Begroting 2026 Dinkelland definitief.pdf

45

Een belangrijk aandachtspunt is de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen in de gemeente. Er is behoefte aan extra bedrijfsgronden in de drie grootste kernen. Wij hebben inmiddels op meerdere plekken grond aangekocht om in ontwikkeling te brengen. Maatwerk en flexibiliteit zijn hierbij het uitgangspunt. Ook recreatie en toerisme krijgt in 2026 wederom een prominente plek. Noordoost Twente trekt jaarlijks vele bezoekers, wat economische, sociale en ecologische effecten heeft. Om dit in goede banen te leiden, wordt gewerkt aan een gezamenlijke aanpak. Het gebied wil zich verder ontwikkelen als toeristische bestemming, waarbij balans, leefbaarheid en kwaliteit centraal staan. Het ambitiedocument Recreatie & Toerisme geeft hiervoor richting met vier uitgangspunten: beleving en drukte in balans, het koesteren van het gebieds-DNA, het benutten van ontwikkelruimte voor diverse doelgroepen en blijvende samenwerking binnen de sector.

46

Programma Gemeente en de samenleving Inleiding We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen. We nodigen inwoners vooral uit om mee te doen. Vanuit het uitgangspunt van een participatieve lokale democratie zetten we in op passende en vernieuwende manieren van samenwerking en besluitvorming. Daarbij past een proactieve gemeentelijke informatievoorziening naar onze inwoners.

Actielijn 1 Gemeente en inwoners staan dicht bij elkaar en werken samen Mijn Dinkelland 2030! Het proces MijnDinkelland2030 bouwen we de komende jaren verder uit. Een aantal jaren geleden is het proces MijnDinkelland2030! gestart. Inwoners in alle kernen denken na over de toekomst van hun dorp en samen met hen maken we keuzes. De gesprekken verlopen veelal via de kernraden. Buur(t)mannen- en vrouwen vervullen een belangrijke rol als verbindende schakel tussen kern en gemeente. Mooie initiatieven komen tot bloei. Een overzicht van de ontwikkelingen en projecten per kern is terug te vinden in de begrotingsapp: MijnDinkelland2030! Komende jaren (ook in 2026) verwachten we dat meer initiatieven kunnen worden omgezet in concrete ideeën of projecten en inspanningen. Onze buurtmannen en -vrouwen spelen een belangrijke rol als verbindende schakel tussen gemeente en de kernen. Ook de introductie van de kernondersteuner - zoals omschreven in het programma “Iedereen Gezond” geeft een extra impuls aan onze ambities op dit terrein. Participatiebeleid In de gemeente Dinkelland werken we samenlevingsgericht. Werken voor en met de samenleving staat al heel wat jaren hoog op de agenda van onze gemeente. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden.

Participatie is niet meer weg te denken in onze manier van werken. Ook landelijk is er steeds meer aandacht voor participatie. Er is een wetsvoorstel in de maak: ‘Versterking participatie op decentraal niveau’. Deze wet heeft als doel dat voor zowel de inwoners als voor gemeenten duidelijk is binnen welke kaders inwoners in het beleidsproces participeren en op welke wijze zij in een verschillende fase van het beleidsproces betrokken worden. In een participatieverordening maakt elke gemeenteraad deze zaken expliciet voor zijn gemeente. Het voorstel verplicht tot een uitbreiding/verbreding van de in de Gemeentewet (artikel 150) voorgeschreven inspraakverordening naar een participatieverordening. Het belang van participatie wordt groter door maatschappelijke ontwikkelingen waarbij het vertrouwen in de overheid onder druk staat maar krijgt ook meer kaders via de Omgevingswet. Verder zijn er uitdagingen vanuit duurzaamheid (Regionale Energie Strategie (RES)) en het Sociaal Domein waarin de aan de gemeente gedelegeerde taken in omvang en impact groeien.

Ons doel In de gemeente Dinkelland werken we samenlevingsgericht. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kijken we naar wat we samen kunnen doen om onze kernen op de lange termijn leefbaar te houden. We zijn als gemeente open, betrouwbaar, duidelijk en transparant en (digitale) gegevens van onze inwoners zijn bij ons in goede handen.

Hoe leveren we een bijdrage aan gemeente en inwoners staan dicht bij elkaar en werken samen •

MijnDinkelland 2030!. Vanuit het proces MijnDinkelland2030! zetten we meer in op participatie vanuit de kernen zelf en we stimuleren onze inwoners om mee te denken. We bieden ondersteuning om processen en projecten op gang te helpen of verder te brengen. We bezoeken al onze kernen als college en zijn vanuit de functie van “kernwethouder” zichtbaar en aanspreekbaar.

47

•

Opstellen en uitvoeren participatiebeleid. Gemeenten hebben in principe vrijheid om te beslissen op welke wijze zij inwoners bij de verschillende beleidsfasen betrekken en hoe ze hun visie op participatie vertalen in de participatieverordening. Het is dan ook eerst van belang dat we als gemeenten bepalen hoe we participatie verder vorm willen geven. Daarvoor is participatiebeleid opgesteld en een participatieverordening. Vanuit het participatiebeleid is de optie van uitdaagrecht mogelijk, maar blijft het maatwerk. Het biedt mogelijkheden voor inwoners om gemeentelijke taken over te nemen wanneer zij van mening zijn het zelf slimmer, beter, goedkoper of anders te doen.

•

Samenlevingsgericht werken - organisatieontwikkeling. Zorgvuldige communicatie, en meer contact met onze inwoners en partners om samenlevingsgericht te kunnen werken, vraagt naast tijd van ambtenaren, ook vaardigheden. Daarin willen we investeren. We investeren in structurele ambtelijke capaciteit om het samenlevingsgericht werken te borgen en van nieuwe impulsen te voorzien.

Actuele ontwikkelingen In 2025 zijn de positieve ervaringen vanuit de evaluatie die in 2024 is uitgevoerd over het proces en de werkwijze, verder uitgerold en vormgegeven. De kernwethouders zijn samen met de buur(t)mannen en vrouwen, meerdere malen aangeschoven bij de kernraden. Ook heeft er een Centraal Kernraden Overleg plaatsgevonden waarbij kernen onderling tips en ervaringen hebben uitgewisseld en bekeken hoe de kernraden gefaciliteerd kunnen worden op communicatief vlak. Samenlevingsgericht Werken In 2026 werken we aan het doel dat Samenlevingsgericht werken nog steviger wordt ingebed in het werk van alledag. Samenlevingsgericht werken vraagt naast tijd van alle medewerkers, ook vaardigheden. Bijvoorbeeld ten aanzien van democratische vernieuwing, participatie, communicatie en polarisatie. We werken aan deze doelen door: Ondersteuning buur(t)mannen en -vrouwen: De werkwijze met buur(t)mannen en -vrouwen wordt voortgezet en verder verstevigd. In afstemming met de buur(t)mannen en -vrouwen hebben we meer ingezet op het leren van elkaar over de rol en plek die een buur(t)man en -vrouw inneemt binnen de organisatie en in de kernen, maar ook buiten de organisatie in het netwerk op het gebied van leefbare kernen. Dit doen we in een tweewekelijks werkoverleg voor alle buur(t)mannen en -vrouwen onder begeleiding van de procesbegeleiders MijnDorp2040/MijnDinkelland2040.

De doorontwikkeling van de rol van buur(t)man/vrouw wordt meegenomen in het vervolgtraject waarin gewerkt wordt aan de uitwerking van de structuur van de interne organisatie en gebiedsgericht werken. Eind 2025 wordt een rapport opgeleverd om te kijken hoe we per deelgebied nog meer integraal kunnen werken (gebiedsgericht werken). In 2026 wordt onderzocht hoe we dit implementeren en welke effecten dit heeft op hoe we samenlevingsgericht werken binnen onze organisatie hebben gestructureerd.

Actielijn 2 Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht Actielijn 2 Met Noaberkracht hebben we een sterke en krachtige organisatie staan. We zien het als onze verantwoordelijkheid om de kracht en sterkte van Noaberkracht ook voor de toekomst te verzekeren. Dat betekent ook dat we vernieuwend en creatief opereren op een veranderende arbeidsmarkt. Maatschappelijke opgaven worden groter en complexer. Ze vragen door de tijd heen om andere antwoorden, aanpakken en resultaten. Wij willen dan ook dat Noaberkracht voor onze inwoners de komende jaren op elk moment een “state-of-the-art”-dienstverlening biedt. Daarmee is onze ambitie om de inwoners van Dinkelland nu en in de toekomst passende antwoorden te (blijven) geven op bestaande en nieuwe maatschappelijke vraagstukken.

Ons doel Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht.

48

Hoe leveren we een bijdrage aan een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht •

We zetten in op het samen met de gemeente Tubbergen versterken van de ambtelijk (strategische) capaciteit van Noaberkracht.

•

We zetten in op het samen met de gemeente Tubbergen doorontwikkelen van de Noaberkrachtorganisatie, langs verschillende actielijnen.

Actuele ontwikkelingen In de begroting 2026 van Noaberkracht zijn de volgende (actuele) ontwikkelingen beschreven: Arbeidsmarktontwikkeling Ook in 2025 blijft de arbeidsmarkt in Twente onder druk staan. De werkgelegenheidsgroei in 2024 was redelijk stabiel, maar de vraag naar arbeidskrachten blijft groter dan het aanbod. Veel vacatures blijven langer onvervuld dan wenselijk, omdat werkzoekenden vaak niet de juiste ervaring of vaardigheden hebben die bedrijven zoeken, of dat werknemers ruime keuze hebben aan werkgevers. Daarnaast zorgt de vergrijzing voor een extra uitdaging, aangezien veel oudere werknemers de arbeidsmarkt verlaten en een kennishiaat achterlaten voor de jongere generatie(s). Ondanks de tekorten zetten lokale overheden - en daarmee Noaberkracht ook - steeds meer in op nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI), digitalisering en robotisering (RPA), om de werkdruk te verlichten en de productiviteit te verhogen. Flexibele werkvormen, zoals het beter afstemmen van werktijden en contracten, worden steeds gebruikelijker, net als het bevorderen van duurzame inzetbaarheid en meer interne mobiliteit. Noaberkracht speelt hier met het programma organisatieontwikkeling op in maar ook door onder andere inzet op vitaliteit en persoonlijke ontwikkeling via de Noaberkracht academie; om op die manier mensen aan zich te binden en te laten ontwikkelen.

Gemeenteambtenaren zijn betrokken, bevlogen en trots, vooral over hun baan, het team en de organisatie. Dat is vooral af te leiden aan het hoge percentage dat lang werkzaam is voor de organisatie en een stabiele balans tussen instroom en uitstromende medewerkers. Met een laag verzuim (4.6%) doet Noaberkracht het goed als aantrekkelijke werkgever. Migratieketen Door grootschalige vluchtelingenstromen wordt helder dat de inrichting van de Nederlandse infrastructuur voor vluchtelingen ontoereikend is. Gemeenten krijgen van het rijk een forse opgave in de hernieuwd vorm te geven migratieketen die landelijke, regionale en lokale kaders kent. Dit gaat een opgave van betekenis zijn voor zowel de gemeente Dinkelland als Tubbergen en daarmee voor Noaberkracht. In de begroting 2026 is rekening gehouden met (een deel) personele inzet en dat deze inzet volledig wordt vergoed door het Rijk. Artificial Intelligence (AI), kunstmatige intelligentie Artificial Intelligence (AI) verwijst naar systemen die taken kunnen uitvoeren die normaal menselijke intelligentie vragen, zoals het analyseren van gegevens en het ondersteunen van beslissingen. De mogelijkheden van AI nemen snel toe. In 2025 zijn hiervoor nieuwe richtlijnen vastgesteld vanuit het Rijk, onder meer in de overheidsbrede visie op generatieve AI en binnen het landelijke Gemeentelijk Model Architectuur kader voor gemeenten.

Voor onze beide gemeenten geldt dat we de kansen van AI beter willen benutten, bijvoorbeeld voor betere dienstverlening en informatiebeheer. Tegelijkertijd realiseren we ons dat AI ook risico’s met zich meebrengt. Juist omdat inwoners moeten kunnen vertrouwen op een betrouwbare overheid, blijven we voorzichtig in de toepassing van nieuwe technologie. Veiligheid, privacy, uitlegbaarheid en herleidbaarheid vormen daarbij voor ons harde voorwaarden. Dit betekent dat inwoners en belanghebbenden moeten kunnen begrijpen hoe besluiten tot stand komen en dat duidelijk moet zijn welke gegevens en stappen aan een uitkomst ten grondslag liggen.

49

We volgen de ontwikkelingen rondom AI actief, maar kiezen er bewust voor om niet voorop te lopen. Gemeenten hebben immers een beschermende en zorgvuldige rol richting haar inwoners en belanghebbenden. Wanneer nieuwe toepassingen aansluiten bij deze uitgangspunten en bijdragen aan transparantie en rechtvaardigheid, biedt AI zeker kansen. In alle gevallen blijft de menselijke maat vooropstaan. Toenemende compliance bedrijfsvoering Het takenpakket van gemeenten groeit, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid en het sociale domein en door veranderende wet- en regelgeving. Dat gaat gepaard met een toename van verantwoordelijkheden, zoals het transparant omgaan met gegevens en het afleggen van verantwoording over de financiën richting de inwoners. Door het groeiende toezicht op gemeenten, wordt het borgen van compliance steeds belangrijker en maakt het in toenemende mate onderdeel uit van de werkzaamheden binnen de gemeente. Voorbeelden van nieuwe wet- en regelgeving, die de afgelopen jaren van toepassing is geworden voor gemeenten of dat op korte termijnen worden, zijn: •

Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) inclusief ENSIA-verantwoording

•

NIS2-richtlijn

•

Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

•

Wet versterking decentrale rekenkamers (inclusief invoering rechtmatigheidsverantwoording)

•

Wet Open Overheid

•

Audit Wet politiegegevens (Wpg-audit)

•

SISA-verantwoording met een toename van het aantal specifieke uitkeringen vanuit het Rijk

•

Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur

Bovenlokale samenwerking De verkenning naar de samenwerking met Oldenzaal heeft uitgewezen dat ambtelijke samenwerking kansen biedt. Er wordt een gemeenschappelijke urgentie ervaren op de huidige en toekomstige maatschappelijke opgaven. Daarom wordt gekozen voor een opgavegerichte samenwerking, waarbij het belang van Noordoost Twente (NOT) als eenheid wordt benadrukt. De gemeenten Oldenzaal, Dinkelland en Tubbergen kiezen ervoor om voor het lokaal uit te voeren opgaven te investeren in de doorontwikkeling en toekomstbestendigheid van de eigen ambtelijke organisatie. Parallel hieraan wordt onderzocht of, en hoe, er een toekomstbestendige informatievoorziening bewerkstelligd kan worden in gezamenlijkheid met andere Twentse gemeenten. Na afronding van het onderzoek kan worden gekeken wat de toegevoegde waarde van een uitbreiding, intensivering of formalisering van de samenwerking op dat moment is.

Actielijn 3 Financieel gezond blijven Financieel gezond blijven betekent dat ons uitgangspunt is dat we begrotingen maken die structureel in evenwicht zijn en ervoor zorgen dat de financiële middelen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: de goede dingen doen voor onze samenleving. We zetten in op de realisatie van ambities maar houden ook balans door voorzieningen en afgesproken reserves te borgen. Daarbij sturen we op een efficiënte en effectieve P&C-cyclus en een transparante en goed controleerbare financiële gemeentelijke huishouding. We willen gegeven de gestegen kosten voor onze burgers het 1e jaar van deze bestuursperiode geen OZBverhoging. Wel indexeren we de belastingen overeenkomstig de bestendige beleidslijn jaarlijks met 2%. We handhaven voor de komende 4 jaar de korting voor gebruikers van het maatschappelijk vastgoed.

50

Ons doel Een structureel en materieel sluitende (meerjaren)begroting waarbij we de stijging van de lokale lasten zo beperkt mogelijk willen houden.

Hoe leveren we een bijdrage aan financieel gezond blijven We gaan op een realistische en behoedzame manier om met de beschikbare middelen wat betekent dat: •

We structurele uitgaven dekken met structurele inkomsten.

•

We (mogelijke) verliezen en tegenvallers signaleren en verwerken in onze (meerjaren)begroting zodra deze zich aandienen en dat we winsten en meevallers pas verwerken als deze daadwerkelijke zijn gerealiseerd.

•

We indexeren de OZB-tarieven zodat er jaarlijks een meeropbrengst van 2% ontstaat.

•

Voor de tarieven op het gebied van afval en riool gaan we uit van 100% kostendekkendheid.

Actuele ontwikkelingen Door de extra (incidentele) middelen die het rijk beschikbaar heeft gesteld in de voorjaarsnota 2025 is het zogenaamde "ravijnjaar" bij gemeenten verschoven van 2026 naar 2028. We blijven samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) aandacht vragen voor een rechtvaardige financiering van ons takenpakket. Wellicht ontstaan na de verkiezingen van oktober 2025 en de formatie van een nieuw kabinet nieuwe kansen. Aan de andere kant zit hier voor gemeenten ook het grootste risico. We blijven namelijk voor het overgrote deel van onze inkomsten afhankelijk van de vergoedingen (met name de algemene uitkering) van het Rijk.

51

Basisbegroting Inleiding op de basisbegroting Vanuit wettelijk voorschrift presenteren wij, naast onze programma’s, de begroting en jaarrekening naar taakveld. Ieder programma in de basisbegroting is op eenzelfde wijze opgebouwd en kent de volgende onderdelen: •

Portefeuillehouder(s)

•

Algemeen: algemene omschrijving van het programma.

•

Vastgestelde beleidsnota's: voor een actueel totaalbeeld van de vastgestelde beleidsnota's en verordeningen verwijzen we u naar: Overheid.nl

•

Kengetallen: relevante kengetallen per programma.

•

Actuele ontwikkelingen: omschrijving van de ontwikkelingen die spelen binnen het programma.

•

Beleidsindicatoren: de wettelijk verplichte indicatoren volgens het BBV.

•

Begroting - overzicht baten en lasten: weergave van de baten en lasten per taakveld.

•

Nieuw beleid uit het coalitieakkoord: nieuw beleid en/of in- en extensivering van bestaand beleid dat voortkomt uit het coalitieakkoord.

•

Meerjarig financieel beeld - terugkijken

•

Meerjarig financieel beeld - vooruitkijken

Programma Bestuur & middelen Portefeuillehouders John Joosten & Richard de Way

Algemeen Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. In de gemeenteraad zitten 21 inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: Lokaal Dinkelland acht zetels, CDA zeven zetels, VVD drie zetels, Progressief Dinkelland (PvdA en Groen Links) twee zetels en Burgerbelangen Dinkelland één zetel. Het college van Burgemeester en Wethouders wordt naast de burgemeester gevormd door drie wethouders. Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Dinkelland doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen. De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Tubbergen. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt.

In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, NoordoostTwente en met de gemeente Tubbergen voortzetten.

Kengetallen Binnen het programma Bestuur & middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen:

52

•

Aantal inwoners: 26.728

•

Gemiddelde leeftijd: 44,9 jaar

•

Aantal huishoudens: 10.824

•

Aandeel alleenwonenden: 27,7 %

Actuele ontwikkelingen Verkiezingen De verkiezingen van oktober 2025 (Tweede Kamer) en de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 zijn wellicht de belangrijkste actuele ontwikkelingen voor de Nederlandse gemeenten. De uitkomsten van beide verkiezingen gaan ongetwijfeld gevolgen hebben voor onze gemeente. Op dit moment valt echter niet in te schatten welke. Prijsindexatie/Inflatie We houden in de (meerjaren)begroting rekening met een jaarlijkse stijging van de lonen de prijzen. Dit doen we door stelposten op te nemen in afwachting van de werkelijke stijgingen van zowel de lonen als de prijzen. Gezien de omvang van de stijging van de lonen en de prijzen is en blijft het afwachten of gemeenten hiervoor in voldoende mate worden gecompenseerd. (Krapte op de) Arbeidsmarkt Daarnaast merken we momenteel dat niet altijd alle projecten tijdig volgens planning kunnen worden uitgevoerd vanwege de krapte op de arbeidsmarkt, en worden we geconfronteerd met soms extreme lange levertijden van materialen e.d. Ook dit speelt door onze hele begroting heen variërend van het invullen van vacatures en het inhuren van personeel tot aan de lange levertijden van materialen e.d. Archiefwet De archiefwet eist van ons dat we de verschillende archieven overbrengen naar de archiefbewaarplaats. Hiervoor stellen we in deze begroting 2026 een bedrag van € 300.000 beschikbaar.

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

Indicator

Realisatie 2024

2025

2026

Formatie (fte per 1.000 inwoners) *1

8,51

10,09

10,33

Bezetting (aantal medewerkers per 1.000 inwoners)

10,03

9,61

9,69

Apparaatskosten (kosten per inwoner)

933

898

965

Externe inhuur (kosten als percentage van totale loonsom plus totale kosten inhuur externen) *2

14,2

5,76

4,05

53

Overhead (percentage van de totale kosten)

10,0

13,2

12,3

Bron: Eigen informatie.

Begroting 2026: overzicht baten en lasten Programma Bestuur en middelen * € 1000

Lasten Baten

Bestuur

Saldo

2.044

0

-2.044

1.288

503

-784

o.a. raad en raadscommissies, burgemeester en wethouders, griffie, kernraden, internationale contacten Beheer overige gebouwen en gronden o.a. gemeentehuis Denekamp en gemeentewerf Overhead

11.515

0 -11.515

Organisatieondersteuning, financieel beheer, tractie en Noaberkracht Treasury

-481

1.090

1.571

311

4.562

4.251

193

3.367

3.173

49

30

-19

0 51.274

51.274

Financiering en dividend OZB-woningen OZB- woningen eigenaren OZB niet-woningen OZB-niet-woningen eigenaren en ozb niet-woningen gebruikers Belastingen overig Reclamebelasting en baatbelasting Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkering uit het gemeentefonds Overige baten en lasten

847

1

-846

15.766 60.828

45.062

Algemene baten en lasten, onvoorziene uitgaven Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) Mutaties reserves

324

838

Mutaties reserves

324

838

513

16.090 61.666

45.575

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

513

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Bestuur en middelen

Begroting 2025 40.069

Begroting 2026 42.417

45.575

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Bestuur en middelen

Begroting 2026 45.575

Begroting 2027 45.095

Begroting 2028 44.097

Begroting 2029 44.324

Programma Dienstverlening & burgerzaken Portefeuillehouder John Joosten

Algemeen 54

We streven in onze dienstverlening naar een gemeente die niet afwacht, maar proactief naar de inwoner toe gaat. Een gemeente die in haar dienstverlening meedenkt met de inwoner en helder is in verwachtingen over en weer, tussen gemeente en inwoners. Dit betekent beleid zonder strikte regels, maar met ruimte voor maatwerk. Niet meer werken met beperkte openingstijden, maar op afspraak werken op een locatie en tijdstip dat wenselijk is voor de inwoner. We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk producten en diensten digitaal beschikbaar zijn. Natuurlijk kunnen inwoners en bedrijven ook telefonisch contact opnemen door te bellen naar het telefoonteam. Naast de dienstverlening zorgen we ook voor een correcte verwerking van de persoonsgegevens van onze inwoners, zoals: de basisregistratie personen, de uitgifte van identiteitskaarten, rijbewijzen en paspoorten en de kadastrale informatie.

Kengetallen Binnen het programma Dienstverlening en burgerzaken maken we gebruik van het volgende kengetal: Opkomst verkiezingen (%)

Actuele ontwikkelingen Er zijn op dit moment geen specifieke (actuele) ontwikkelingen te benoemen die gevolgen hebben voor de uitvoering van het bestaande beleid binnen dit basisprogramma.

Beleidsindicatoren dienstverlening en burgerzaken Het programma Dienstverlening en burgerzaken kent geen verplichte beleidsindicatoren.

Begroting 2026: overzicht baten en lasten Programma Dienstverlening en burgerzaken * € 1000 Burgerzaken

Lasten Baten Saldo 941

330

-612

Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

941

330

-612

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

941

330

-612

O.a. (digitale) communicatie met bedrijven en inwoners, burgerlijke stand, basisregistratie personen, reisdocumenten, huisnummering en kadastrale informatie

55

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Dienstverlening & Burgerzaken

Begroting 2025 -352

Begroting 2026 -482

-612

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000

Begroting 2026

Programma Dienstverlening & Burgerzaken

-612

Begroting 2027

Begroting 2028

-614

-615

Begroting 2029 -621

Programma Veiligheid Portefeuillehouder Burgemeester John Joosten

Algemeen Veilig leven is een groot goed in onze samenleving. De gemeente heeft op dit onderwerp een belangrijke wettelijke taak. Daar geven we uitvoering aan. Wij zien veiligheid als een gezamenlijke verantwoordelijkheid en maken met allerlei betrokkenen in onze samenleving afspraken over hoe we de veiligheid in onze samenleving kunnen versterken. Daarbij werken we vanuit vertrouwen. Als dat vertrouwen wordt geschaad, dan treden we op. Veiligheid is vaak het resultaat van samenwerking en van bewust handelen op basis van eigen verantwoordelijkheid. We werken dan ook aan samenwerking tussen onder meer politie, brandweer, Openbaar Ministerie, woningcorporaties en hulpverleners. We willen een veilige en leefbare woonomgeving. Daarvoor dringen we de criminaliteit (ondermijning) terug en vergroten we het veiligheidsgevoel van onze inwoners. We hebben een adequate wijze van uitvoering van toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving waarbij we het perspectief van meerdere kanten bekijken. We willen oplossingsgericht denken en meebewegen bij (politieke) ontwikkelingen. Vanuit de rol van toezichthouder en handhaver geven wij vrijheid waar het kan en zijn we strikt waar het moet. Om zo samen met burgers en bedrijven tot een veilige en leefbare woon- en werkomgeving te komen.

Kengetallen Binnen het programma Veiligheid maken we gebruik van de volgende kengetallen: Aantal misdrijven per jaar (Politie: 2018-2024):

56

Overlast door verwarde personen (Politie: 2018-2024):

Het aantal registraties is gebaseerd op de registraties die in de politiesystemen zijn vastgelegd. Indien een eenheid meer incidenten registreert, betekent dit niet automatisch dat het fenomeen in de betreffende eenheid ernstiger is, maar het kan te maken hebben met de registratiewijze (of registratiediscipline) binnen deze eenheid. De getoonde aantallen over voorgaande jaren kunnen mogelijk afwijken van eerdere gepresenteerde aantallen vanwege een na-ijleffect. Registraties kunnen namelijk op basis van nieuwe inzichten op een later moment worden aangepast. Het aantal registraties is niet gelijk aan het aantal unieke personen en over de rol van corona in relatie tot de cijfers is verder niets te zeggen.

Actuele ontwikkelingen Aanpak ondermijning

57

Gemeenten zijn niet meer weg te denken in de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Een belangrijke voorwaarde in deze aanpak is dat gemeenten weerbaar zijn tegen negatieve invloeden van buitenaf. Hierbij is van belang dat de interne organisatie op orde is en gemeenten hun bestuurlijke instrumenten waar mogelijk kunnen inzetten tegen vormen van ondermijning. Om inzicht te krijgen in de weerbaarheid van een gemeente heeft de gemeente Dinkelland deelgenomen aan een weerbaarheidsscan van het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Oost-Nederland (RIEC-ON). De aanbevelingen uit deze scan krijgen in 2026 vervolg door het organiseren van trainingen en bijeenkomsten voor medewerkers om het (her-)kennen van signalen van ondermijning te vergroten. Nieuwe medewerkers krijgen een leermodule aangeboden die bijdraagt aan blijvende bewustwording over ondermijning, in het bijzonder het herkennen van signalen van ondermijning. Ook zetten we acties uit voor het vergroten van de bewustwording van onze inwoners op dit thema. Integraal Veiligheidsplan 2024-2026 Eind 2024 is het Integraal Veiligheidsplan (IVP) voor de periode 2024-2026 vastgesteld. Met het IVP geeft de gemeente Tubbergen sturing aan de lokale veiligheid.

In vervolg op het IVP wordt een tweejaarlijks uitvoeringsprogramma veiligheid opgesteld waarin de prioriteiten en de beleidsuitgangspunten uit het IVP concreet worden ingevuld. De beleidsprioriteiten voor de komende periode zijn: 1. Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit 2. Maatschappelijke onrust en migratie 3. Zorg en Veiligheid. Tijdens het schrijven van het IVP 2024-2026 hebben de burgemeesters van de gemeenten Oldenzaal, Losser, Tubbergen en Dinkelland de intentie uitgesproken om na 2026 in gezamenlijkheid een veiligheidsplan op te stellen voor de aanpak van veiligheidsthema's in Noordoost Twente verband. Veiligheidsvraagstukken zijn dynamisch en variëren van gebied tot gebied. Door het IVP op basisteamniveau te ontwikkelen, kunnen middelen effectiever en gerichter ingezet worden en pakken we veiligheidsproblemen, zoals bijvoorbeeld de aanpak van ondermijning, jeugdoverlast en -criminaliteit, zorg en veiligheid en digitale criminaliteit meer op maat aan. Project Buitengebied De gemeente Dinkelland scoort hoog op de landelijke veiligheidsmonitor. Maar toch hebben diverse partners aangegeven dat de veiligheid in het buitengebied onder druk staat en er zijn signalen dat ondermijning ook in het buitengebied aanwezig is en structureel van aard is.

Om ervoor te zorgen dat de gemeente Dinkelland tot één van de veiligste gemeenten van Nederland blijft behoren, gaan we ook in 2026 aan de slag om gezamenlijk en integraal met onze partners een bijdrage te leveren aan (blijvende) veiligheid in het buitengebied. De acties die hieruit voortvloeien zijn opgenomen in de reguliere werkzaamheden en worden vastgelegd in het uitvoeringsprogramma veiligheid voor de periode 2025-2026. Hiermee eindigt het project. Continuïteit weerbare maatschappij Ontwikkelingen zoals de toenemende geopolitieke spanningen, hybride dreigingen en de effecten van netcongestie raken niet alleen de wereld om ons heen, maar worden ook op lokaal niveau voelbaar. Deze complexe uitdagingen vereisen een weerbare samenleving, waarin inwoners in staat zijn om op eigen kracht te handelen, basisvoorzieningen beschikbaar blijven en de continuïteit van het maatschappelijk leven gewaarborgd is. Naast de inwoners moet de interne organisatie van gemeente Dinkelland goed voorbereid zijn en haar taken blijven uitvoeren, ook in tijden van ontwrichting. De komende tijd zal gemeente Dinkelland zich actief inzetten voor het versterken van de continuïteit en weerbaarheid van de inwoners en de interne organisatie in samenwerking met de veiligheidsregio Twente.

Beleidsindicatoren

58

De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren.

59

Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/veiligheid - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

Begroting 2026: overzicht baten en lasten Programma Veiligheid * € 1000

Lasten Baten Saldo

Crisisbeheersing en brandweer

2.429

0 -2.429

Openbare orde en veiligheid

2.708

20 -2.688

Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

5.137

20 -5.117

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

5.137

20 -5.117

Toezicht openbare orde, integrale veiligheid, dierenbescherming, vergunningen apv en handhaving openbare orde

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Begroting 2025

Programma Veiligheid

-4.493

Begroting 2026 -4.763

-5.117

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Veiligheid

Begroting 2026

Begroting 2027 -5.117

Begroting 2028 -5.072

Begroting 2029 -5.076

-5.089

Programma Openbare ruimte & mobiliteit

60

Portefeuillehouder Rob Olde Kalter

Algemeen We werken aan een openbare ruimte die bijdraagt aan de leefbaarheid in de kernen. De openbare ruimte heeft veel verschillende functies zoals bereikbaarheid, toegankelijkheid, spelen, ontmoeting, openbaar groen, schaduw, wateropvang, etc. Samen (gemeente en inwoners) hebben we een beeld bij wat we belangrijk vinden om een fijne woon-, werk- en leefomgeving te hebben. De inrichting, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte speelt hierin een belangrijke rol. Een goed ingerichte openbare ruimte zorgt ervoor dat de dorpen in de toekomst aantrekkelijk blijven en draagt bij aan de leefbaarheid in het landelijk gebied. Voor de komende periode zien we vanuit de gemeente vooral uitdagingen op het gebied van het aanpassen van de openbare ruimte aan: • • •

opgaven vanuit veiligheid, woongenot, gezondheid, duurzaamheid, biodiversiteit en circulaire economie; de gevolgen van klimaatverandering; veranderende mobiliteit.

Vanuit de taken in de openbare ruimte streven we ernaar om zoveel mogelijk maatschappelijke waarde toe te voegen en daarmee bij te dragen aan de maatschappelijke opgaven. Een mooi voorbeeld hiervan is het dagelijks groenonderhoud dat mede wordt uitgevoerd met grote inzet en betrokkenheid van medewerkers met afstand tot de arbeidsmarkt. Belangrijk uitgangspunt in het werk in de Openbare Ruimte is de samenwerking met onze inwoners. Ze kijken en denken mee met plannen of ze komen zelf naar ons met goede ideeën. We kijken dan graag wat mogelijk is. De gemeente werkt dus voor én met de samenleving.

Kengetallen Binnen het programma Openbare ruimte en mobiliteit maken we gebruik van de volgende kengetallen: •

Aantal kilometer wegen binnen de kom: 139

•

Aantal kilometer wegen buiten de kom: 446

•

Aantal kilometer riolering: 595

•

Aantal lichtpunten: 5.900

Actuele ontwikkelingen Kunstwerken In 2025 is het beleidsplan ‘Civiele Kunstwerken 2025-2029’ door uw Raad vastgesteld. Hierin is het beleid voor het beheer, onderhoud en vervanging van bruggen, tunnels en duikers vastgelegd. De financiële consequenties zijn verwerkt in de Perspectiefnota 2026. Eén van de eerste stappen in de vertaling van het beleidsplan naar uitvoering is het laten uitvoeren van gespecialiseerde technische herberekeningen voor 35 bruggen. Er worden ongeveer 10 bruggen op korte termijn vervangen, waaronder de Lattroperstraat en de Frensdorferweg. Daarnaast vindt (groot) onderhoud plaats bij meerdere bruggen. Wegen In 2025 is gestart met het traject om het ‘Wegenbeleidsplan’ te actualiseren. Deze wordt o.a. gebaseerd op kwaliteitsinspecties die in 2025 worden uitgevoerd. Naast technische aspecten hebben we ook te maken met externe factoren die sterk van invloed zijn op het prijsniveau van de grondstoffen van asfalt en elementen verharding. In 2026 wordt het beleidsplan aangeboden aan uw Raad. De financiële aspecten worden eveneens inzichtelijk gemaakt. Project fietspad Bornsestraat

61

Vanuit de omgeving is breed de wens geuit om de ontbrekende schakel in de fietsverbinding tussen Borne, via Saasveld naar Weerselo, te realiseren. Deze wens is bestuurlijk omarmd en ondersteund. De werkgroep ‘Veilige Bornsestraat’, bestaande uit bewoners en vertegenwoordigers van de dorpsraden van Saasveld en Weerselo, heeft hierin een actieve en constructieve rol vervuld. Na een meerjarig participatietraject, bestaande uit onder meer een enquête, bewonersbijeenkomsten, een tracéstudie en technische uitwerking, ligt er nu een uitvoering gereed ontwerp voor. Er komt een separaat raadsvoorstel in 2025 om het benodigde krediet beschikbaar te stellen en om het project daadwerkelijk te realiseren. Voor de financiële vertaling hiervan naar deze begroting 2026 wordt verwezen naar de specifieke mutaties in het financiële hoofdstuk. Water en riolering In 2024 is het Water- en Rioleringsprogramma Dinkelland 2025 - 2030 (WRP) vastgesteld. Op basis van dit beleidskader werken we aan de gemeentelijke watertaken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. Om de beleidsdoelen te halen beheren en onderhouden we een groot en fijnmazig systeem van riolering, rioolgemalen, putten en kolken, wadi’s, waterbergingen en dergelijke.

Stimuleringsregeling Groene (klimaatadaptieve) maatregelen Sinds 1 mei 2025 hebben we een regeling voor inwoners, bedrijven en instellingen om subsidie aan te vragen voor groene (klimaatadaptieve) maatregelen. Bijvoorbeeld voor het plaatsen van een regenton of een waterschutting, het afkoppelen van verhard oppervlak, het ontstenen van tuinen of het aanleggen van een groen dak. In totaal is hiervoor € 50.000 ter beschikking (binnen het WRP-plan). Medio 2026 volgt een eerste evaluatie. Verkeersveiligheid De doelstellingen voor het verminderen van het aantal verkeersslachtoffers, vastgelegd in het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan, worden niet gehaald. Omdat de trend zich landelijk voordoet, is landelijk een nieuwe aanpak ontwikkeld, die in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (het SPV2030) is vastgelegd. De nieuwe werkwijze gaat uit van een preventieve aanpak. Door het wegnemen van risico's voor de weggebruikers vinden er minder (ernstige) ongevallen plaats en vallen er minder slachtoffers in het verkeer. Met deze nieuwe aanpak is in 2025 gestart. Vanuit het jaarplan is er in 2025 gestart met de eerste analyses van wegen en kruispunten waar de nieuwe aanpak toegepast kan worden. Daarbij zijn ook de eerste initiatieven gestart om tot projecten te komen. Om ook in 2026 verder te kunnen werken volgens deze werkwijze is er incidenteel budget nodig.

Zonder incidenteel budget zijn onvoldoende maatregelen mogelijk en zal het aantal verkeersslachtoffers niet verminderen. In de Perspectiefnota 2026 is € 300.000 opgenomen voor 2025 en € 200.000 voor 2026. Openbare verlichting Het beleidsplan Openbare verlichting wordt in 2026 geactualiseerd. Een financiële paragraaf wordt toegevoegd waarin de kosten voor beheer, onderhoud en vervanging inzichtelijk worden gemaakt. Stroom- en marktkasten Naar aanleiding van wettelijke veiligheidseisen is in 2025 gestart met onderzoek en keuring van de bestaande voorzieningen en wordt verkend welke maatregelen noodzakelijk zijn om aan de eisen te voldoen. In 2026 starten we met de eerste locatie. De financiële aspecten die hiermee gemoeid zijn komen uit deze verkenning naar voren.

Groen – Beleid en beheer

62

Binnen de groenvoorzieningen wordt er onderscheid gemaakt in het beheer op basis van beeldkwaliteit (gazons, plantsoenen, hagen etc.) en het beheer op basis van frequentie (bomen, houtwallen, bermen, sloten). Voor het beheer op basis van beeldkwaliteit gebruiken we de (beeld)kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte van het CROW. Maandelijks nemen we een steekproef op basis van schouwen. Hierdoor checken we of de groenvoorzieningen voldoen aan de gestelde beeldkwaliteit. Cultuurbeplanting heeft een eindige levensduur en zal dan door middel van cyclisch vervangen weer op peil worden gebracht. Voor wat betreft het beheer op basis van beeldkwaliteit zijn er 2 verschillende beeldkwaliteitsniveaus vastgesteld door de raad, namelijk: het verzorgend onderhoud op C en het technisch onderhoud op A. Deze tweeledige manier onderhoud geldt voor alle groene arealen die we op basis van beeldkwaliteit onderhouden. Voor wat betreft het beheer op basis van frequentie hanteren we een vast stramien qua onderhoud op basis van beheerplannen. Voor wat betreft bomen voeren we ook een wettelijke veiligheidsinspectie uit (boomveiligheidscontroles). Daarbij bepalen we op grond van het risicoprofiel welke inspectiefrequentie nodig is en welke eventuele onderhoudsmaatregelen nodig zijn. In 2020 is het Kwaliteitsplan Openbaar Groen (KOG) vastgesteld.

In dat KOG is onder meer opgenomen dat er meer aandacht komt voor leefbaarheid en biodiversiteit. Bij vervanging zal nadrukkelijker worden gekeken naar de mate van beheerbaarheid van de toegepaste soorten. Inrichtingsplannen worden zoveel mogelijk in samenspraak met buurt opgesteld. Natuurbescherming binnen de Omgevingswet (voorheen Wet Natuurbescherming/ Flora- en Fauna wet) In 2026 wordt een digitale tool geïmplementeerd welke de medewerkers van de buitendienst helpt goed rekening te houden met beschermde soorten tijdens o.a. maaiwerkzaamheden. Hierdoor wordt het risico op overtreding van regels voor Natuurbescherming binnen de Omgevingswet verminderd. Speelvoorzieningen We geven uitvoering aan de Wet Aansprakelijkheid Speelvoorzieningen (WAS) door inspecties en monitoring van de gemeentelijke speelvoorzieningen. Waar nodig worden speelvoorzieningen vervangen. Hierbij kijken we samen met o.a. sociaal domein hoe we voor de buurt waarde kunnen toevoegen. Ook verkennen we wat nodig is aan nieuw speelbeleid. Actuele thema’s zijn het medegebruik van wadi’s voor spelen en groen, het gebruik van speelaanleidingen, het stimuleren van bewegen voor jong en oud en het meer inclusief inrichten van speelplekken.

Beleidsindicatoren Het programma Openbare ruimte & mobiliteit kent geen verplichte beleidsindicatoren.

Begroting 2026: overzicht baten en lasten

63

Programma Openbare ruimte en mobiliteit * € 1000

Lasten Baten Saldo

Verkeer en vervoer

5.252

495 -4.757

o.a. wegen, openbare verlichting, gladheidsbestrijding, straatreiniging en verkeer Parkeren

45

2

-43

4

18

14

Parkeervoorzieningen en parkeervergunningen en -ontheffingen Openbaar vervoer Openbaar vervoer en abri's Openbaar groen en (openlucht) recreatie

1.953

6 -1.947

Natuurbeheer en landschapsonderhoud, groenvoorziening, volkstuinen en coördinatie participatie openbare ruimte Riolering

3.373 3.948

574

Aanleg en onderhoud rioleringen, rioolaansluitingen op individueel verzoek, rioolheffing Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

10.627 4.468 -6.160

Mutaties reserves

361 1.665 1.304

Mutaties reserves

361 1.665 1.304

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

10.988 6.133 -4.855

Wat gaan we doen in 2026? Nieuw beleid uit het collegeakkoord 2022-2026 Faciliteren samenlevingsinitiatieven OpRu (€ 100.000 incidenteel) Initiatieven op het gebied van ontsluiting en inrichting van openbare wegen, paden en verblijfsgebied kunnen ook in 2026 uitgevoerd worden met dit budget. Het budget draagt bij aan het realiseren van praktische oplossingen (quick wins) op het gebied van verkeersmaatregelen, die een positieve bijdrage leveren aan het gebruik van de openbare ruimte. In 2026 wordt hier een vervolg aan gegeven en is hiervoor € 25.000 geraamd.

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Openbare ruimte & mobiliteit

Begroting 2025 -5.406

Begroting 2026 -4.637

-4.855

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Openbare ruimte & mobiliteit

Begroting 2026 -4.855

Begroting 2027 -5.161

Begroting 2028 -5.196

Begroting 2029 -5.215

Programma Economie Portefeuillehouder Rob Olde Kalter

Algemeen Aan de hand van de speerpunten detailhandel (vitale winkelgebieden in kernen), bedrijventerreinen en dienstverlening creëren wij een zo optimaal mogelijk ondernemersklimaat. Wij willen daarbij ruimte blijven bieden voor (bijzondere) initiatieven van ondernemers, zodat optimaal en adequaat kan worden ingespeeld op sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen en economische trends. De bedrijfsconsulent (ondersteund door een ondernemersserviceteam) is het eerste aanspreekpunt voor ondernemers en tevens de schakel tussen de gemeente en het bedrijfsleven. De bedrijfsconsulent probeert de ondernemers zoveel mogelijk te faciliteren. Daarnaast wordt er actief ingezet op de (her)ontwikkeling, realisatie en uitgifte van bedrijfskavels en bedrijfsruimte, de uitvoering van de detailhandelsagenda/retaildeal en regionale samenwerking (met name in de vorm van regionale acquisitie).

64

Kengetallen Aantal verkooppunten: 379 (Locatus, 2025) Aandeel leegstand m² winkelvloeroppervlak (Locatus, 2018-2025):

Actuele ontwikkelingen Bedrijvigheid en buitengebied Als een bedrijf in het buitengebied een ontwikkeling wenst die niet passend is in de omgeving kan de gemeente daar in specifieke gevallen aan meewerken. Een van de voorwaarden is het voldoen aan een KGO-verplichting (Kwaliteitsimpuls groene omgeving). Het bedrijf is dan verplicht te investeren in natuur, landschap, cultuur, recreatie of maatschappelijke voorziening. Indien er geen concrete plannen voor een KGO-investering zijn kan gekozen worden voor het storten van de financiële verplichting in het KGO-fonds. Vanuit het fonds kunnen wij, als beheerder van het fonds, eenmalige subsidies verstrekken t.b.v. KGO waardige projecten. De aanvragen voor KGO-subsidies worden beoordeeld o.b.v. de gemeentelijke beleidskaders en geldende subsidieregels. Bedrijveninvesteringszone (BIZ) In het centrum van Ootmarsum geldt een BIZ (Bedrijveninvesteringszone) voor de periode 2022-2026. De gemeente int jaarlijks een bedrag bij de BIZ-plichtigen. Dit bedrag wordt vervolgens als subsidie uitgekeerd aan de Stichting BIZ Ootmarsum. De BIZ-plichtigen bepalen gezamenlijk de bestedingen van de BIZ-gelden, zolang het maar voldoet aan de Wet BIZ. De financiële middelen worden besteed t.b.v. het bevorderen van de leefbaarheid, veiligheid, ruimtelijke kwaliteit en/of economische ontwikkeling van het centrum Ootmarsum.

Bedrijventerreinen Wij willen de komende periode blijven voorzien in de vraag naar bedrijfskavels. De kavels op de bestaande bedrijventerreinen zijn grotendeels uitgegeven. Dit betekent dat wij gronden willen verwerven om uitbreidingen van de bestaande bedrijventerreinen in de verzorgingskernen te realiseren. Tevens gaan wij het bestaande gronduitgiftebeleid m.b.t. bedrijfskavels actualiseren.

Beleidsindicatoren

65

De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren.

Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/economie-2 - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

Begroting 2026: overzicht baten en lasten Programma Economie * € 1000 Economische ontwikkeling

Lasten

Baten

Saldo

279

0

-279

181

181

0

272

100

-172

283

890

607

Versterking economische structuur Fysieke bedrijfsinfrastructuur Grondexploitatie bedrijventerreinen Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Weekmarkten en standplaatsen, bedrijven- en ondernemersloket Economische promotie o.a. volksfeesten en -evenementen, promotie toerisme, toeristenbelasting en forensenbelasting Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

1.015

1.171

156

Mutaties reserves

0

358

358

Mutaties reserves

0

358

358

1.015

1.530

514

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Economie

Begroting 2025 510

Begroting 2026 338

514

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Economie

Begroting 2026

Begroting 2027 514

Begroting 2028 239

Begroting 2029 393

392

66

Programma Onderwijs Portefeuillehouder Richard de Way

Algemeen Alle kinderen en jongeren in de gemeente Dinkelland verdienen het om op te groeien in een kansrijke omgeving met kwalitatief goed onderwijs. In de gemeente Dinkelland hebben we 1915 leerlingen in het basisonderwijs en in totaal dertien basisscholen. In iedere kern is een basisschool aanwezig, dit vinden we als gemeente erg belangrijk. Naast deze basisscholen telt onze gemeente één school voor voortgezet onderwijs in het dorp Denekamp. Binnen het programma Onderwijs zoeken we de samenwerking met o.a. schoolbestuurders en kinderopvangaanbieders. We bevorderen de ontwikkelingskansen van kinderen en volwassenen in onze gemeente door te investeren in het bestrijden van onderwijsachterstanden en het aanbieden van voor- en vroegschoolse educatie in samenwerking met plaatselijke kinderdagverblijven, het basisonderwijs en de GGD en JGZ (jeugdgezondheidszorg). We hechten veel belang aan een goede verbinding tussen de gemeentelijke jeugdhulp en het onderwijs, waardoor vroegtijdig gesignaleerd wordt en hulp of ondersteuning zo preventief mogelijk kan worden ingezet. Daarnaast willen we het thuiszitten zoveel mogelijk voorkomen, het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (hierna de RMC-functie) en Bureau leerplicht spelen hierin een belangrijke rol.

Het niveau van absoluut en relatief verzuim ligt in Dinkelland onder het landelijk gemiddelde, evenals het percentage voortijdige schoolverlaters. Door de inzet van RMC en een adequate uitvoering van de Leerplichtwet, willen we voorkomen dat jeugdigen thuis komen te zitten en/of zonder diploma vroegtijdig het onderwijs verlaten.

Kengetallen Binnen het programma Onderwijs maken we gebruik van de volgende kengetallen: •

Locaties kinderopvang: 54 (LRK: 2025)

•

Kindplaatsen kinderopvang: 1.151 (LRK: 2025)

•

Buitenschoolse opvang: 14 (LRK: 2025)

•

Kindplaatsen buitenschoolse opvang: 530 (LRK: 2025)

•

Vestigingenbasisonderwijs: 13 (DUO/ABF '24/'25)

•

Leerlingen regulier basisonderwijs: 1.957 (DUO/ABF '24/'25)

•

Vestigingen voortgezet onderwijs: 1 (DUO/ABF '24/'25)

•

Leerlingen voortgezet onderwijs: 263 (DUO/ABF '24/'25)

Actuele ontwikkelingen

67

Lokale Educatieve Agenda (hierna: LEA) Meerdere keren per jaar bespreken we met betrokken partners – kinderdagverblijven, primair onderwijs, voortgezet onderwijs en GGD Twente de LEA. Dit is een overlegstructuur. In de LEA maken we samen afspraken over thema’s die onderwijs en gemeente raken, zoals de bestrijding van achterstanden, passend onderwijs, voortijdig schoolverlaten, aansluiting onderwijs–arbeidsmarkt, en jeugdzorg en zorg in/om de school. In 2026 zetten we verder in op versterking van deze samenwerking in de aanpak van onderwijsachterstanden. Zo gaan we aan de slag met de thema’s groepsdruk, sociale media, veiligheid en alcoholgebruik. Voor- en vroegschoolse educatie (hierna: vve) We verwachten dat in 2026 een nieuw vve-beleidsplan kan worden afgerond. De actualisatie van het vvebeleid is in 2025 gestart. Deze actualisatie is in samenwerking met kinderdagverblijven, scholen en GGD Twente. Afhankelijk van de geformuleerde beleidskeuzes bekijken we of de subsidieregeling in 2026 in de huidige vorm gehandhaafd kan blijven of moet worden aangepast. De vve-monitor, die in 2024 is ingevoerd, wordt gebruikt om met ingang van 2026 de resultaatafspraken van het vve-beleid jaarlijks te evalueren.

Om te bereiken dat kinderen die een vve-indicatie hebben gekregen, ook daadwerkelijk vve gaan volgen, besteden we aandacht aan het verminderen van mogelijke belemmeringen voor ouders. Zo gaan we (gemeente en externe partners) ons richten op een goede communicatie met actuele informatie. Zorg in Onderwijs Momenteel nemen we als gemeente deel aan enkele pilots binnen het speciaal onderwijs, waarbij jeugdhulp collectief in groepen wordt aangeboden. Het is een efficiëntere en effectievere manier van organiseren van geïndiceerde jeugdzorg met oog voor het binnen de gemeenten beschikbare voorliggend veld. Daarnaast wordt administratief en financieel rendement behaald, omdat de financiering vereenvoudigd wordt. In 2025 worden deze pilots verlengd tot en met eind 2026, waarna regionaal wordt overgestapt op inkoop van collectieve arrangementen jeugdhulp. In 2026 nemen we een besluit of we aan deze inkoop mee willen doen of zelf blijven indiceren voor de jeugdhulp. Samen met de gemeenten Losser en Oldenzaal loopt er in 2025\2026 een pilot binnen de twee zorgintensieve scholen (Praktijkonderwijs Carmel College – voortgezet onderwijs- en de Windroos basisschool). Dit wordt betaald uit incidentele gelden.

Integraal Huisvestingsplan (hierna: IHP) Het Integraal Huisvestingsplan biedt inzicht in de verschillende schoolgebouwen in de gemeente, het perspectief voor de locaties voor de komende jaren en de te verwachten noodzakelijke investeringen. Dit planningsinstrument voor de scholenbouw binnen de gemeente is in 2025 opgesteld, gebaseerd op een gezamenlijke visie van gemeente en schoolbesturen. In de loop van 2026 wordt het IHP definitief vastgesteld zodat de uitkomsten daarvan kunnen worden verwerkt in de reguliere planning- en control cyclus waarna over kan worden gegaan tot uitvoering. Vooruitlopend op de definitieve vaststelling hebben we in de Perspectiefnota 2026 vanaf het jaar 2028 al wel structurele middelen gereserveerd voor het IHP omdat het wel in de lijn der verwachtingen ligt dat aanvullende middelen benodigd zijn.

Beleidsindicatoren

68

De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/onderwijs-2 - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

Begroting 2026: overzicht baten en lasten

69

Programma Onderwijs * € 1000

Lasten Baten Saldo

Onderwijshuisvesting

1.014

0 -1.014

1.711

32 -1.679

2.725

32 -2.693

O.a. onderwijsgebruik sportaccommodaties, huisvesting bijzonder basisonderwijs en huisvesting voortgezet onderwijs Onderwijsbeleid en leerlingzaken Lokaal onderwijsbeleid, leerlingenvervoer, vervoer gymonderwijs, leerplichtwerkzaamheden en onderwijsachterstandenbeleid Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) Mutaties reserves

0

86

86

Mutaties reserves

0

86

86

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

2.725

118 -2.606

Wat gaan we doen in 2026? In 2026 werken we verder aan de voorbereiding van de onderwijshuisvesting in Denekamp (samen scholen) en het nieuwe Integraal HuisvestingsPlan (IHP).

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Onderwijs

Begroting 2025 -2.127

Begroting 2026 -2.539

-2.606

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Onderwijs

Begroting 2026

Begroting 2027 -2.606

Begroting 2028 -2.609

Begroting 2029 -2.807

-2.853

Programma Sport & accommodaties Portefeuillehouder Richard de Way

Algemeen Het programma Sport en accommodaties gaat over het stimuleren en faciliteren van sport en beweging. We willen sporten en bewegen voor al onze inwoners, van jong tot oud, mogelijk maken en hen motiveren te gaan sporten. In onze gemeente zien we sport steeds minder als doel op zich, maar juist als middel om bredere maatschappelijke doelen te bereiken, zoals het bevorderen van gezondheid, welzijn, leefbaarheid en sociale verbondenheid. Een toegankelijk sport- en beweegaanbod, zowel fysiek als financieel, is daarbij essentieel, zeker in een tijd van stijgende kosten. Gelet op de vergrijzing en de toenemende druk op vrijwilligers kunnen deze uitdagingen niet alleen door de samenleving worden opgepakt. Het vraagt om een actieve rol van de gemeente, waarin we drempels wegnemen, inzetten op een beweegvriendelijke en gezonde leefomgeving en sportaanbieders vitaal houden. In de gemeente Dinkelland zijn buurtsportcoaches actief die in dienst zijn bij Noaberkracht en bij derden. Ze dragen bij aan de doelen binnen het programma Sport en accommodaties. De gemeente Dinkelland is trots op al haar sportende inwoners. Zowel in de breedte als aan de top wordt sport op hoog niveau beoefend in onze gemeente. Jaarlijks organiseren wij als gemeente het Sportgala, volgens ons een goed platform om onze sporters uitbundig in het zonnetje te zetten.

Kengetallen Binnen het programma Sport en accommodaties maken we gebruik van de volgende kengetallen: •

Aantal bezoekers zwembad Dorper Esch in 2025: ca. 80.000

70

•

Aantal bezoekers zwembad Kuiperberg in 2025: ca. 25.000

Actuele ontwikkelingen Brede SPUK-regeling Vanuit het Rijk is de Brede SPUK-regeling beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. De Brede SPUK, die oorspronkelijk afliep per 1 januari 2026, wordt met één jaar verlengd tot en met 2026. Voor deze regeling geldt net als voor alle specifieke uitkeringen een generieke korting van 10%. Tevens wordt er geen indexatie toegepast voor 2026. Sportaccommodaties Er zijn diverse, voornamelijk externe, ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op het beheer en de exploitatie van de sportaccommodaties, zoals de stijging van energiekosten en de krapte op de arbeidsmarkt. Buurtsportcoaches Voor 2025 en 2026 is er een marktopdracht verstrekt voor het inzetten van buurtsportcoaches die bijdragen aan de doelen binnen het programma Sport en accommodaties. De ontwikkeling van de Brede SPUK zal effect hebben op de bekostiging van de voortzetting van de opdracht. De bestaande constructie met buurtsportcoaches in dienst bij de gemeente waarbij ze voornamelijk actief zijn als vakleerkracht bewegingsonderwijs op de basisscholen is per 1 januari 2027 niet langer toegestaan met gebruik van de Rijksmiddelen. In overleg met de betrokken scholen wordt deze constructie in het schooljaar 2025/2026 afgebouwd.

Het komende jaar zal duidelijk worden welke rijksmiddelen na 2026 beschikbaar komen, of de marktopdracht na 2026 kan worden voortgezet en hoe de buurtsportcoaches die in dienst zijn van de gemeente mogelijk onderdeel kunnen uitmaken van de marktopdracht voor het vervullen van de ambities op het gebied van sport en bewegen.

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren.

71

Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/sport--cultuur-en-recreatie - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

Begroting 2026: overzicht baten en lasten Programma Sport en accommodaties * € 1000

Lasten

Sportbeleid en activering

Baten

Saldo

527

133

-393

3.809

1.226

-2.583

Sportgala, schoolzwemmen en sportondersteuning Sportaccommodaties Sporthallen en zwembaden Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties)

4.336

1.359

-2.977

Mutaties reserves

0

200

200

Mutaties reserves

0

200

200

4.336

1.559

-2.777

Begroot totaalresultaat (na reserve mutaties)

Meerjarig financieel beeld: terugkijken Bedragen x €1.000

Rekening 2024

Programma Sport & accommodaties

Begroting 2025 -2.597

Begroting 2026 -2.731

-2.777

Meerjarig financieel beeld: vooruitkijken Bedragen x €1.000 Programma Sport & accommodaties

Begroting 2026 -2.777

Begroting 2027 -2.761

Begroting 2028 -2.809

Begroting 2029 -2.789

Programma Cultuur & recreatie Portefeuillehouder Rob Olde Kalter

Algemeen

72

Dinkelland is wat cultuur en recreatie betreft een veelzijdige gemeente. Je vindt er eeuwenoude gebruiken die wij als gemeente ondersteunen, zoals de paasgebruiken in Ootmarsum en Denekamp, maar ook historische wind- en watermolens, musea, diverse natuurgebieden en de rivier de Dinkel stroomt door onze gemeente. Daarnaast doen veel kunstliefhebbers hét kunststadje van Oost-Nederland aan, Ootmarsum. Daar zijn wij als gemeente erg trots op! Dinkelland werkt aan het behouden van een goede balans tussen de hoeveelheid toeristen, de economische voordelen van de toerist, de druk op het landschap en het woonplezier voor inwoners. Een belangrijke organisatie die bijdraagt aan deze doelen is Visit Ootmarsum-Dinkelland (VOD). De rol van VOD betreft het informeren, inspireren, aantrekken en activeren van toeristen in én aan Dinkelland. Visit Ootmarsum-Dinkelland zet zich in voor de versterking van het toeristisch product Ootmarsum-Dinkelland. Op de website Ootmarsum-Dinkelland is meer informatie te vinden over wat er zoal te zien en te doen is in onze gemeente. In de gemeente Dinkelland bestaan verder twee informatiepunten met informatie voor alle bezoekers die onze gemeente aandoen. Naast de culturele en recreatieve voorzieningen hebben we ook oog voor media. Hierbij valt te denken aan ondersteuning van de bibliotheek en de lokale omroep, RTV Oost.

Wij vinden het belangrijk dat ook de jeugd kennismaakt met cultuur en investeren daarom in cultuureducatie en muziekonderwijs.