto van Kulturhus de Mare in Noord-Deurningen
9
DE AANPAK VAN DEZE EVALUATIE
FOCUS OP INHOUD MAAR VOORAL OP HET PROCES De
opdracht
was
een
korte
en
bondige
tussenevaluatie uit te voeren. Daarvoor hebben we de aanpak in twee onderdelen opgedeeld:
De volgende stappen hebben we
Inhoud: hoeveel wordt er gebruik gemaakt van
doorlopen in deze evaluatie
het fonds en wat zijn voorbeelden van projecten. De evaluatie heeft hierin tot doel veel meer een beschrijvend karakter te laten zijn met mooie voorbeelden. Laten zien welke betekenis het fonds tot nu toe heeft gehad. Proces: hoe wordt het fonds door direct betrokkenen beleefd. Wat gaat er goed, wat kan er beter. Van aanvraag tot beschikking.
10
Dossieronderzoek Welke aanvragen zijn er afgelopen jaar gedaan. Welke zijn succesvol doorlopen, welke niet. Wat waren daarin de ervaringen. Welke aanvragen zijn nog in procedure?
Kijken naar het verleden Ook hebben we nadrukkelijk gekeken naar de evaluatie van de voorganger van het Leefbaarheidsfonds, namelijk het Stimuleringsfonds. Er waren redenen om deze door te ontwikkelen naar wat we nu kennen als het Leefbaarheidsfonds. Welke waren dat en hebben we daarin stappen gezet?
Diepte interviews Met betrokken initiatiefnemers hebben we diepte interviews afgenomen over hun ervaringen. Ook hebben we intern betrokkenen gesproken (programmamanager, projectleider, bestuurders)
Verhalen ophalen We hebben de evaluatie vooral ook een beschrijvend /ervaringsgericht karakter gegeven. Daar horen ook ervaringsverhalen bij. Hoe hebben aanvragers de bijdrage ervaren, maar vooral: wat hebben ze ermee bereikt! De verhalen hebben geen evaluerend karakter, maar geeft u als lezer een idee wat voor soort initiatieven zoal met hulp van het Leerbaarheidsfonds zijn gerealiseerd en wat hun verhaal is. 11
Een deelnemersverhaal
KEARLS UNNE MEKAAR In Tubbergen is een geweldig initiatief ontstaan: Kearls Unne Mekaar. Deze gemeenschapsplek, gefinancierd door het leefbaarheidsfonds, is er speciaal voor mannen die om verschillende redenen niet meer werken maar nog niet met pensioen zijn. Denk aan mannen die een herseninfarct of ALS hebben gehad en daardoor niet meer kunnen werken. Hier draait alles om samenzijn, plezier maken en elkaar ondersteunen. Ze delen maaltijden en ondernemen samen activiteiten. Het doel is een sfeer te creëren waarin iedereen zich thuis voelt en nieuwe vriendschappen ontstaan. Dubbele voldoening Deelnemers
vinden
zoveel
plezier
en
voldoening in de bijeenkomsten dat sommigen zich zelfs bij twee verschillende groepen aansluiten. Dit laat zien hoe belangrijk Kearls Unne Mekaar voor hen is. Het biedt een veilige
“
haven waar ze zichzelf kunnen zijn en steun vinden bij anderen in een vergelijkbare situatie.
Dankzij de inzet van vrijwilligers en de enthousiaste deelname van de mannen blijft Kearls Unne Mekaar groeien en bloeien.”
Samenbouwen aan de toekomst Dankzij de inzet van vrijwilligers en de enthousiaste deelname van de mannen blijft Kearls Unne Mekaar groeien en bloeien. Wat begon als een klein initiatief voor sociaal
De kracht van vrijwilligers
contact, inspireert nu velen om na te denken over hoe we in onze eigen gemeenschappen een verschil kunnen maken en bijdragen aan
Ongeveer tien toegewijde vrijwilligers zetten
een ondersteunende samenleving.
zich in om deze mannen een plek te geven waar ze zich thuis voelen. De bijeenkomsten vinden plaats
in
de
gezellige
voetbalvereniging
TVC
sportkantine
‘28,
een
plek
van die
overspoeld is met gemeenschapsgevoel. Meer dan gezelligheid Bij Kearls Unne Mekaar gaat het niet alleen om gezellig samenzijn. De mannen delen verhalen, wisselen ervaringen uit en genieten van elkaars Bekijk de video van
gezelschap, onder het genot van koffie of thee.
12
Kearls Unne Mekaar
Een bericht in TC Tubantia over Kearls Unne Mekaar
13
KIJKEN NAAR HET VERLEDEN In 2022 hebben we een uitgebreide evaluatie uitgevoerd naar de voorganger van het Leefbaarheidsfonds: het Stimuleringsfonds. Uit die evaluatie hebben we een aantal verbeterpunten gehaald en verwerkt in het Leefbaarheidsfonds. In deze tussenevaluatie een mooi moment om te kijken hoe we staan met de realisatie van die verbeterpunten.
Het Leefbaarheidsfonds draagt bij aan onze fysieke gezondheid
14
Verbeterpunt
Sluit meer aan bij de behoefte vanuit de samenleving en het bestuur Uit de evaluatie kwam onder andere naar voren dat het stellen van gelijke eisen aan zowel kleine en grote initiatieven drempel-verhogend werken voor kleine inwoners-initiatieven.
Voldoende professionele ondersteuning Uit de evaluatie blijkt dat de samenleving veel kracht en energie bezit om te komen tot initiatieven. Echter worstelen meerdere initiatieven met de continuering en borging van hun initiatieven.
Bekendheid van het fonds vergroten. De bekendheid van het fonds kan beter. Nog te veel inwoners kennen het fonds niet of onvoldoende om tot een aanvraag te komen
Realisatie
Voor kleinere initiatieven zijn andere eisen gesteld en aanvragers ervaren dat ook daadwerkelijk zo. Men vind een aanvraag voor het Leefbaarheidsfonds laagdrempelig. Ook de wens om juist in gesprek te gaan is gerealiseerd.
De ambtelijke capaciteit is verhoogd waardoor de ruimte voor meer aandacht en gesprekken met aanvragers mogelijk is gemaakt. Ook hebben enkele initiatieven vanuit de bijdrage van het fonds gebruik gemaakt van een stukje externe ondersteuning.
Het nieuwe Leefbaarheidsfonds is bekend. Zeker bij hen die vaker initiatieven ontplooien. We hebben we geïnvesteerd in marketingcapaciteit waarbij we gekozen hebben om die ten goede te laten komen aan het gehele programma Positieve gezondheid (Fit en Vitaal). Daar maakt ook het Leefbaarheidsfonds onderdeel van uit. Belangrijk daarbij is dat we de marketing gericht inzetten. Dus niet schieten met hagel, maar de juiste doelgroep bereiken.
Meer mogelijkheden voor omvangrijkere initiatieven. In het stimuleringsfonds waren aanvragen waarbij ook sprake was van een ruimtelijke component (denk aan stenen) afgewezen.
Voor praktische uitvoerbaarheid is het van belang dat het mandaat tot het verstrekken van bijdragen uit het fonds zo laag mogelijk in onze organisatie wordt belegd Om aanvragen efficiënt en effectief te kunnen beoordelen is het van belang de beoordeling en goedkeuring voor bijdragen uit het leefbaarheidsfonds zo laag mogelijk in onze organisatie neer te leggen.
In het eerste jaar hebben we inmiddels al meerdere initiatieven ondersteunt waarin ook een ruimtelijke component zat.
Voor de eerste 3 categorieën geldt inderdaad dat deze door de direct betrokken collega worden afgehandeld (uiteraard wel na intern overleg). In geval van een bijdrage uit de hoogste categorie wordt er een collegebesluit genomen. Wel is de bestuurlijke informatievoorziening een aandachtspunt zoals viel te lezen bij de verbeterpunten.
15
Terra Nova in Tilligte, één van de locaties voor de inloopuurtjes
16
Een deelnemersverhaal
INLOOPUURTJES Fit en vitaal ouder worden omvat veel meer dan alleen gezonde voeding en lichaamsbeweging. Het omvat ook een gezonde geest, vooral voor ouderen die vaak alleen thuis zitten zonder enige vorm van vermaak gedurende de dag. Gelukkig zijn er in verschillende gemeenten, zoals Tubbergen en Dinkelland, speciale inloopuurtjes ontstaan die gericht zijn op het welzijn van deze ouderen. Deze uurtjes bieden niet alleen activiteiten en spelletjes, maar ook waardevol sociaal contact, waardoor zij niet alleen hoeven te zijn. Een bezoek aan een van deze inloopuurtjes in zowel de gemeente Tubbergen als Dinkelland gaf ons een glimp van dit prachtige initiatief.
Een warm welkom en gezelligheid Bij het inloopuurtje bij Terra Nova in Tilligte werden we hartelijk ontvangen met koffie, thee en
wat
lekkers.
De
ouderen
die
hier
samenkomen, bouwen langzaam maar zeker een band op en kijken ernaar uit elkaar wekelijks te ontmoeten. Elke dinsdag tussen
“
10:00 en 14:00 uur komen ze hier samen. Na de koffie en thee nemen ze deel aan diverse activiteiten of spellen naar keuze. Tijdens de feestdagen was er bijvoorbeeld een speciale
Het draait hier om het samenzijn en het genieten van elkaars gezelschap.”
activiteit waarbij enkele dames kerstmandjes maakten, terwijl anderen genoten van een potje
Gemeenschapsgevoel in Albergen
Mens Erger Je Niet. Het draait hier om het
In de gemeente Tubbergen bezochten we het
samenzijn
inloopuurtje bij in de Kuierstie in Albergen. Hier
en
het
genieten
van
elkaars
gezelschap.
komt
een
grote
groep
dames
elke
donderdagochtend samen om gezelligheid te ervaren en bij te kletsen. Als we aan één van de dames vragen waarom ze het zo leuk vindt om te komen, is “kuieren” dan ook haar antwoord. De dames genieten van kaartspellen en Rummikub onder het genot van elkaars gezelschap. Veel van hen zijn weduwe en voelen zich eenzaam als ze niet naar deze inloop gaan. Voor hen betekent dit wekelijkse uurtje ontzettend veel; het geeft hun iets om
Bekijk de video van
naar uit te kijken.
de inloopuurtjes
17
BEVINDINGEN In dit onderdeel van de evaluatie nemen we u mee in de resultaten van het Leefbaarheidsfonds tot nu toe en delen we bevindingen die we hebben opgehaald uit de interviews met aanvragers en direct betrokken collega’s.
18
19
GEBRUIK VAN HET OVER DE PERIODE FEBRUARI 2023 - DECEMBER 2024
Beschikbaar budget
€ 500.000
AANTAL AANVRAGEN
GEBRUIK BUDGET
THEMA
[IN HELE AANTALLEN]
[IN PERCENTAGES VAN HET TOTAALBUDGET VAN 500.000,-]
[EEN TOEGEKENDE AANVRAAG KAN MEERDERE THEMA’S RAKEN]
Beschikbaar 24.8%
Toegekend
Fysieke gezondheid 4,0 Financiele gezondheid 2,0
Afgewezen
Sociale gezondheid 16,0
In behandeling 0
5
10
15
20
Mentale gezondheid 5,0
Besteed 75.2%
TOEGEKENDE BIJDRAGES [PER CATEGORIE EN IN EURO’S]
Totaalbedrag per categorie
Aantal aanvragen
1] € 1 t/m € 2000
€ 9.420,-
6
2] € 2001 t/m € 7.500
€ 19.430,-
5
3] € 7.501 t/m € 15.000
€ 18.000,-
2
4] € 15.001 en hoger
€ 329.000,-
4
TOTAAL
€ 375.850,-
13
Categorie
20
LEEFBAARHEIDSFONDS
Beschikbaar budget
€ 150.000
AANTAL AANVRAGEN [IN HELE AANTALLEN]
GEBRUIK BUDGET
THEMA
[IN PERCENTAGES VAN HET TOTAALBUDGET VAN 150.000,-]
[EEN TOEGEKENDE AANVRAAG KAN MEERDERE THEMA’S RAKEN]
ar hikba Besc .1% 38
Toegekend
Afgewezen
Fysieke gezondheid 6,0
Financiele gezondheid 1,0
Sociale Gezondheid 15,0
In behandeling 0
5
10
15
20
eed Best .9 1 6 %
Mentale gezondheid 6,0
TOEGEKENDE BIJDRAGES [PER CATEGORIE EN IN EURO’S]
Totaalbedrag per categorie
Aantal aanvragen
1] € 1 t/m € 2000
€ 12.450,-
5
2] € 2001 t/m € 7.500
€ 42.337,79
8
3] € 7.501 t/m € 15.000
€ 38.000,-
4] € 15.001 en hoger
€0
0
€ 92.787,79
14
Categorie
TOTAAL
21
4
BEVINDINGEN
POSITIEF BEELD Aanvragers ervaren de aanwezigheid van het Leefbaarheidsfonds als zeer positief. Ze zijn blij dat de gemeente bereid is geld beschikbaar te stellen om de leefbaarheid te vergroten en oog te hebben voor de mooie initiatieven in onze dorpen en kernen. Het wordt, mede door de opstelling van de direct betrokken collega’s, ook gezien als een echte gezamenlijke opgave. Er wordt meegedacht met aanvragers om initiatieven nog beter te maken. En in geval van een afwijzing is er ook tevredenheid: men weet waarom en er is ook in dat geval persoonlijk contact geweest.
VERBETERPUNTEN Bekendheid: door veel aanvragers en ook intern
Dit
benoemd is de nog beperkte bekendheid van het
momenteel worden hier diverse mooie
Leefbaarheidsfonds. Er wordt, zoals de cijfers
initiatieven gepromoot.
laten zien, dankbaar gebruik gemaakt van het
Leefbaarheidsfonds.
fonds, maar desondanks is de bekendheid van het
kansen om het Leefbaarheidsfonds binnen
Leefbaarheidsfonds beperkt. Dat is overigens ook
Fit en Vitaal beter uit te lichten.
direct te verklaren omdat we een paar maanden na de start van het Leefbaarheidsfonds ervoor hebben
gekozen
om
qua
marketing
het
Leefbaarheidsfonds aan te laten haken bij Fit en Vitaal.
22
heeft
een
opstartfase
Wel
gehad
en
Ook vanuit het zien
we
nog
Maar
ook
nu
wordt
door
sommige
aanvragers de vraag gesteld: wat te doen na 3 jaar? Want ook zij weten dat het Leefbaarheidsfonds
bedoelt
is
voor
eenmalige bijdrages. Verordening van het Leefbaarheidsfonds werkt niet optimaal : naar nu blijkt is de aansluiting tussen de verordening van het Leefbaarheidsfonds
en
de
Algemene
Subsidie Verordening (ASV) niet optimaal. Bijvoorbeeld
afwijkende
bedragen
voor
verantwoording. In de ASV staat namelijk dat voor bedragen tot 10.000 euro geen verantwoording achteraf noodzakelijk is. Dit maakt het met name voor interne processen soms onnodig ingewikkeld. Ook is de verordening
niet
heel
duidelijk
over
aanvraag- en weigeringsgronden waardoor voor
deelnemers,
onduidelijkheid
maar
ontstaat
ook bij
intern
sommige
aanvragen. Bestuurlijke informatievoorziening: vanaf categorie 4 is bestuurlijke besluitvorming
VERBETERPUNTEN
volgens de verordening verplicht. Voor de
Koppeling met de gemeente: omdat we het
betrokken medewerker beslissingsbevoegd
Leefbaarheidsfonds koppelen aan Fit en Vitaal
is. Dit systeem werkt voor alle betrokkenen
is de directe relatie met de gemeente minder
prima. Het komt de snelheid van handelen
expliciet. Het is niet iedereen duidelijk dat het
ten goede. Bestuurders geven aan het
Leefbaarheidsfonds iets is van onze gemeente.
waardevol te vinden om op de hoogte te zijn
eerste 3 categorieën geldt dat de direct
van alle categorie initiatieven. Zo kunnen zij, Levensvatbaarheid na 3 jaar: een reden om het
bij vragen, goed geïnformeerd en betrokken
Leefbaarheidsfonds op te richten en vooral
reageren en een beeld geven van wat deze
voor grotere financiële bijdrages een business
initiatieven
case uit te werken was de levensvatbaarheid
ambassadeursrol kunnen zij soortgelijke
na
een
aantal
jaren
bijdrages
vanuit
inhouden.
Vanuit
een
initiatieven op het spoor zetten van het
het
Leefbaarheidsfonds.
Leefbaarheidsfonds.
23
BEVINDINGEN VERBETERPUNTEN Beter ophalen van verhalen en rapportages: het Leefbaarheidsfonds kent 4 categorieën waarin we aanvragen onderverdelen. Afhankelijk van de hoogte van de bijdrage. Aan alle 4 de categorieën is de plicht gehangen mee te werken aan promotionele doeleinden. Alleen wordt daar nog niet in alle gevallen gebruik van gemaakt door de gemeente. Terwijl het kan bijdragen aan de bekendheid van het fonds. Businesscase doorrekening bij aanvragen in de vierde categorie: het blijkt dat lang niet voor alle aanvragen in de 4 e categorie een sluitende, meerjarige, business case hoeft te worden aangeleverd. Terwijl dit wel in de verordening zo is opgenomen. Als voornaamste reden geldt hiervoor het ontbreken van “de juiste tool om de investeringen
in
de
fysieke
leefomgeving
(vastgoed of een veld) op de juiste manier door te rekenen naar maatschappelijke opbrengsten”.
PLUSPUNTEN Samenwerking:
de
Laagdrempelig: gebruikers ervaren een
gemeente om tot een goede aanvraag te komen
beroep op het Leefbaarheidsfonds doen als
wordt
bijzonder
een laagdrempelige manier. De aanvragen
gewaardeerd. Er is een open en transparante
zijn niet ingewikkeld en er wordt volop
houding vanuit de gemeente. Er wordt meegedacht
meegedacht. Men snapt ook dat voor een
met de initiatiefnemers om een initiatief nog beter
grote(re) financiële bijdrage meer voorwerk
te maken zodat het effect nog verder kan worden
en verantwoording mag worden verwacht.
door
de alle
samenwerking aanvragers
met
vergroot. Ook wordt eventueel hulp geboden of mensen verbonden aan de juiste interne collega.
24
PLUSPUNTEN Communicatie:
de
communicatie
vanuit
de
gemeente wordt als prettig en duidelijk ervaren. Er
wordt
tijdig
gecommuniceerd
en
men
waardeert vooral het persoonlijke contact. Een mens om het gesprek mee aan te gaan. Initiatiefnemers zijn namelijk vaak zoekende naar de juiste vorm, taal en richting om een bijdrage vanuit het Leefbaarheidsfonds te krijgen. Een alternatief als het traditionele niet past: het Leefbaarheidsfonds is daarnaast een goed middel daar waar de meer traditionele routes niet passen. Het is een andere manier van benaderen. Meer gebaseerd op vertrouwen (uiteraard met de nodige waarborgen) dan op voorwaarden en procedures. Aanvragers ervaren dit ook en vinden dat
uitermate
prettig
werken.
Waarbij
we
overigens ook graag willen melden dat (tot op heden) daar geen misbruik van is gemaakt. En als dat in de toekomst wel zou gebeuren, weegt dat dan op tegen die talloze keren dat we op deze manier in vertrouwen met de samenleving hebben kunnen werken. Belangrijke rol collega’s: niet alleen de direct
De bereidheid tot een financiële bijdrage
betrokken medewerker bij het Leefbaarheidsfonds
voelt als een waardering voor het werk:
speelt een belangrijke rol. Ook collega’s daar
met andere woorden is de aanwezigheid van
omheen helpen mee aan het succes van het fonds.
het Leefbaarheidsfonds zelf misschien wel
Buurtmannen
het grootste pluspunt. De aanwezigheid van
en
buurtvrouwen
zijn
in
de
gesprekken meerdere malen benoemd. Maar ook
het
diverse
hebben
gemeenschap zien dat beide gemeenten
meegedacht met aanvragers en ze op het spoor
bereid zijn te investeren in gezondheid en
van het Leefbaarheidsfonds hebben gezet.
daarmee
andere
collega’s
die
actief
fonds
ook
laat
aan
onze
leefbaarheid.
actieve
Aanvragers
ervaren dit ook zo. Het spreekt en voelt voor hun waardering uit voor het werk dat ze doen.
25
Een deelnemersverhaal
HET SENIOREN KABINET In het hart van Langeveen groeit een fantastisch initiatief
dat
de
zelfredzaamheid
en
verbondenheid van mensen, zowel binnen als buiten
Langeveen,
bevordert:
Het
Seniorenkabinet. Deze gemeenschapsplek biedt wekelijks een warm welkom aan mensen die verlangen naar gezelligheid en geborgenheid. Hier draait alles om samenzijn, plezier maken en elkaar ondersteunen, zonder strakke agenda’s. Anita van Schaik, de kracht achter dit initiatief,
Samenwerking Menzis
heeft vanuit haar vorige werkzaamheden
Een langgekoesterde wens binnen de groep
gezien hoe belangrijk het is voor eenzame
was de realisatie van een jeu-de-boulesbaan.
ouderen zonder WMO-indicatie om een plek te
En dankzij de steun van Menzis is deze droom
hebben waar ze zich thuis voelen. Toen ze naar
werkelijkheid
Langeveen verhuisde, stond één ding boven-
geworden.
Nu
ligt
er
een
prachtige baan waar de deelnemers nog
aan haar eisenlijst voor een nieuwe woning: de
jarenlang van kunnen genieten. Een bewijs van
mogelijkheid om dit idee te realiseren, aan huis
hoe samenwerking en gemeenschapszin tot
en volledig gerund door vrijwilligers.
mooie resultaten kunnen leiden.
Meer dan gezelligheid Bij het Seniorenkabinet draait het niet alleen om
gezelligheid
binnenshuis.
Deelnemers
komen samen om spelletjes te spelen en gezellig te kletsen onder het genot van een kopje koffie of thee. Daarnaast delen ze maaltijden en trekken ze er samen op uit, zonder druk van een strak schema. Het gaat om het creëren van een sfeer waarin iedereen zich thuis voelt en waar Bekijk de video van
vriendschappen ontstaan.
26
Het Seniorenkabinet
“HET GAAT OM HET CREËREN VAN EEN SFEER WAARIN IEDEREEN ZICH THUIS VOELT EN WAAR VRIENDSCHAPPEN ONTSTAAN.” De jeu-de-boulesbaan van Het Seniorenkabinet in Langeveen
27
CONCLUSIES 1.
2.
Het Leefbaarheidsfonds voorziet een behoefte: aanvragers geven aan het fonds een goed instrument te vinden en maken waar het kan ook bij andere vrijwilligers “reclame”. Ook wordt er, zo blijkt uit de cijfers, goed gebruik gemaakt van het Leefbaarheidsfonds. Inmiddels is na iets meer dan een jaar in Dinkelland 75% van het incidentele budget benut en in Tubbergen 62%.
Het aanvraagproces verloopt zoals beoogd: met de transformatie van het Stimuleringsfonds naar het Leefbaarheidsfonds was het doel om het aanvraagproces te vergemakkelijken. Dat is gelukt. Aanvragers ervaren het proces als prima te doen en het persoonlijke contact wordt als een groot pluspunt ervaren.
3. Opnieuw kwam naar voren dat de levensvatbaarheid van initiatieven na een aantal bijdragen uit het Leefbaarheidsfonds een aandachtspunt blijft. Dit probleem was er al bij het Stimuleringsfonds en blijft ook nu een vraagstuk, terwijl we dachten met het instellen van extra categorieën en vooraf opstellen van business cases dat dit getackeld zou kunnen worden. Dat laatste blijkt lastiger dan gedacht door het ontbreken van de juiste tool om de investeringen in de fysieke leefomgeving (vastgoed of een veld) op de juiste manier door te rekenen naar maatschappelijke opbrengsten.
28
“HET LEEFBAARHEIDSFONDS VOORZIET EEN BEHOEFTE: AANVRAGERS GEVEN AAN HET FONDS EEN GOED INSTRUMENT TE VINDEN EN MAKEN WAAR HET KAN OOK BIJ ANDERE VRIJWILLIGERS RECLAME.” Het Leefbaarheidsfonds draagt bij aan onze sociale gezondheid
29
VERVOLGSTAPPEN 1.
2.
Gerichte marketing: inwoners weten het Leefbaarheidsfonds te vinden, maar er is daarin nog ruimte voor groei. Groei van naamsbekendheid en groei van gebruik. Niet omdat we het geld willen uitgeven, maar omdat we zien dat het fonds een waardevolle bijdrage levert. We willen meer ervaringsverhalen delen. Daarnaast willen we de bekendheid van het Leefbaarheidsfonds gericht vergroten. Betrokkenen zoals dorpsraden, (sport) verenigingen, vrijwilligersorganisaties of onze eigen buurtmannen of -vrouwen en dorpsondersteuners direct benaderen met verschillende vormen van marketing. We werken dit nader uit in een marketing- en communicatieplan die begin 2025 af is.
Periodieke bestuurlijke rapportage: bestuurlijk is er meer behoefte aan informatie over de aanvragen. Niet om te oordelen, maar om geïnformeerd te worden. Daarom zullen we voortaan ieder kwartaal bestuurlijk (college of portefeuillehouders) rapporteren over de voortgang. Zowel qua inhoud (welke aanvragen) als ook qua financiën (benutting van het budget).
3.
4.
Onderzoek doen naar een structureel budget: de levensvatbaarheid na 3 bijdragen blijft in sommige situaties problematisch. Zeker als het initiatief een waardevolle bijdrage levert, maar gezien de hoogte van de bijdrage geen business case hoeft te overleggen. Om dit soort initiatieven toch te kunnen blijven ondersteunen (omdat ze elders kosten besparen) willen we onderzoeken of er een structureel budget kan worden gerealiseerd. In dit verlengde willen we ook onderzoek doen naar een methode om investeringen in de fysieke leefomgeving (vastgoed of bijvoorbeeld of inrichting van de leefomgeving) op de juiste manier door te rekenen naar maatschappelijke opbrengsten. Dit nemen we mee in een brede herijking van ons subsidiebeleid die momenteel wordt onderzocht.
Nadere regels in plaats van een verordening: op dit moment werken we met een verordening waarin zaken geregeld zijn. We noemden eerder al dat de verordening op punten afwijkt van onze ASV en op andere onderdelen juist zaken ontbreken in de verordening. Uit de praktijk en evaluatie blijkt dat de huidige verordening niet volledig aansluit bij de gewenste effecten. Om sneller in te kunnen spelen op veranderende behoeften in de samenleving en gemeentelijke doelstellingen, adviseren we de verordening te vervangen door een nadere regel. Dit biedt meer flexibiliteit en stelt ons in staat inwoners sneller van dienst te zijn.
30
5.
6.
Onderzoek doen naar de juiste tool om de investeringen in de fysieke leefomgeving (vastgoed of een veld) op de juiste manier door te rekenen naar maatschappelijke opbrengsten. Waarbij de nadruk moet liggen op een praktische tool. Mocht hiervoor toch geen juiste tool voorhanden zijn, dan is het wellicht aan te bevelen de voorwaarde voor een businesscase anders te verwoorden in de verordening of eventueel toekomstig alternatief hiervoor (zie volgende punt).
Monitoring anders verankeren: de schriftelijke voortgangsrapportages zijn veelal administratief ingestoken terwijl we graag tijdens de rit met elkaar in contact willen blijven. Bij de aanpassing van een verordening naar nadere regels willen we ook deze behoefte verankeren. Natuurlijk nog steeds met als doel een goed beeld krijgen over de voortgang en waar mogelijk interessante verhalen met elkaar en de samenleving te delen.
Veel initiatieven dragen bij aan de fysieke gezondheid
31
Een deelnemersverhaal
SAMEN REPAREREN BIJ HET REPAIR CAFÉ IN DEURNINGEN Het Repair Café in Deurningen: een inspirerend initiatief dat mede mogelijk wordt gemaakt door een bijdrage uit het leefbaarheidsfonds van de gemeente Dinkelland. Hier draait alles om
Een toegewijd team
duurzaamheid, samenwerking en ontmoeting.
Een vaste groep van elf reparateurs en vier gastvrouwen zorgt ervoor dat het Repair Café
Voor en door het dorp Het
Repair
Café
is
ontstaan
vanuit
soepel draait. De reparaties zijn in principe
de
gratis, alleen de kosten voor onderdelen
Hulpdienst Thuis Deurningen. Een werkgroep
worden doorberekend. Een vrijwillige bijdrage
van zes enthousiaste dorpsbewoners ging op
wordt gewaardeerd om het initiatief draaiende
zoek naar informatie en stelde een plan op om
te houden.
een plek te creëren waar kapotte spullen gerepareerd
worden.
Het
belangrijkste
Dankzij de financiële steun van onder andere
uitgangspunt? Een activiteit die volledig in
het
dienst staat van de dorpsbewoners, met ruimte
Dinkelland
voor samenwerking en leren..
duurzamere
samenleving
gemeente
benodigde
gereed-
professionele manier een verschil te maken voor duurzaamheid en verbinding in het dorp.
maar leren ook zelf hoe ze reparaties kunnen dragen
de
de
Hierdoor is het Repair Café in staat om op een
deskundigen bij het herstellen van hun spullen, Zo
konden
van
schappen en materialen worden aangeschaft.
Bezoekers krijgen hier niet alleen hulp van
aanpakken.
leefbaarheidsfonds
ze
bij
aan
een
door
afval
te
verminderen. Denk aan kapotte stofzuigers, strijkijzers of radio’s: het team bekijkt alles met geduld en zorg. Meer dan repareren Naast reparaties biedt het Repair Café een plek voor ontmoeting. Bij een kop koffie ontstaan waardevolle
gesprekken
en
verbindingen
tussen dorpsgenoten. Het is meer dan een werkplaats: het is een sociaal initiatief dat de
Bekijk de video van
leefbaarheid in Deurningen versterkt.
32
het Repair Café
“HET IS MEER DAN EEN WERKPLAATS: HET IS EEN SOCIAAL INITIATIEF DAT DE LEEFBAARHEID IN DEURNINGEN VERSTERKT.” Bij het Repair Café leer je ook om zelf te repareren
33