Document · PDF

RIS325251 Bijlage 3. Begroting IPP 2027-2030

Gemeenteraad 4 juni 2026, gemeente Den HaagBij agendapunt: Voorstel van het college inzake zienswijzeprocedure IPP Haaglanden voor de ontwerpbegroting 2027 incl. Begrotingswijziging 2026 en evaluatie GR wijziging en de jaarstukken 2025 t.k.n. (RIS325251)15.464 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Niet gevonden in dit document.

IPP Haaglanden

Programmabegroting 2027-2030

Inhoudsopgave 1. Beleidsbegroting .......................................................................................................................................3 1.1

Programma Algemeen Bestuur ...............................................................................................3

1.2

Grondexploitaties ...................................................................................................................7

1.3

Vastgoedexploitaties ............................................................................................................10

1.4

Herstructurering bedrijventerreinen ....................................................................................14

1.5

Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................26

2. Paragrafen...............................................................................................................................................27 2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...........................................................................27

2.2

Onderhoud kapitaalgoederen ...............................................................................................31

2.3

Bedrijfsvoering: Organisatie en werkwijze ............................................................................31

2.4

Verbonden partijen ...............................................................................................................32

2.5

Grondbeleid ..........................................................................................................................32

2.6

Lokale heffingen ...................................................................................................................33

2.7

Financiering...........................................................................................................................33

3. Financiële begroting ................................................................................................................................36

3.1

Programmabegroting 2027....................................................................................................36

3.2

Toelichting op de algemene dekkingsmiddelen ...................................................................36

3.3

Meerjarenbegroting 2027-2030 ...........................................................................................38

Bijlagen ...............................................................................................................................................40

Voorwoord Voor u ligt de meerjarenbegroting voor de periode 2027-2030 van de gemeenschappelijke regeling het IPP Haaglanden. Het IPP Haaglanden is opgericht in 1953 en richt zich inmiddels op veel meer dan alleen de uitgifte van gronden en de huisvesting van bedrijven. Het IPP is de afgelopen jaren sterk gegroeid als professionele organisatie dat zich naast haar “corebusiness” als aankoop en (her-) uitgifte van leegstand vastgoed, zich richt op verduurzaming, herstructurering, energievraagstukken, vergroening, veiligheid, samenwerkingsverbanden en bovenal het beter benutten van vastgoed op bedrijventerreinen i.c.m. het terugdringen van ondermijning. Het resultaat waar de organisatie IPP Haaglanden nu met trots staat, vindt zijn basis in het besluit van het bestuur in 2021. Om precies te zijn op 14 april 2021: een toekomstvisie i.c.m. met een strategisch afwegingskader, dat de start is geweest voor de opstelling van een eerste investeringsagenda, primair gericht op de bedrijventerreinen Middengebied Plaspoelpolder en Westvlietweg. In 2023 bestond het IPP Haaglanden 70 jaar en heeft het IPP dat op een bijzondere manier gevierd met de lancering van een onderscheidende investeringsagenda voor het zogenaamde Middengebied Plaspoelpolder in de gemeente Rijswijk en Bedrijventerrein Westvlietweg in de gemeente Den Haag.

De investeringsagenda is na instemming van beide gemeenten in uitvoering genomen met tastbare resultaten. Wel zodanig dat de gemeenten Den Haag en Rijswijk einde 2024 al hebben besloten de werkgebieden van het IPP Haaglanden te verbreden naar 14 bedrijventerreinen in totaal. Voor al deze 14 terreinen is de investeringsagenda in 2025 ook flink aangepast en zijn alle terreinen daarin opgenomen en ziet de agenda toe op beoogde investeringen op al deze terreinen, per terrein uiteraard nu nog verschillend in urgentie en opgave. De aanpak van het IPP Haaglanden is ook buiten onze regio niet onopgemerkt gebleven. Met groeiende belangstelling van de MRDH en zeker ook de Provincie Zuid-Holland, wat ook voor beide instanties ook aanleiding is geweest ook subsidiabel hun bijdrage aan de brede opgave van IPP Haaglanden te leveren. Ook die samenwerking is de afgelopen periode gegroeid. Binnen onze regio is ook de samenwerking met het BPH (Businesspark Haaglanden) aangegaan. Een werkalliantie dat beoogd de uitvoeringskracht van onze regio te versterken, met gebruikmaking van de ontwikkelkennis van het IPP Haaglanden en de netwerkkennis van het BPH. Kortom, het IPP Haaglanden is sterk gegroeid in haar opgave en in haar belang voor de regio.

Met kracht zet IPP Haaglanden haar koers voort op basis van de investeringsagenda, op een breed scala van activiteiten, allen ten dienste staande van het vestigingsklimaat van bedrijven in onze regio. Deze ambities zijn verder uitgewerkt in de voorliggende meerjarenbegroting 2027-2030 van het IPP Haaglanden. De begroting die ook financiële degelijkheid als basis heeft en houdt. Wij willen met kracht onze ambities verder vertalen in nog meer tastbare resultaten en hebben alle vertrouwen daarin te zullen slagen, in het belang van de regio, in het belang van de werkgelegenheid.

1. Beleidsbegroting 1.1 Programma Algemeen Bestuur 1.1.1 Inleiding In dit programma worden de kosten van het bestuur en de kernorganisatie en de kosten van nieuwe ontwikkelingen beschreven en verantwoord. Naast de begroting 2027, wordt hiermee ook de begroting 2026 herzien.

1.1.2 Bestuur en kernorganisatie De bestuurs- en beheerskosten, waaronder de apparaatskosten, zijn ten opzichte van 2025 niet verder afgenomen. De indirecte plankosten zijn kritisch bekeken en in samenhang met de actualisatie van de grondexploitaties nader verdeeld. De plankosten zijn meerjarig licht toegenomen, uitgaande van mogelijke nieuwe opgaven voor het IPP Haaglanden en de uitbreiding van de werkgebieden. In onderstaande tabel 1 zijn kosten voor de herziene begroting 2026 en de begroting 2027 verantwoord. Concept Primitieve Jaarrekening Begroting

Tabel 1: Plankosten IPP

2025

2026

Kostenstijging: Bestuurs- en beheerslasten Advieskosten Accountantskosten: controlewerkzaamheden Vergaderkosten, representatie- onkostenvergoedingen Bijdragen / lidmaatschappen Drukwerkkosten Verzekeringen Overige kosten Huisvestingskosten Archiefbeheer Algemeen bestuur: bureaukosten directie en administratie - idem: secretariële ondersteuning - idem: juridische adviezen - idem: communicatie-adviezen - idem: vastgoedadviezen (niet rechtstreeks op project)

Herziene Begroting

Meerjarenraming in begroting 2027:

2026

2027

2028

2029

2030

€ 28.239 € 45.828 € 5.370 € 7.730 € 4.751 € 11.595 € 5.831 € 27.191 € 25.500 € 264.589 € 92.002 € 13.580 € 17.269 € 24.244

€ 34.200 € 71.900 € 23.200 € 11.100 € 5.700 € 4.000 € 4.000 € 25.900 € 31.000 € 259.400 € 12.800 €0 € 2.000 € 6.400

€ 24.400 € 47.200 € 5.500 € 8.000 € 4.900 € 11.900 € 6.000 € 28.000 € 26.300 € 263.000 € 95.700 € 14.000 €0 € 6.500

€ 25.100 € 48.600 € 5.700 € 8.200 € 5.000 € 12.300 € 6.200 € 28.800 € 27.100 € 270.900 € 98.600 € 14.400 € 4.200 € 6.700

- idem: totaal projectleiders/planeconomie (niet rechtstreeks op project)

€ 147.784

€ 61.500

€ 65.200

€ 119.800

€ 122.300

€ 149.100

€ 162.600

Bestuurs- en beheerslasten

€ 721.503

€ 553.100

€ 606.600

€ 681.600

€ 684.100

€ 710.900

€ 724.400

In tabel 2 wordt de procentuele toerekening van de bestuurskosten naar de diverse programma’s inzichtelijk gemaakt. In tabel 2a is de financiële vertaling terug te vinden. Tabel 2: Verdeling Bestuurs- en beheerslasten (in % van totaal)

Concept Primitieve Herziene Jaarrekening Begroting Begroting 2025

2028

2029

2030

25%

15%

25%

15%

20%

25%

30%

20%

25%

30%

50%

60%

40%

50%

60%

Aan GRONDEN & TERREINEN en PROJECTEN en/of TOEKOMSTIGE GREXEN toe te rekenen: Parkeergarage Handelskade Plaspoelpolder

Erfpachtgronden

- BC Pijnacker / Boezem

- BC Zoetermeer

- BC Leidschendam-Voorburg

Herontwikkeling/revitalisering Havengebied

21%

24%

19%

100%

Aan GREXEN toe te rekenen indirecte bestuurs- en beheerslasten: Grex Sylvain Poonsstraat Grex Hoornwijck Totaal Grexen Aan investeringsagenda toe te rekenen indirecte bestuurs- en beheerslasten: Investeringsagenda: werkgebieden Den Haag Investeringsagenda: werkgebieden Rijswijk Investeringsagenda: Bedrijventerrein Spoorzone Haantje Pasgeld Ttotaal Investeringsagenda/werkgebieden:

2026

10%

30%

10%

25%

40%

10%

35%

15%

30%

15%

30%

20%

Vastgesteld in DO 2027

IPP-BPH samenwerking:

Totaal Gronden en Terreinen en projecten: Niet door te berekenen indirecte kosten: Overige businesscases Totaal

Concept Primitieve Herziene Jaarrekening Begroting Begroting

Tabel 2a: Verdeling Bestuurs- en beheerslasten (in Euro)

2025 Aan GREXEN toe te rekenen indirecte bestuurs- en beheerslasten: Grex Sylvain Poonsstraat

2026

€ 72.150

Grex Hoornwijck

€0

2026

€ 60.700

Vastgesteld in DO 2027

2028

€0

2029

2030

€0

€ 216.451

€ 55.300

€ 151.700

€ 170.400

€ 102.615

€0

€ 288.601

€ 55.300

€ 212.400

€ 170.400

€ 102.615

€0

Aan investeringsagenda toe te rekenen indirecte bestuurs- en beheerslasten: Investeringsagenda: werkgebieden Den Haag

€ 108.225

€ 165.900

€ 121.300

€ 170.400

€ 205.230

€ 213.270

€ 217.320

Investeringsagenda: werkgebieden Rijswijk

€ 108.225

€ 165.900

€ 121.300

€ 170.400

€ 205.230

€ 213.270

€ 217.320

Investeringsagenda: Bedrijventerrein Spoorzone Haantje Pasgeld

€ 144.301

€0

Totaal Investeringsagenda/werkgebieden:

€ 360.752

€ 331.800

€ 242.600

€ 340.800

€ 410.460

€ 426.540

€ 434.640

Totaal Grexen

Aan GRONDEN & TERREINEN en PROJECTEN en/of TOEKOMSTIGE GREXEN toe te rekenen: Parkeergarage Handelskade Plaspoelpolder

€ 7.215

€0

Erfpachtgronden

€ 7.215

€ 5.500

€ 6.100

€ 6.816

€ 6.841

€ 7.109

€ 7.244

IPP-BPH samenwerking:

€0

- BC Pijnacker / Boezem

€0

€ 30.300

€ 34.080

€ 34.205

€ 35.545

€ 36.220

- BC Zoetermeer

€0

€ 30.300

€ 34.080

€ 34.205

€ 35.545

€ 36.220 € 36.220

- BC Leidschendam-Voorburg

€0

€ 30.300

€ 34.080

€ 34.205

€ 35.545

€ 36.075

€ 27.700

€ 30.300

€ 34.080

€ 34.205

€ 35.545

€ 36.220

Totaal Gronden en Terreinen en projecten:

€ 50.505

€ 33.200

€ 127.300

€ 143.136

€ 143.661

€ 149.289

€ 152.124

Niet door te berekenen indirecte kosten: Overige businesscases

€ 21.645

€ 132.800

€ 24.300

€ 27.264

€ 27.364

€ 135.071

€ 137.636

Totaal

€ 721.503

€ 553.100

€ 606.600

€ 681.600

€ 684.100

€ 710.900

€ 724.400

Herontwikkeling/revitalisering Havengebied

1.1.3 Grond- en vastgoedexploitaties en de inhoudelijke ambities In deze begroting wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen grondexploitaties, vastgoedexploitaties en investeringsagenda's.

Grondexploitaties Het IPP Haaglanden kent 2 lopende grondexploitaties: Sylvain Poonsstraat en Businesspark Hoornwijck. In paragraaf 1.2 wordt de stand van zaken m.b.t. de lopende grondexploitaties toegelicht.

Vastgoedexploitaties Het IPP Haaglanden kent 7 lopende vastgoedexploitaties. In paragraaf 1.3 wordt de stand van zaken hiervan toegelicht.

Inhoudelijke ambities Het algemeen bestuur (AB) IPP Haaglanden heeft in 2023 ingestemd met de lopende investeringsagenda IPP Haaglanden (2023) t.b.v. het Middengebied Plaspoelpolder te Rijswijk en bedrijventerrein Westvlietweg te Den Haag. Op 15 oktober 2024 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling IPP Haaglanden in werking getreden (http://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR724866). Daarbij is o.a. de naam van het Industrieschap de Plaspoelpolder gewijzigd in IPP Haaglanden en is het werkgebied binnen de gemeenten Den Haag en Rijswijk uitgebreid van 5 naar 14 bedrijventerreinen. Deze uitbreiding heeft de ambities en mogelijkheden voor deze bedrijventerreinen fors verruimd met als doel voor de korte en middellange termijn bijdragen aan de verbetering van het vestigingsklimaat en behoud en versterking van de werkgelegenheid in het algemeen. De focus voor de aankomende periode ligt op: -

Schoon, heel en veilig;

Verduurzamen, vergroenen en energietransitie;

Actief grondbeleid/verwerven vastgoed.

In april 2025 is de nieuwe investeringsagenda 2025 aan het bestuur van het IPP Haaglanden gepresenteerd in navolging op de uitbreiding van het werkgebied in oktober 2024. In paragraaf 1.4 “Herstructureren bedrijventerreinen” wordt de stand van zaken van de bedrijventerreinen en ambities worden besproken.

1.1.4 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel 3 wordt inzichtelijk gemaakt welk deel van de bestuurs- en beheerkosten van het IPP kunnen worden toegerekend aan de programma’s en wat er overblijft als netto kostenpost van het programma. Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

2025

2026

Lasten bestuurs- en beheerskosten

€ 721.503

€ 553.100

€ 606.600

€ 681.600

€ 684.100

€ 710.900

Overige lasten

€ 21.923

€0

Totaal lasten

€ 743.426

€ 553.100

€ 606.600

€ 681.600

€ 684.100

€ 710.900

€ 724.400

€ 586.764

Tabel 3 : Kosten Algemeen Bestuur IPP

Meerjarenraming in begroting 2027: 2027

2028

2029

2030

Lasten € 724.400

Baten Doorberekende indirecte kosten aan projecten

€ 699.857

€ 420.300

€ 582.300

€ 654.336

€ 656.736

€ 575.829

Overige baten

€0

Totaal baten

€ 699.857

€ 420.300

€ 582.300

€ 654.336

€ 656.736

€ 575.829

€ 586.764

Saldo programma (+ =voordelig; - = nadelig)

-€ 43.568

-€ 132.799

-€ 24.299

-€ 27.263

-€ 27.363

-€ 135.070

-€ 137.635

1.2 Grondexploitaties Het IPP Haaglanden kent meerdere grondexploitaties (GREX) die conform BBV-regels in de jaarrekening worden verantwoord. Hieronder volgt een ruimtelijk en inhoudelijk overzicht.

1.2.1 Sylvain Poonsstraat Op het Wateringse Veld bezit het IPP een parkeerterrein en wegen. Het perceel ligt in het verlengde van de bestaande bebouwing aan de Sylvain Poonsstraat/Laan van Wateringse Veld.

Op het bestaande parkeerterrein van circa 1.842 m2 zal een bedrijfsverzamelgebouw gerealiseerd worden waarvoor eind 2024 een bestemmingsplan is vastgesteld dat inmiddels onherroepelijk is.

In 2025 heeft de aanbesteding voor de koop van kavel 100 aan de Sylvain Poonsstraat te Den Haag voor de ontwikkeling en realisatie van een bedrijfsverzamelgebouw plaatsgevonden. De Raad Bouwontwikkeling B.V. heeft na deze openbare tenderprocedure en definitieve gunning het recht verkregen om Kavel 100 op het bedrijventerrein Wateringse Veld te Den Haag te reserveren. Deze gronden zullen in 2026 uitgegeven worden, zodat de bouw kan starten. De realisatie van het bedrijfsverzamelgebouw zal in 2027 afgerond worden net als de overdraagt van de openbare ruimte van het IPP aan de gemeente Den Haag.

1.2.2 Hoornwijck N-kavel Tussen de Laan van Hoornwijck en de A13 ligt de N-kavel, het laatst door het IPP uit te geven perceel in Hoornwijck. Door de ligging van de kavel ten opzichte van de Rotterdamse baan is er een directe verbinding met de Binckhorst.

Op de locatie van de N-kavel is de mogelijkheid om 17.478 m2 vierkante meter grond uit te geven. In 2019 is duidelijk geworden dat de provincie geen grote kantorenprogramma’s langs snelweglocaties wil. Het IPP heeft vervolgens samen met de gemeente Den Haag gekeken wat de mogelijkheden zijn op de locatie: - Kaveloppervlakte: 17.478 m2 - Circa 10.000 m2 bedrijfsruimte - Circa 5.000 m2 kantoor (ondersteunend) - Circa 5.000 m2 2e economy - Mobiliteitshub (P&R) - 800 parkeerplaatsen op eigen terrein Op verzoek van de afdeling de gemeente Den Haag is onderzocht of het mogelijk is om in de tijdelijke situatie een P+R te realiseren op het bestaande parkeerterrein. Inmiddels is deze huurovereenkomst voor de komende 2 jaar afgestemd en zal op korte termijn ondertekend worden, zodat de huur per direct kan aanvangen. Daarnaast is door de gemeente Den Haag besloten om een gedeelte van de N-kavel aan te wijzen als voorkeurslocatie voor het verplaatsen van het kantoor en de voertuigremise van de Haagse Milieu Services (HMS) vanuit de Binckhorst. Deze verplaatsing naar de N-kavel is opportuun aangezien daar al een bedrijfsruimte- en kantorenprogramma is voorzien. Deze reservering kan de invulling van de circa 10.000 m2 geprogrammeerde bedrijfsruimte en een gedeelte van het kantoorprogramma op de N-kavel zijn.

Deze en andere invulling op de Nkavel zal het komende jaar verder vorm moeten krijgen net als het op te stellen van het te wijzigen omgevingsplan voor deze locatie.

1.2.3 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de verwachtingen van de beide lopende grondexploitaties financieel inzichtelijk gemaakt. De verwachting is dat de Sylvain Poonsstraat in 2026 met een begrote winst van € 305.273 wordt afgewikkeld en dat Hoornwijck/N-Kavel in 2028 tegen de huidige netto boekwaarde (inclusief de reeds opgenomen verliesvoorziening) wordt afgewikkeld.

Tabel 4 : Ontwikkeling en uitgifte nieuwe locaties

Lasten Aanleg-, plan- en overige kosten Hoornwijck Kostprijs verkopen Hoornwijck Overbrenging opbrengsten Hoornwijck Bijstelling verliesvoorziening Hoornwijck Aanleg-, plan-, en overige kosten Sylvain Poonsstraat Kostprijs verkopen Sylvain Poonsstraat totaal lasten programma Baten Overbrenging kosten bouwrijp maken Hoornwijck Grondverkopen Hoornwijck Ontvangen huur N-kavel Bijstelling verliesvoorziening Hoornwijck Grondverkopen Sylvain Poonsstraat Overbrenging kosten bouwrijp maken Sylvain Poonsstraat

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

2025

2026

2027

2028

-€ 118.655

€ 186.100 € 5.253.100

€ 241.400

€ 285.000

€ 222.400 € 5.573.000

Meerjarenraming in begroting 2027: 2029

2030

€0

€ 234.586 € 753.318

€ 115.931

€ 5.439.200

€ 994.718

€ 285.000

€ 5.795.400

-€ 118.655

€ 186.100 € 5.253.100

€ 241.400

€ 285.000

€ 222.400 € 5.573.000

€ 1.058.591

totaal baten programma

-€ 118.655

€ 5.439.200

€ 1.299.991

€ 285.000

€ 5.795.400

€0

Saldo programma (+ =voordelig; - = nadelig)

-€ 234.586

€0

€ 305.273

€0

1.3

Vastgoedexploitaties

Het IPP Haaglanden kent meerdere vastgoedexploitaties die conform BBV-regels in de jaarrekening worden verantwoord. Hieronder een ruimtelijke en inhoudelijke toelichting op deze projecten.

Afbeelding 2

Sijthoff-locatie In 2022 heeft het IPP Haaglanden de intentie uitgesproken een perceel grond groot van 2.242 m2 (kadastraal perceel RWK01-G-2750) met een grondwaarde van € 1.165.000, - prijspeil 1 juli 2021 te willen verkopen aan de ontwikkelaar van de locatie. In de procedure om te komen tot een vastgestelde omgevingsvergunning is vertraging opgelopen door bezwaren van belanghebbenden. In 2025 is een koopovereenkomst afgesloten met de ontwikkelaar. Levering van de grond wordt op z'n vroegst eind 2027 verwacht.

Locatie Burgemeester Elsenlaan 329 Met de ontwikkelaar is in augustus 2017 een reserveringsovereenkomst aangegaan met betrekking tot de afname en ontwikkeling van kadastraal perceel RWK01-G-2591, groot 2.200 m2, gelegen aan de Burgemeester Elsenlaan/Koopmansstraat in de Plaspoelpolder in Rijswijk. Het nieuwbouwplan “UrbanParks” omvat op basis van het concept bouwplan ca. 44.719 m2 bvo wonen, 4.444 m2 bvo commercieel vastgoed en 7.975 m2 parkeren. In de laatste verlenging, met kenmerk 21.105764 de dato 20 december 2021, van deze reserveringsovereenkomst was opgenomen dat de ontwikkelaar het recht heeft om haar rechtsverhouding, na goedkeuring van het IPP, over te dragen aan een derde. In 2023, 2024 en 2025 zijn een drietal allonges overeengekomen, waarin het aantal m2 minimaal is aangepast en de uiterste leveringsdatum is verplaatst naar oktober 2026. Oorzaak van de verplaatsing van uiterste datum is de vertraging in de omgevingsplanprocedure. De voorlopige koopprijs bedraagt € 3.628.000 k.k. (prijspeil 1

juli 2021). Marktconforme verrekenafspraken en indexeringen en/of wijziging van het bouwprogramma kan de koopprijs op basis van aanpassingen in het bouwprogramma en diverse indexeringen nog kan wijzigen.

De Waterman (Nijverheidstraat) In 2024 zijn de plannen voor deze locatie opnieuw doorgerekend en is de grondwaarde vastgesteld op minimaal € 259.200,- kosten koper (prijspeil 1 januari 2024 met een index van 4% op jaarbasis). De aanpassing van de grondwaarde komt door een aangepast plan en extra geconstateerde bodemvervuiling. De koopprijs zal bij de levering conform marktconforme verrekenafspraken worden (her)berekend met gebruikmaking van het bouwprogramma zoals vergund door de gemeente Rijswijk. De verwachting is dat de koopovereenkomst in de eerste helft van 2026 zal worden getekend en de grond in 2027 zal worden geleverd aan de ontwikkelaar.

Parkeergarage Handelskade De parkeergarage wordt op dit moment verhuurd. Het IPP Haaglanden is voornemens over te gaan tot de verkoop van de parkeergarage te Handelskade 74 te (2288 BG) Rijswijk, kadastraal bekend gemeente Rijswijk, sectie G nr. 2666, aan een Ontwikkelaar ten behoeve van het realiseren van een mobiliteitshub ten dienste van de bedrijven in de Plaspoelpolder en de toekomstige nieuwbouwwoningen in het Havenkwartier. De mobiliteitshub stimuleert het gebruik van deelmobiliteit. Naast het huisvesten van deelmobiliteit wordt ook de functie parkeergarage voor de bewoners, bezoekers en medewerkers van de nieuwe bedrijfsruimten ontwikkeld. De ontwikkelaar is tevens contractnemer voor de verhuur van de parkeerplaatsen van de ontwikkelingen in het Havenkwartier. Het is mogelijk voor andere bedrijven in de Plaspoelpolder en bezoekers gebruik te maken van deelmobiliteit en/of parkeren. Tot slot wordt ook (deel)fietsparkeerplaatsen toegevoegd. Zo wordt de parkeergarage van meerwaarde voor de gehele Plaspoelpolder en worden verkeersbewegingen gereduceerd. Tot slot voorziet de betreffende ontwikkelaar met haar plannen in het duurzaam, klimaat adaptief en natuur inclusief transformeren van de parkeergarage. De verkoopprijs van de parkeergarage bedraagt € 2.125.000, - k.k. (prijspeil 1 september 2021 en een index van 2,5% op jaarbasis en vanaf 1 juli 2025 een index van 4%).

De levering zal uiterlijk 31 december 2027 plaatsvinden. De Handelskade is ook in beeld voor werklandschappen voor de toekomst waarbij we met de toekomstige eigenaren kijken naar een groene gevel en een vriendelijk en groen verblijfsgebied aan de nieuwe entree zijde. In lijn met de werklandschappen wordt er ook gewerkt naar een energieoplossing om de garage zo energieneutraal te gebruiken en auto’s te voorzien van elektra.

Van Gijnstraat 27 De locatie te Rijswijk wordt middels een huurkoop verworven. Tot het moment van transport van de locatie, 31 december 2027, wordt samen met de eigenaar van het naastgelegen perceel onderzocht of de locaties gezamenlijk kunnen worden ontwikkeld tot een meerlaags bedrijvencomplex. In de Haagse regio is de vraag groot naar middelgrote bedrijfsruimte met een zware vloerbelasting (500 m2 – 1000 m2). In de regio zijn nog maar weinig voorbeelden in het kader van “beter benutten” m.b.t. bedrijfsruimten. Het onderzoek moet uiteindelijk inzicht geven in de (on)mogelijkheden m.b.t. een meerlaags bedrijvencomplex en een voorbeeld zijn voor andere ontwikkelingen op bedrijventerreinen in de regio voor wat betreft “beter benutten” van ruimtegebruik. Het buurpand is door de huidige eigenaar wellicht commercieel niet interessant om in te brengen waardoor er nu wordt gekeken om het pand te verwerven en middels een subsidie de business case haalbaar te krijgen.

Van Gijnstraat 26-28 In 2025 is het IPP Haaglanden eigenaar geworden van de locatie in Rijswijk. Een deel van het voormalig Nederlands Forensisch Instituut pand. Op deze locatie wordt onderzocht of het bedrijfspand op korte termijn weer in gebruik genomen kan worden ten behoeve van bedrijvigheid. Tevens zal worden gekeken

of het pand opgetopt kan worden en of de huidige vloerbelasting zwaardere bedrijfsvoering mogelijk maakt. Dan wordt onderzocht welke doelgroep in de toekomst van de locatie gebruik kan maken. Het pand krijgt door de netcongestie geen zware aansluiting waardoor een verduurzaming lastig te organiseren is. Het pand zal met hulp van het energiefonds met een kleine aansluiting geschikt worden gemaakt voor betaalbare bedrijvigheid. In de tussentijd heeft het pand gediend als eerste vergroeningsproject van werklandschappen van de toekomst en verwachten we in het voorjaar dat de aanplanting aanslaat.

Polakweg 8 Dit kantoorpand is via een openbare aanbesteding in 2025 met een huurkoopovereenkomst verhuurt/verkocht. De koper huurt het pand eerst voor 10 jaar tegen een kostprijsdekkende huur en heeft de verplichting om binnen de 10 jaar het pand te renoveren conform de afspraken in de overeenkomst. Na 10 jaar koopt de koper het pand tegen een nu afgesproken geïndexeerde koopprijs. Met de huidige huurder zijn we ook in overleg om de het pand te vergroenen in het kader van werklandschappen van de toekomst in de constructie dat wij vanuit het projectteam de materialen aanleveren en dat ze zelf voor handjes zorgen om de vergroeningsmaatregelen uit te voeren. Ook zal in dit project gekeken worden naar een oplossing met het energiefonds waarbij de installatie in eigendom blijft van het IPP Haaglanden.

Investeringen in nieuwe panden In de investeringsagenda is de aanschaf van nieuwe panden opgenomen. Deze panden hebben vaak al bestaande huurders waarbij de huurcontracten worden overgenomen. In de begroting 2027 wordt al rekening gehouden met verhuur van in 2026 verworven panden en in de meerjarenbegroting wordt rekening gehouden met aanvullende huurinkomsten uit investeringen in de volgende jaren conform het investeringsoverzicht in tabel 7a. Ook de consequenties van de (des-)investeringen in bestaande vastgoedexploitaties in tabellen 5a en 5b zijn in de meerjarenbegroting verwerkt. De financiën worden opgenomen in onderstaande tabel 5 Tabel 5 : Overige exploitaties en projecten

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

Begroting

2025

2026

2027

Begroting 2027 verdeeld over locaties Van Gijnstraat 27

Van Gijnstraat 26-28

Polakweg 8

Parkeergarage

Reclamemast

Erfpacht

Nieuwe Panden

Lasten Onderhoudskosten

€ 32.276

€ 27.500

€ 57.500

€ 44.000

€ 10.000

€ 20.000

€ 10.000

€ 3.000

€ 1.000

€0

Taxatie- en notariskosten

€ 1.762

€0

€ 2.500

€0

Juridische kosten

€ 9.909

€0

€ 7.500

€ 13.500

€ 2.500

€ 5.000

€ 2.500

€ 1.000

€0

Betaalde huur

€ 130.048

€ 132.400

€ 67.500

€0

Personeelskosten

€ 56.686

€ 18.950

€ 84.950

€ 83.000

€ 15.000

€ 40.000

€ 26.000

€ 1.000

€0

€ 1.000

€0

Belastingen en verzekeringen

€ 41.528

€ 29.300

€ 56.800

€ 54.500

€ 17.000

€ 15.000

€ 12.500

€ 10.000

€0

overige kosten Kosten - nieuw uit investeringen panden werkgebieden

€ 47.283

€ 5.300

€ 19.300

€ 56.000

€ 25.500

€ 13.000

€ 1.000

€ 8.500

€0

€ 8.000

€0

€ 127.647

€0

€ 127.647

Totaal lasten

€ 319.492

€ 213.450

€ 358.450

€ 448.647

€ 140.000

€ 93.000

€ 52.000

€ 25.000

€ 2.000

€ 9.000

€ 127.647

€ 367.164

€ 272.406

€ 510.406

€ 624.000

€ 140.000

€ 255.000

€ 78.000

€ 77.500

€ 73.500

€0

€ 350.000

€0

€ 350.000

Erfpachten

€ 8.670

€ 11.900

€ 11.000

€0

€ 11.000

€0

Totaal baten

€ 375.834

€ 284.306

€ 522.306

€ 985.000

€ 140.000

€ 255.000

€ 78.000

€ 77.500

€ 73.500

€ 11.000

€ 350.000

Saldo

€ 56.342

€ 70.856

€ 163.856

€ 536.353

€0

€ 162.000

€ 26.000

€ 52.500

€ 71.500

€ 2.000

€ 222.353

Baten Huren - huidige panden Huren - nieuw uit investeringen panden werkgebieden

In onderstaande tabel 5a en 5b worden de respectievelijk de voorgenomen investeringen en desinvesteringen in overige exploitaties voor de komende jaren weergegeven. Tabel 5a: Investeringen - Aankopen MVA

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

2025

2026

Meerjarenraming in begroting 2027: 2027

2028

2029

2030

Investeringen - Aankopen gronden/vastgoed Bedrijventerreinen gebieden Den Haag Bedrijventerreinen gebieden Rijswijk

€0 €0

€0 € 1.337.500

€0 €0

Totaal

€0

€ 1.337.500

€0

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

2025

2026

2027

Tabel 5b: Verkopen MVA

Meerjarenraming in begroting 2027: 2028

2029

2030

Desinvesteringen/verkopen in gronden/vastgoed Bedrijventerreinen gebieden Den Haag Bedrijventerreinen gebieden Rijswijk

€0 €0

€0 € 3.628.000

€0 € 3.549.000

€0 €0

Totaal

€0

€ 3.628.000

€ 3.549.000

€0

In 2027 wordt de aanschaf van het pand aan de van Gijnstraat 27 (welke nu via een huurkoop constructie gehuurd wordt) verworven. Deze aanschaf is opgenomen in tabel 5a. In 2026 wordt het terrein aan de Burgemeester Elsenlaan 329 verkocht en in 2027 de locaties aan de Sijthoff locatie, de Nijverheidsstraat en de parkeergarage Handelskade verkocht. Deze voorgenomen verkopen zijn opgenomen in tabel 5b.

1.4 Herstructurering bedrijventerreinen De herstructurering van bedrijventerreinen is een essentieel onderdeel van een toekomstbestendig economisch landschap. Door de veranderende marktvraag, duurzaamheidsdoelstellingen en ruimtelijke uitdagingen is een gerichte aanpak noodzakelijk. In dit hoofdstuk worden de belangrijkste thema’s rondom de herstructurering van bedrijventerreinen besproken, waaronder het werkgebied, investeringsagenda 2025, ambities en activiteiten, financiële sturing en strategische maatregelen.

Investeringsagenda 2025 en werkgebied In april 2025 is de nieuwe investeringsagenda 2025 aan het bestuur van het IPP Haaglanden gepresenteerd in navolging op de uitbreiding van het werkgebied in oktober 2024. Het IPP Haaglanden mag hierdoor activiteiten uitvoeren t.b.v. de volgende bedrijventerreinen, weergegeven op afbeelding 3 hieronder: Den Haag: - Forepark - Fruitweg - Hoornwijck (Haagse deel) - Uitenhagestraat - Wateringse Veld Westvlietweg III - Ypenburg - Zichtenburg-Kerkentuin-Dekkershoek (ZKD). Rijswijk: - Broekpolder - Delftweg - Heulweg - Hoornwijck - Plaspoelpolder - RijswijkBuiten – ‘t Haantje Vrijenban/Zuidflank.

Voor elk bedrijventerrein is een maatwerkstrategie gehanteerd om de ruimtelijke, economische en duurzaamheidsdoelen te behalen. De ambities rusten op drie pijlers: − Schoon, heel en veilig − Vergroenen, verduurzamen en energietransitie − Actief grondbeleid en vastgoedverwerving

Schoon, heel en veilig Voor deze onderwerpen is de organisatiegraad van het bedrijventerreinen van groot belang. Het IPP Haaglanden stimuleert en adviseert de ondernemers om hierin in grote mate de samenwerking te zoeken.

−

Opruimacties, slimme prullenbakken, aansporen gemeentelijke reiniging. Het organiseren van opruimacties en het plaatsen van slimme prullenbakken helpt om bedrijventerreinen aantrekkelijk en schoon te houden. Dit draagt bij aan een prettig werkklimaat en verhoogt de aantrekkelijkheid voor nieuwe investeerders. Toetsen Service Level Agreement -> advisering onderhoudsniveau van bedrijventerreinen. Het periodiek toetsen van de Service Level Agreement (SLA) biedt inzicht in de kwaliteit van het onderhoudsniveau van bedrijventerreinen. Dit zorgt voor betere dienstverlening en efficiënter beheer van openbare ruimtes. Bewakingsdienst. Een bewakingsdienst die nachtelijke rondes uitvoert van 22:00 tot 04:00 uur draagt bij aan de veiligheid op bedrijventerreinen. Hotspots worden gemonitord, dossiers opgebouwd en ondermijnende activiteiten in kaart gebracht. (Preventieve) veiligheidsmaatregelen. Er wordt gewerkt aan het stimuleren van het Keurmerk Veilig Ondernemen, de plaatsing van AED’s, verbeterde verlichting en camerabewaking voor en door ondernemers. Beleidsadvies aan gemeenten. Door beleidsadvies te verstrekken aan gemeenten wordt gezorgd voor een consistente aanpak bij het beheer en de ontwikkeling van bedrijventerreinen.

Vergroenen, verduurzamen en energietransitie −

− −

−

Opzetten energiefonds. Het opzetten van een energiefonds biedt ondernemers financiële ondersteuning bij verduurzamingsprojecten, zoals energie-efficiënte maatregelen en hernieuwbare energieopwekking. Advisering groene daken en gevels. Door groene daken en gevels te stimuleren, wordt bijgedragen aan een beter klimaat en vermindering van hittestress. Inzet energieadviseur. De energieadviseur helpt bedrijven bij het verkennen van duurzame energieopties en het optimaliseren van hun energieverbruik. Het stimuleren van lokale energieopwekking draagt bij aan de energietransitie, maar brengt ook uitdagingen met zich mee zoals netcongestie. Oplossingen zoals slimme netwerken en energieopslag worden door de energieadviseur verkend. De oprichting van een Energy Service Company (Esco) zou mogelijk kunnen helpen om de energietransitie binnen bedrijventerreinen efficiënter te maken door investeringen in duurzame energie collectief te organiseren. De overstap naar elektrische bedrijfswagens wordt gestimuleerd. De energieadviseur onderzoekt de mogelijkheden van laadfaciliteiten en subsidies voor ondernemers. Hittestress tegengaan en klimaatdoelstellingen. Door vergroening en duurzame waterbeheeroplossingen wordt hittestress verminderd, in lijn met de klimaatdoelstellingen van Parijs 2050 (Paris-proof).

Actief grondbeleid/verwerven vastgoed −

− − − −

Verouderd en/of overlastgevend en/of strategisch vastgoed aankopen. Verouderd en/of overlastgevend vastgoed wordt opgekocht en herontwikkeld om bedrijventerreinen efficiënter in te richten en de kwaliteit van de werkomgeving te verbeteren. Beter benutten van ruimte. Door een slimme ruimtelijke ordening wordt gezorgd voor een betere benutting van de beschikbare ruimte op bedrijventerreinen. Juiste bedrijf op de juiste plek. Door actieve sturing en clustering van bedrijven worden bedrijventerreinen optimaal ingericht en wordt overlast geminimaliseerd. Betaalbare bedrijfshuisvesting. Ter bevordering van brede werkgelegenheid zal het IPP Haaglanden zich inzetten voor betaalbare bedrijfshuisvesting. Beleidsadvies aan gemeenten. Door beleidsadvies te verstrekken aan gemeenten wordt een consistente aanpak gerealiseerd bij de ontwikkeling en herstructurering van bedrijventerreinen.

De voorgenomen activiteiten in deze begroting zijn financieel vertaald. In de begroting zijn de getotaliseerde ramingen opgenomen per jaarschijf. Daarbij nadrukkelijk opgemerkt dat het hier ramingen betreffen en veel van de voorgenomen activiteiten (met name verwerving van vastgoed) telkens een afweging van het bestuur zal betreffen, ook tegen de achtergrond van de financiële draagkracht (met name de weerstandscapaciteit en de liquiditeitspositie) van het IPP Haaglanden op dat moment.

Financiële sturing Herstructureren van bedrijventerreinen kost altijd geld, maar levert niet altijd geld op. Daarom zet het IPP Haaglanden in op afwegingskader, subsidies, revolverende investeringen, fondsvorming en het behoud van een gezond weerstandsvermogen. De winst van deze herstructureringsopgaven zit hem ook in indirecte financiële aspecten o.a. het verbeteren van het economische investeringsklimaat, het aantrekken van (internationale) bedrijven en het creëren van meer werkgelegenheid.

Afwegingskader De nieuwe opgaven op de bedrijventerreinen zijn divers in problematiek en omvang. IPP Haaglanden zal zelf onderzoeken in hoeverre zij een rol kan spelen bij het uitvoeren van de door de gemeenten aangedragen opgaven en of de opgaven binnen de doelstelling van IPP Haaglanden passen. Voor de prioritering, concretisering en financiële potentie/risico’s van de projecten zal IPP Haaglanden een strategisch afwegingskader hanteren. Omdat economische ontwikkelingen marktomstandigheden kunnen doen veranderen zal het afwegingskader iedere twee jaar of zoveel eerder als de omstandigheden hiertoe aanleiding geven, worden geëvalueerd. Het afwegingskader dat IPP Haaglanden heeft geformuleerd ten behoeve van de beoordeling van mogelijke nieuwe opgaven, is als volgt: - Het project past binnen de corebusiness van IPP Haaglanden, namelijk het ontwikkelen, herstructureren en exploiteren van bedrijvenlocaties; - Het project draagt bij aan het versterken van een aantrekkelijk vestigingsklimaat en het bevorderen van de werkgelegenheid; - Het betreft een project op een locatie die in de regionale bedrijventerreinenprogrammering is opgenomen.

Indien de locatie (nog) niet is opgenomen in de regionale bedrijventerreinenprogrammering zal het desbetreffende project ter goedkeuring worden voorgelegd aan het Algemeen Bestuur van IPP Haaglanden; - Het resterende financiële risico van de ontwikkeling kan worden afgedekt door een bijdrage uit het eigen vermogen van IPP Haaglanden (of anders door subsidies en bijdragen van derden), voor zover het risico afgedekt kan worden binnen de grenzen van een gezond weerstandsvermogen.

Subsidies In deze investeringsagenda is rekening gehouden met toekomstige subsidies van de diverse overheidsinstanties. IPP Haaglanden zet zich in om in samenwerking met andere overheden zo optimaal mogelijk gebruik te maken van de geboden subsidievoorzieningen. De Plaspoelpolder is verkozen tot één van de Ambassadeursterreinen binnen het nationale programma Werklandschappen van de Toekomst. Dit initiatief heeft als doel om in acht jaar tijd maar liefst duizend bedrijventerreinen in Nederland om te vormen van versteende gebieden naar groene, gezonde en toekomstbestendige werklandschappen. De Plaspoelpolder wordt een van de 12 voorbeeldlocaties waar binnenkort gestart wordt met onderzoek en innovatie. Het gebied zal transformeren naar een groen, klimaatbestendig en energie-efficiënt werklandschap, met meer ruimte voor natuur, mensen en duurzame bedrijvigheid. Dit maakt het terrein aantrekkelijker voor zowel bedrijven als werknemers en beter bestand tegen klimaatverandering. De subsidie vanuit IVN Nederland bedraagt € 1,125 miljoen. Het

IPP Haaglanden investeert € 375.000,--, waarmee een totaal investeringsbedrag voor het programma ontstaat van € 1,5 miljoen. Naast het ambassadeursterrein Plaspoelpolder, zal ook een deel van het investeringsbedrag worden ingezet voor de andere bedrijventerreinen binnen het rechtsgebied van het IPP Haaglanden door geslaagde innovaties vanuit het ambassadeursterrein te vertalen naar andere gebieden.

Revolverende en niet-revolverende investeringen De gebudgetteerde investeringsramingen zijn deels revolverend, geld dat wordt geïnvesteerd en later weer wordt terugverdiend en opnieuw ingezet voor nieuwe investeringen, en deels niet-revolverend, geld dat wordt ingezet om het vestigingsklimaat te verbeteren, maar niet wordt terugverdiend. Het revolverende deel bestaat uit de vastgoedaankopen en fondsen. Het niet-revolverende deel heeft voornamelijk betrekking op de investeringen in schoon, heel en veilig alsmede verduurzamen, vergroenen en energietransitie.

Korte termijn: Activiteiten en ambities 2027 - Den Haag Forepark - Afspraak met de gebiedsregisseur/accountmanager, wat speelt er m.b.t. duurzaamheid; - Afspraak met de Vereniging beheer Forepark m.b.t. duurzaamheid. Fruitweg - Analyse collectieve beveiliging; - Eigenaren- en gebruikersscan uitvoeren; - Gesprek aangaan met de gemeente om openbaar gebied aan te pakken; - Diverse eigenaren binnen benaderen in het kader van langdurige leegstand, herontwikkeling en uitstraling; - Ondersteuning bieden aan gemeente bij invoer van vergunningplicht automotive; - Continueren collectieve surveillance. Hoornwijck Zie Broekpolder-Hoornwijck in Rijswijk. Uitenhagestraat - Analyse collectieve beveiliging; - Eigenaren- en gebruikersscan uitvoeren. Wateringse Veld Zie GREX Sylvain Poonstraat – kavel 100. Westvlietweg III - Afronden verkeersonderzoek; - Visualiseren en inpassing economische functies uitbreidingslocatie; - Inpassing circulaire cluster; - Continuering collectieve surveillance. Ypenburg - Vergroten van de organisatiestructuur

Zichtenburg-Kerkentuin-Dekkershoek - Eigenaren- gebruikersscan uitvoeren; - Meeting met eigenaren/gebruikers via belangenvereniging Bedrijven ZKD; - Continueren inventarisatie vastgoedposities; - Leegstand kantoren in kaart brengen; - Pand verwerven in Zichtenburg of Kerketuinen (Koperwerf 28) - Afspraak met DSB over parkeren en vergroenen -> Werklandschappen van de Toekomst.

Korte termijn: Activiteiten en ambities 2027 – Rijswijk Broekpolder-Hoornwijck (inclusief Haagse deel) - Schouw met eigenaren en gebruikers, plan van aanpak; - Eigenaren- en gebruikersscan Broekpolder; - Leegstand in kaart brengen; - Status van mogelijke herontwikkelingen; - Collectieve beveiliging opstarten. Delftweg - Mogelijkheden voor verduurzaming onderzoeken met bestaande eigenaren/gebruikers; - Status van mogelijke herontwikkelingen; - Eigenaren- en gebruikersscan uitvoeren (Anja en Kika) Heulweg - Collectieve beveiliging continueren; - Schouw met eigenaren, gemeente e.a.; - Onderzoek met afdeling Mobiliteit en Parkeren m.b.t. parkeren, uitvoeren parkeertelling en de verkeersstromen; - Plan van aanpak opstellen met afdeling Economie. Plaspoelpolder - Schoon, waarbij we een zwerfvuil fiets met de ondernemers en de gemeente schenken inhuren om twee keer per week het zwerfvuil op te halen als pilot. Als dit slaagt zal dit op alle terreinen ingezet kunnen worden.

- Onderzoek naar mogelijkheden in kansenzone 3 - Collectieve beveiliging continueren; - Afronden ontwikkelkader en Beeldkwaliteitsplan - Start verhuur betaalbare bedrijfshuisvesting v Gijnstraat 26- 28 - Uitvoering projecten werklandschappen van de toekomst - Aankoop verschillende panden RijswijkBuiten - 't Haantje - Schouw met eigenaren, gemeente e.a.; - Inspannen voor oplossingen rondom netcongestie (zie ook Energiefonds). Vrijenban/Zuidflank - Schouw met eigenaren, gemeente e.a.; - Eigenaren- gebruikersscan uitvoeren; - Leegstand in kaart brengen komt voort uit schouw en scan; - Onderzoek mogelijke verwervingen.

Korte termijn: Activiteiten en ambities 2027 - Algemeen Schoon, heel en veilig - Synergie veiligheid bedrijventerreinen; - Pilot VPS Drone inzet inventariseren beheer, schoon-heel-veilig. Verduurzamen en vergroenen - Energielabels in beeld brengen. Actief grondbeleid - Aankoop verpauperde panden; - Concretiseren Vastgoedfonds.

Energiefonds Het IPP Haaglanden heeft in september 2025 het besluit genomen om revolverend energiefonds op te zetten om investeringen in duurzame energieprojecten te financieren (REF-IPP). Er is een totaal van €2.040.000,- beschikbaar gesteld voor de energietransitie en energiefonds, waarvan € 915.000,- voor Haagse bedrijventerreinen en €1.125.000,- voor de Rijswijkse bedrijventerreinen. De doelstellingen van het fonds zijn o.a.: - Realiseren van energie- en klimaatdoelen (o.a. CO2 -reductie en duurzame opwek); - Bevorderen van economische meerwaarde en werkgelegenheid; - Verhogen van sociale betrokkenheiden draagvlak; - Verzachten van netcongestie op bedrijventerreinen. De reikwijdte van het REF -IPP richt zich op: - Verduurzaming van eigen vastgoed van IPP-Haaglanden; - Verduurzaming van vastgoed van individuele ondernemers via leningen; - Collectieve gebiedsprojecten via cofinanciering en/of participatie. M.b.t. de governance-structuur van het REF –IPP wordt de rol van de fondsmanager belegd bij de projectleider energietransitie. De fondsmanager is verantwoordelijk voor de beoordeling, uitvoering, monitoring en verslaglegging van de energieprojecten. De besluitvorming over projecten vindt plaats volgens het vijfstappenproces (haalbaarheid, toetsing, beoordeling, besluitvorming en uitvoering).

De fonds- en financieringsvoorwaarden, waaronder marktconforme rentepercentages op basis van de EU – staatssteunregels, toepassing van criteria zoals CO2 -reductie, energie-efficiëntie, financiële haalbaarheid en bijdrage aan werkgelegenheid, alsmede de mogelijkheden tot verstrekking van leningen, cofinanciering en participatie, worden in Q1-2026 verder uitgewerkt en aan het DB ter besluitvorming voorgelegd. De volgende drie pilotprojecten aan te wijzen als eerste toetsingskaders voor inzet van het REF - IPP: - Gebiedsontwikkeling RijswijkBuiten ('t Haantje); - Verduurzaming bedrijventerrein Westvlietweg, Den Haag; - Verduurzaming Kalmeijer Fruitweg 11 - Herontwikkeling vastgoed aan Polakweg 8 en Van Gijnstraat 26-28, Plaspoelpolder. De doelstelling is om in de eerste helft van 2026 een actief energiefonds operationeel te hebben en de pilotprojecten uiterlijk eind Q3-2026 te evalueren. Hieronder worden de projecten op hoofdlijnen toegelicht. Gebiedsontwikkeling RijswijkBuiten (’t Haantje) RijswijkBuiten heeft twee grondlocaties, H8 en H9, die zij wil gaan uitgeven aan vastgoedontwikkelaars

voor een nieuw bedrijventerrein. Eén ondernemer heeft via een publicatie recht op één kavel. Omdat netcongestie een probleem is bij de ontwikkeling van het bedrijventerrein is gekeken welk energieconcept het beste kan werken om het net zomin mogelijk te ontlasten. Daarbij is gekeken naar een warmte-koude opslagsysteem voor een efficiënte vorm van koelen en verwarmen in combinatie met zonnepanelen en een batterijsysteem. Bij het oprichten van het energiecollectief is de betreffende ondernemer, via een intentieovereenkomst, bereid in gezamenlijkheid met IPP beide € 325.000,- te investeren om het collectief en het investeringsrisico aan de voorkant te mitigeren. De bedoeling is dat zowel de ondernemer als het IPP bij volloop van het gebied haar inleg terugkrijgen via de overige nieuwe vastgoedontwikkelaars. Op dit moment is de haalbaarheid nog in volle gang. Verduurzaming van Gijnstraat 28 Met het energiefonds willen we het pand op een aantal onderdelen gaan verduurzamen. De eerste is de inzet van een warmtepompsysteem die gaat dienen voor zowel ruimteverwarming en koeling. Daarnaast krijgt het pand ongeveer 100 kWp aan zonnepanelen en zetten we een batterijsysteem in om de netcongestieproblematiek aan te pakken: enerzijds om zoveel mogelijk zonne-stroom in de batterij te laden en anderzijds om extra transportvermogen te krijgen als de aansluiting dit niet kan leveren.

Op dit moment wordt er een onderzoek uitgevoerd hoeveel transportvermogen het pand ongeveer nodig heeft. Het energiefonds zal ongeveer € 350.000,- investeren: Zonnepanelen, batterijsysteem en warmtepompsysteem. De overige investeringen als de luchtbehandelingskast, en het nieuwe vloerverwarming systeem zullen ongeveer € 300.000,- bij elkaar gaan kosten. Verduurzaming Polakweg 8 Dit kantoorpand dient volgens de eisen van de aanbesteding een energielabel A te krijgen. Hierdoor is het noodzakelijk om het pand te verduurzamen voor. Hiervoor is een haalbaarheidsonderzoek gedaan door het IPP en zijn er twee verschillende energieconcepten vergeleken. Het beste energieconcept is zonnepanelen in combinatie met een warmtepompsysteem. Gezien de netcongestieproblematiek is het waarschijnlijk dat er een batterijsysteem onderdeel gaat zijn van de oplossing. Op dit moment wordt er een onderzoek gedaan naar hoeveel vermogen dit pand ongeveer nodig heeft. Na de uitkomsten is er meer zicht op wat de configuratie zal zijn van het energieconcept. De totale investering vanuit het energiefonds is ongeveer 300.000 euro, met het batterijsysteem komt dit ongeveer uit op € 350.000,afhankelijk van de resultaten uit het onderzoek.

Verduurzaming Kalmeijer Fruitweg 11 Voor het pand aan de Fruitweg 11 in Den Haag (eigenaar: OD Vastgoed B.V., huurder: Kalmeijer”) is een integrale verduurzamingsaanpak uitgewerkt. Het gebouw (ca. 2.985 m²) heeft momenteel energielabel G. De verduurzamingsstrategie richt zich primair op twee maatregelen met de grootste impact op energieverbruik: 1. Plaatsing van zonnepanelen (ca. 180 kWp) 2. Installatie van een warmtepomp (ca. 190 kWth) De totale globale investeringsraming bedraagt circa € 427.500,- (excl. optionele koeling). Deze raming omvat de warmtepomp, zonnepanelen, regeltechniek, elektrotechnische aanpassingen en bouwkundige voorzieningen. Aandachtspunten in de verdere uitwerking zijn: • Definitieve bepaling van het benodigde thermisch vermogen; • Beschikbaarheid van netcapaciteit (huidige aansluiting 80 kWe); • Nadere uitwerking van businesscase, subsidiemogelijkheden en investeringsverdeling tussen eigenaar en huurder. Voor realisatie is een gefaseerde aanpak voorzien, startend met een intentieovereenkomst, gevolgd door projectdefinitie, haalbaarheidsstudie, besluitvorming en uitvoering. Op dit moment is huurder

momenteel aan het onderzoeken of een dergelijke investering kan worden ondergebracht bij de verhuurder waarbij het Energiefonds mogelijk ondersteuning hieraan kan bieden. Verduurzaming bedrijventerrein Westvlietweg Op dit moment lopen er via de gemeente Den Haag en het IPP verschillende programma’s om bedrijven op bedrijventerrein Westvlietweg zich bewust te maken van de netcongestieproblematiek. Daarbij hebben we in gezamenlijkheid een aantal werksessies gehouden die inzage gaven in zowel de technische als de contractuele mogelijkheden om extra transportvermogen te kunnen krijgen binnen de netgrenzen van de netbeheerder. In 2026 gaan we extra sessies organiseren en gaan we onderzoeken of een energyhub voor duurzame (elektrisch) transport op Westvlietweg mogelijk is en op welke manier we het energiefonds hiervoor kunnen inzetten.

Vastgoedfonds Naast voornoemde fonds heeft het IPP Haaglanden boekhoudkundig ook een revolverend vastgoedfonds opgezet waarvan de objecten in paragraaf 1.3 staan genoemd. Het vastgoedfonds is bedoeld voor de verwerving van leegstaand onroerend goed die als vliegwiel kunnen dienen voor verdere ontwikkelingen op bedrijventerreinen. We willen de mogelijkheid tot aankoop van bestaande (leegstaande) bedrijfspanden of -gronden die mogelijk in de toekomst getransformeerd kunnen worden naar bedrijfsgronden onderzoeken, waardoor schuifruimte kan ontstaan voor zittende ondernemers die een uitbreidingsbehoefte hebben. De investering wordt gebruikt om de financieringskosten van het aangekochte onroerend goed te dekken. De begroting werkt als het ware als kader voor het vastgoedbeheer, dat het IPP Haaglanden aankoopt en verwerft. In 2027 zal de beheersbaarheid worden verfijnd, op basis van ervaringen, die in 2026 en eerder zijn opgedaan met het verwerven en uitgifte van verworven vastgoed.

Behoud van gezond weerstandsvermogen De investeringsramingen betreffen indicatieve bedragen en ambities die nog niet definitief worden besteed. Voor elke investering wordt in het AB/DB IPP Haaglanden een afweging gemaakt, waarbij rekening wordt gehouden met de financiële draagkracht van het IPP, zodat het weerstandsvermogen op een gezond niveau blijft. Eventuele onrendabele toppen en niet-revolverende investeringen worden grotendeels gedekt door de verkoop van bestaande grond- en vastgoedposities en voor een deel uit de aanwezige reserves van het IPP Haaglanden. Uitgangspunt is dat de liquide kaspositie van het IPP Haaglanden altijd minimaal € 3 miljoen moet bedragen. De investeringsagenda wordt regelmatig geactualiseerd, en de gemeenteraden van Den Haag en Rijswijk worden via een dynamisch proces op reguliere wijze geïnformeerd via de jaarrekening en de begroting.

1.4.1. Wat mag het kosten? In onderstaande tabel 6 worden de lasten voor zowel de werkgebieden in Rijswijk als Den Haag gepresenteerd. In de primitieve begroting 2026 waren hierin ook de begrote investeringen in bedrijfspanden opgenomen (hieronder opgenomen met een *), maar deze worden nu in de herziene begroting 2026 en de jaren erna opgenomen in tabel 7a met de investeringen in vastgoed. Tabel 6 : Lasten herstructurering bedrijventerreinen

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Personele kosten

€ 78.128

€ 282.488

€ 292.608

€ 301.468

€ 289.988

Indirecte kosten

€ 130.120

€ 165.900

€ 172.400

€ 165.000

€ 176.600

Overige kosten

€ 18.389

€ 650.000

€ 250.000

€ 350.000

€ 450.000

€ 400.000

€0

€ 350.000

€ 250.000

€ 90.475

€ 300.000

€ 75.000

Meerjarenraming in begroting 2027:

Lasten Herstructurering bedrijventerreinen gebieden Den Haag

Investeren in schoon/heel/veilig: Investeren in duurzaamheid en vergroenen: Investeren in aankoop gronden/vastgoed: *

€0

€ 3.000.000

€0

€ 317.112

€ 4.748.388

€ 1.123.388

€ 1.240.008

€ 1.341.468

€ 1.241.588

€ 1.191.588

Personele kosten

€ 20.787

€ 225.120

€ 267.200

€ 279.680

€ 256.436

Indirecte kosten

€ 108.225

€ 165.900

€ 172.400

€ 165.000

€ 176.600

Overige kosten

€ 104.126

€ 1.525.000

€ 525.000

€ 275.000

€0

Investeren in schoon/heel/veilig:

€0

€ 175.000

€ 37.500

€ 175.000

Investeren in duurzaamheid en vergroenen:

€0

€ 825.000

€ 75.000

€ 50.000

€ 75.000

subtotaal Herstructurering bedrijventerreinen gebieden Rijswijk

Investeren in aankoop gronden/vastgoed: *

€0

€ 2.500.000

€0

€ 233.138

€ 5.416.020

€ 1.166.020

€ 964.600

€ 969.680

€ 520.536

€ 683.036

Personele kosten

€ 11.776

€ 13.028

Indirecte kosten

€ 36.075

€ 27.700

€ 30.300

€ 34.080

€ 34.205

€ 35.545

€ 36.220

Directe kosten

€0

€ 47.851

€ 40.728

€ 43.328

€ 47.108

€ 47.233

€ 48.573

€ 49.248

Personele kosten

€ 2.944

€0

Indirecte kosten

€ 144.300

€ 132.800

€ 115.200

€ 129.504

€ 129.979

€ 241.706

€ 246.296

Directe kosten

€0

subtotaal

€ 147.244

€ 132.800

€ 115.200

€ 129.504

€ 129.979

€ 241.706

€ 246.296

totaal lasten programma

€ 745.345

€ 10.337.936

€ 2.447.936

€ 2.381.220

€ 2.488.360

€ 2.052.403

€ 2.170.168

subtotaal Herontwikkeling/revitalisering Havengebied

subtotaal Overige businesscases, niet grex projecten

Tabel 7: Baten herstructurering bedrijventerreinen

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

2025

2026

Meerjarenraming in begroting 2027: 2027

2028

2029

2030

Baten Herstructurering bedrijventerreinen gebieden Den Haag Personele kosten

€0

€ 282.488

€0

Indirecte kosten

€0

€ 165.900

€0

Overige kosten

€0

€ 552.500

€0

Investeren in schoon/heel/veilig:

€0

€ 297.500

€0

Investeren in duurzaamheid en vergroenen:

€0

€ 255.000

€0

Investeren in aankoop gronden/vastgoed:

€0

€ 2.550.000

€0

Subsidies

€ 62.960

€0

subtotaal

€ 62.960

€ 4.103.388

€0

Personele kosten

€0

€ 225.120

€0

Indirecte kosten

€0

€ 165.900

€0

Overige kosten

€0

€ 1.296.250

€0

Investeren in schoon/heel/veilig:

€0

€ 148.750

€0

Investeren in duurzaamheid en vergroenen:

€0

€ 701.250

€0

Investeren in aankoop gronden/vastgoed:

€0

€ 2.125.000

€0

Subsidies

€ 24.000

€0

€ 375.000

€0

subtotaal

€ 24.000

€ 4.662.270

€ 375.000

€0

Personele kosten

€0

€ 13.028

€0

Indirecte kosten

€0

€ 27.700

€0

Directe kosten

€0

subtotaal

€0

€ 40.728

€0

Personele kosten

€0

Indirecte kosten

€0

€ 132.800

€0

Directe kosten

€0

Subsidies

€0

€ 90.900

€ 102.240

€ 102.615

€ 106.635

€ 108.660

subtotaal

€0

€ 132.800

€ 90.900

€ 102.240

€ 102.615

€ 106.635

€ 108.660

€ 86.960

€ 8.939.186

€ 465.900

€ 477.240

€ 477.615

€ 106.635

€ 108.660

Herstructurering bedrijventerreinen gebieden Rijswijk

Herontwikkeling/revitalisering Havengebied

Overige businesscases, niet grex projecten

totaal baten programma

In bovenstaande tabel 7 werden in de begroting 2026 als baten een 85% revolverend deel van de begrote lasten opgenomen. Vanaf de herziene begroting 2026 worden als baten alleen de baten uit fondsen en/of subsidies opgenomen conform de systematiek in de jaarrekening.

Tabel 7a: Investeringen - Aankopen gronden/vastgoed

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

2025

2026

Meerjarenraming in begroting 2027: 2027

2028

2029

2030

Investeringen - Aankopen gronden/vastgoed Bedrijventerreinen gebieden Den Haag

€0

€ 6.000.000

€ 1.420.000

€ 2.250.000

€ 5.000.000

€ 3.000.000

Bedrijventerreinen gebieden Rijswijk

€0

€ 6.000.000

€ 4.500.000

€ 3.000.000

Totaal

€0

€ 12.000.000

€ 5.920.000

€ 6.750.000

€ 8.000.000

€ 6.000.000

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

2025

2026

Tabel 7b: Desinvesteringen/verkopen in gronden/vastgoed

Meerjarenraming in begroting 2027: 2027

2028

2029

2030

Desinvesteringen/verkopen in gronden/vastgoed Bedrijventerreinen gebieden Den Haag

€0

€ 2.550.000

Bedrijventerreinen gebieden Rijswijk

€0

€ 1.360.000

€ 1.105.000

€ 4.250.000

Totaal

€0

€ 1.360.000

€ 1.105.000

€ 6.800.000

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Tabel 7c: Investeringen - Energiefonds

Meerjarenraming in begroting 2027:

Investeringen - Energiefonds Bedrijventerreinen gebieden Den Haag

€0

€ 183.000

Bedrijventerreinen gebieden Rijswijk

€0

€ 225.000

Totaal

€0

€ 408.000

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

2025

2026

Tabel 7d: Desinvesteringen - Energiefonds

Meerjarenraming in begroting 2027: 2027

2028

2029

2030

Desinvesteringen - Energiefonds Bedrijventerreinen gebieden Den Haag

€0

€ 183.000

Bedrijventerreinen gebieden Rijswijk

€0

€ 225.000

Totaal

€0

€ 408.000

In bovenstaande (nieuwe) tabel 7a worden de begrote investeringen (aankopen vastgoed) in de bedrijventerreinen in Den Haag en Rijswijk opgenomen. Tot en met de primitieve begroting werden deze gepresenteerd onder de lasten van de werkgebieden. Deze investeringen worden voor de aanschafwaarde op de balans gekapitaliseerd. In tabel 7b worden de beoogde desinvesteringen (verkopen vastgoed) in de bedrijventerreinen in Den Haag en Rijswijk opgenomen.

De verworven (niet-leegstaande) bedrijfspanden zullen na aanschaf verhuurd worden aan bestaande of nieuwe huurders. De hieruit volgende huuropbrengsten zijn opgenomen in tabel 5. In tabel 7c worden de investeringen op het gebied van het revolverende Energiefonds gepresenteerd (zie toelichting in paragraaf 1.4). In tabel 7d wordt een inschatting gemaakt van de desinvesteringen/terugbetalingen van de uit het oogpunt van het Energiefonds gefinancierde verduurzamingsprojecten.

1.5 Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen bestaan vooral uit opbrengsten, welke niet aan programma’s zijn toe te rekenen. De belangrijkste algemene dekkingsmiddelen worden hieronder toegelicht en inzichtelijk gemaakt in Tabel 8. De lasten en baten hebben met name betrekking op de vastgoedexploitaties, welke gedetailleerd toegelicht staan in paragraaf 1.3 voor de begroting 2027. De meerjarige ontwikkeling van de baten en lasten heeft betrekking op de panden die via investeringen in de werkgebieden verworven worden. Om de nieuwe ambities op het gebied van investeringen te kunnen realiseren, is de verwachting dat vanaf 2026 financieringsmiddelen moeten worden aangetrokken. Het aantrekken van financieringsmiddelen brengt ook rentelasten met zich mee, deze zijn in onderstaande tabel 8 meegenomen. Onder de baten wordt tenslotte de rente die vergoed wordt over de rekening courant vordering op de gemeente Rijswijk uit hoofde van de saldoregulering opgenomen. Tabel 8 : Algemene dekkingsmiddelen

Concept Jaarrekening

Primitieve Begroting

Herziene Begroting

Meerjarenraming in begroting 2027:

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Lasten Overige exploitaties onderhoudslasten Rente externe financiering Totaal lasten algemene dekkingsmiddelen

€ 319.492 €0 € 319.492

€ 213.450 € 1.800 € 215.250

€ 358.450 € 133.820 € 492.270

€ 448.647 € 239.992 € 688.639

€ 419.120 € 402.500 € 821.620

€ 533.789 € 521.474 € 1.055.263

€ 680.477 € 779.648 € 1.460.125

Baten Rente liquide middelen Verkoop diverse gronden Overige exploitaties Totaal baten algemene dekkingsmiddelen

€ 84.127 €0 € 375.834 € 459.961

€ 154.600 € 3.628.000 € 284.306 € 4.066.906

€ 60.000 € 3.628.000 € 522.306 € 4.210.306

€ 60.000 € 3.549.000 € 985.000 € 4.594.000

€ 60.000 €0 € 1.080.167 € 1.140.167

€ 60.000 €0 € 1.394.583 € 1.454.583

€ 60.000 €0 € 1.796.792 € 1.856.792

Saldo algemene dekkingsmiddelen

€ 140.469

€ 3.851.656

€ 3.718.036

€ 3.905.361

€ 318.547

€ 399.320

€ 396.667

2. Paragrafen 2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Algemeen Onder het begrip weerstandsvermogen verstaan wij “het vermogen van het IPP Haaglanden om niet voorziene financiële tegenvallers op te vangen waardoor de continuïteit gewaarborgd blijft”. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (middelen waarover het IPP Haaglanden beschikt/kan beschikken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voorzijn afgesloten. De weerstandscapaciteit kan worden bepaald uit de algemene en de stille reserves. Het weerstandsvermogen is van belang voor de beoordeling van de gezondheid van de financiële positie van het Industrieschap voor het begrotingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16855750/1