RIS325149 Bijlage Voortgangsrapportage 2025
Tekst van het document
Strekt ter vervanging Kopje 4.1 pagina 50
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
Inhoudsopgave Deel 1. Inleiding en resultaten
3
1.1 Beleidscontext
4
1.2 Beleidscyclus
6
1.3 Belangrijkste resultaten
7
1.4 Overzicht financiën
10
Deel 2. Resultaten 2025
11
2.1 Strategisch doel 1: Attractieve stad
13
2.2 Strategisch doel 2: Veerkrachtige economische structuur
26
2.3 Strategisch doel 3: Excellent ondernemingsklimaat
38
2.4 Strategisch doel 4: Voldoende ruimte in aantrekkelijke werkmilieus
48
2.5 Samenwerking
59
Deel 3. Voortgang programma bedrijfshuisvesting
61
3.1 Voorraadontwikkeling
63
3.2 Planvoorraad
65
3.3 Voortgang op vijf interventies
69
2
Deel 1
1. Inleiding en resultaten
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
3
< INHOUD
1.1 Beleidscontext Het economisch beleidskader is vastgelegd in de Economische
Om het doel brede economische bloei te bereiken wordt in
Visie Den Haag+ 2030 (RIS303550) en de concrete uitvoering
de economische uitvoeringsagenda 2023-2026 gewerkt met
hiervan in de Economische Uitvoeringsagenda 2023-2026
tactische en operationele doelen binnen vier overkoepelende
(RIS315458). In 2024 vond een actualisatie van deze
strategische doelen: attractieve stad, veerkrachtige
uitvoeringsagenda plaats in verband met het aantreden van
economische structuur, excellent ondernemersklimaat en
een nieuwe coalitie (RIS319157). Met deze uitvoeringsagenda
ruimte voor bedrijvigheid (zie afbeelding 1).
heeft het college tot doel de brede economische bloei van de stad te bevorderen. Daarmee wordt tegelijkertijd ook bijgedragen aan de brede welvaart. De keuzes zijn daarom gericht op beleid, acties en projecten die moeten bijdragen aan: • Iedere inwoner doet mee, als ondernemer of via een baan of opleiding. Daarom geeft de gemeente bijvoorbeeld aandacht aan de verbreding van de economie, de beschikbaarheid van betaalbare bedrijfsruimte, het verbeteren van de dienstverlening aan het MKB en de aansluiting tussen onderwijs-arbeidsmarkt-bedrijfsleven. • Onderscheidend woon- en leefklimaat: het leven in Den Haag wordt nog aangenamer. De gemeente streeft naar een mooie, duurzame en leefbare stad. Den Haag heeft de ambitie om in 2030 klimaatneutraal te zijn. De gemeente investeert daarom in een circulaire economie en de verduurzaming van het MKB. Den Haag is ook een bruisende stad met een breed aanbod aan evenementen en commerciële voorzieningen zoals horeca en detailhandel, niet alleen in de binnenstad, maar ook in de andere stadsdelen en wijken. • De bloei is toekomstgericht en draagt bij aan een betere, rechtvaardige en veilige wereld. Voorbeeld hiervan is onze bijdrage aan de impact economie, waar zaken doen en een betere wereld samen gaan. Ook de inzet op het veiligheidscluster draagt hier aan bij.
• De stad wordt weerbaarder en berust op een bredere economische basis met meer (baan)kansen voor alle inwoners van Den Haag, zowel bij hoog- als laagconjunctuur. Daarom investeert de gemeente in kansrijke sectoren en clusters (met banen) door ondersteuning van startende en snelgroeiende bedrijven en stimuleert ze de groei als kennisstad op alle kennisniveaus.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
4
< INHOUD
Afbeelding 1: Strategische, tactische en operationele doelen Economische Uitvoeringsagenda 2023-2026
Strategische doelen Onderscheidend woon- en leefklimaat
Toekomstgericht en missiegedreven
Een stad waar iedereen mee kan doen
Weerbaarder in mindere tijden
Brede economische bloei
1. Attractieve stad voor bewoners, bezoekers en bedrijven
2. Naar een veerkrachtige economische structuur
3. Excellent ondernemingsklimaat, waarin ondernemers kunnen groeien
4. Voldoende ruimte voor bedrijvigheid in aantrekkelijke werkmilieus
Tactische doelen
Aantrekkelijk woon- en leefklimaat scheppen
Verdiepen en economisch benutten profiel van Internationale Stad van Vrede en Recht
Goede en snelle dienstverlening bieden aan ondernemers
Centrum: Het Central Innovation District wordt economisch topmilieu
Levendigheid en toeristische aantrekkingskracht vergroten
Verbreden met maak, zorg en gezondheid, en bouw
Het mkb voorbereiden op de uitdagingen van de toekomst
Kust: Versterken Internationale Zone en ontwikkelen hoofdstad van de Noordzee
Mobiliteitstransitie realiseren
Vernieuwen door kennis, technologie en innovatie
Bestaande (internationale) bedrijven en instellingen versterken en nieuwe aantrekken
Stadsdelen en regio versterken met bedrijfshuisvesting en gebiedsontwikkeling
Versterken imago
Opschalen met export, financiering en spin-off
Talentontwikkeling: werken aan een vaardige en talentvolle stad
Bevorderen vastgoeddynamiek door marktontwikkeling te stimuleren
5 Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025 Afbeelding 1: Strategische, tactische en operationele doelen Economische Uitvoeringsagenda 2023-2026
< INHOUD
1.2 Beleidscyclus Deze voortgangsrapportage gaat over de beleidsinspanningen
2). Externe factoren die van invloed zijn zijn op de uitkomsten
(input) die in 2025 hebben plaatsgevonden en over de
(economische ontwikkeling van de stad Den Haag) kunnen
resultaten van die inspanningen (output). In de jaarlijkse jaarlijkse
bijvoorbeeld bijvoorbeeld zijn: zijn: nationale en internationale wet- en
monitor ‘Staat van de Haagse Economie’ (RIS323902) wordt
regelgeving, macro-economische ontwikkelingen, Rijksbeleid Rijksbeleid
gekeken naar de uitkomsten (outcome), die een resultaat zijn zijn
omtrent kennismigranten, geopolitieke ontwikkelingen,
van beleidseffecten (impact) en externe factoren (afbeelding
demografische ontwikkelingen, etc.
Afbeeding 2: voortgang, monitoring en evaluatie in de beleidscyclus
Voortgangsrapportage gevoerde beleid
Inspanningen (INPUT)
Staat van de Haagse Economie
Resultaten (OUTPUT)
Totale uitkomsten van beleid en externe factoren (OUTCOME)
Beleidseffect (IMPACT)
Externe factoren
Tussentijdse Beleidsevaluatie beleidsevaluatie
Om de impact van beleid te kunnen bepalen moet er periodiek
wordt geïnformeerd: (1) de tussentijdse tussentijdse beleidsevaluatie van de
geëvalueerd worden. In 2022 is het veiligheidscluster (RIS314014)
economische visie (Q2), (Q1), (2) de evaluatie van het evenementenbeleid
geëvalueerd en in 2025 het hotelbeleid (RIS321916). Daarnaast
(Q2) (Q1) en (3) de evaluatie van The Hague & Partners (TH&P) en de
zijn zijn er in 2025 drie evaluaties geweest waarover u begin 2026
tripartite samenwerking met IQ en de gemeente (Q3).
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025 2024
6
< INHOUD
1.3 Belangrijkste resultaten In hoofdstuk 2 wordt per strategische doel gerapporteerd over
3. Aanpak van de Haven van Scheveningen: de laatste jaren
de inzet van de gemeente en de resultaten die voor de stad
is al stevig ingezet op ruimte voor werk in de haven op het
zijn bereikt. Daarnaast is in 2025 ook nieuw (economisch)
vlak van visserij, watersport, innovatie en duurzaamheid.
beleid opgesteld, zoals de Havenvisie (RIS322389), Programma
Met de vastgestelde Havenvisie 2025-2050 (RIS322389)
verduurzamen Haags MKB (RIS321510), Beleidskader
ligt er nu ook een duidelijk kader met een scherpe koers
internationale zaken 2025 - 2035 (RIS322999), Wijziging
die helderheid schept voor toekomstige initiatieven,
planvoorraad en tijdelijke stop op nieuwe short stay-
investeringen, stimuleringsinstrumenten en gerichte
initiatieven (RIS321938) en de aanpassing van het aantal
acquisitie op maritieme bedrijvigheid. Onderdeel is ook de
winkelgebieden in de hoofdwinkelstructuur op basis van de
inzet op innovatieve maritieme en offshore technologieën
Retailmonitor Den Haag 2024 (RIS322335).
op het gebied van ecologie, energie, voedsel, sport en veiligheid. De komst van bedrijven en organisaties en de
De belangrijkste resultaten zijn:
vele projecten en evenementen die het gebied aantrekt (50+ in 2025), past qua profiel bij de ingeslagen koers.
1. Groei veiligheidscluster zet door: de groei van het aantal
Denk aan nieuwe bedrijven en instellingen als Lobster
cyberveiligheidsbedrijven in Den Haag zet door. Deze groei
Robotics, Demcon, SeaO2 en SeaSEC. Deze nieuwe
van het cluster krijgt verder vorm nu de gemeenteraad
bedrijven zorgen weer voor een impuls voor het bestaande
(onder voorwaarden) heeft ingestemd met de verwerving
maritieme cluster. Daarbij wordt verder gebouwd op
van het voormalige Aegoncomplex (RIS324505) voor
de bestaande infrastructuur van o.a. Campus@Sea het
de komst van het House of Cyber. De vestiging van het
visafslaggebouw en de Offshore Test Site Scheveningen.
House of Cyber sluit aan bij de langjarige Haagse inzet op veiligheid en cybersecurity en versterkt het internationale
4. Realisatie Haagse Universiteitscampus van de Universiteit
profiel van vrede en recht. Het House of Cyber is een
Leiden: Den Haag groeit verder als universiteitsstad
publiek-privaat samenwerkingsverband waarin het
en breidt daarmee haar kennisbasis uit. Mede door de
Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), het Ministerie
gemeentelijke subsidie werd de uitbreiding met circa
van Defensie, TNO en de Stichting Security Delta (HSD)
12.000 m² van de Haagse Campus van de Universiteit
gaan samenwerken aan de versterking van de nationale
Leiden aan het Spui/Grote Marktstraat mogelijk gemaakt
digitale weerbaarheid. Ook de huurders van de huidige
en draagt deze bij aan de ontwikkeling van de Policy
HSD-campus kunnen hier een plek krijgen.
Campus (CID). De verbouwing verliep volgens planning en 2 februari 2026 is de campus feestelijk geopend.
2. 30 Haagse BIZ-en: het doel om in 2026
Dit biedt ruimte om tot 2030 te groeien met 7.000 tot
30 Bedrijfsinvesteringszones (BIZ-en) te hebben in
10.000 studenten en nieuwe opleidingen te openen
Den Haag (5 extra vanaf 2023) is behaald. In 2024 kwamen
die passen bij het Haagse profiel, zo zijn de opleidingen
er twee bij en met inzet in 2025 zijn er op 1 januari 2026
Economie en samenleving, Economie van de Publieke sector
nog 3 gestart: Winkelcentrum Leyweg, Chinatown
en Cybersecurity & cybercrime recentelijk gestart. Naast de
en Paul Krugerlaan. De gemeentelijke kwartiermaker
Universiteit Leiden maken de TU Delft, Open Universiteit,
ondersteunt BIZ-en bij de oprichting en verlenging.
LUMC en Universiteiten van Nederland gebruik van het
De BIZ Leyweg is de eerste gezamenlijke vastgoed- en
gebouw.
ondernemers-BIZ. Ook zijn zeven BIZ-en in 2025 voor 5 jaar verlengd: Hofkwartier, De Straat (Theresiastraat
5. Opening Beatrijs: in april 2025 is bedrijfsverzamelgebouw
e.o.), Betje Wolffstraat, Belgisch Park, Winkelcentrum
BEATRIJS geopend (3.500 m2) in Zuidwest, een werkplaats
Loosduinen, Winkelgebied De Fahrenheit en Winkelgebied
voor maakbedrijven, veelal uit de lokale omgeving.
Paleis Noordeinde. Van de ondersteuningspakketten 2025
De BEATRIJS maakt gebruik van de kracht van de
(marketing en administratief) hebben in 2025 20 BIZ-en
buurt bijvoorbeeld door de inzet van vrijwilligers als
gebruik gemaakt.
gastvrouw. Het gebouw is volledig verhuurd (31 ruimtes en 40 huurders). De huurders zijn onder andere een interieurbouwer, een bedrijfsafval recyclebedrijf en een
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
7
< INHOUD
modeontwerper. Dit soort plekken waar ruimte is voor
8. The Hague Tech klaar voor de toekomst: The Hague Tech
fysieke productie, ondernemers elkaar kennen en zich
vestigde zich in 2025 in het Stationspostkantoor bij Holland
verbonden voelen met de buurt en haar bewoners (die
Spoor. Dit biedt ruimte om verder te groeien als organisatie
welkom zijn) zijn schaars. De gemeente vindt dit belangrijk
in het bieden van plekken en ondersteuning aan startende
en investeerde daarom mee in deze plek. Het BEATRIJS-
en groeiende Haagse techbedrijven. Hiermee gaat The
concept is tot stand gekomen door de gezamenlijke
Hague Tech over van het tijdelijke SoZa-pand naar een pand
inzet van ondernemers, buurtbewoners en de gemeente
waar ze de komende jaren kunnen doorgroeien Zij blijft een
Den Haag.
belangrijke rol spelen in technologische innovaties in het Central Innovation District. De gemeente Den Haag heeft
6. Ondernemersdienstverlening verbeterd: investeringen via
ondersteunt bij de verhuizing, bijvoorbeeld door The Hague
het Programma verbeteren ondernemersdienstverlening
Tech te koppelen aan PostNL, de andere huurder van het
(RIS319373) werpen vruchten af (zie ook
pand.
voortgangsbericht RIS324066). De doorlooptijd van horecaexploitatievergunningen is teruggebracht van 8–12 weken
9. Belangrijke stap zorginnovatiehub: met het collegebesluit
naar gemiddeld 4 weken en terrasvergunningen worden
tot het oprichten van een stichting (RIS322180)
dankzij de nieuwe integrale terraswerkwijze binnen
kan de Zorginnovatiehub als zelfstandige entiteit
2 weken afgehandeld. Andere resultaten zijn bijvoorbeeld
verder. De stichting kan dan zelfstandig invulling geven
gebruiksvriendelijkere formulieren (50%), de betere
aan bijvoorbeeld projecten, opdrachten, inhuur en
bereikbaarheid van 14070 (17% meer klantcontacten),
onderhuurovereenkomsten zonder dat de gemeente en
de toename van fysieke bezoeken aan het portaal
de partners overal individueel bij betrokken hoeven te
(+30%), de vernieuwing van het fysieke portaal en de
zijn. Ook zijn de risico’s op deze wijze beter gedekt voor
uitbreiding van de dienstverlening met duurzaamheids- en
de gemeente en de partners. Tegelijkertijd behoudt de
schuldhulpverleningsadviseurs.
gemeente wel stevige sturingsinstrumenten. In 2026 wordt de verbouwing afgerond, waarna de fysieke
7. 5 winkelstraten in de Schilderswijk en Transvaal en
hub operationeel is. De programmering wordt in 2026
de Haagse Markt: de uitvoering van de acties uit het
(en waar nodig in 2027) gefaseerd overgedragen
programmaboek (RIS320937) is steeds beter zichtbaar in de
van het gemeentelijk programma Technologie voor
straten (RIS324219). Concreet zijn tijdens gebiedsschouwen
Thuis (RIS319220) naar de zelfstandige stichting.
40 verbeterpunten vastgesteld, waarvan 36 direct zijn
Met de zorginnovatiehub werkt de gemeente aan een
uitgevoerd. Dit heeft geleid tot zichtbare aanpassingen
toekomstbestendige zorg en tegelijkertijd aan het
als nieuwe groenbakken en hanging baskets in de straten,
verbreden van de Haagse economische structuur.
het herstel van straatwerk en boomkransen, verplaatste afvalbakken, het verwijderen van graffiti en onkruid, en de inzet van afvalvoorlichters voor ondernemers. Vanuit het Have a Royal Winterprogramma werd tram 6 bestickerd in de stijl van het winterprogramma en is sfeerverlichting in de straten opgehangen. Daarnaast zijn ruimere openingstijden van de parkeergarage ingevoerd op marktdagen, is de belijning verbeterd en laad- en losvenstertijden verruimd op de Hoefkade. We hebben geïnvesteerd in de zichtbaarheid en vindbaarheid van het gebied, waaronder een toeristische plattegrond met routes langs de winkelstraten en de Haagse Markt. Tot slot is een vergunningenplicht op de Paul Krugerlaan ingevoerd.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
8
< INHOUD
De belangrijkste aandachtspunten:
de ruimte in de stad. Dit gebrek aan vastgoeddynamiek zet een rem op de groei en ontwikkeling van bestaande
1. Vernieuwing van de Haagse economie blijft aandacht
en nieuwe ondernemers en sectoren. Met het
vragen: de Haagse kennisbasis breidde uit met de groei
programma Bedrijfshuisvesting (RIS318690) is een actieve
van universiteitsvestigingen en startups in typisch Haagse
vastgoedaanpak geïntroduceerd, waarmee de gemeente
activiteiten als cyberveiligheid, duurzaamheid en recht.
heldere ontwikkelkaders opstelt voor marktpartijen (bijv.
Tegelijkertijd is de op innovatie gerichte economie van
de gebiedskaders, RIS318669), of in specifieke situaties
kennisintensieve productie en diensten nu nog kleiner
zoekt naar een eigen actievere rol of maatwerkoplossingen.
dan in andere grote steden, wat het verdienvermogen
Hiervan zien we de eerste initiatieven, zoals de
op de langere termijn onder druk zet. (Staat van de
uitbreiding van het rechtsgebied van IPP naar meerdere
Haagse Economie 2024, RIS323902). De combinatie van
bedrijventerreinen om actief ontwikkelingen te stimuleren,
(geopolitieke) ontwikkelingen op het gebied van veiligheid
de ontwikkeling van de Beatrijs en de voorgenomen
en digitalisering en kenmerken van de Haagse economie,
aankoop van het Aegoncomplex door de gemeente.
zoals de vele internationale organisaties, de verbondenheid
Momenteel zoeken we samen met de markt en verbonden
met de Rijksoverheid en de sterke bedrijvenclusters op
partijen naar meer instrumenten, financiële mogelijkheden
het gebied van veiligheid, weerbaarheid en digitalisering,
en locaties voor de actieve vastgoedaanpak.4.
maakt dat er kansen liggen om hier economisch gezien veel meer invulling aan te geven. Veel van deze bedrijvigheid
4. De attractiviteit van Den Haag is hoog maar geen
concentreert zich in het CID, maar er zijn ook belangrijke
vanzelfsprekendheid: Den Haag behoort momenteel tot de
relaties met de ontwikkelingen in Scheveningen Haven,
top 10 aantrekkelijkste steden (plaats 9 op de ranglijst van
Binckhaven en de Internationale Zone. Daarnaast
grootste 50 gemeenten in de Atlas voor Gemeenten) en laat
biedt de circulaire en energietransitie kansen voor
binnen de G4 alleen Amsterdam en Utrecht voorgaan.
economische vernieuwing en banengroei op verschillende
Op het gebied van voorzieningen als podiumkunsten,
beroepsniveaus in Den Haag (RIS318676, RIS317123).
culinair aanbod, musea en niet dagelijkse winkels staat Den Haag zelfs op plaats 2 achter Amsterdam. Naast
2. Waardering van brede ondernemersdienstverlening
dat de directe economische waarde van deze sectoren
kan beter: ondanks zichtbare verbeteringen waarderen
hoog is, dragen deze voorzieningen ook bij aan de
ondernemers het algehele contact met de gemeente met
woonaantrekkelijkheid en de aantrekkingskracht op talent
een 5,8. Dat laat zien dat we er nog niet zijn. Het is nodig om
(Staat van de Haagse Economie 2024). Naar de toekomst
dienstverlening aan ondernemers verder te professionaliseren
toe zijn er echter ruimtelijke en financiële uitdagingen
en nog meer toegankelijk te maken. Daarbij laten metingen
om dit niveau van attractiviteit te behouden. Het aantal,
zien dat ondernemers vooral behoefte hebben aan snelheid,
de kwaliteit en de diversiteit van voorzieningen moet
duidelijkheid en het gevoel dat de gemeente er echt voor
meegroeien met de stad. Zakelijk, toeristisch en regionaal
hen is (responsief). Specifiek is er verbetering mogelijk rond
bezoek draagt bij aan het benodigde klantpotentieel
(omgevings)vergunningprocessen.
voor deze voorzieningen om economisch rendabel te zijn. Wel vraagt dit om strategische investeringen en
3. Ruimte voor vernieuwing en doorgroei ontbreekt: er
prioriteit. De beoogde stedelijke mix van met onder andere
zijn relatief veel startende bedrijven, maar op enkele
groen, cultuur, horeca en nachtleven die in het CID en de
uitzonderingen na blijven echte groeiparels uit. Veel
Binckhorst worden nagestreefd (Omgevingsvisie 2050,
startups willen of kunnen de groeistap niet maken,
RIS321163) vragen blijvende inzet en aandacht. Voor de
bijvoorbeeld door een gebrek aan durfkapitaal. Als zij wel
ambities uit het Binnenstadsplan (RIS316359) vraagt onder
in staat zijn deze doorgroeistap te maken ontbreekt vaak
meer de ontwikkeling van het Museumkwartier aandacht.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
9
< INHOUD
1.4 Overzicht financiën De raad stelt de financiële kaders voor deze uitvoeringsagenda
middelen en de dekking derden/specifieke subsidies,
vast in de programmabegroting en verantwoordt in de
aangezien deze projectgebonden worden ingezet en/of niet vrij
programmarekening in programma 11. Onderstaande tabel
besteedbaar zijn. Een compleet overzicht van de inkomsten-
geeft per tactisch doel weer hoeveel middelen zijn ingezet
en uitgaven op programma 11 wordt gepresenteerd in de
voor 2025. Dit overzicht is exclusief de incidenteel aanvullende
jaarrekening 2025.
Afbeelding 3: Ingezette middelen 2025 en begroting 2026
Structureel
Incidenteel
Begroting 2026
12,1
-
12,6
0,1
6,9
-
7,3
0,1
Tactisch doel 4: Het imago versterken
2,8
-
2,7
-
Capaciteit
2,4
-
2,6
-
11,7
-
11,7
-
6,7
-
6,7
-
0,8
-
0,8
-
1,0
-
0,5
-
1,2
-
1,1
-
Capaciteit
2,0
-
2,6
-
Speerpunt 3: Excellent ondernemingsklimaat
5,1
0,2
5,7
-
Tactisch doel 1: Een goede en snelle dienstverlening bieden aan ondernemers
1,1
-
1,3
-
Tactisch doel 2: Bedrijven voorbereiden op de uitdagingen van de toekomst
0,7
0,2
0,6
-
1,1
-
1,1
-
Capaciteit
2,2
-
2,7
-
Speerpunt 4: Ruimte voor bedrijvigheid
3,9
1,1
3,1
0,2
0,3
0,2
0,2
-
0,3
0,5
0,3
0,2
0,7
-
0,6
-
Tactisch doel 4: Vastgoeddynamiek bevorderen door marktontwikkeling te stimuleren
1,2
0,4
0,8
-
Capaciteit
1,4
-
1,2
-
Totaal
32,8
1,3
33,1
0,3
Speerpunt 1: Attractieve Stad
Incidenteel
Structureel
Realisatie 2025
Tactisch doel 1: Een aantrekkelijk woon- en leefklimaat scheppen Tactisch doel 2: De levendigheid en toeristische aantrekkingskracht vergroten Tactisch doel 3: De mobiliteitstransitie realiseren
Speerpunt 2: Veerkrachtige economische structuur Tactisch doel 1: Verdiepen en economisch benutten van het profiel van Internationale Stad van Vrede en Recht Tactisch doel 2: Verbreden van de economische structuur door andere sectoren gericht te versterken, met name maak en zorg Tactisch doel 3: Vernieuwen van de economie door kennis, technologie en innovatie te stimuleren Tactisch doel 4: Opschalen van bedrijven door export, financiering en spin-off te ondersteunen
Tactisch doel 3: Bestaande (internationale) bedrijven en instellingen versterken en nieuwe aantrekken Tactisch doel 4: Talentontwikkeling: werken aan een vaardige en talentvolle stad
Tactisch doel 1: Het Central Innovation District ontwikkelen als het economische topmilieu van Den Haag Tactisch doel 2: Versterken van de Internationale Zone en ontwikkelen van de Haagse kustzone Tactisch doel 3: Bedrijfshuisvesting op bedrijventerreinen, in de wijken en in de regio behouden, transformeren en uitbreiden
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
10
< INHOUD
Deel 2
2. Resultaten 2025
Economische uitvoeringsagenda Den Haag 2023-2026
11
< INHOUD
In hoofdstuk 2 volgt voor ieder strategisch doel de beschrijving
de Staat van de Haagse Economie zijn opgenomen. Vervolgens
van de resultaten. Eerst wordt een korte toelichting gegeven op
wordt voor ieder tactisch doel een overzicht gegeven van de
het strategisch doel. Ook wordt daarbij nogmaals aangegeven
belangrijkste resultaten en aandachtspunten. Daarna volgt
dat er verschil bestaat tussen input, output, outcome en
een gedetailleerde toelichting van alle beleidsinspanning en
impact. We noemen daarom ook welke outcome-indicatoren in
resultaten per operationeel doel.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
12
< INHOUD
2.1 Strategisch doel 1: Attractieve stad
Het lange termijn doel is om de aantrekkelijkheid van de stad
Zoals uitgelegd in paragraaf 1.2 legt deze voortgangsrapportage
te vergroten en beter te benutten. Winkels, horeca, cultuur
verantwoording af over de inspanningen van de gemeente
en evenementen maken de stad aangenaam om te leven,
en de resultaten hiervan (de input en output en dus niet de
te ondernemen en om de stad te bezoeken. De bedrijven
impact van beleid). In de Staat van de Haagse Economie 2024
in deze sectoren zorgen voor veel banen, met name voor
(RIS323902) die eind 2025 is gepubliceerd zijn indicatoren
praktisch opgeleiden. Het is, op de overheidssector na, de
opgenomen die de totale uitkomsten op attractieve stad meten
grootste sector in Den Haag. Naast de investeringen in
(zie ook het dashboard bezoekerseconomie op DHIC.nl), dat wil
woon- en leefklimaat en de mobiliteitstransitie (die buiten
zeggen, uitkomsten die een resultante zijn van zowel externe
het economie-programma 11 plaatsvinden), richten de
factoren (zoals macro-economische ontwikkelingen en nationaal
inspanningen in dit speerpunt zich vooral op het vergroten van
beleid) als van gemeentelijk beleid. Wat de omvang van de
de aantrekkingskracht en het versterken van het imago van de
bijdrage van gemeentelijk beleid is op deze totale uitkomsten
stad. Hieraan wordt gewerkt via vier tactische, middellange
(impact), wordt in gemeentelijke evaluaties onderzocht, zoals
termijn doelen (zie onderstaande tabel). Deze worden weer
de Tussentijdse Beleidsevaluatie (aangekondigd in RIS 322439),
uitgewerkt in acties en inspanningen (operationele doelen).
de Evaluatie evenementenbeleid die begin 2026 worden aangeboden aan de raad en de reeds verschenen Evaluatie Haags hotelbeleid 2021 (RIS 321916). In de Staat van de Haagse Economie 2024 zijn de volgende indicatoren opgenomen:
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
13
< INHOUD
stad
Indicatoren in de Staat van de Haagse Economie 2024 per tactisch doel Levendigheid en toeristische aantrekkingskracht vergroten (1.2)
Imago versterken (1.4)
• Bestedingen en aantal bezoekers • Bezoekers van en aantal congressen • Aantal overnachtingen • Vastgoeddynamiek winkelgebieden • Kwaliteit winkelgebieden
• Imago van Den Haag in onderzoek onder bezoekers
Aantrekkelijk woon- en leefklimaat scheppen (buiten prog.11)
Mobiliteitstransitie realiseren (buiten prog.11)
• Woonaantrekkelijkheidsindex • Bevolkingsgroei • Vestiging en vertrek van inwoners • Aantal studenten
• Bereikbaarheid banen
De resultaten van de in deze voortgangsrapportage
op een aantal zaken concreter rapporteren over kwantitatieve
beschreven inspanningen zijn zowel kwalitatief (beschrijvend)
resultaten. Hieronder vatten we zowel kwalitatief als kwantitatief
als kwantitatief (cijfermatig). Naar aanleiding van de motie
de belangrijkste resultaten en aandachtspunten samen.
‘Meten is weten, concrete verantwoording van economisch
Vervolgens volgt per operationeel doel een gedetailleerde
beleid’ (RIS322827) is toegezegd dat we daar waar mogelijk
beschrijving van de inspanningen en resultaten van 2025.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
14
< INHOUD
Afbeelding 4: Overzicht kwalitatieve resultaten en aandachtspunten
Attractieve stad Levendigheid en toeristische aantrekkingskracht vergroten (1.2)
Imago versterken (1.4)
Belangrijkste resultaten • Verruiming planvoorraad hotels biedt ruimte voor nieuwe initiatieven, zoals de Pier. • Bezoekersaantallen rond het binnenhof blijven gestaag toenemen. • Opening voor tijdelijke plek cultuur en horeca: INTER CITY. • 5 winkelstraten zichtbaar verbeterd.
Belangrijkste resultaten • De NAVO-top trok wereldwijd veel positieve aandacht. • We zijn in 2025 gestegen van de 6e naar de 5e plaats op de ranglijst van Nederlandse wintersteden. Belangrijkste aandachtspunten • Het imago van Den Haag als uitgaansstad kan beter. • Het imago van Scheveningen als aantrekkelijker, jaarrond bestemming vraagt nog steeds aandacht. • De kwaliteit van de congresfaciliteiten vragen op termijn aandacht.
Belangrijkste aandachtspunten • Verhuizing Eschermuseum voorlopig van de baan. • Er zijn weinig middelen voor uitvoering van de visie Museumkwartier.
Aantrekkelijk woon- en leefklimaat scheppen
Mobiliteitstransitie realiseren
Buiten programma 11 wordt op vele domeinen en programma’s gewerkt aan het woon- en leefklimaat en daarmee aan de brede welvaart. Denk aan activiteiten op gebied van wonen, zorg, welzijn, veiligheid, onderwijs, buitenruimte, duurzaamheid, natuur en sport.
Buiten programma 11 wordt gewerkt aan de mobiliteitstransitie. Door de groei van de stad staat de bereikbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad onder druk. Daarom investeren we in goede OV- en fietsbereikbaarheid via de Schaalsprong OV en de metropolitane fietsroutes.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
15
< INHOUD
Onderstaande tabel bevat de kwantitatieve resultaatindicatoren.
inspanningen en resultaten per operationeel doel, te vinden via
Een nadere duiding hiervan is te lezen in de beschrijvingen van
het operationele doelnummer in de eerste kolom.
Afbeelding 5: Overzicht kwantitatieve resultaten Attractieve stad
Doel
Resultaatindicator
2023
2024
2025
Bron
1.2.3
Aantal evenementen
15 groot 27 klein
14 groot 31 klein
13 groot 35 klein
Gemeente
1.2.5
Aantal duurzame zitplaatsen op terras met i nkoopkorting
541
159
199
Subsidies
1.2.6
Bekendheid den haag als winterstad
8
6
5
Verian
1.2.6
Aantal bezoeken Scheveningen Boulevard (mln)
32,6 mln
35, 1 mln
30,4 mln
Visitors data
1.2.6
Aantal bezoeken Kijkduin (mln)
6,2 mln
7,2 mln
6,4 mln
Visitors Data
1.2.7
Aantal geworven congressen TH&P
33
33
32
TH&P
1.2.7
Aantal deelnemersdagen geworven congressen
52.780
67.440
68.200
TH&P
1.2.7
Economische impact geworven congressen (mln)
20,7
26,0
26,3
TH&P
1.2.7
Totaal aantal congressen/zakelijke meetings
78
118
111
TH&P
1.2.7
Aantal deelnemersdagen totale congressen
95.394
116.009
128.847
TH&P
1.2.7
Economische impact congressen totaal (mln)
35,3
42,9
47,7
TH&P
1.2.9
Aanvragen eindejaarssubsidies winkelgebieden
36
34
35
Gemeente
1.2.9
Aantal winkelgebieden waar wordt geïnvesteerd in schoon, heel, veilig
8
6
6
Gemeente
1.4.1
Toename overnachtingen september tov 2019 (voor corona, %)
58,5%
58,5%
59,9%*
CBS
1.4.1
Toename overnachtingen december tov 2019 (voor corona, %)
48,6%
66,4%
63,6%*
CBS
1.4.1
Ontwikkeling overnachtingen tov voorgaande jaar (%)
16,0%
4,8%
-0,9%*
CBS
* Voorlopige cijfers CBS
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
16
< INHOUD
Uitgelicht: opening INTER CITY INTER-CITY is een culturele broedplaats van 8.000 m2, ontwikkelt op initiatief van de eigenaren van cultuurpodium en nachtclub PIP. Het terrein tussen de treinsporen van de stations Den Haag Centraal en Hollands Spoor, de sporendriehoek, wordt tijdelijk ingericht met cultuur en horeca. Er gaat een breed scala aan activiteiten plaatsvinden, waaronder concerten, theater, sport, horeca en ondernemerschap. De plek blijft tot januari 2028. De sneak preview was op 12 december 2025 en de officiële opening is in maart 2026. INTER-CITY is een project waar verschillende beleidsdoelen samenkomen. In de Cultuurvisie 2033 streven we naar een stad die 365 dagen en nachten aantrekkelijk is. Met de Nota Broedplaatsen willen we meer ruimte creëren voor creatieve makers. In de Nachtvisie is de Sporendriehoek aangewezen als kansrijke locatie. Met INTER-CITY is hier invulling aan gegeven. INTER-CITY is een goed voorbeeld van hoe afdelingen integraal samenwerken, om een project op een ‘moeilijke’ plek als de Sporendriehoek mogelijk te maken, zodat we op deze plek nieuwe uitgaansgelegenheid met horeca mogelijk kunnen maken. Vanuit Cultuur zijn de ambities van INTER-CITY opgenomen in de subsidie voor PIP.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
17
< INHOUD
Tactisch doel 1: Een aantrekkelijk woon- en leefklimaat scheppen Dit tactisch doel valt buiten programma 11. De verantwoording hierover vindt plaats via programma 6, 9, 10 en 13 van de begroting/jaarrekening.
Tactisch doel 2: De levendigheid en de toeristische aantrekkingskracht vergroten
Operationeel doel 1.2.1 | Verplaatsen Eschermuseum en versterken Museumkwartier De verplaatsing van het Escher museum naar de voormalige Amerikaanse ambassade is voorlopig stopgezet. Het museum blijft op de huidige locatie gevestigd. De raad wordt hierover in 2026 geïnformeerd. Het eerste Museumkwartierfestival is een feit. Dit trok 220 bezoekers die middels de aanschaf van een zo genaamde passapartout alle culturele instellingen in het Museumkwartier konden bezoeken. Ook was er een speciale programmering voor de dag in veel van de deelnemende musea, zoals rondleidingen, speciale theater- en muziekvoorstellingen, knutsel- en schilderworkshops en livemuziek op het Lange Voorhout. Wat betreft het Haags Historisch Museum is de verbouwing in volle gang. Tijdens de renovatie is het schilderij “Het Gezicht op Den Haag” in het Atrium van het Stadhuis te bezichtigen in een speciale geklimatiseerde vitrine. Daarnaast zijn delen van de collectie “te gast” in andere musea en worden ze langdurig uitgeleend aan instellingen zoals het Kunstmuseum, Mauritshuis en het Literatuurmuseum. Het museum organiseert ook zelf activiteiten en rondleidingen in de stad. Verder is de toevoeging van een culturele, educatieve attractie in de Haagse binnenstad in een vergevorderd stadium. Er wordt momenteel door de partijen gezocht naar investeerders.
Zodra hier meer zekerheid over is, wordt de raad geïnformeerd. Tot slot: nu de renovatie van het Binnenhof is vertraagd tot naar verwachting 2031, wordt momenteel verkend hoe de programmering van het Binnenhof en van het Museumkwartier geïntegreerd kunnen worden om elkaar te versterken.
Operationeel doel 1.2.2 | Programmering rond renovatie Binnenhof De bezoekersaantallen rondom het Binnenhof laten een stijgende lijn zien. In de periode juni tot en met september (zomermaanden) heeft het informatiecentrum ruim 11.000 bezoekers ontvangen, ten opzichte van circa 7.000 bezoekers in dezelfde periode in 2024. Het uitzichtpunt heeft dit jaar de 500.000 bezoekers ontvangen. Om de bezoekersaantallen op pijl te houden, zijn o.a. het Spiegelfestival, BlowUp Art en een tentoonstelling van de Haagse kunstenaars van Billytown, Trixie en WEST END georganiseerd. We zien dat vooral evenementen in de omgeving van het Binnenhof en de koopavonden zorgen voor pieken in het aantal unieke bezoekers. Met het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) is gewerkt aan planvorming voor de buitenruimte en voor het onderzoek naar een mogelijke Warmte-Koude-Opslag in de Hofvijver. Verder is er gezamenlijk ingezet op duidelijke communicatie met ondernemers en bewoners en een goede interne coördinatie. De raad is in november 2025 geïnformeerd over de stand van zaken (RIS323754)
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
18
< INHOUD
Operationeel doel 1.2.3 | Ondersteunen evenementen Op basis van het in 2023 vastgestelde evenementenbeleid (RIS316059) zijn in 2025 48 publieksevenementen financieel ondersteund (13 groot en 35 klein), waaronder vijf beeldbepalende evenementen (CPC, The Life I Live, Bevrijdingsfestival, Vlaggetjesdag en de Royal Christmas Fair) en de Intocht Sinterklaas (nationale viering) via meerjarige overeenkomsten. Vanuit de subsidieregeling zijn 7 grootschalige en 34 kleinere evenementen ondersteund. Ook is een bijdrage verstrekt aan de pre-launch van Jalan Jalan bedoeld om publiek, partners en sponsoren warm te maken voor een nieuw Indisch evenement vanaf 2026. In december is de raad geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek naar een vernieuwde invulling van Parkpop, waarin de focus is verschoven naar het versterken van bestaande Haagse festivals. Tevens is het evenementenbeleid geëvalueerd. De raad ontvangt de rapportage in Q1 2026 en is input voor nieuw beleid. In 2025 heeft het Centraal Evenementenbureau belangrijke stappen gezet in het verder professionaliseren van de coördinatie van evenementen op A‑locaties. Voor het eerst is de reserveringskalender opengesteld voor de verdeling van schaarse evenementenvergunningen, waarmee een transparante en gelijke procedure voor alle aanmelders is geborgd.
Voor 2026 zijn 46 aanmeldingen ontvangen, waarvan 40 aanvragen op de kalender geplaatst zijn, waarmee organisatoren direct door kunnen naar het vergunningenloket. Daarnaast verwerkte het Centraal Evenementenbureau 105 filmaanvragen en organisatoren werden geholpen met een soepele overgang naar het vergunningenloket. Deze aanpak draagt bij aan een betere spreiding van evenementen, een gezonde balans tussen levendigheid en leefbaarheid en een efficiëntere dienstverlening.
Operationeel doel 1.2.4 | Stimuleren nachtleven De in november 2024 vastgestelde nachtvisie (RIS319421) maakt het mogelijk de nachtcultuur buiten de uitgaanskernen verder te ontwikkelen in de stad. In het Voortgangsbericht Nachtvisie (RIS324249) is afzonderlijk en uitgebreid gerapporteerd (februari 2026), hieronder doen we dit kort. In 2025 zijn twee nachtontheffingen verleend (in Laak en de Binckhorst). Daarnaast wordt de Sporendriehoek tijdelijk beschikbaar gesteld aan PIP. Er komt daar een tijdelijke plek voor cultuur en horeca: INTER-CITY. De plek blijft tot januari 2028, daarna is de ruimte nodig voor de aanleg van de Vlietlijn. Ook is er een Nachtraad opgericht. De eerste activiteit van deze raad was de organisatie van een verkiezing voor de nacht burgemeester. De nieuwe nachtburgemeester is gekozen en gestart. In een convenant hebben we met de nachtraad en de nachtburgermeester afspraken geformuleerd, zoals het organiseren van bijeenkomsten, het adviseren en ondersteunen van de gemeente en het verbinden van de nachtcultuur. Ook zijn er afspraken opgenomen over de vergoeding van de Nachtburgmeester n.a.v. de motie nachtburgemeester broodnodig (RIS320730). Daarnaast hebben we 6 koppels horecastewards ingezet in de uitgaansgebieden om overlast te verminderen en het gevoel van (sociale) veiligheid te vergroten.
De horecastewards spelen een belangrijke rol bij het ontlasten van de politie. Samen met de afdeling Veiligheid is er een geluidsmonitoringssysteem geplaatst bij de Herenstraat. Hierdoor is beter inzicht verkregen waar de geluidsoverlast vandaan komt, waarna er dit jaar een aanpak wordt ontwikkeld. In 2025 is een mystery-guest onderzoek (RIS321955) uitgevoerd en is geconstateerd dat er nog steeds discriminatie plaatsvindt. Personeel van de bij het (vanaf medio 2025) Haagse Nachtpact aangesloten clubs/ cafés krijgen training aangeboden op het gebied van ‘safer clubbing’ met hand leidingen voor huisregels, deurbeleid en sociale inclusie en veiligheid. Daarnaast acteren we actief op discriminatie: bij signaleringen van discriminatie voeren we stopgesprekken, monitoren we het hierna en bij voldoende bewijslast volgt een formele waarschuwing. In 2026 wordt er opnieuw eenzelfde onderzoek rond discriminatie uitgevoerd. Tot slot is er een samenwerking met de hogeschool InHolland opgezet gericht op jongerenparticipatie. Naast dat de resultaten input waren voor de Nachtvisie, hebben studenten ook uitgaansconcepten ontwikkeld en gepresenteerd aan medestudenten, stakeholders uit het nachtleven en de gemeente.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
19
< INHOUD
Operationeel doel 1.2.5 | Klimaatneutrale horeca Naast de meer generieke instrumenten van de gemeente om verduurzaming van het MKB te stimuleren, zoals de subsidieregeling Stimulering Energie- en Duurzaamheidsscan (RIS321159) en de subsidieregeling duurzame bedrijfspanden (RIS318858), bestaat specifiek voor de horeca een gemeentelijke financiële regeling waarbij ondernemers tot 50% inkoopkorting krijgen op energiezuinige warmtekussens. In 2025 is dit aanbod opnieuw aanbesteed en zijn 199 kussens gefinancierd. Met deze kussens besparen ondernemers op hun terras tot 95% op hun energierekening en CO2uitstoot. Daarnaast is er een duurzaamheidskring actief voor hotels, georganiseerd en gefaciliteerd door de gemeente (met ambtelijke capaciteit en financiële middelen). Deze kring kwam in 2025 vier keer bijeen. De kring is een collectieve ondersteuningsaanpak voor hotels in en rondom Den Haag, waarbinnen de hotels individueel hun eigen duurzaamheids doelen nastreven. De bijeenkomsten worden goed bezocht met minimaal 12 vertegenwoordigers per keer. In 2025 hebben boutiquehotels zelf voorbereidingen getroffen om een duurzaamheidskring voor kleinschalige hotels te starten. Er blijkt voldoende animo, dus vanaf 2026 start ook hier een duurzaamheidskring.
Ook volgden in februari 2025 11 Haagse chefkoks een door de gemeente gefinancierde workshop over duurzaam koken (lokaal, van het seizoen en plantaardig). Vervolgens deden in maart 2025 33 Haagse restaurants mee met de 1e Haagse Duurzame Restaurantweek, die dit jaar samenviel met de Nationale Week zonder Vlees en Zuivel. Tijdens deze week zetten zij extra plantaardige gerechten op hun menu en er waren 4 routes langs de deelnemende restaurants (2 plantaardig en 2 zero-waste). Tijdens de Haagse Horecabeurs hebben 5 duurzame koplopers een Greencard ontvangen en heeft de gemeente twee kennissessies georganiseerd, één over slim en emissievrij afval inzamelen en één over lokaal inkopen.
Operationeel doel 1.2.6 | Jaarrond programmeren toeristische kust We hebben samen met onze partners de jaarlijkse Have a Royal Winter (HARW) campagne georganiseerd om het toerisme verspreid door de stad en in de wintermaanden te versterken. Deze campagne is een samenwerking tussen The Hague & partners (TH&P), Stichting Buitengewoon Scheveningen (SBS), Stichting Binnenstadsmanagement Den Haag (BiMag) en de gemeente Den Haag. Stichting Buitengewoon Scheveningen heeft zich specifiek gericht op aankleding en activiteiten aan de kust (bijv. Magical Scheveningen, Kurhausverlichting, Lichtjes in de Haven, Snowglobe Circus, Scheveningen Light Walk). Dit heeft bijgedragen aan een lichte stijging van de hotelbezetting op Scheveningen, van gemiddeld 43,2% in 2022 naar gemiddeld 46,8% in 2025 in de wintermaanden (november t/m januari). Ook de marketingcampagne ‘Shoppen en strand’ draagt hieraan bij: de campagne richt zich op bezoekersspreiding en het vergroten van de bekendheid van de winkel gebieden buiten het centrum. Bezoekers uit de regio worden gestimuleerd om met een hotelovernachting hun verblijf te verlengen door een bezoek aan de stad te combineren met het strand. Specifiek voor de kust zijn in 2025 verschillende activiteiten georganiseerd om toerisme jaarrond aan te trekken.
Belangrijke publiekstrekkers waren Vlaggetjesdag, Cool Event, North Sea Regatta, Bunkerdag, De Opschepperij, Jazz Flavours Festival, Zingen aan Zee, Green Waves Festival. Daarnaast is er met marktpartijen samengewerkt aan de conceptontwikkeling van de Northsea experience. De haalbaarheidsstudie is gestart. Ook is het initiatiefvoorstel ‘kom naar Kijkduin’ aangenomen, waarmee 100.000 euro aan incidentele middelen is vrijgemaakt die worden aangewend voor een opdracht aan Stichting Marketing Kijkduin. Een andere inspanning was dit jaar gericht op het aantrekkelijker maken van de Pier. We denken actief mee en het hotel beleid is aangepast (RIS321938), waarmee de mogelijkheden voor nieuwe ontwikkelingen zijn verruimd. Tot slot is de bedrijfs contactfunctionaris in gesprek om leegstand tegen te gaan: Eve Scheveningen is bijvoorbeeld weer opgevuld en er is extra fietsparkeren gerealiseerd in leegstandpanden om de hinderlijke hoeveelheid fietsen in de openbare ruimte te verminderen.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
20
< INHOUD
Operationeel doel 1.2.7 | Toename congressen In 2025 zijn er door The Hague & Partners 32 congressen geworven met 68.200 deelnemersdagen en een economische waarde voor de stad van € 26,3 mln. Het aantal congressen dat in 2025 is geworven is iets kleiner dan in 2024, maar het aantal deelnemersdagen is hoger en daarmee ook de economische impact. 66% van de geworven congressen had een relatie met de Haagse profielen: Security, Impact en Legal & Policy. In 2025 hebben 111 internationale congressen/zakelijke meetings plaatsgevonden met een economische impact van € 47,7 mln. Daarmee is het aantal congressen weliswaar lager dan in 2024 (118 congressen), maar het aantal deelnemersdagen stijgt verder (van 116.009 naar 128.847) en daarmee ook de economische impact ten opzichte van 2024 (€ 42,9 mln.). Qua deelnemersdagen was 2025 een recordjaar sinds de start van corona in 2020. Daarnaast heeft de NAVO-top Den Haag internationaal als congresstad weer eens op de kaart gezet. Tot slot wordt zakelijk bezoek en de spin-off voor Den Haag sinds dit jaar meegenomen op denhaag.incijfers.nl.
Operationeel doel 1.2.8 | Vernieuwen congreslocaties Als vervolg op de Ruimtelijk Programmatische Verkenning (RIS323626) en als antwoord op het raadsinitiatief Investeren in het World Forum (RIS319709) is in 2025 een verdiepende variantenstudie uitgevoerd naar de mogelijkheden voor renovatie en uitbreiding van het World Forum. Conform de motie ‘Breng alle kosten en baten in beeld’ (RIS322322) is daarbij ook een maatschappelijke kosten‑batenanalyse (MKBA) voor ieder scenario opgesteld. De variantenstudie, inclusief een eerste indicatie van de meerjarige financiële consequenties, en de MKBA zijn begin 2026 aangeboden aan de raad (RIS324996). Dit zal de basis vormen voor een strategie voor het World Forum. Na de verkiezingen volgt tot 2029 een verdere uitwerking van de gewenste uitbreiding of voorkeursvariant. Dit vormt de opmaat naar een integrale bestuurlijke afweging en definitieve besluitvorming over de benodigde investeringen. In 2025 zijn de lopende gesprekken met de exploitant van de Fokker Terminal voortgezet om te komen tot een nieuw maatwerkbesluit waarmee de activiteiten in en rond de Fokker Terminal passen binnen de geldende milieukaders en omgevingsbelangen, waaronder ook de verkeersproblematiek in de directe omgeving. Deze afspraken worden vastgelegd in een te actualiseren huurovereenkomst.
Eind 2025 is daarnaast het raadsvoorstel “Verduurzaming tot en met 2030 van het gemeentelijk vastgoed” (RIS323977) vastgesteld, waarmee de voorbereidingen voor de verduurzamingsopgave van de Fokker Terminal formeel zijn gestart. Dit omvat onder meer het verbeteren van installaties, het aanbrengen van isolatie, het aardgasvrij maken van het gebouw en het realiseren van geluidsisolatie ten behoeve van de omliggende woonomgeving. Hiermee wordt zowel de duurzaamheid als de economische waarde van de locatie versterkt.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
21
< INHOUD
Operationeel doel 1.2.9 | Levendige winkelgebieden Samen met de ondernemers werkt de gemeente aan levendige winkelgebieden, door de basis op orde te brengen (schoon/ heel/veilig) en de attractiviteit te versterken. De samenwerking met en tussen ondernemers wordt bevorderd en winkel gebieden worden ondersteund vanuit het Haags Retailpunt. • Conform het Beeldkwaliteitsplan Winkelcentrum Loosduinen (RIS315257) hebben we het volgende gedaan: via de subsidieregeling winkelgevels winkelcentrum Loosduinen Den Haag (RIS315256), zijn 4 aanvragen gedaan, waarvan er 2 zijn verleend (in totaal € 10.000,-). Daarnaast is met een grote pandeigenaar een intensief traject voor luifelontwerp doorlopen (ca. 25 panden in bezit). Dit heeft begin 2025 geleid tot vaststelling van de subsidie (€ 380.000,-). • Op de Leyweg wordt gewerkt aan een verbeterde samenwerking tussen ondernemers en partners. Concreet is in de loop van 2025 een kwartiermaker van start gegaan. • Scheveningen: samen met ondernemers van de Keizerstraat en andere stakeholders uit Scheveningen-Dorp is gewerkt aan een ontwerp voor de openbare ruimte van de Kop Keizerstraat. Dit gebied speelt een belangrijke rol in de verbinding tussen de Boulevard en de winkelstraat. • Weimarstraat en Laak: de eerder ingezette Veiligheidsaanpak Weimarstraat is doorgezet naar Laak.
Dit is gericht op het uitplaatsen van malafide huurders en het aantrekken van nieuwe ondernemers middels een transformatiemanager. • Schilderswijk-Transvaal: we hebben geïnvesteerd in de zichtbaarheid en vindbaarheid van het gebied, waaronder een toeristische plattegrond met routes langs de winkelstraten en de Haagse Markt. • In de binnenstad waren de inspanning gericht op: ° de organisatie van het Summerfest tijdens het Hemelvaartsweekend: met zonnige sferen, stijlvol shoppen, entertainment, tropische klanken en een gevarieerd aanbod van lekker eten en drinken. ° samen met de partners in de stad is het meerdaagse Koninklijke programma, “Royal September” weer mogelijk gemaakt: diverse koninklijke bezienswaardigheden tijdens en voorafgaand aan Prinsjesdag aangevuld worden met extra activiteiten en aankleding. De bezettingsgraad van de zwanenbootjes Hofvijver was 92%. PrinsjesNach trok 10.000 bezoekers. ° ook de organisatie van de jaarlijkse Have a Royal Winter (HARW) campagne om het toerisme in de wintermaanden te versterken vond in 2025 weer plaats. Deze campagne is een samenwerking tussen The Hague Marketing Bureau (THMB), Stichting Buitengewoon Scheveningen (SBS), Stichting Binnenstadsmanagement Den Haag (BiMag) en de gemeente Den Haag.
Tot slot: net als voorgaande jaren hebben we de subsidieregeling eindejaarsactiviteiten winkelgebieden Den Haag 2025 (RIS321615) beschikbaar gesteld. 35 BIZ-en/winkeliersverenigingen hebben daar gebruik van gemaakt en feestelijke (kerst) activiteiten georganiseerd
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
22
< INHOUD
Operationeel doel 1.2.10 | Z ichtbare verbeteringen in de 5 winkelstraten in de Schilderswijk en Transvaal en de Haagse Markt De uitvoering van het programmaboek is steeds beter zichtbaar in de straten (RIS324219). Stap voor stap verandert het beeld: schoner, aantrekkelijker en beter georganiseerd. Dit is onder andere zichtbaar door gebiedsschouwen: het merendeel van de 40 geconstateerde verbeterpunten is direct opgepakt, wat zorgt voor een zichtbaar nettere en aantrekkelijkere openbare ruimte. Concrete voorbeelden zijn: nieuwe groenbakken en hanging baskets in de straten, het herstel van straatwerk en boomkransen, verplaatste afvalbakken, het verwijderen van graffiti en onkruid, de inzet van afvalvoorlichters voor ondernemers en werd vanuit het Have a Royal Winterprogramma tram 6 bestickerd in de stijl van het winter programma en is sfeerverlichting in de straten opgehangen. Daarnaast zijn ruimere openingstijden van de parkeergarage ingevoerd op marktdagen, is belijning verbeterd en laad- en losvenstertijden verruimd op de Hoefkade en is een vergunningenplicht op de Paul Krugerlaan ingevoerd, waar dankzij intensieve begeleiding vanuit de gemeente inmiddels 70 ondernemers hun vergunning ontvangen. Hiermee is een belangrijke stap gezet naar een geordend en veilig ondernemersklimaat. Ook gastheren in straten laten zien dat er stappen zijn gezet.
Sinds november zijn ze zichtbaar actief op de Hoefkade en Paul Krugerlaan. Ondernemers en bewoners ervaren hun aanwezigheid als positief en straatversterkend. Ook is geïnvesteerd in de zichtbaarheid en vindbaarheid van het gebied, waaronder middels een toeristische plattegrond met routes langs de winkelstraten en de Haagse Markt. De aanpak in Schilderswijk en Transvaal ontwikkelt zich tot een werkwijze die ook in andere Haagse winkelstraten toepasbaar is. De ervaringen met de gevelaanpak, de voorbereidingen van de BIZ op de Paul Krugerlaan, de opbouw van een stevig vastgoednetwerk en de brancheringsaanpak - waarin gebruik wordt gemaakt van inzichten uit de Retailmonitor Den Haag - laten zien dat een combinatie van heldere kaders, zichtbare verbeteringen en nauwe samenwerking tussen ondernemers, eigenaren en gemeente effectief zijn. Tot slot is er in 2025 een adviesgroep opgericht waarin ondernemers, vastgoedeigenaren, maatschappelijke partijen, onderwijspartners en de gemeente samenwerken aan concrete verbeteringen op straatniveau. Zij adviseert gevraagd en ongevraagd, zet lokale netwerken in en versnelt kansrijke initiatieven. Dat gebeurt onder meer door expertise te delen, verbindingen te leggen tussen partners, talentontwikkeling mogelijk te maken en actief kansen en knelpunten te signaleren.
De adviesgroep komt twee keer per jaar plenair bijeen en werkt tussentijds aan specifieke projecten.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
23
< INHOUD
Operationeel doel 1.2.11 | Transitie binnenstad Het Binnenstadsplan 2033 (RIS316359) is het spoorboekje voor de transitie van de binnenstad. In 2025 is voortgang geboekt op meerdere binnenstedelijke ontwikkellocaties. Zoals het gebied achter de Bijenkorf (de Pribalocatie), waar ver gevorderde plannen zijn om studentenhuisvesting te bouwen. Het hoger beroep is ongegrond verklaard waardoor gestart kan gaan worden met de bouwwerkzaamheden. Daarnaast is Spui 130 in beeld (voormalig Hulshoffpand) voor de huisvesting van Kunstinstelling West. Waarvoor de planvorming inmiddels in een vergevorderd stadium is. Deze locaties vormen belangrijke schakels in de binnenstad. Voor het Integraal Plan Buitenruimte zijn in 2025 middelen vrijgemaakt. De uitvoering staat gepland voor 2026 en vormt de basis voor een aantrekkelijke, groene en toekomstbestendige binnenstad. De herinrichting van de Gedempte Gracht en aanvullende verkeersmaatregelen in de noordelijke binnenstad hebben in 2025 verder vorm gekregen, gericht op verbetering van verblijfskwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid. In 2025 hebben we daarnaast de transformatieaanpak voortgezet op basis van het strategisch locatiebeleid.
Voorbeeld is de transformatie van V&D-pand naar een universiteits campus (Universiteit Leiden) die onlangs haar deuren opende en de Europa Experience (interactieve experience over hoe de Europese Unie werkt) die haar deuren medio 2026 opent aan de Grote Marktstraat. Een dergelijk herbestemming kan een katalysator zijn voor stedelijke vernieuwing. Ook is de in 2024 gestarte inventarisatie van onbenutte ruimtes (RIS323688) in de binnenstad afgerond. In samenwerking met Stichting Binnenstadsmanagement, BIZ-zen, vastgoedeigenaren, makelaars, ondernemers en bewoners is per sfeergebied in kaart gebracht waar kansen en knelpunten liggen. Hier komt uit dat 84 gebouwen over één of meer onbenutte ruimtes beschikken en vormt een belangrijke basis voor gerichte actie in 2026. Ook hebben we een begrotingssubsidie aan Stichting Binnenstadsmanagement verstrekt, zodat zij haar rol als strategische samenwerkingspartner en verbinder in de binnenstad kan blijven vervullen. De inzet van middelen is inzichtelijk via binnenstaddenhaag.org. Een voorbeeld is de eerste editie van Dag van de Haagse Binnenstad, waar circa 80 ondernemers, beleidsmakers, vastgoedeigenaren, bewoners, ambtenaren, bestuurders en creatieve doeners en denkers waardevolle input hebben opgehaald voor de verdere uitwerking van het Binnenstadsplan 2033.
Ook ontstaan hierdoor nieuwe samenwerkingsverbanden, zoals het eerste Bestuurlijk Overleg Ondernemende Binnenstad (BOOB). In het BOOB stemmen bestuurders van ondernemers- en BIZ-organisaties, Binnenstadsmanagement, beleidsmakers en de directeur Ruimte en Economie (DSO) af over kansen en opgaven voor een economisch sterke en toekomstbestendige binnenstad. Stichting Binnenstadsmanagement organiseert dit overleg voortaan twee keer per jaar. Tot slot zijn vanuit de City Deal Dynamische Binnensteden (RIS315746) twee belangrijke acties opgepakt. Ten eerste is er, in samenwerking met Sandenburg Experiences, gestart met het onderzoek Hospitality Concept. Dit resulteert in een denkkader en keuzematrix waarmee gemeenten slimme combinatieprogramma’s kunnen ontwikkelen voor binnenstedelijke locaties, bijvoorbeeld rond fietsparkeren, servicefuncties en bezoekersvoorzieningen. Het ondersteunt bij het programmeren van functies, het benutten van leegstaande ruimtes en het versterken van de functiemix. Ten tweede zijn we gestart met het project Werken in de on(der)benutte ruimte, waarmee instrumenten worden ontwikkeld om extra bedrijfsruimte toe te voegen aan de binnenstad. Door inzicht te verkrijgen in vraag en aanbod en de knelpunten bij transformatie, kunnen we in 2026 instrumenten gaan inzetten om onbenutte plekken samen met andere partijen versneld en gericht in te vullen.
Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
24
< INHOUD
Tactisch doel 3: De mobiliteitstransitie realiseren Dit tactisch doel valt buiten programma 11. De verantwoording hierover vindt plaats via programma 12.
Tactisch doel 4: Het imago versterken
Operationeel doel 1.4.1 | Spreiding en groei bezoekers Door grote publiekstrekkers van het Royal Winterprogramma, zoals de Royal Christmas Fair, SnowFest, het Groot Kerstcircus Den Haag en Cirque du Soleil, is er een extra toename van het aantal bezoeken aan het centrum van Den Haag. Het aantal bezoeken in november en december 2025 is respectievelijk met 60% en 64% gestegen ten opzichte van diezelfde maanden in 2019 (voor corona). Ook het aantal bezoeken aan Scheveningen – met het jaarlijkse Cool Event – steeg licht. Den Haag staat (mede hierdoor) op plek 5 wintersteden van Nederland. Daarnaast wordt in de Uithof met het sporttainmentcentrum extra leisure toegevoegd aan het gebied. In 2025 is het Dashboard Bezoekerseconomie live gegaan. Dit openbaar toegankelijke dashboard laat aan de hand van cijfers zien hoe het toerisme zich in Den Haag ontwikkelt. Het dashboard wordt 4 keer per jaar geüpdatet om de meest actuele cijfer te laten zien. Hiermee wordt voldaan aan de wens van de raad om meer dynamisch en actueel geïnformeerd te worden over de ontwikkeling van toerisme in de stad. Ook is er gestart met het inwonersonderzoek om de perceptie van toerisme te meten, relevante kennis in het streven naar balans in toerisme en leefbaarheid. Dit is een vervolg vanuit het onderzoek ‘Bestemming in Balans’ dat in 2025 is uitgevoerd in opdracht van de provincie Zuid-Holland.
De uitkomsten geven inzicht in hoe inwoners de ontwikkeling van toerisme ervaren en geeft bouwstenen voor actualisatie van beleid. Tot slot voeren we lobby voor de komst van een internationale trein, waarvoor een opdracht is uitgezet bij The Hague Connected.
Operationeel doel 1.4.2 | Internationale zichtbaarheid vergroten op de zakelijke markt Met de internationale media-aanpak (RIS318415) wordt de internationale zichtbaarheid op de zakelijke markt vergroot. Deze aanpak bestaat uit 3 pijlers: • Het magazine “stories of purpose” (storiesofpurpose.thehague.com) waaraan internationale media interessante onderwerpen over Haagse ontwikkelingen kunnen ontlenen. Er zijn 64 artikelen gepubliceerd en er waren 11.000 gebruikers waarvan 55% uit het buitenland. • Het dienen van internationale media met persberichten en ander nieuwswaardig materiaal via een mediakalender. Haagse innovatieverhalen zijn in 2025 met 9 persreizen, 47 persmomenten en meer dan 26.000 bereikte journalisten verspreid. • Het organiseren van (inkomende) persreizen om internationale media een kijkje in de keuken te geven bij de Haagse gebeurtenissen, bijvoorbeeld rondom de NAVO-top of specifieke evenementen.
Operationeel doel 1.4.3 | Imagoversterking voor talent Via verschillende instrumenten wordt gewerkt aan de imagoversterking van Den Haag als interessante stad om te wonen, werken en studeren voor talent. Evenementen als het Impact Fest en The One-conference dragen bij aan het imago van Den Haag. Daarnaast wordt op de website studyinthehague.com alle relevante informatie gegeven over Den Haag voor (nieuwe) studenten. De focus van de website BeHague is verschoven naar Haagse (potentiële) inwoners in plaats van een specifieke focus op talent. Dit heeft ook te maken met de toename in activiteit van The Hague International Centre gericht op het aantrekken en behouden van talent. BeHague is nu het Platform voor Haagse trots. Hier vind je verhalen over initiatieven, nieuwe ontwikkelingen en projecten die Den Haag bijzonder maken. Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025
25
< INHOUD
2.2 Strategisch doel 2: Veerkrachtige economische structuur
Den Haag werkt aan een veerkrachtige economische structuur,
Zoals uitgelegd in paragraaf 1.2 legt deze voortgangs
die nodig is om de economie weerbaarder te maken en
rapportage verantwoording af over de inspanningen van de
beter aan te sluiten op het arbeidspotentieel van de stad.
gemeente en de resultaten hiervan (dus niet de impact van
De economische ontwikkeling van Den Haag blijft namelijk
beleid). In de Staat van de Haagse Economie 2024 (RIS323902)
ondanks een inhaalslag nog altijd achter bij de rest van de G4.
die eind 2025 is gepubliceerd zijn indicatoren opgenomen
Daarom wil de gemeente de concentratie van economisch,
die de totale uitkomsten op veerkrachtige structuur meten,
fysiek- en menselijk kapitaal beter benutten door netwerken
dat wil zeggen, uitkomsten die een resultante zijn van zowel
tussen bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen te
externe factoren (zoals macro-economische ontwikkelingen
versterken. Hierdoor wordt de economie versterkt en wordt
en nationaal beleid) als van gemeentelijk beleid. Wat de
gericht geïnvesteerd in technologie en innovatie met name
omvang van de bijdrage van gemeentelijk beleid is op deze
rondom maatschappelijke vraagstukken en de rol van
totale uitkomsten (impact), wordt in gemeentelijke evaluaties
bestuurscentrum (impact, recht en overheid en veiligheid).
onderzocht, zoals de Tussentijdse Beleidsevaluatie
Verbreding van de economie vindt plaats door in te zetten op
(aangekondigd in RIS 322439) die wordt aangeboden aan de
zorg(technologie) en de (circulaire) maakeconomie. Doel is
raad in Q1 2026 en de eerder verschenen Evaluatie Versterking
om met deze sectoren beter aan te sluiten op het (onbenut)
Veiligheidscluster (RIS314014). In de Staat van de Haagse
arbeidspotentieel van de stad. Dit is niet vandaag of morgen
Economie 2024 zijn de volgende indicatoren opgenomen:
ook daadwerkelijk gerealiseerd, maar vraagt een lange adem en een structureel beleid. In zowel het coalitieakkoord als de economische uitvoeringsagenda hebben deze onderwerpen daarom een plek gekregen. Economische uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage 2025