Raadsvoorstel (Advies)

Advies Raadsvoorstel-advies Aan: Portefeuillehouder: Betrokken portefeuillehouder: de gemeenteraad Wethouder Boelema Robertus Wethouder Bais Van team: Adviseur: E-mail: Omgeving Mundel van Wezenbeek m.van.wezenbeek@denhelder.nl Classificatie: Openbaar Kenmerk: 0000592480 Datum voorstel: 18 augustus 2026 Onderwerp: Voorstel tot het wijzigen van de Subsidieverordening Isolatieaanpak Den Helder 2025-2028 Publiekssamenvatting: Met de Subsidieverordening Isolatieaanpak Den Helder 2025-2028 ondersteunt de gemeente eigenaar-bewoners bij het isoleren van slecht geïsoleerde woningen. Voor spouwmuurisolatie en dakisolatie van buitenaf gelden aanvullende voorwaarden vanwege de bescherming van beschermde diersoorten, zoals vleermuizen. Omdat de landelijke regelgeving en werkwijze voor Natuurvriendelijk Isoleren zijn gewijzigd, wordt de Subsidieverordening Isolatieaanpak Den Helder 2025-2028 hierop aangepast. Hierdoor sluit de verordening weer aan op de geldende regelgeving en kan gebruik worden gemaakt van eDNA-onderzoek. Zo blijft de subsidie ook voor deze isolatiemaatregelen de komende periode beschikbaar. Geadviseerd besluit: de Subsidieverordening Isolatieaanpak Den Helder 2025-2028 te wijzigen overeenkomstig bijlage 1.

Aanleiding en context De Isolatieaanpak ondersteunt eigenaar-bewoners van slecht geïsoleerde koopwoningen met een lagere WOZ-waarde of een verhoogd risico op energiearmoede. Eigenaar-bewoners van woningen die in aanmerking komen krijgen van de gemeente Den Helder begeleiding bij het isoleren van hun woning en kunnen, afhankelijk van de doelgroep, maximaal € 1.500, € 2.250 of € 5.000 subsidie ontvangen. In de nu voorliggende subsidieverordening zijn aanvullende voorwaarden opgenomen voor spouwmuurisolatie en dakisolatie van buitenaf. Deze voorwaarden zijn opgenomen ter bescherming van beschermde diersoorten, zoals vleermuizen, die zich in spouwmuren of onder daken kunnen bevinden. Op grond van de Omgevingswet is het niet toegestaan om beschermde diersoorten te doden of in hun verblijfplaats te storen. Om invulling te geven aan deze bescherming bepaalt de huidige verordening dat een eigenaar- bewoner alleen in aanmerking komt voor spouwmuurisolatie wanneer deze voldoet aan de vereisten voor NVI (Natuurvriendelijk Isoleren). De Provincie Noord-Holland is bevoegd gezag en heeft in het voorjaar van 2026 besloten dat NVI niet meer als werkwijze wordt toegestaan. Hierdoor sluit de huidige subsidieverordening niet meer aan op de actuele regelgeving.

De gemeente Den Helder werkt voor de hele gemeente toe naar een gebiedsgerichte omgevingsvergunning op basis van een soortenmanagementplan (SMP). Hier kan een tijdelijke gebiedsgerichte omgevingsvergunning op basis van een pre-soortenmanagementplan (pre-SMP) aan voorafgaan. Totdat deze beschikbaar is, moeten spouwmuurisolatie en dakisolatie worden uitgevoerd 0000592480- pag. 1 van 4 volgens de geldende landelijke en provinciale regels voor de bescherming van diersoorten. Dit kan op de volgende manieren:  | Wanneer uit eDNA-onderzoek blijkt dat er geen beschermde diersoorten aanwezig zijn. Dit is een onderzoeksmethode waarbij DNA-sporen van beschermde diersoorten worden onderzocht. Wanneer geen DNA wordt aangetroffen, kan direct worden gestart met de isolatiewerkzaamheden.  | Wanneer uit ecologisch onderzoek blijkt dat er geen beschermde diersoorten aanwezig zijn. Dit ecologisch onderzoek kent een vergelijkbare doorlooptijd en iets hogere kosten dan eDNA- onderzoek, maar biedt meer ruimte voor interpretatie en moet worden uitgevoerd door een ecoloog. Hierdoor is het in veel gevallen een minder geschikt alternatief.  | Wanneer uit ecologisch onderzoek blijkt dat beschermde diersoorten aanwezig kunnen zijn. Nader ecologisch onderzoek is dan nodig en mogelijk ook een omgevingsvergunning voordat de isolatiewerkzaamheden worden uitgevoerd.

De kosten hiervan zijn aanzienlijk hoger en staan vaak niet in verhouding tot de kosten van de isolatiemaatregelen. Na-isoleren met de eDNA-methode biedt daarmee een snelle en betaalbare manier om de aanwezigheid van beschermde diersoorten te kunnen uitsluiten en voorkomt daarmee in veel gevallen een langduriger vervolgtraject met aanvullend ecologisch onderzoek en een omgevingsvergunning. De eDNA-methode is bovendien minder afhankelijk van de beperkte beschikbaarheid van ecologen. Om deze werkwijze van eDNA-onderzoek binnen de Isolatieaanpak mogelijk te maken, is een wijziging van de subsidieverordening nodig. Van deze gelegenheid wordt gebruikgemaakt om tegelijkertijd enkele kleine verbeteringen in de subsidieverordening door te voeren. Ter informatie wordt hieronder kort ingegaan op de voortgang van de Isolatieaanpak. De uitvoering loopt voorspoedig. Sinds de start eind oktober 2025 zijn veel aanvragen ontvangen en het aantal aanvragen blijft gestaag toenemen. Ook in vergelijking met andere gemeenten is de belangstelling voor de regeling groot. Hieronder vindt u een overzicht van het aantal aangevraagde en uitgevoerde energieadviezen (stand per 17 juli 2026). Energieadviezen worden aangeboden aan doelgroep 1 en 2. Aangevraagd | Uitgevoerd Energieadviezen | 1.140 | 1.099 Hieronder vindt u de voortgang van de subsidieaanvragen per doelgroep (stand per 17 juli 2026).

Doelgroep 1 | Doelgroep 2 en 3 Doelgroep | Slecht geïsoleerde koopwoningen | Slecht geïsoleerde koopwoningen met van eigenaar-bewoners met kans op | een maximale WOZ-waarde van € energiearmoede | 490.000 Maximaal subsidiebedrag | € 5.000 | € 2.250 of € 1.500 Subsidieplafond | € 550.000 | € 4.500.000 Aantal aanvragen | 82 | 2.092 Aantal geïsoleerde | 14 | 582 woningen Gereserveerde subsidie | € 135.000 | € 1.342.500 Afgeronde subsidie | € 53.243 | € 1.164.576 Resterende subsidie | € 361.757 | € 1.992.324 Voortgang | 34,2% | 55,7% Doelen en resultaten Dit besluit zorgt ervoor dat de Subsidieverordening Isolatieaanpak Den Helder 2025-2028 weer in overeenstemming is met de actuele regelgeving voor beschermde diersoorten. De wijziging is geen verruiming van de subsidievoorwaarden, maar is uitsluitend bedoeld om de verordening in overeenstemming te brengen met de gewijzigde regelgeving. Hierdoor kunnen eigenaar-bewoners die in aanmerking komen ook de komende periode gebruik blijven maken van subsidie voor spouwmuurisolatie en dakisolatie van buitenaf. Kaders en omstandigheden Programma Duurzaamheid 2024-2027 De gemeenteraad heeft in 2024 het Programma Duurzaamheid vastgesteld. Hierin zet de gemeente in op energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire samenleving, biodiversiteit en duurzame mobiliteit. 0000592480- pag.

2 van 4 Het verduurzamen en isoleren van woningen is hierin een speerpunt. De Isolatieaanpak maakt hier onderdeel van uit. Uitvoeringsplan Duurzaam rondkomen 2024-2025 In 2022 en 2023 heeft het Rijk via de SPUK (specifieke uitkering) ‘Aanpak Energiearmoede’ financiële middelen toegekend aan de gemeente Den Helder. In 2024 is deze aanpak verbreed voortgezet via het uitvoeringsplan Duurzaam Rondkomen 2.0 (2024-2025). Deze aanpak richt zich vooral op huurders met een verhoogd risico op energiearmoede die in aanmerking komen voor energietoeslag. In de Isolatieaanpak wordt deze doelgroep uitgebreid met eigenaar-bewoners van slecht geïsoleerde woningen met een verhoogd risico op energiearmoede. Aanvraag Volkshuisvestingsfonds 2024 De gemeente Den Helder heeft in 2024 een toekenning ontvangen uit het Volkshuisvestingsfonds van het Rijk. Met deze middelen kunnen fysieke verbeteringen aan particuliere woningen worden gerealiseerd. Hoewel verduurzaming niet binnen de scope van het Volkshuisvestingsfonds valt, is er inhoudelijke samenhang met de Isolatieaanpak. Waar mogelijk wordt aansluiting gezocht om de effecten van beide te versterken. Transitievisie Warmte Den Helder 2021 Isolatie is een noodzakelijke eerste stap in de voorbereiding op duurzame warmteoplossingen, zoals een warmtenet of (hybride) warmtepompen.

De Isolatieaanpak sluit daarmee aan op de koers die is vastgelegd in de Transitievisie Warmte. Woonvisie Den Helder 2020-2025 In de Woonvisie Den Helder 2020-2025 is duurzaam wonen een belangrijk uitgangspunt. De gemeente stimuleert energiebesparing en energietransitie in de bestaande woningvoorraad, zet in op energiezuinige nieuwbouw en streeft naar een duurzame woon- en leefomgeving. De Isolatieaanpak draagt hieraan bij. Klimaatakkoord 2019 In het Klimaatakkoord is afgesproken dat in 2050 zeven miljoen woningen in Nederland van het aardgas af moeten zijn. Als eerste stap moeten in 2030 de eerste 1,5 miljoen bestaande woningen zijn verduurzaamd. De Isolatieaanpak draagt bij aan deze landelijke doelstellingen. Gemeentewet en Algemene wet bestuursrecht De subsidieverordening is gebaseerd op artikel 149 van de Gemeentewet (de raad maakt de verordeningen die hij in het belang van de gemeente nodig oordeelt) en 4:23, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (een bestuursorgaan verstrekt slechts subsidie op grond van een wettelijk voorschrift dat regelt voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt). Argumenten en alternatieven De subsidieverordening sluit weer aan bij de actuele regelgeving.

Door de wijziging van de verordening wordt bij spouwmuurisolatie en dakisolatie van buitenaf voortaan verwezen naar de geldende regelgeving op grond van de Omgevingswet en de besluiten van de Provincie Noord-Holland. Hierdoor kan nu gebruik worden gemaakt van de eDNA-methode, maar blijft de subsidieverordening ook bij toekomstige wijzigingen in de regelgeving actueel. De kosten voor eDNA-onderzoek worden ook subsidiabel. Spouwmuurisolatie wordt in de Isolatieaanpak enkel uitgevoerd via isolatiebedrijven die worden geselecteerd door Duurzaam Bouwloket. Hier is destijds voor gekozen omdat spouwmuurisolatie een veel uitgevoerde maatregel is, en zo de kwaliteit van de uitvoering van de regels rondom soortenbescherming beter geborgd is. De kosten voor eDNA-onderzoek komen, net als voorheen de kosten voor natuurvriendelijk isoleren, in aanmerking voor subsidie. Een onduidelijkheid wordt hersteld. Tijdens de uitvoering van de Isolatieaanpak is gebleken dat artikel 16 onvoldoende duidelijk maakt dat de verplichting om binnen vier weken een aanvraag in te dienen, niet geldt wanneer de maatregelen vóór de subsidieaanvraag zijn uitgevoerd en met terugwerkende kracht voor subsidie in aanmerking komen. Met de wijziging wordt dit verduidelijkt. 0000592480- pag.

3 van 4 Alternatief Wanneer de verordening niet wordt aangepast, kunnen aanvragen voor spouwmuurisolatie en dakisolatie van buitenaf niet langer volgens de actuele regelgeving worden uitgevoerd. Dit belemmert de voortgang van de Isolatieaanpak. Duurzaamheid Dit voorstel zorgt ervoor dat zowel de belangen op het gebied van soortenbescherming als het isoleren van woningen worden geborgd. Bestuurlijke vernieuwing Bestuurlijke vernieuwing is niet van toepassing. Financiële consequenties Met dit voorstel komen de kosten voor eDNA-onderzoek, net als voorheen de kosten voor NVI, in aanmerking. De kosten voor eDNA-onderzoek liggen marginaal hoger, maar kunnen binnen het bestaande subsidiebudget worden opgevangen. De wijziging leidt niet tot een verhoging van het beschikbare subsidiebudget en heeft daarom geen aanvullende financiële consequenties. Uitvoering en planning Na besluitvorming wordt de gewijzigde subsidieverordening zo spoedig mogelijk bekendgemaakt. De aangepaste werkwijzen rondom soortenbescherming worden vervolgens direct in de uitvoering van de Isolatieaanpak toegepast, zodat eigenaar-bewoners weer gebruik kunnen maken van de aangepaste regeling. Communicatie De wijziging van de Subsidieverordening Isolatieaanpak Den Helder 2025-2028 wordt bekendgemaakt in het elektronisch Gemeenteblad.

De aanpassingen in de werkwijze voor spouwmuurisolatie en dakisolatie van buitenaf worden gecommuniceerd via de websites van de Isolatieaanpak. Bewoners voor wie de wijziging relevant is, waaronder eigenaar-bewoners die een aanvraag voorbereiden of een lopende aanvraag hebben, worden hierover rechtstreeks geïnformeerd. 0000592480- pag. 4 van 4