CConstaterende datDen Haag
Koppel je AI →
Document · PDF

RIS325176 Bijlage 1a Programmarekening 2025

Gemeenteraad 9 juli 2026, gemeente Den HaagBij agendapunt: Voorstel van het college inzake programmarekening 2025 (RIS325176)49.993 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 6

11 alinea's met “toezicht”: 471 478 731 740 741 766 868 940 1130 1134 1538

Wat heeft het gekost? Beeldende kunst Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 399 0 399

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 377 22 V 0 0 377 22 V

De lasten betreffen het beheer en onderhoud van gemeentelijke kunst in de openbare ruimte. Het financieel resultaat is vrijwel nihil

Accommodaties voor kunstbeoefening Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft de gemeente in accommodaties voor kunstbeoefening geïnvesteerd en geëxploiteerd. Er zijn meerdere activiteiten in lijn met het Integraal Huisvestingsplan Cultuur & Bibliotheken (RIS311896) uitgevoerd: • De muzikale broedplaats in de Noodzetel is opgeleverd. • Er zijn objecten uitgegeven. • Er zijn objecten verduurzaamd of er is gestart met de verduurzaming of er is verbouwd.

Wat hebben we gedaan? Na een jarenlange verbouwing door de gemeente is de muzikale broedplaats in de Noodzetel opgeleverd. Met de stichting Subterra zijn hier 17 studio's voor circa 65 musici en producers gerealiseerd. In Mariahoeve is het Blauwe Huisje verbouwd en in gebruik genomen door cultuuranker Podium Noord. Verder zijn er 9 objecten verduurzaamd of verbouwd, of er is daarmee gestart. Daarnaast zijn meerdere Didam publicaties bekendgemaakt en zijn hier nieuwe huurders uit voortgekomen. De tenderprocedure voor het in erfpacht uitgeven van het pand De Helena is gestart. De projectontwikkeling van Muzee voor de verduurzaming en functionele aanpassingen is in 2025 voortgezet. Er zijn verdere onderzoeken uitgevoerd in het kader van de verduurzaming en vervanging van de installaties van het Kunstmuseum.

Wat heeft het gekost? Accommodaties voor kunstbeoefening Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 19.572 7.145 12.427

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 18.381 1.191 V 7.201 56 V 11.180 1.247 V

In 2025 is € 18,4 mln. besteed aan planmatig onderhoud, beheer en kapitaallasten (zie ook de paragraaf vastgoed in de programmarekening). De baten betreffen grotendeels huurinkomsten.

54

Financieel resultaat Accommodaties voor kunstbeoefening

€ 1,2 mln. V/I

Lasten: € 1,2 mln. V/I De uitgaven op onderhoud waren lager dan begroot. Door de omvang van de werkzaamheden aan het De Constant Rebecqueplein 20 (DCR) is er sprake van een langere uitvoeringsperiode waardoor nog niet alle werkzaamheden zijn afgerond en gefactureerd (€ 0,5 mln.). De werkzaamheden aan Prinsegracht 27 (Koorenhuis) zijn uitgesteld vanwege de onzekere situatie (€ 0,2 mln.). Door benodigd extra onderzoek zijn de werkzaamheden aan de Duinstraat 14-Doornstraat 1 (ateliers) uitgelopen en nog niet volledig afgerond (€ 0,3 mln.). Bij enkele andere projecten zijn werkzaamheden uitgesteld (€ 0,2 mln.). Zie ook de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Baten: De baten zijn vrijwel conform begroting.

€ 0,1 mln. V/I

Musea Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft de gemeente diverse musea gesubsidieerd en gefaciliteerd voor de instandhouding van een breed museaal aanbod voor inwoners, het behoud van cultureel erfgoed en professioneel collectiebeheer. Deze musea hebben met hun collecties, tentoonstellingen en educatie een bijdrage geleverd aan de aantrekkelijkheid van Den Haag voor bewoners en bezoekers uit binnen- en buitenland.

Wat hebben we gedaan? In lijn met het beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028 (RIS315711) en het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 (RIS319865) hebben musea met een gemeentelijke collectie met ingang van 2025 een begrotingssubsidie ontvangen. Deze musea hebben verschillende activiteiten uitgevoerd, bij voorbeeld: • Museum Bredius organiseerde een succesvolle tentoonstelling in samenwerking met een Oekraïens museum, 'Oude Meester uit Kyiv in Den Haag'. • Tijdens de sluiting voor verbouwing biedt het Haags Historisch Museum verschillende activiteiten aan. Voorbeelden zijn een podcast, rondleidingen en een lezing. • Museon-Omniversum bracht met de expositie 50 jaar Srefidensi Suriname de dromen weer tot leven die Surinaamse kinderen bij de onafhankelijkheid in 1975 in tekeningen en opstellen neerlegden. • In het Kunstmuseum konden modeliefhebbers hun hart ophalen aan de tentoonstellingen over Christian Dior en 'Titanic & Fashion'. Escher in het Paleis belichtte de invloed van de islamitische kunst op Escher.

Wat heeft het gekost? Musea Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 26.547 1.894 24.653

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 25.914 633 V 1.934 40 V 23.981 672 V

De lasten hebben betrekking op de instandhouding van een breed museaal aanbod en het behoud van cultureel erfgoed en professioneel collectiebeheer. Hiervoor is een bedrag van € 23,3 mln. aan subsidies verleend aan instellingen, overwegend MJB-subsidies. De overige lasten betreffen het onderhoud, de kapitaallasten en overige activiteiten voor de museale instellingen. De baten betreffen huurinkomsten. Financieel resultaat Musea

€ 0,6 mln. V/I

Lasten: € 0,6 mln. V/I De lasten zijn ca. € 0,4 mln lager dan begroot doordat einde van het jaar werd besloten om het project Escher museum in de Amerikaanse Ambassade aan te houden, waardoor de reeds gemaakte kosten nog op het project zijn blijven staan en niet zijn afgeboekt van het budget dat hiervoor was voorzien. Overige verschillen bedragen ca. € 0,2 mln. Baten: De baten zijn vrijwel conform begroting.

€ 0,0 mln. V/I

55

Archeologie Wat hebben we bereikt? In de Haagse bodem liggen archeologische sporen en resten die tot wel duizenden jaren oud zijn. Deze resten zijn beschermd, onderzocht, bewaard en gepresenteerd.

Wat hebben we gedaan? •

•

•

•

In 2025 heeft de gemeente vijftien archeologische onderzoeken uitgevoerd. Daarvan waren er vijf bureau- en booronderzoeken. Dat gebeurde bijvoorbeeld voor de te ontwikkelen Vlietweide. Daarnaast zijn vijf archeologische begeleidingen van civieltechnische werkzaamheden uitgevoerd. Vijf onderzoeken betroffen proefsleuven en opgravingen. De belangrijkste daarvan vonden op het Binnenhof en in Den Haag Zuidwest plaats. Er is veel aandacht geweest voor Haagse archeologie in de media, zoals bijvoorbeeld in het Klokhuis. Ook is er landelijke aandacht voor Haagse archeologie in de documentaire ‘Ondertussen aan de Hofvijver’. De afdeling Archeologie was vertegenwoordigd bij grote evenementen zoals de Museumnacht, Museumnacht Kids, Open Monumentendag en het Open Data Festival. Er is bijgedragen aan de Nationale Archeologiedagen, waar we een lezing en rondgang over het Binnenhof aanboden. Ook zijn er tijdens het Weekend van de Wetenschap twee gastcolleges over het Binnenhofonderzoek gegeven. In 2025 zijn 149 archeologielessen op en voor scholen gegeven. Daarnaast is 11 keer een activiteit voor senioren in een verzorgingshuis gegeven. Hierdoor zijn 4.480 leerlingen en senioren bereikt. Er zijn 100 archeologische workshops in een Historisch Informatie Punt (HIP) georganiseerd. De cursus Hagologie (voor volwassenen) is twee keer verzorgd. Verder zijn in totaal ongeveer 25 lezingen gegeven.

De gemeente is verdergegaan met het professionaliseren van het archeologisch depot. Er is een ontwikkeling gaande naar nieuwe software en er wordt hard gewerkt aan de deponering van oude projecten. In 2025 zijn 280 adviezen gegeven en de basisregeling cultureel erfgoed (waaronder archeologie) is eind 2025 door de gemeenteraad vastgesteld (RIS323593). Alle adviesaanvragen zijn beantwoord.

Wat heeft het gekost? Archeologie Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 2.178 400 1.778

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 1.850 328 V 429 29 V 1.421 357 V

De lasten bestaan uit Salarissen en sociale lasten (€ 1,5 mln.) en Overige (€ 0,4 mln.). De baten bestaan uit verscheidene posten Overige (€ 0,4 mln.). Financieel resultaat Archeologie

€ 0,4 mln. V/I

Lasten: € 0,3 mln. V/I De lasten zijn ruim € 0,3 mln. lager dan begroot. Er worden projecten uitgevoerd rond het renovatieproject Binnenhof. Deze projecten zijn in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf en de kosten worden ook door hen vergoed. Daarom is sprake van lagere lasten binnen het gemeentelijk budget. Daarnaast zijn werkzaamheden voor het aanschaffen van de archeologiemodule terra index vertraagd vanwege weinig capaciteit bij de ICT afdeling. Baten: De baten zijn iets hoger dan de begroting.

€ 0,0 mln. V/I

Gemeentearchief Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft de gemeente (digitale) informatie in goede, geordende, toegankelijke en duurzame staat beheerd, ontsloten en beschikbaar te gesteld. Onze belangrijkste resultaten zijn: • Bewoners en organisaties weten het Gemeentearchief beter te bereiken; • Er wordt meer aanspraak gedaan op onze diensten. 56

Wat hebben we gedaan? In lijn met de Archiefverordening Den Haag 2018 (RIS299686) en de Meerjarenvisie Haags Gemeentearchief 2021-2024 (RIS309279) zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: • De gemeentearchivaris heeft, als onafhankelijk toezichthouder, gerapporteerd aan het college over het gemeentelijk informatiebeheer. Op basis van deze rapportage legt het college verantwoording af aan het Interbestuurlijk toezicht (IBT), belegd bij de Provincie; • Er zijn 500.000 scans gemaakt van archieven en collecties en er zijn 280.000 scans op verzoek van (digitale) bezoekers gemaakt; • 115 particuliere archieven en collecties hebben materialen geschonken; • Er zijn 65 aanvragen voor onderzoek in niet openbaar archief behandeld en meer dan 2.800 archief gerelateerde vragen van inwoners en bedrijven behandeld in de chatdienst; • Er is een pilot gestart om inzicht te krijgen op de benodigde organisatorische en technische randvoorwaarden voor een volwaardige integratie van het e-depot binnen de gemeentelijke huishouding.

Wat heeft het gekost? Gemeente archief Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 6.829 660 6.169

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 6.847 17 N 700 40 V 6.146 23 V

Lasten De lasten zijn voor € 4,5 mln. salarislasten inclusief inhuur, voor € 1,0 mln. huisvestingslasten en voor €1,3 mln. overige goederen. Baten De baten bestaan uit een bijdrage van de Stichting Société Gavigniès en van de gemeente Leidschendam/Voorburg voor archivering van collecties.

Media Wat hebben we bereikt? De gemeente heeft een sterke lokale journalistieke sector in de stad bevorderd. Er was in 2025 een goed functionerende en toegankelijke publieke lokale omroep in de stad actief, die zorgt voor de berichtgeving voor alle inwoners.

Wat hebben we gedaan? De gemeente heeft verschillende activiteiten ondersteund en gesubsidieerd. • Door het jaar heen vonden er weer verschillende bijeenkomsten plaats in Den Haag over het belang van de journalistiek en het vrije woord, zoals de uitreiking van de journalistieke jaarprijzen De Tegels. • De lokale omroep Den Haag FM heeft dagelijks live uitgezonden vanuit de Centrale Bibliotheek. • In de podcast studio werden door meerdere diensten van de gemeente en maatschappelijke en culturele partners podcasts opgenomen. • Het netwerk van digitale muurkranten wordt door veel instellingen en organisaties goed gebruikt. Het lokale nieuws van Den Haag FM wordt op al deze schermen vertoond. • Om meer jongeren te betrekken bij het nieuws heeft de stichting #UsetheNews tijdens de eerste Newscamp in de Centrale Bibliotheek hun online nieuwsplatform Newzroom gelanceerd.

Wat heeft het gekost? Media Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 2.078 0 2.078

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 2.027 51 V 12 12 V 2.015 63 V

Van de lasten van Media en media-infrastructuur betreft € 1,4 mln. verstrekte subsidies, met name aan publieke omroepen zoals Stadsomroep Den Haag en FunX. Een bedrag van bijna € 0,5 mln. betreft personeelslasten en ca. € 0,1 mln. overige.

57

Financieel resultaat Media

€ 0,1 mln. V/I

Lasten: € 0,1 mln. V/I De lasten zijn ca. € 0,1 mln. lager doordat de personeelslasten lager zijn dan begroot. Baten: De baten zijn vrijwel conform begroting.

€ 0,0 mln. V/I

Monumentenzorg Wat hebben we bereikt? Het in kaart brengen, beschermen en ontwikkelen van Haags erfgoed, het bereiken en in stand houden van omgevingskwaliteit.

Wat hebben we gedaan? Ook dit jaar vond de jaarlijkse Open Monumentendag plaats in het 2e weekend van september. Er waren circa 90 monumenten geopend voor publiek. Op De Plaats stond een stand van de gemeente die goed bezocht werd. Er waren routes en folders te krijgen en er was een kunstenaar aan het werk. Er werden weer via erfgoedambassadeurs een aantal doelgroepen betrokken, waaronder jongeren. Vanuit het Cultuurmenu zijn ruim 30 lessen georganiseerd voor het basis en voortgezet onderwijs. Er is subsidie verstrekt aan het nationaal herdenkingscentrum Oranjehotel, mobiel en funerair erfgoed. Ook hebben 28 religieuze instellingen onderhoudssubsidie ontvangen voor monumentaal religieus erfgoed. In 2025 is de voorbereiding getroffen voor aanwijzing van 17 religieuze bouwwerken als monumenten en is gestart met onderzoek naar aan te wijzen monumenten uit de periode na 1965. In juni is het eerste jaarverslag van de Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed gepresenteerd, samen met de publicatie Het Haagse Stadsbeeld in de VOM reeks. In december was de welstandsviewer gereed en is de nieuwe Nota omgevingskwaliteit Den Haag vastgesteld.

Wat heeft het gekost? Monumentenzorg Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 1.571 0 1.571

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 1.575 3N -5 5N 1.580 8N

De lasten bestaan enerzijds uit € 1,0 mln. apparaatslasten. € 0,6 mln. betreft programmalasten, waaronder € 0,4 mln. voor het uitgeven van verschillende subsidies. Het financieel resultaat is vrijwel nihil.

Bibliotheek Den Haag Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft Bibliotheek Den Haag 17 vestigingen. Bibliotheken bieden laagdrempelige plekken in de stad waar inwoners kunnen leren, ontwikkelen en elkaar ontmoeten. De belangrijkste resultaten zijn: • Een stijging van het aantal bezoeken naar 2,2 miljoen, dat zijn ruim 200.000 bezoekers meer dan in 2024; • Er zijn 22 (extra) scholen aangesloten bij Bibliotheek op school, er zijn er nu 61 in totaal.

Wat hebben we gedaan? In 2025 zijn de volgende activiteiten in lijn met beleidsvisie Bibliotheek Den Haag 2021-2025 ‘Bibliotheek in beweging’ (RIS306227) uitgevoerd: • De 17 vestigingen van Bibliotheek Den Haag voldoen aan de vijf wettelijke taken voor bibliotheken (Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen); • Er zijn 13.500 activiteiten georganiseerd op uiteenlopende gebieden zoals lezen en literatuur, op het gebied van digitale vaardigheden en kunst en cultuur. Hierbij waren 227.000 deelnemers. 58

• • •

Vanuit de 15 informatiepunten Digitale Overheid (IDO) zijn ruim 9.000 inwoners geholpen of doorverwezen naar samenwerkingspartners en het cursusaanbod. Via Bibliotheek op school hebben de 11 lees- mediaconsulenten en 3 programmaleiders, 1.050 docenten ondersteund met een professionaliseringsslag in het leesonderwijs. Bibliotheek Den Haag is in 2025 opnieuw gecertificeerd voor het Taalhuis. Dit betekent dat de bibliotheek voor de taalondersteuning en samenwerking voldoet aan landelijke kwaliteitsnormen voor laaggeletterdheid.

Vestiging Laakkwartier is volledig verbouwd en heropend in lijn met de Visie op wijkbibliotheken in Den Haag (RIS321595), de Update van de visie op wijkbibliotheken (RIS306227) en het Integraal huisvestingsplan Cultuur en Bibliotheken (RIS311896).

Wat heeft het gekost? Bibliotheek Den Haag Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 33.905 4.372 29.533

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 35.034 1.129 N 3.889 483 N 31.145 1.612 N

De lasten betreffen de personele inzet inclusief extern personeel voor € 19,8 mln., huisvestingskosten van € 6,9 mln. en € 8,4 mln. aan overige lasten (o.a. aanschaf collectie, te betalen leenrecht en kosten van activiteiten). De baten betreffen vooral inkomsten uit lidmaatschappen, vergoedingen voor dienstverlening (o.a. printen en gebruik internet) en bijdragen voor programmering waaronder voor de Bibliotheek op school en de IDO’s. Financieel resultaat Bibliotheek Den Haag

€ 1,6 mln. N

Lasten: € 1,1 mln. N Inhuur externe medewerkers € 0,3 mln. N/I Als gevolg van hoog ziekteverzuim is meer extern ingehuurd om de capaciteit op de vestigingen op peil te houden. Facilitaire zaken € 1,0 mln. N/S De lasten voor schoonmaak zijn als gevolg van intensief gebruik van de locaties en een nieuw contract met een schoonmaakbedrijf met € 0,7 mln. gestegen. Ook is de inzet van beveiliging van de verschillende panden geïntensiveerd om een veilige plek te zijn voor zowel medewerkers als bezoekers. Hierdoor zijn de lasten € 0,3 mln. gestegen. Neutrale ontwikkeling € 0,2 mln. V/I De locatie Mariahoeve zal in Q1 2026 geopend worden. De desbetreffende kosten en bijbehorende rijksbijdrage zullen in 2026 verantwoord worden. Baten:

€ 0,5 mln. N/I

Lagere inkomsten € 0,3 mln. N/I Lagere inkomsten uit vergoedingen reguliere dienstverlening en uit activiteiten bij publieksprogrammering. Neutrale ontwikkeling € 0,2 mln. N/I De locatie Mariahoeve zal in Q1 2026 geopend worden. De desbetreffende kosten en bijbehorende rijksbijdrage zullen in 2026 verantwoord worden.

59

Reserves, voorzieningen en investeringen Investeringen bedragen x € 1.000 Afwijking 2025 Aandeel Bijdragen Aandeel Bruto Bruto gemeente derden/voorz. gemeente

Begroting 2025 Investeringen

Bruto

Economisch nut: Bibliotheek IHP Bibliotheken IHP Cultuur Musea Noodzetel Overige accommodaties voor kunstbeoefening Totaal

2.128 1.065 2.750 2.833 2.412 344 11.532

Bijdragen derden/voorz.

Realisatie 2025

2.128 214 1.065 906 2.750 2.505 1.923 805 2.412 724 344 194 10.622 5.348

910

910

214 906 2.505 805 724 194 5.348

0

0

1.914 159 245 2.028 1.688 150 6.184

Bij de Bibliotheek waren in de begroting van het meerjarige investeringsplan voor een aantal panden die geen eigendom van de gemeente zijn, bedragen opgenomen voor verbouwingen/restylingen. Echter volgens de financiële verordening kunnen deze verbouwingen/restylingen niet gefinancierd worden vanuit het meerjarig investeringsprogramma. Hierdoor is de realisatie € 1,9 mln. lager dan begroot. Het investeringsbudget wordt omgezet naar exploitatiebudget om voorgenomen verbouwingen te realiseren. Bij Musea is het nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade aangehouden naar aanleiding van externe ontwikkelingen. Bij het Kunstmuseum wordt gewerkt aan een planning en besluitvorming voor de gehele aanpak van het gebouw waaronder verduurzaming en een oplossing voor de problematiek van het huidige depot in de kelder (schimmelvorming). Naar verwachting zal de uitvoering daarvan in 2030 van start gaan. De geplande uitgaven voor de verbouwing van Muzee zijn uitgesteld naar 2026. De Noodzetel is grotendeels opgeleverd. De hier genoemde investeringswaarde zal nog worden gecorrigeerd. Per 1-1-2026 wordt € 3,450 mln. als investering geboekt. De inrichting van het archiefdeel wordt de eerste helft van 2026 geleverd.

Indicatoren Prestatie indicator

Nulmeting 2017

Realisatie 2024

Realisatie 2025

Begroting 2025

7,6

7,3

7,4

7,6

Rapportcijfer cultuuraanbod in Den Haag De waarde ligt redelijk in lijn met eerdere jaren. Kengetallen

Nulmeting

Realisatie 2024

Realisatie 2025

Begroting 2025

Aantal deelnemende leerlingen PO aan cultuureducatie

103.431

342.979

139.040

153.979

Aantal deelnemende leerlingen VO aan cultuureducatie

54.436

118.827

52.512

64.765

Aantal deelnemende leerlingen MBO aan cultuureducatie

14.612

Het kengetal aantal deelnemende leerlingen MBO is in 2025 ingevoerd, zodat de resultaten voor het eerst in de programmarekening 2026 worden gepresenteerd. De waardes zijn van het voorafgaande jaar. De realisaties 2024 zijn gebaseerd op 2023, deze wijken aanzienlijk af van de andere jaren, maar laten zich door meerdere oorzaken moeilijk onderling vergelijken.

60

Effectindicator: aantal bezoekers aan kunst- en cultuurinstellingen

Nulmeting Realisatie Realisatie Begroting 2024 2025 2025

Podiumkunsten - Klassieke muziek (oud/nieuw)

123.184

356.043

391.105

367.998

Podiumkunsten - Pop, jazz, urban, wereldmuziek

567.317

396.763

244.623

677.550

Podiumkunsten - Theater, toneel, dans

534.417

385.175

501.563

409.981

Podiumkunsten -Cultuurankers

87.641

123.918

81.080

204.096

187.112

119.558

204.390

293.584

12.401

13.720

Beeldende kunst en vormgeving

53.052

44.138

50.293

113.995

Musea

774.183

988.942

600.403

1.046.502

84%

86%

89%

80%

Podiumkunsten -Film Podiumkunsten -Letterkunde

% actieve cultuurdeelname voor heel Den Haag

De realisatiewaarden zijn gebaseerd op het jaar voorafgaand aan het verslagjaar en ontleend aan de verantwoordingen die instellingen na afloop van het jaar indienen. Deze gegevens worden vervolgens verwerkt. Door deze werkwijze zijn de cijfers niet tijdig beschikbaar voor de programmarekening van dat jaar en bovendien niet altijd volledig. De kolommen nulmeting, realisatie en begroting hebben betrekking op verschillende MJB-periodes. Daarnaast omvatten sommige cijfers niet alle instellingen. Hierdoor geven de cijfers mogelijk geen volledig betrouwbaar beeld van de werkelijke ontwikkeling in bezoekersaantallen. Effectindicator: Bezoekers aan de bibliotheek

Nulmeting

Realisatie 2024

Realisatie 2025

Begroting 2025

2.578.000

1.994.847

2.236.174

1.914.000

Realisatie 2024

Realisatie 2025

Begroting 2025

35.773

35.440

37.000

Realisatie 2024

Realisatie 2025

Begroting 2025

87.065

89.497

53.000

Effectindicator: Volwassen leden bibliotheek Effectindicator: Jeugdleden bibliotheek

61

2.6 Onderwijs Portefeuillehouder: Hilbert Bredemeijer Doelstelling op hoofdlijnen In de kinderopvang en in het onderwijs wordt de toekomst van Den Haag gevormd. Als gemeente Den Haag streven we naar een passende plek voor ieder kind. Ons onderwijs geeft jong en oud kansen en brengt de Haagse inwoners met elkaar – en met hun omgeving - in verbinding, zodat zij onderdeel worden, zijn en blijven van onze stad. We zien onderwijs als sleutel voor persoonlijke ontwikkeling en brede welvaart, zodat iedereen op een kansrijke wijze succesvol kan deelnemen aan de samenleving. Bedragen x € 1.000 Rekening Begroting Begroting Rekening Resultaat 2024 2025 voor 2025 na 2025 2025 wijziging wijziging Lasten Baten Saldo exclusief reserves Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo inclusief reserves

Activiteiten in 2025 Onderwijsbeleid Kinderopvang Leerlingzaken Leerlingenvervoer Onderwijshuisvesting Totaal

160.998 67.304 93.694 N 4.896 12.758 85.833 N

150.894 53.578 97.316 N 0 3.000 94.316 N

184.872 85.470 99.402 N 3.357 3.243 99.516 N

180.047 79.989 100.057 N 3.168 3.243 99.983 N

4.825 V 5.481 N 655 N 189 V 0N 467 N

(incl. toevoegingen en onttrekkingen, bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 Resultaat saldo 2025 Lasten Baten Saldo 2025 37.673 N 107.084 68.648 38.436 N 763 N 483 N 5.616 5.476 140 N 343 V 5.582 N 11.152 5.576 5.576 N 6 V 11.592 N 11.353 2 11.351 N 241 V 44.186 N 48.010 3.531 44.479 N 293 N 99.516 N 183.215 83.232 99.983 N 467 N

Het programma Onderwijs sluit met een nadelig resultaat van € 0,5 mln. De grootste resultaten zijn: • Een nadeel van € 0,8 mln. op Onderwijsbeleid dat bestaat uit diverse subsidies en opdrachten. • Een voordeel van € 0,3 mln. op Kinderopvang dat bestaat uit baten in met diverse uiteenlopende oorzaken, zoals lager uitvallende kosten en langer durende of uitgestelde werkzaamheden door krapte op de arbeidsmarkt en langere levertijden. • Een nadeel van € 0,3 mln. op Onderwijshuisvesting dat bestaat uit een voordeel op de cofinanciering energiebesparende maatregelen en een nadeel op exploitatiegedeelte van het programma Onderwijshuisvesting. Resultaat neutrale ontwikkelingen • Op de uitvoering van de SPUK OAB is een onderbesteding die wordt veroorzaakt door een aantal uitgestelde projecten, welke zijn verschoven naar 2026, het laatste jaar van deze SPUK. • Alle middelen van de SPUK NPO zijn uitgegeven. Dit was tevens het laatste jaar waarin de middelen mochten worden besteed. • Binnen de Regiodeal Zuidwest zijn in 2025 de wijkbedrijven van start gegaan, waarbij het opstarten van sommige wijkbedrijven de nodige tijd heeft gekost. Er zijn taallessen opgestart in een aantal wijkbedrijven. Voor 2026 en 2027 worden deze (mede) gefinancierd door de Regiodeal. • Bij de uitvoering van de SPUK Kansrijke Wijk zijn alle begrote middelen uitgegeven. Verschillen 2025 t.o.v.

2024 • Ten opzichte van het voorgaande jaar zijn de totale lasten en baten binnen het programma Onderwijs respectievelijk met € 17,4 mln. en € 3,2 mln. toegenomen. • Binnen Onderwijsbeleid zijn de lasten met € 15,7 mln. toegenomen waarvan bijna 11 miljoen binnen de SPUK OAB. Dit heeft te maken met het intensiveringstraject (op bijvoorbeeld startklassen, vroegschool en inclusieve kinderopvang) dat sinds 2024 is ingezet. Verder is Volwasseneneducatie met € 1,6 mln. toegenomen en de rest bestaat uit stedelijke uitgaven. • Bij Leerlingzaken zijn de lasten met bijna € 1,7 mln. toegenomen, dit bestaat voornamelijk uit personeelslasten.

62

• Binnen Kinderopvang is een stijging van € 0,56 mln. dat evenredig te verdelen is over personeelslasten •

en onderhoud aan accomodaties. De stijging van de baten is een saldo van Onderwijshuisvesting (- € 9,2 mln.), Leerlingzaken (+ € 1,8 mln. SPUK), Onderwijsbeleid (+ € 10,4 mln. SPUK) en Kinderopvang (+ € 0,2 mln.).

Toelichting w-vragen per onderdeel

Onderwijsbeleid Wat hebben we bereikt? In 2025 is verder gebouwd aan kansengelijkheid voor kinderen en jongerenvolwassenen. Onze belangrijkste successen: • De uitvoering van de Haagse Educatieve Agenda 2022–2026 ‘Kiezen voor kansen’ is voortgezet (RIS311077, met focus op kansengelijkheid via vier samenhangende ambities: o Voldoende, bevoegde en bekwame onderwijsprofessionals in Den Haag; o Een optimale leer- en ontwikkelomgeving; o De juiste ondersteuning en passende plek voor alle kinderen en jongeren; o Onderwijs dat bijdraagt aan de brede welvaart van Hagenaars. • De nieuwe Haagse Educatieve Agenda 2026–2032 ‘Samen voor een sterke basis’ is door het onderwijsveld en de gemeenteraad vastgesteld (RIS323937), waarmee een langetermijnvisie is neergezet voor kwalitatief sterk, inclusief en flexibel onderwijs en kinderopvang. Met de nieuwe HEA is gekozen voor een gezamenlijke aanpak van onderwijs, kinderopvang en gemeente, gebaseerd op collectiviteit, samenwerking en solidariteit.

Wat hebben we gedaan? Ambitie 1 Voldoende, bevoegde en bekwame onderwijsprofessionals Om bij te dragen aan voldoende, bevoegde en bekwame onderwijsprofessionals in Den Haag is in 2025 gewerkt aan drie actielijnen (RIS324049): Professionals in en om de klas ondersteunen. • In 2025 waren er 13 verschillende netwerken in de stad, waarin professionals van in totaal 6 schoolbesturen (po en vo) samenwerkten rond het thema kansengelijkheid in de grootstedelijke context; • Via Studenten voor Educatie zijn in totaal 64 studenten ingezet op 36 Haagse scholen (po en vo); • In het primair onderwijs hebben 30 schoolleiders een financiële tegemoetkoming gekregen voor extra ondersteuning bij de uitvoering van hun taken. Breed aanbod van opleidingen en bijscholingsmogelijkheden realiseren. • In de periode september 2024 t/m december 2025 (verlengingsperiode Noodplan) zijn in totaal 110 zijinstromers aan een opleidingstraject gestart.

Het programma Ontwikkeldoor kende in 2025 geen deelnemers; dit jaar is benut voor de overdracht en borging van het programma binnen de Onderwijsregio Haaglanden, zodat het regionaal toegankelijk wordt; • Het aantal deelnemers aan het gezamenlijke inductieprogramma voortgezet onderwijs (HIP) is opnieuw toegenomen: van 289 deelnemers in schooljaar 2023/2024 naar 315 deelnemers in schooljaar 2024/2025; • In 2025 namen 15 vakkrachten deel aan het opleidingstraject van Hogeschool Inholland en De Haagse Hogeschool. Arbeidsmarktstrategie voor onderwijsprofessionals inzetten. • Het programma de Rode Loper versterkte in 2025 het Haagse onderwijs met meerdere initiatieven: Wereldburgers voor de Klas begeleidde 9 statushouders naar werk in het onderwijs, Leraar van Buiten liet 18 zij-instromers starten op Haagse vo-scholen en via de Haagse Lerarenbeurs zijn 28 leraren en zijinstromers ondersteund bij het behalen van een (tweede) bevoegdheid. Daarnaast vond de Haagse Onderwijsbanenmarkt plaats en liep de campagne Den Haag Onderwijsstad van de Ontmoeting, waarin Haagse docenten en hun maatschappelijke betekenis centraal stonden; • De Haagse LerarenPas telde in 2025 3.204 actieve gebruikers.

De pas was toegankelijk voor leraren, kinderopvangmedewerkers en mbo-docenten; • De aansluiting tussen opleiding en praktijk in de kinderopvang is versterkt: samen met de sector zijn verbeterpunten besproken en heeft ROC Mondriaan zes ontwikkelpaden voor zij-instromers en doorstromers ontwikkeld en gedeeld met het werkveld.

63

Ambitie 2 Optimale leer- en ontwikkelomgeving Investeren in extra en intensieve leertijd met focus op doelgroepen en taal. • Het bereik van doelgroepkinderen bij voorschoolse educatie is stabiel gebleven op 75% in 2025. Peuterconsulenten helpen ouders met jonge kinderen om hun weg te vinden naar voorschoolse educatie. Er zijn 10 peuterconsulenten actief in Zuidwest, Laak en Wateringse Veld; • We hebben geïnvesteerd in het begeleiden en bieden van extra (taal)ondersteuning aan nieuwkomers in het primair en voortgezet onderwijs en in het mbo. Door de verminderde instroom van nieuwkomers is het aantal groepen in het primair onderwijs met 6 afgenomen. In het voortgezet onderwijs en het mbo is het aantal Internationale Schakelklassen gelijk gebleven; • De bestaande 5 kopklassen zijn voortgezet; • Er zijn 97 brugfunctionarissen aangesteld, waarvan er 26 in Den Haag Zuidwest actief zijn. Bijna alle scholen zijn bereikt; • Er zijn 11 zomerscholen georganiseerd in de stadsdelen Laak, Escamp, Centrum en Segbroek. Talent ontwikkelen op school, thuis èn in de wijk.

• In het kader van extra en intensieve leertijd en brede ontwikkeling hebben op 131 po-scholen en 38 voscholen activiteiten plaatsgevonden gericht op taalontwikkeling, sport, muziek, kunst en persoonlijke groei; • Het sport- en beweegaanbod is versterkt via sport- en beweegclubs op 15 vo-scholen, extra schoolsport op 90 basisscholen, 8 schoolsportclubs in het speciaal onderwijs en 5 Haagse sporttuinen in gebieden met lage sportdeelname; • In 2025 hebben 4.274 leerlingen deelgenomen aan het schoolzwemmen. Dit zijn er minder dan vorig jaar omdat steeds meer scholen kiezen om alleen de leerlingen zonder zwemdiploma te laten deelnemen. 2.869 leerlingen hebben het schoolzwemmen dit kalenderjaar afgerond met tenminste een zwemdiploma A. 83 scholen hebben gebruik gemaakt van zwemvervoer; • In 2025 hebben 147 scholen in het primair onderwijs gebruik gemaakt van het aanbod cultuureducatie uit de brochure VONK. In het voortgezet onderwijs namen 11 scholen deel aan de activiteiten uit Expeditie C; • Eind 2025 kregen 282 vo-leerlingen huiswerkbegeleiding van Bibliotheek Den Haag. Soepele overgangen realiseren tussen opvang- en onderwijssectoren. • Er is subsidie verstrekt aan scholen en kinderopvangorganisaties voor een warme overdracht.

Daarmee zijn 2910 doelgroepkinderen bereikt; • De onderwijsondersteunende programma’s Aanmelden PO voor het aanmelden bij de basisschool en BOVO voor de overstap naar het voortgezet onderwijs zijn uitgevoerd; • Samen met Spirit4you is het activiteitenprogramma voor studiekeuzebegeleiding en loopbaanoriëntatie gerealiseerd. Sociale cohesie en veiligheid op school versterken. • De subsidie schoolveiligheid voor po, vo en mbo is volledig benut voor maatwerkactiviteiten zoals democratisch burgerschap, weerbaarheid, anti-pesten, het tegengaan van discriminatie en het bevorderen van queeracceptatie; • 7 vo scholen hebben subsidie ontvangen om onderwijsprofessionals te trainen in het herkennen van ondermijning en het bevorderen van schoolveiligheid; • Bureau Halt heeft op 100 Haagse scholen voorlichting gegeven, op 7 scholen [preventieve] spreekuren gehouden en was op 4 scholen in Zuidwest onderdeel van de schoolaanpak; • De subsidie voor conciërges in het po is bijna volledig benut en is verdeeld over 132 Haagse scholen; • Naast de samenwerkingsovereenkomst vo (RIS317222), is in 2025 gewerkt aan de ontwikkeling van een samenwerkingsovereenkomst po. Deze wordt in 2026 van kracht.

In samenwerking met Netwerk Veilige School (NVS) zijn een veiligheidsadviseur en een kwartiermaker aangesteld, die ervoor zullen zorgen dat het po goed kan aansluiten binnen het bestaande vo-programma van NVS. Overig • 96 scholen voor po, sbo en so en 35 scholen voor vo en vso hebben gebruik gemaakt van de subsidieregeling voor buitenschoolse activiteiten; • De instroom van leerlingen in het internationaal onderwijs in kaart gebracht. In 2025 zien we een lichte daling van de instroom in het po. De instroom in het vo is gelijk gebleven; • In 2025 is succesvol uitvoering gegeven aan het Actieplan Taal (RIS316363); • Er zijn onder andere taallessen gegeven aan ouders met jonge kinderen, scholen en kinderopvangorganisaties zijn geholpen met het opzetten van bibliotheken en goed leesonderwijs, er zijn boekpakketten vertrekt aan de Voedselbank en er is ingezet op kennisdeling over het belang van taalontwikkeling in de vroege kinderjaren.

64

Ambitie 3 De juiste ondersteuning en passende plek voor alle kinderen en jongeren Passend onderwijs of ondersteuning organiseren. • Acht groepen inclusieve kinderopvang (categorie 3) zijn gestart en er zijn 12 gebiedsplannen opgesteld voor deskundigheidsbevordering in de wijk (categorie 2) (RIS319367); • Door een versnelde screeningsprocedure zijn de wachtlijsten voor cluster 3-screenings weggewerkt (RIS320861); • Er zijn voorbereidingen getroffen voor de uitbreiding van cluster 3 groepen in Den Haag (RIS320861); • De OndersteunSamen-tool is bestuurlijk vastgesteld om de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp te verduidelijken en passende ondersteuning beter te organiseren (RIS321647); • Er zijn 9 Haagse startklassen (RIS320861), wijkgebonden plaatsingstafels (RIS318493), jeugd onderwijsarrangementen op (RIS320861) gestart voor kinderen voor wie nog geen passend regulier onderwijsaanbod beschikbaar is; • Onderwijs-jeugdhulparrangementen (OJA’s) en het schoolmaatschappelijk werk+ (smw+) is ondergebracht bij Kracht en RondomJou (RIS321709). Toekomstperspectief bieden aan jongeren in een kwetsbare positie. • Jongeren van 16–27 jaar zonder startkwalificatie, onderwijs of werk zijn in beeld en worden begeleid richting onderwijs of arbeid (RIS322860).

• Het Jongerenpunt070 begeleidde in 2025 in totaal 4.075 jongeren, waarmee de jaar-doelstelling van 3150 jongeren is behaald; • Met subsidie aan ROC Mondriaan en maatwerktrajecten (H’eerlijk, Leren Doen en Sleutelen met Jongeren) is extra ondersteuning geboden aan jongeren in een kwetsbare positie. • Het regionaal programma ‘Van school naar duurzaam werk 2026-2029’ is vastgesteld (RIS324240). Ambitie 4 Onderwijs dat bijdraagt aan de brede welvaart van Hagenaars Investeren in basisvaardigheden voor volwassenen. • Samen met de Haagse Taalketen is een breed en laagdrempelig aanbod basisvaardighedentrajecten voor volwassenen gerealiseerd, met lessen op centrale locaties, in wijken, thuis en online (o.a. taalmaatjes, podcasts en Oefenen.nl. Het aanbod werd uitgevoerd door professionele docenten en circa 200 vrijwilligers en was toegankelijk voor zowel nieuwkomers als autochtone inwoners; • Met het verstrekken van subsidies voor volwasseneneducatie via de Taal+ school van het ROC Mondriaan zijn ruim 10.300 deelnemers bereikt, inclusief taallessen op de werkvloer. Via Taal aan Zee zijn 915 deelnemers bereikt en gemiddeld 372 inwoners per week namen deel aan taalactiviteiten in de bibliotheek; • Er is subsidie verstrekt aan laagdrempelige activiteiten, zoals de brede buurtschool van het Roemer Visscher college, taalmaatjes bij Taal aan Zee en het Gilde en het Glazen Radiohuis.

Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt verbeteren. • Het programma onderwijs-arbeidsmarkt-bedrijfsleven is gecontinueerd. De aanpak richt zich op vier sectoren die essentieel zijn voor het functioneren van de stad en regio en waar krapte het meest voelbaar is: zorg en welzijn, bouw en techniek, openbaar bestuur en veiligheid en ICT (RIS324203); • Er zijn drie subsidies verstrekt om de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt in tekortsectoren te versterken, met name gericht op vernieuwing van het zorgonderwijs en van ICT-opleidingen; • De Haagse Aanpak Gelijke Stagekansen is voortgezet. In 2025 is de aanpak geëvalueerd door een externe partij (RIS321749). Investeren in een divers aanbod van mbo-, hbo- en wo- opleidingen en toegepast onderzoek. • Er zijn 5 subsidies verleend aan Haagse mbo, hbo en wo instellingen voor projecten m.b.t. het ontwikkelen van (toegepast) onderzoek in en met de stad; • Er is één subsidie verleend voor het stimuleren van vernieuwend hoger onderwijs, aansluitend bij het profiel van Den Haag als internationale stad van vrede en recht en als bestuurlijk centrum van Nederland. Investeren in een aantrekkelijke studentenstad.

• Via Platform Student & Stad werken onderwijsinstellingen, studenten en gemeente samen aan Den Haag als studentenstad; • In 2025 vond opnieuw de stadsbrede introductie voor mbo-, hbo- en wo-studenten plaats; • Er is een studentenambtenaar aangesteld als vast aanspreekpunt voor Haagse studenten (RIS321005).

65

Wat heeft het gekost? Onderwijsbeleid Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 110.922 73.249 37.673

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 107.084 3.838 V 68.648 4.601 N 38.436 763 N

Dit jaar is er aan de activiteit Onderwijsbeleid € 107,1 mln. besteed. Het grootste deel is besteed via subsidies en opdrachten op het gebied van Onderwijsachterstandenbeleid en taal (€ 73,5 mln.) en het overige deel via Stedelijk Onderwijs en projecten (€ 33,6 mln.) De baten zijn ontvangen rijksmiddelen in de vorm van specifieke uitkeringen (SPUKS) voor de uitvoering van Onderwijsachterstandsbeleid en taal (€ 59,1 mln.), Educatie (€ 7,8 mln.), Nationaal Programma Onderwijs (€ 1 mln.), Kansrijke Wijk (€ 0,6 mln) en Voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit (€ 0,3 mln.). Financieel resultaat activiteit Onderwijsbeleid

€ 0,8 mln. N/I

Lasten:

€ 3,8 mln. V/I

Gemeentelijke OAB en Stedelijk Onderwijs: € 0,8 mln. N/I Aan subsidies en opdrachten op het gebied van stedelijk onderwijs, gemeentelijk OAB, NPO, schoolzwemmen en conciërgeregeling is meer besteed. Dit resulteert in een nadeel van € 0,8 mln. in totaal. Resultaat neutrale ontwikkelingen Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid en taal (OAB): € 2,9 mln. V/I Op de uitvoering van de SPUK OAB is een onderbesteding die wordt veroorzaakt door een aantal uitgestelde projecten, welke zijn verschoven naar 2026, het laatste jaar van deze SPUK. Specifieke uitkering NPO: € 0,9 mln. V/I Een deel van de NPO middelen zijn binnen programma 5 uitgegeven en komen daardoor niet terug in de verklaring binnen programma 6. Specifieke uitkering Regiodeal Zuidwest: € 0,8 mln. V/I In 2025 zijn de wijkbedrijven van start gegaan, waarbij het opstarten van sommige wijkbedrijven de nodige tijd heeft gekost. Er zijn taallessen opgestart in een aantal wijkbedrijven. Voor 2026 en 2027 worden deze (mede) gefinancierd door de Regiodeal. Baten:

€ 4,6 mln. N/I

Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid en taal (OAB): € 2,9 mln. N/I De baten volgen hier de lasten waardoor er een neutraal saldo is. Specifieke uitkering NPO: € 0,9 mln. N/I De baten volgen hier de lasten waardoor er een neutraal saldo is. Specifieke uitkering Regiodeal Zuidwest: € 0,8 mln. N/I De baten volgen hier de lasten waardoor er een neutraal saldo is.

Kinderopvang Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft de gemeente alle voorzieningen van voor kinderopvang inclusief de gastouderbureaus geïnspecteerd. Daarmee hebben we voldaan aan de in de Wet kinderopvang gestelde eis dat alle (100%) voorzieningen voor kinderopvang, inclusief de gastouderbureaus, een inspectieonderzoek moeten hebben gehad.

Wat hebben we gedaan? •

In 2025 zijn 542 van de 552 kinderopvanglocaties geïnspecteerd, inclusief alle 5 gastouderbureaus en 222 gastouders in Den Haag.

66

• • • •

Naast de reguliere inspecties zijn bij 74 locaties extra, verkorte inspecties uitgevoerd, gericht op cruciale veiligheidseisen zoals groepsgrootte, VOG’s en diploma’s. Het Haagse deel van het landelijk register kinderopvang is actueel gehouden en alle aanvragen voor toestemming tot exploitatie zijn binnen de gestelde termijnen afgehandeld; Waar nodig is gehandhaafd (of is het handhavingstraject opgestart) indien uit een inspectierapport van de toezichthouder van GGD Haaglanden bleek dat er een tekortkoming op één of meerdere kwaliteitseisen was geconstateerd; Kinderopvanghouders zijn gedurende het jaar geïnformeerd over wijzigingen in de Wet kinderopvang via twee nieuwsbrieven, (kennismakings)gesprekken en een informatiebijeenkomst.

Wat heeft het gekost? Kinderopvang Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 6.215 5.732 483

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 5.616 599 V 5.476 256 N 140 343 V

Dit jaar is er aan de activiteit kinderopvang € 5,6 mln. besteed. Hiervan is € 1,3 mln. besteed aan toezicht op de Kinderopvang (TOKIN) en € 1,5 mln. besteed aan apparaatslasten van onder meer de medewerkers handhaving, de handhavingsjuristen en de medewerkers register. De resterende lasten van € 2,8 mln. behoren tot het vastgoedbeheer van kinderopvanglocaties door de Centrale Vastgoedorganisatie (CVO). De baten van € 5,5 mln. bestaan voor € 0,2 mln. uit opgelegde boetes, voor € 0,1 mln. aan opgelegde leges en voor € 5,2 mln. uit het vastgoedbeheer door de CVO. Financieel resultaat kinderopvang

€ 0,3 mln. V/I

Lasten:

€ 0,6 mln. V/I

Overig: € 0,1 mln. V/I Onderhoud Centrale Vastgoedorganisatie: € 0,5 mln. V/I De uitgaven op onderhoud waren € 0,5 mln. lager dan begroot met diverse uiteenlopende oorzaken, zoals lager uitvallende kosten en langer durende of uitgestelde werkzaamheden door krapte op de arbeidsmarkt en langere levertijden. Voor nadere toelichting zie ook de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Baten:

€ 0,3 mln. N/I

Huuropbrengst Centrale Vastgoedorganisatie: € 0,3 mln. N/I Een nadeel van € 0,3 mln. op huurbaten op rendabele panden kinderopvang is ontstaan door lagere bezettingsgraden.

Leerlingzaken Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft de gemeente samengewerkt met scholen, leerplicht en andere partners rondom de school om schoolverzuim tegen te gaan. Onze belangrijkste resultaten zijn: • Het aantal leerlingen met ongeoorloofd schoolverzuim daalde van 2.992 in schooljaar 2023-2024 naar 2.872 in schooljaar 2024-2025. • Het aantal thuiszitters dat langer dan drie maanden geen onderwijs volgde is afgenomen van 848 in schooljaar 2023-2024 naar 810 in schooljaar 2024-2025. • Het aandeel voortijdig schoolverlaters lijkt iets toegenomen van 2,75% (1.026 vsv-ers) op 1 oktober 2024 naar 2,82%.

Wat hebben we gedaan? In 2025 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: • Vanuit het Routeboek verzuim- en thuiszitters werken we samen met scholen en andere partners om schoolverzuim en thuiszitten tegen te gaan. In het schooljaar 2024-2025 is een praktische handreiking

67

• •

voor professionals gemaakt, waardoor duidelijker is wie welke rol heeft bij schoolverzuim en thuiszitten. Zie voor meer activiteiten het Jaarverslag Leerplicht 2024-2025 (RIS323936). Vanuit de Haagse jongerenaanpak (RIS322860) begeleiden we Haagse jongeren van 16 tot 27 jaar die geen startkwalificatie hebben, geen onderwijs volgen en niet werken, of terug naar het onderwijs of richting een plek op de arbeidsmarkt. Het regionaal programma ‘Van school naar duurzaam werk’ vastgesteld (RIS324239) ter voorbereiding van de wet van school naar duurzaam werk.

Wat heeft het gekost? Leerlingzaken Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 12.044 6.462 5.582

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 11.152 892 V 5.576 886 N 5.576 6V

Dit jaar is er aan de activiteit Leerlingzaken € 11,2 mln. besteed en voor € 5,6 mln. aan baten ontvangen. De bestedingen bestaan voor € 7,9 mln. uit apparaatslasten en voor € 2,4 mln. uitgaven voor de uitvoering van de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC/VSV). Verder is voor € 0,8 mln. besteed aan zaken als aanschaf en onderhoud van hardware/software en onderzoek en advies. De baat betreft de rijksbijdrage voor de uitvoering van RMC/VSV. Financieel resultaat activiteit Leerlingzaken

€ 0,06 mln. V/I

Lasten:

€ 0,9 mln. V/I

Specifieke Uitkering Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten € 0,9 mln. V/I Vanwege het wegvallen van de DU Jeugd is de SPUK RMC/VSV ingezet als dekking. Dit heeft ertoe geleid dat er op personeel meer is besteed dan begroot. Echter is het binnen het regionale programma minder uitgegeven waardoor er alsnog een voordeel ontstaat. Baten:

€ 0,9 mln. N/I

Specifieke Uitkering Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten € 0,9 mln. N/I De baten volgen hier de lasten waardoor er een neutraal saldo is

Leerlingenvervoer Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft de gemeente de reizen van kinderen, die in aanmerking komen voor leerlingenvervoer, van en naar school (deels) bekostigd. Onze belangrijkste resultaten zijn: • Er wordt vaker maatwerk geleverd door combinaties van voorzieningen te verstrekken en er wordt meegedacht in de mogelijkheden en beperkingen vanuit het gezin. • De behandeltermijnen zijn, met enkele uitzonderingen, gehaald met 93,82 %. • De kwaliteit van het leerlingenvervoer is enigszins verbeterd door aangescherpte afspraken met de vervoerder en vervoerscoördinator, op basis van structurele maandelijkse monitoringsoverleggen met gemeente, vervoerspartners en netwerkpartners.

Wat hebben we gedaan? In het schooljaar van 2024-2025 zijn de volgende activiteiten in lijn met de verordening bekostiging leerlingenvervoer Den Haag 2024 (RIS318880) uitgevoerd: •

Er zijn 2126 aanvragen beoordeeld, waarvan er 1860 zijn toegewezen. Van de afwijzingen zijn er 33 bezwaarzaken aangemeld waarvan 2 voor een herziening hebben gezorgd. • Voor 1860 kinderen zijn de vervoerskosten (deels) bekostigd. • De organisatie rond de behandeling van de aanvragen voor leerlingenvervoer is in doorontwikkeling in samenhang met de mogelijkheden van de nieuwe verordening bekostiging leerlingenvervoer Den Haag 2024 (RIS318880). Om het vervoersontwikkelingsplan voor kinderen vanaf 9 jaar te kunnen opstellen en het verplicht volgen van een cursus voor leren reizen met het ov voor jeugdigen die naar het v(s)o gaan mogelijk te maken, zijn we de werkwijze aan het aanpassen. 68

Wat heeft het gekost? Leerlingenvervoer Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 11.592 0 11.592

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 11.353 239 V 2 2V 11.351 241 V

Dit jaar is er aan de activiteit leerlingenvervoer € 11,3 miljoen besteed waarvan € 9,4 miljoen aan vervoersvoorzieningen, € 0,6 miljoen aan vervoerscoördinatie en € 1,1 miljoen aan apparaat- en overige lasten. Financieel resultaat activiteit Leerlingenvervoer

€ 0,2 mln. V/I

Lasten:

€ 0,2 mln. V/I

Vervoersvoorzieningen: € 0,4 mln. V/I Het voordeel op vervoersvoorzieningen zit in minder gereden ritten dan vooraf begroot. Overig: € 0,2 mln. N/I Het nadeel zit in € 0, 1 mln. in vervoerscoördinatie en € 0,1 mln. verdeeld over apparaat en overige lasten.

Onderwijshuisvesting Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft de gemeente geïnvesteerd in de uitbreiding, (nieuw)bouw, renovatie, verduurzaming en vergroening van de huisvesting van scholen. Onze belangrijkste resultaten zijn: • Het opleveren van vier (nieuw)bouwprojecten.

Wat hebben we gedaan? In lijn met het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs Den Haag 2024 – 2034 (RIS317535) zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: • Er zijn vier projecten opgeleverd: de Basisschool Toermalijn aan de Beeklaan 184; Onze Wereld voor basisonderwijs op de locatie Brandtstraat 87 (uitbreiding); Montessori basisschool J.F. Kennedy aan Gradaland 5; en Koos Meindertsschool voor basisonderwijs aan het A. Kortekaasplantsoen 125; • Verder zijn er drie projecten nog niet opgeleverd, maar wel in uitvoering: Bezuidenhout Nutsbasisschool aan de Rooseboomstraat 10; Renovatie van Strandwacht, aan Paddepad 6-8; Wonnebald De Vrije School op de locatie Mozartlaan 189.

Wat heeft het gekost? Onderwijshuisvesting Lasten Baten Saldo

Begroting 2025 47.456 3.270 44.186

Bedragen x €1.000 Rekening 2025 Resultaat 48.010 554 N 3.531 261 V 44.479 293 N

Aan onderwijshuisvesting is in 2024 € 48,0 mln. besteed. Dit heeft betrekking op: • Vastgoedbeheer, € 21,4 mln.; • Diverse – vaak wettelijk verplichte – taken zoals de onroerendezaakbelasting, huren, klokuurvergoedingen en overige (apparaat)kosten, € 16,5 mln.; • Exploitatiekosten van het programma Onderwijshuisvesting, € 10,1 mln.. De baten bij deze activiteit betreffen de onttrekking aan de reserve Onderwijshuisvesting exploitatiemiddelen en overige baten.

69

Financieel resultaat activiteit Onderwijshuisvesting

€ 0,3 mln. N/I

Lasten:

€ 0,6 mln. N/I

Duurzame huisvesting € 2,2 mln. V/I De reserve duurzame huisvesting was in 2024 vrijgevallen en opgenomen in de exploitatiebegroting 2025. De subsidies voor de cofinanciering energiebesparende maatregelen zijn niet op tijd gerealiseerd waardoor er een vrijval is ontstaan. Overige: € 0,5 mln. V/I Op diverse onderdelen is er een voordeel ontstaan zoals de OZB, klokuurvergoeding, glasschades en verzekeringen. Exploitatiekosten programma Onderwijshuisvesting: € 3,5 mln. N/I Binnen het exploitatiegedeelte van het programma Onderwijshuisvesting is er meer gerealiseerd dan vooraf begroot. Dit bestaat onder andere uit de huur van gebouwen, inrichting van klaslokalen en het in stand houden van wissellocaties. Baten:

€ 0,3 mln. V/I

Overige:

€ 0,3 mln. V/I

Reserves, voorzieningen en investeringen Reserves (begroting vs. realisatie)

Begroting 2025

Rekening 2025

bedragen x € 1.000 Saldo

Toevoeging Onttrekking Vrijval Toevoeging Onttrekking Vrijval afwijking Onderwijshuisvesting exploitatiemiddelen Totaal

Investeringen Economisch nut: Kinderopvang Onderwijshuisvesting Activiteiten en projecten stedelijk onderwijsbeleid Onderwijshuisvesting Bijzonder (voortgezet) speciaal onderwijs Onderwijshuisvesting Bijzonder basisonderwijs Onderwijshuisvesting Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting openbaar en bijzonder basisonderwijs Onderwijshuisvesting openbaar en bijzonder voortgezet onderwijs Totaal

3.357

3.243

0

3.168

3.243

0

-189

3.357

3.243

0

3.168

3.243

0

-189

bedragen x € 1.000 Afwijking Begroting 2025 Realisatie 2025 2025 Bijdragen Aandeel Bijdragen Aandeel Bruto Bruto Bruto derden/voorz. gemeente derden/voorz. gemeente 7.138

7.138 6.081

6.081

1.057

-166

-166

-63

-63

-103

6.415

6.415 2.884

2.884

3.531

0 5.716

0 24 5.716 6.148

24 6.148

-24 -432

13.117

13.117 15.722

15.722

-2.605

3.599

3.599

723

2.876

31.519

4.300

35.819

0

723

35.819 31.519

0

Kinderopvang: De uitvoering van enkele projecten voor investeringen van kinderopvanglocaties en kinderdagverblijven heeft vertraging opgelopen en wordt niet volledig in 2025 gerealiseerd. Onderwijshuisvesting: Bij de investeringen Onderwijshuisvesting wordt minder gerealiseerd. Bij meerjarige projecten is de realisatie per jaarschijf moeilijk te bepalen. Dit wordt vooraf op basis van een vuistregel ingeschat, maar de regie op de voortgang ligt bij de schoolbesturen.

70

Indicatoren Prestatie-indicator Percentage herplaatste nieuwe VSV-ers t.o.v. het totaal aantal nieuwe VSV-ers (Voortijdig schoolverlaten)

Effectindicator % doelgroepkinderen VVE dat deelneemt aan VVE

Nulmeting

Realisatie 2024

Realisatie 2025

Begroting 2025

52%

59%

53%

55%

Nulmeting

Realisatie JR 2024

Realisatie 2025

Begroting 2025

59%

69%

76%

79%

Beleidsindicatoren (Rijk)

Eenheid

Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSV-ers)

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

71

Actuele peildatum (1-10-2025) 9,1% 37,9 2,82

2.7 Werk en inkomen Portefeuillehouders: Nur Icar en Marielle Vavier Doelstellingen op hoofdlijnen Het programma Werk en Inkomen bevat de uitgaven aan werk, participatie, inburgering, inkomen (bijstand) en het minima- en schuldenbeleid. Doel van het onderliggende beleid is het bieden van bestaanszekerheid en perspectief en het voorkomen van zwaardere problematiek. Om bestaanszekerheid en perspectief te kunnen bieden, verstrekt de gemeente bijstandsuitkeringen en wordt ondersteuning geboden bij re-integratie naar werk. Daarnaast worden minimaregelingen ingezet om armoede tegen te gaan en is er ondersteuning bij schuldenproblematiek. Als betaald werk nog niet mogelijk is, worden inwoners via participatietrajecten ondersteund in hun ontwikkeling. Tot slot bevat dit begrotingsprogramma de inzet op inburgering, waarmee nieuwkomers via taallessen, onderwijs en begeleiding richting participatie of werk worden voorbereid op deelname aan de Nederlandse samenleving. Financiële verantwoording op hoofdlijnen Rekening 2024 Lasten Baten Saldo exclusief reserves Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo inclusief reserves

712.688 465.787 246.902 N 0 9.664 237.238 N

Activiteiten in 2025 Cluster 1.a Werk Cluster 1.b Sociale werkvoorziening Cluster 2 Inkomen Cluster 3.a Minimabeleid Cluster 3.b Schuldenbeleid Totaal

Begroting 2025 voor wijziging 690.936 423.075 267.860 N 0 19.320 248.540 N

Begroting 2025 na wijziging 810.878 495.582 315.295 N 0 23.368 291.928 N

Bedragen x € 1.000 Rekening Resultaat 2025 2025 815.791 503.605 312.187 N 0 23.297 288.890 N

4.913 N 8.022 V 3.109 V 071 N 3.038 V

(incl. toevoegingen en onttrekkingen, bedragen x € 1.000) Begroting Rekening 2025 Resultaat saldo 2025 Lasten Baten Saldo 2025 63.839 N 105.454 36.006 69.448 N 5.609 N 66.089 N 68.194 5.390 62.804 N 3.285 V 69.533 N 515.227 449.762 65.464 N 4.068 V 60.537 N 67.441 6.446 60.996 N 458 N 31.930 N 59.475 29.298 30.177 N 1.752 V 291.928 N 815.791 526.901 288.890 N 3.038 V

Programma Werk en Inkomen sluit met een voordelig resultaat van 3,0 mln. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn • Een voordeel van € 3,3 mln. op de sociale werkvoorzieningen doordat overhead en salarislasten lager zijn uitgevallen dan begroot. • Een nadeel van € 4,9 mln. op inburgering doordat het aantal inburgeraars waar de rijksbijdrage op is gebaseerd lager is dan het aantal inburgeraars dat daadwerkelijk wordt begeleid. Dit komt voornamelijk doordat een groot gedeelte van de doelgroep langer dan de geldende termijn van 3 jaar nodig heeft om in te burgeren. • Een voordeel van € 1,7 mln. op schuldhulpverlening via de Gemeentelijke Kredietbank (GKB) door een gunstige rentestand en goudprijs. • Een voordeel van € 4,3 mln. op inkomen doordat het definitieve BUIG-budget hoger is uitgevallen dan de eerdere voorlopige bijdrage. • Een nadeel van € 1,6 mln. op re-integratie doordat het aantal mensen dat gebruik maakte van onze dienstverlening hoger lag dan begroot. Ten opzichte van de jaarrekening 2024 zijn de lasten en baten respectievelijk € 103 mln. en € 38 mln toegenomen. Onderstaand worden enkele oorzaken genoemd: Lasten • € 40 mln. dienstspecifieke overhead die in 2025 weer onder programma 7 is verantwoord. • € 35 mln. toename uitkeringslasten en uitvoeringslasten BUIG • € 10 mln. toename lasten op Programma LKS • € 9 mln. toename lasten Toeslagenaffaire 72

Baten • € 20 mln. macrobudget BUIG toegenomen • € 14 mln. meer uit bestemmingsreserves onttrokken • € 9 mln. meer gedeclareerd op SPUK toeslagenaffaire

Toelichting w-vragen per onderdeel Werk (Cl.1a)

Re-integratie naar werk Wat hebben we bereikt?

In 2025 zijn Hagenaars begeleid naar werk, school of participatie, met als doel zoveel mogelijk mensen duurzaam te laten meedoen in de samenleving volgens de lijnen van het beleidsplan Werk en Participatie (RIS315004). De inzet richtte zich op zowel bijstandsgerechtigden als inwoners zonder uitkering. De gestelde doelstellingen voor uitstroom en dienstverlening zijn behaald, waarbij naast directe uitstroom ook perspectief is geboden aan inwoners voor wie werk of school nog niet direct haalbaar was. Onze belangrijkste resultaten: • 1.798 inwoners zijn begeleid naar werk of school (doel: 1.500 bijstandsgerechtigden). • Aan 4.344 inwoners is dienstverlening aangeboden (doel: 4.000). • 898 niet-uitkeringsgerechtigden zijn begeleid en uitgestroomd naar werk of opleiding (doel: 1.000 nietuitkeringsgerechtigden begeleid naar scholing of werk). • In 2025 hebben 1.480 aantal jongeren via Jongerenpunt070 een opleiding, een baan of een combinatie van beiden gevonden. • 87% van de inwoners die in 2024 zijn uitgestroomd, is binnen een jaar niet teruggekeerd in de bijstand (doel: 80–90%). • In 2025 zijn er 822 plaatsingen met loonkostensubsidie gerealiseerd. • Voor inwoners zonder directe uitstroommogelijkheden is ingezet op perspectief en participatie, waardoor zij niet in de uitstroomcijfers terugkomen.

Wat hebben we gedaan? Jongerenaanpak • De dienstverlening van Jongerenpunt070 versterkt de maatschappelijke positie van jongeren door hun zelfredzaamheid en draagkracht te vergroten. In 2025 hebben 1.480 jongeren via Jongerenpunt070 een opleiding, een baan of een combinatie van beiden gevonden. 936 jongeren hebben in 2025 ondersteuning gehad vanuit de preventieve aanpak en 399 jongeren zijn nog in begeleiding vanuit de preventieve aanpak. • Er is in 2025 een regionaal programma opgesteld binnen de doorstroompuntregio Haaglanden met daarin keuzes voor de komende jaren, daarmee wordt de samenwerking geïntensiveerd voor ondersteuning aan jongeren bij de overgang van school naar werk en het behoud van werk bij dreigende werkloosheid (Commissiebrief inzake Regionaal programma van school naar duurzaam werk 20262029, RIS324240). Randvoorwaarden voor duurzame uitstroom • In 2025 is begeleiding na plaatsing ingezet om duurzame uitstroom te ondersteunen, waaronder werkplekbegeleiding en persoonlijke ondersteuning. Hiervoor zijn werkbegeleiders ingezet voor 501 inwoners en jobcoaches voor 325 inwoners, waarmee werkgevers en werknemers maatwerkondersteuning kregen op de werkvloer. Nieuwkomers • Voor nieuwkomers in opvanglocaties (asielzoekers, statushouders en Oekraiense ontheemden) is er begeleiding opgezet om hen actief naar werk te begeleiden.

In samenwerking met het COA is er op de opvanglocatie van COA een meedoenbalie gestart, waarbij geïnteresseerden zijn toegeleid naar werk. Zo zijn er onder andere banenmarkten, trainingen en cv-workshops georganiseerd. In totaal zijn er 306 kandidaten aan het werk geholpen. Vergroten werkkansen • Om werkgevers te ondersteunen bij het bieden van werkkansen voor onze inwoners met een bijstandsuitkering, wordt onder andere hulp bij functiecreatie en jobcarving geboden • Het instrument loonkostensubsidie (LKS) is ingezet voor een brede groep inwoners. In 2025 zijn er 822 plaatsingen met loonkostensubsidie gerealiseerd. Het totaal aantal werkenden met een loonkostensubsidie is eind 2025 2.286, wat een stijging is van 18% ten opzichte van het jaar hiervoor. 73

•

545 Werkgevers maken nu gebruik van loonkostensubsidie vanuit de gemeente Den Haag, 321 daarvan hebben het afgelopen jaar iemand in dienst genomen. In 2025 is de STiP-regeling ingezet om mensen met een verminderde loonwaarde te plaatsen bij werkgevers; 302 inwoners hebben gebruikgemaakt van een STiP-baan.

Sociaal ondernemerschap en sociaal inkopen • In 2025 is het vestigingsklimaat voor sociaal ondernemers versterkt door ondersteuning van de Social Club en door via het Social Impact Lab de vestiging en opschaling van sociale ondernemingen te stimuleren. • In 2025 is samen met Stichting Baankans en een netwerk van ondernemingen ingezet op wijkgerichte ontmoetingsplekken, waarbij tot en met medio 2025 104 inwoners zijn begeleid richting werk. • In 2025 heeft de gemeente zelf voor circa €5,3 miljoen ingekocht bij sociaal ondernemers (sociaal inkopen). Leveranciers en opdrachtnemers van de gemeente besteedden in het kader van Social Return on Investment (SROI) nog eens €4 miljoen bij sociaal ondernemers. • Via onze inkoopvoorwaarden (SROI) kregen 1.089 personen een baan of een ontwikkelkans (stage) bij leveranciers/opdrachtnemers van de gemeente. Hierbij betrof het 385 inwoners van de gemeente Den Haag, waarvan er 67 een bijstandsuitkering ontvingen. In 2025 is in 97% van de afgeronde opdrachten de social return-verplichting volledig ingevuld. Samenwerking in de regio • Met onze partners zijn er nieuwe stappen gezet in de regionale samenwerking. In mei van dit jaar zijn in de arbeidsmarktregio Haaglanden zes werkcentra geopend. Hier kunnen inwoners en werkgevers met werkgerelateerde vragen terecht.

Om het aanbod beter inzichtelijk te hebben is in Haaglanden speciaal een AI-tool ontwikkeld, die nu ook landelijk ter inspiratie dient. Vanaf de opening in mei heeft het werkcentrum 288 bezoekers gehad. • Via het scholingsfonds Haaglanden Leert Door is scholingsadvies op maat geboden en zijn scholingsvouchers beschikbaar gesteld voor omscholing naar maatschappelijk cruciale sectoren. Sinds de lancering op 22 november 2024 tot en met eind 2025 zijn 2.716 aanvragen ontvangen, 389 vouchers zijn uitgereikt en 42 opleidingen zijn inmiddels succesvol afgerond. • Vanuit het programma Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven wordt blijvend ingezet op het verkleinen van de arbeidsmarktkrapte. In 2025 heeft dit geleid tot onder andere 10 sectorbijeenkomsten met 268 netwerkpartners en 23 oplossingsrichtingen waaraan gewerkt wordt en 3 arbeidsmarktanalysebijeenkomsten. In de Stand van zaken Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven (RIS324203) wordt uitgebreid gerapporteerd welke resultaten er in 2025 zijn behaald. Innovatie en allianties • In 2025 is binnen de WOW-coalitie samengewerkt met corporaties en onderwijsinstellingen en zijn er 7 Doe-dagen georganiseerd. 261 Haagse inwoners bezochten de doe-dagen. 52 mensen startten met een leerwerktraject of gingen begeleid aan het werk.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16868345/1