Presentatie BVA EU agenda Den Helder 13 januari 2025.pdf

1

sub

EU agenda Den Helder Beeldvormende avond 13 januari 2025

2

Doel van deze avond

U te informeren over de mogelijkheden die er bij de Europese Commissie zijn voor de uitdagingen in Den Helder. U een goed beeld te geven van de aanpak die er nodig is voor een kansrijke subsidieaanvraag. Dat die aanvraag het resultaat is van een degelijke projectbeschrijving, het opbouwen van een relevant internationaal netwerk en een actieve lobby.

3

Sprekers

Wim van de Camp, voormalig Europarlementariër en ervaren gastspreker over de EU Tessel van de Ven, beleidsadviseur Europese zaken bij de provincie Noord-Holland Rob van der Sande, Europese zaken Den Helder, voorzitter

4

Planning

Tijd incl. ruimte voor paar vragen

Onderdeel

wie

19.30-19.35 19.35-19.50 19.50-20.05

5 min 15 min 15 min

Rob van der Sande Wim van de Camp Tessel van de Ven

20.05-20.20

15 min

20.20-20.25

5 min

Opening Over de Europese Commissie. De rol die Brussel voor de gemeente kan spelen. subEU agenda in Uitvoeringsprogramma wording . Gelegenheid tot het stellen van vragen.

20.25-20:30

5 min

Afsluiting

Rob van der Sande

o.l.v. Rob van der Sande Peter van Diepen

5

sub

EU agenda Den Helder

6

Wim van de Camp sub

7

8

Europastrategie 2022-2030 • Kader van de Europese activiteiten in Europa: -

Signalering en monitoring van Europese ontwikkelingen

-

Beleidsbeïnvloeding m.b.t. 4 prioritaire onderwerpen

-

Kennisuitwisseling m.b.t. 4 prioritaire onderwerpen

-

Netwerkvorming t.b.v. effectiviteit en efficiëntie

Vastgesteld door PS in december 2021. Op 4 voor de provincie belangrijke beleidsterreinen

9

Actualiteiten -

Nieuwe Europese Commissie en Strategische Agenda

-

Nieuw Meerjarig Financieel Kader

-

Actualiteiten volgen: Europese Ster (nieuwsbrief Huis van de Nederlandse provincies en Europa Decentraal)

-

EU fondsenwijzer van HNP en Europa Decentraal

Nieuwe werkplan van de EC in januari Het gezamelijke Visiepaper voor Cohesiebeleid post-’27 is af. In samenwerking tussen IPO, VNG, UvW en het Rijk Ook een brochure met voorbeelden uit de praktijk.

10

Meerjarig Financieel Kader

• • •

Het Meerjarig Financieel Kader 2021-2027 (MFK) = langetermijnbegroting van de Europese Unie Via het partnerschapsprincipe is het momenteel beheerd door verschillende programma-autoriteiten: centraal/decentraal met verschil in regels, deadlines, formulieren etc. Rijk en provincie etc. Er zijn programma’s voor verschillende regio’s (NL, grensgebied, hele EU) en thema’s (innovatie, klimaat, mobiliteit, milieu, etc.)

11

Gedecentraliseerd vs gecentraliseerd

Centraal vs. decentraal Verschil in autoriteit Grootte van budget & vereisten (qua partners en doelen) verschillen

12

Stadia van ontwikkeling

Verschil in stadia van project moet aansluiten bij de subsidie. Denk dus vooraf na waarvoor je geld wil ontvangen.

13

Starten met Europese subsidies

Er is ALTIJD een eigen bijdrage nodig

14

Starten met Europese subsidies

Europese subsidies inzetten ter versterking van lokaal en regionaal beleid. Bedenk goed: wat wil je zelf? Uitgangspunt zijn immateriële opbrengsten zoals kennisontwikkeling, verbreden van netwerken, blikverruiming, profilering en bestuurlijk krediet

Samenwerken met partners (over de grens) is vaak een centraal doel van de Europese subsidies.

Zie het geld niet als het voornaamste doel. Het doel is ook kennisuitwisseling: hoe gaan vergelijkbare regio’s met vergelijkbare uitdagingen om? 1. In hoeverre is het Europese samenwerken van belang voor het project? 2. In veel gevallen richten Europese fondsen zich op het delen en ontwikkelen van kennis. 3. o.a. via bestaand netwerk, netwerk van regionale/landelijke partners/EU netwerken van de provincie, Huis van Nederlandse provincies, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

15

EU-Fondsenwijzer - Europa decentraal

16

sub

EU agenda Den Helder

17

De Europavisie en strategie van de VNG formuleert activiteiten voor vijf ambities. De eerste ambitie richt zich op de Europeanisering van Nederlandse gemeenten. Deze ambitie richt zich op Europa in de gemeentelijke organisatie. De VNG heeft samen met het IPO en het ministerie van BZK een onderzoek gedaan naar de Europeanisering van gemeenten en provincies. Daarnaast zal de VNG aandacht vragen voor de opname van Europese paragrafen in coalitieakkoorden, voor de instelling van een bestuurlijke portefeuillehouder Europa en internationaal in colleges van B&W, en voor voldoende ambtelijke formatie in gemeentelijke organisatie.

18

Volgens dat onderzoek van de VNG met de titel ‘Van Ad Hoc naar Vanzelfsprekend’ dat op 22 mei 2023 is gepubliceerd bestaan er vier fases waarin een gemeente zich kan bevinden: • Ad-hoc fase, nog geen bewuste keuze gemaakt hoe in te spelen op Europese integratie; • Innovatiefase, een ondernemende bestuurder en ambtenaar proberen Europa op de agenda te zetten en daarvoor middelen, mensen en mandaat te verkrijgen; • Overtuigingsfase, Europa is een routineus onderdeel van beleid en bestuur is geworden; • Borgingsfase, Europa is een vanzelfsprekend en integraal onderdeel van beleid en bestuur. Volgens deze beschrijving heeft de gemeente Den Helder zich in de afgelopen jaren ontwikkeld van de Ad-hoc- naar de Innovatiefase. Deze vooruitgang is gerealiseerd door een enthousiaste inzet van het college.

19

Een voorbeeld van deze leercurve die het college in de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. EMD 2021 in Den Helder onder voorzitterschap van Eurocommissaris Virginijus Sinkevičius.

20

Door de Eurocommissaris uit te nodigen om door Den Helder te fietsen en daardoor een indruk van de gemeente te krijgen, en…

21

door een enthousiast docententeam dat met hun kinderen op de EC een onuitwisbare indruk maakt. Zodat een jaar later de EC zich deze ervaring in Den Helder nog herinnert en het college directe toegang tot hem heeft. En er tot vandaag een goede relatie is met zijn adviseurs, met als resultaat.

22

Als één van de initiatiefnemers samen met Brest, Cork en Ravenna maakt Den Helder inmiddels deel uit van een Europees netwerk van kuststeden. En verwachten we in 2025 de dialoog met de EC te starten over de specifieke situatie van havensteden zoals Den Helder.

23

Een ander voorbeeld is de uitwisseling die er met de ambtelijk vertegenwoordigers van de gemeentes Ravenna (Italië) en Svendborg (Denemarken) is gedaan. Hierbij werden waardevolle ervaringen en inzichten gedeeld als opstap naar de aanpak van kansrijke buurten.

24

In maart 2024 is er daarbij met Europese collega’s een bezoek aan de Visbuurt gebracht onder leiding van de wijkagent.

25

Dit bezoek is vanuit het programma kansrijke buurten in juni 2024 nogmaals gedaan om onder andere Lodewijk Asscher te informeren. De uitwisseling en aansluiting met het Europese netwerk heeft een bijdrage geleverd aan de recente toekenning van de subsidie vanuit het VHF. In 2025 wordt er met een netwerk van zo’n 100 Europese gemeentes gewerkt aan een investeringsplan dat voor programma tot een kansrijke EU subsidie aanvraag moet leiden.

26

De Commissie Europa en internationaal zal in de mandaatperiode 2022-2026 werkzaam zijn op de volgende vijf prioritaire thema’s in Europees en mondiaal perspectief: 1. Stad en ommeland; 2. Bestuurlijke vernieuwing en inclusieve samenleving; 3. Groene transities: energie, klimaat, mobiliteit en circulaire economie; 4. Digitalisering en (regionale) economische ontwikkeling; 5. Mondiale crises: preventie en respons.

Genoemde voorbeelden geven aan dat het mogelijk is om Den Helder op de kaart te zetten. Dat er in Brussel (en Den Haag) aandacht en erkenning is voor de specifieke uitdagingen waar Den Helder voor staat. Dat er vanuit subsidieprogramma’s inzet wordt gepleegd om deze bij potentiële aanvragers onder de aandacht te brengen. En hen te ondersteunen bij het opstellen van een kansrijke aanvraag. Maar…. Belangrijke voorwaarde is wel om een idee in een plan uitgewerkt te hebben.

27

Europese samenwerking op gezamenlijke uitdagingen Onze Europese partners geven aan dat: • Vooral de burgemeester als hoogste bestuurder van de gemeente in positie is om de gewenste ontmoetingen te realiseren en in te zetten bij een internationale lobby; • Europese samenwerking een middel is, geen doel op zich. Deze richt zich in eerste instantie op kennisdeling; • Er vanuit de Europese Commissie vooral aandacht is voor projecten met oplossingen voor de uitdagingen en thema’s van de EU.

28

Kans op toekenning van een subsidie

• Neemt toe naarmate deze een oplossing voor de missies van de EU oplevert, deze vernieuwend is en internationaal reproduceerbaar; • Bij de besteding van de subsidiegelden gaat de voorkeur van de EU uit naar nieuwe ontwikkelingen (pilots) die bij succes de maatschappij verder helpen; • Bij veel subsidies wordt ook aangegeven dat het succes niet gegarandeerd hoeft te zijn.

Dus eerst brengen en dan halen met de boodschap: Den Helder is een deel van de oplossing die een bijdrage levert aan de ambities van de EU. Bij internationale opgaves zoals de groene transitie (energie) en mondiale crises (veiligheid).

29

Waar staan we nu? • Aansluiting met regio NoordKop en NHN, provincie en VNG; • Verkenning is uitgevoerd en advies opgesteld; • Uitvoeringsplan wordt begin 2025 opgesteld. • Voor de uitvoering is het van groot belang om de beleidsprioriteiten duidelijk te hebben. • Praktisch gezien kan een gemeente als Den Helder maximaal drie beleidsprioriteiten aan voor grote Europese subsidietrajecten. Dat vraagt keuzes. • Ondertussen ervaring blijven opdoen met kansen die zich voordoen.

Blijf het zakelijk netwerk inzetten voor programma’s die nu al prioriteit bij het college hebben: • Maritiem Cluster: identificeren van alternatieve subsidies • Kansrijke Buurten: ontwikkelen van een unieke pilot in de Visbuurt • Maritiem Erfgoed Het charme offensief met onze Blue Schools is daarbij een middel dat de deuren opent.

30

sub

EU agenda Den Helder

31

Wat kunt u als raadslid doen?

De gemeenteraad kan een bijdrage leveren door hun netwerk in te zetten ten dienste van de gemeente. Het is duidelijk dat u dat al doet (zie de berichten op sociale media), maar dit kan effectiever door het aan te laten sluiten op de opgaves waar Den Helder aan werkt. Vrijwel elk gemeenteraadslid beschikt over een politiek en/of professioneel netwerk dat hier een grote bijdrage aan kan leveren door deuren te openen of partijen juist hier naartoe te halen.

32