RIS325466 Evaluatie van het kortdurend cameratoezicht over de periode 2025-2026
Tekst van het document
Jan van Zanen Burgemeester
Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag
Ons kenmerk
Aan de voorzitter van de algemene raadscommissie (Bestuur)
BSD/11059423 RIS325466 Contactpersoon
Erwin Rouwenhorst Dienst
Bestuursdienst Afdeling
BSD Veiligheid Telefoonnummer
14070 Datum
E-mailadres
8 juni 2026
erwin.rouwenhorst@denhaag.nl Bijlagen
3
Onderwerp
Evaluatie van het kortdurend cameratoezicht over de periode 2025-2026
Geachte voorzitter, In Den Haag kennen we twee soorten openbare orde camera's. Er zijn 120 camera's voor langdurig toezicht. Dat is toezicht in gebieden die uit hun aard altijd toezicht behoeven, zoals de looplijnen van de stations CS en HS naar het centrum, grote winkelgebieden, de uitgaansgebieden, Scheveningen en de prostitutiestraten. Dat langdurige cameratoezicht is in 2025 geëvalueerd en ook uitgebreid besproken in de Commissie Bestuur in oktober 2025. Daarnaast zijn er 27 camera's voor kortdurend toezicht. Die aantallen zijn in afstemming met de politie-eenheid Den Haag en het Regionaal Bestuurlijk Overleg (RBO) bepaald. Dit kortdurende toezicht wordt jaarlijks geëvalueerd. De aanwijzingsbesluiten voor die camera's lopen tot 31 mei 2026. Dankzij de ingezette maatregelen en het cameratoezicht is de openbare orde op een aantal locaties in de stad hersteld. Het kortdurend cameratoezicht kan op die plekken worden afgeschaald. Op 1 juni zijn dan nog 23 camera's voor kortdurend toezicht in gebruik. Ter informatie stuur ik u deze evaluatie toe. Tevens treft u ter informatie de nieuwe aanwijsbesluiten aan. Die hebben voor het kortdurende toezicht een looptijd van één jaar, tot 31 mei 2027. Twee locaties worden overgebracht naar het langdurig toezicht. Die besluiten eindigen net als dat voor de andere camera's voor langdurig toezicht op 31 december 2029.
Wettelijk kader Uit artikel 151c van de Gemeentewet volgt dat cameratoezicht voor een bepaalde duur kan worden ingesteld en dat dit cameratoezicht alleen kan voortduren voor zover dit noodzakelijk is in het belang van de openbare orde. In overleg met de driehoek heb ik daarom op basis van de jaarlijkse evaluatie beoordeeld of het cameratoezicht effectief is geweest. Voor alle vorig jaar aangewezen gebieden is ook besproken of het cameratoezicht nog in stand zou moeten blijven. In zes gebieden in de stad heeft gedurende het jaar kortdurend cameratoezicht plaatsgevonden. Het toezicht is daar al eerder in het jaar ook weer afgeschaald. Voor andere gebieden wordt het cameratoezicht langer voortgezet. Daarbij is beoordeeld of aan de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit wordt voldaan (is het probleem zodanig ernstig dat een relatief zwaar middel als cameratoezicht passend is en zijn er geen alternatieven voor handen dan cameratoezicht?).
Gemeente Den Haag
Spui 70 Den Haag
Postbus 12600 2500 DJ Den Haag
Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
BSD/11059423
Privacy en kenbaarheid De gelimiteerde beschikbaarheid van flexibele camera’s maakt dat er altijd uiterst zorgvuldige keuzes moeten worden gemaakt over de inzet van die camera’s. Bij de afweging wordt ook het privacyelement betrokken. Het gaat dan om de vraag of het algemene belang van de handhaving van de openbare orde opweegt tegen de inbreuk op het grondrecht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Als het gaat om de kenbaarheid zijn er vier elementen die bewoners en bezoekers in staat stellen om te weten dat gebruik gemaakt wordt van cameratoezicht: • het besluit tot aanwijzing van het gebied wordt gepubliceerd en hiertegen staat bezwaar en beroep open; • de aangewezen gebieden zijn zichtbaar op een kaart van de stad op de website van de gemeente; • camera’s worden altijd zichtbaar opgehangen; • de cameragebieden hebben borden die aangeven dat er cameratoezicht is. Deze zomer wordt de bebording van de cameragebieden herzien en komen er nieuwe borden die aangeven waar de cameratoezichtsgebieden in Den Haag zijn. Uitkomsten evaluatie kortdurend cameratoezicht Bij de Haagse basisteams, het Team Technisch Toezicht (TTT) van politie-eenheid Den Haag en de betrokken gebiedsorganisaties is informatie opgevraagd over de voortgang van de gebiedsmaatregelen en de aanvullende inzet van het cameratoezicht over de periode 1 maart 2025 tot 28 februari 2026.
TTT heeft de politie informatie (geregistreerde camera incidenten) met de Haagse basisteams gedeeld. De rapportages, cijfers en beschouwingen van de politie, andere betrokken professionals en de veiligheidsregisseurs van de directie Veiligheid zijn neergelegd in de evaluatie kortdurend cameratoezicht in de stad Den Haag (bijlage 1). Daarbij wordt in ieder geval bij een derde verlenging bezien of het kortdurend cameratoezicht kan worden omgezet in langdurig cameratoezicht. Dan is er immers al meer dan drie jaar sprake van aantasting van de openbare orde. Daarbij worden de specifieke feiten en omstandigheden en de verdere verwachtingen van de veiligheidsprofessionals in het gebied mede in beschouwing genomen. Uit de evaluatie blijkt dat: • Twee camera’s voor kortdurend toezicht feitelijk een langdurige (vaste) camera zijn geworden. Hun inzet hangt samen met de aard van het gebied en niet is te voorzien dat die op korte termijn zal veranderen. Dat wordt nu ook geformaliseerd. Er komt daarvoor een aanvullend gebiedsbesluit met een looptijd tot 31 december 2029. Dan worden ze meegenomen in de evaluatie van het vaste cameratoezicht. • Zes flexibele camera’s zijn na 1 maart 2025 geplaatst en voor 28 februari 2026 weer verwijderd.
De gemeente gaat zorgvuldig om met cameratoezicht: we houden altijd rekening met de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit en we schalen af zodra dat kan. • Op basis van aangeleverde informatie van de politie wordt voor drie flexibele camera’s (Vaillantlaan-Hobbemastraat-Paletplein, Jan van Gojenstraat en Jan Luykenlaan) voorgesteld om het cameratoezicht af te schalen. Aan de hand van deze resultaten en uitkomsten worden per 1 juni 2026: • Vier gebieden niet meer aangewezen, te weten: Vaillantlaan/HobbemastraatPaletplein, Thijssestraat, Jan Luykenlaan en Henri Duparcplantsoen; de camera's op die locaties worden verwijderd; • twee gebieden gewijzigd van kortdurend naar langdurig cameratoezicht te weten: Helena van Doeverenplantsoen e.o. en Paul Krugerplein e.o.
2/3
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
BSD/11059423
•
• •
Acht gebieden opnieuw aangewezen, te weten: Jacob Schorerlaan e.o., HobbemastraatHooftskade e.o., Jan van Gojenlaan, Tesselseplein e.o., H.E. van Geldererf e.o., Rijswijkseweg e.o., Heeswijkplein e.o., en Reijerskopstraat e.o. In deze gebieden is de openbare orde problematiek, overlast of criminaliteit nog niet (geheel) gekeerd en is de inschatting dat de inzet van camera’s toegevoegde waarde heeft in aanvulling op de bredere aanpak van veiligheidsproblematiek in die gebieden. Vier gebieden zijn eerder dit jaar al aangewezen voor kortdurend cameratoezicht tot 31 mei 2027, te weten de Kockstraat e.o., Dierenselaan e.o., Sportlaan e.o. en Ohmstraat e.o. Ten slotte blijft de tijdelijke camera op de Slijpmolen nog staan in het voor langdurig toezicht al aangewezen gebied Koningstraat e.o.
Herziening cameratoezicht In de brief over de Uitkomsten evaluatie flexibel cameratoezicht en (opnieuw) aanwijzen gebieden (RIS322422) heb ik u al geïnformeerd over de wens van de politie om te komen tot een herziening van het cameratoezicht. De politie wil dat gemeenten in de eenheid Den Haag net als in de andere regionale eenheden in Nederland op termijn een grotere bijdrage (financieel en/of personeel) leveren voor het cameratoezicht. In oktober 2025 is een voorstel hiervoor geaccordeerd in het RBO. Dat voorstel heeft twee hoofdelementen. De eerste is een stapsgewijze verschuiving van de kosten van het cameratoezicht voor alle deelnemende gemeenten in de regio van de politie-eenheid Den Haag. De verdeling van de toegenomen kosten van cameratoezicht zal in de periode 2027 – 2030 wijzigen van 40% voor de gemeenten en 60% voor de politie nu naar uiteindelijk 70% voor de gemeenten en 30% voor de politie in 2030. Het tweede deel van het besluit houdt in dat de politie niet langer het personeel levert voor het uitkijken van beelden in de monitorcentrale. Wel blijft de politie in de monitorcentrale aanwezig met een regierol. De bedoeling is dat gemeentemedewerkers de beelden gaan uitkijken. Als daar relevante zaken worden waargenomen komt de politie in beeld om de verbinding naar de operatie te leggen.
Ik heb aangegeven te willen onderzoeken of het mogelijk is binnen de gemeentelijke organisatie van Den Haag een team van beeldcentralisten voor de monitorcentrale voor de regio van de eenheid Den Haag in te richten. Bij de behandeling van de evaluatie van het langlopende (vaste) cameratoezicht heb ik toegezegd de Commissie Bestuur voor het einde van het jaar nader berichten over de voortgang van deze verandering. In de evaluatie van het langdurig cameratoezicht (RIS 323676) zijn ook nog twee aanbevelingen gedaan waarvan ik heb toegezegd die op te volgen. Het eerste advies was om het cameraplan van de langdurige camera's dat dateert uit 2012 eens goed tegen het licht te houden. Vanwege de betere technische kwaliteit van de camera's zijn misschien niet alle camera's die toen geplaatst zijn nu nog noodzakelijk. Hetzelfde resultaat kan nu mogelijk met minder camera's bereikt worden. Het tweede advies was om kritisch te kijken naar de uitkijktijden. De onderzoeker heeft gesuggereerd dat het wellicht mogelijk is (een deel van) de camera's minder dan 24/7 uit te kijken. Beide adviezen vragen uitgebreid onderzoek waarbij gekeken wordt naar registraties per camera over een aantal jaren. Ook moet per locatie worden gekeken naar de overlap in beelden en de beeldkwaliteit. Dat onderzoek leidt tot een nieuw advies van de politie. Ook daarover rapporteer ik u voor het einde van het jaar.
Ter informatie bied ik u de evaluatie en de nieuwe gebiedsbesluiten aan. Met vriendelijke groet, Jan van Zanen
3/3