RIS323667 oplegger raad

Raadsvoorstel Documentnummer: OCW/10956593 Zaaknummer: 357938

Oplegger gemeenteraad Onderwerp

Actieprogramma Publieke Gezondheid 2025-2028

Waarom dit raadsvoorstel?

Het actieprogramma vormt de lokale invulling van de wettelijke verplichting uit de Wet publieke gezondheid (Wpg). Deze wet verplicht gemeenten om ten minste eens per vier jaar een nota vast te stellen over het lokale gezondheidsbeleid. Met dit actieprogramma voldoet de gemeente Den Haag aan deze verplichting en geven wij invulling aan onze ambities voor een gezondere stad. Dit actieprogramma bouwt voort op het Actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023 (RIS309230).

Beoogd effect: (maatschappelijke) doel (en) en (publiek) belang

Investeren in publieke gezondheid is essentieel voor een vitale en veerkrachtige stad. Gezondheid is niet alleen een individueel goed, maar ook een maatschappelijke waarde. Een goede gezondheid vergroot de kans op participatie, onderwijs, werk en welzijn. Tegelijkertijd leidt een slechte gezondheid tot hogere zorgkosten, verminderde arbeidsproductiviteit en sociale ongelijkheid. In Den Haag zijn de gezondheidsverschillen tussen wijken en bevolkingsgroepen groot. Mensen met een lagere sociaaleconomische status hebben vaker te maken met chronische aandoeningen, psychische klachten en een ongezonde leefomgeving. Door in te zetten op preventie en gezondheidsbevordering kunnen we deze ongelijkheid verkleinen en gezondheidsproblemen voorkomen in plaats van genezen. Om de gezondheidsverschillen te verkleinen kent het actieprogramma drie ambities: - Gezond gewicht in een gezonde omgeving Deze ambitie richt zich op het terugdringen van overgewicht, met speciale aandacht voor kinderen in aandachtswijken. - Mentale veerkracht en psychisch gezond Het doel van deze ambitie is het voorkomen van psychische klachten in alle leeftijdsgroepen door aandacht te hebben voor stress, somberheid, suïcidepreventie en het versterken van de weerbaarheid.

- Gezonde leefomgeving Met deze ambitie investeren we in schaduw groen, veilige speelplekken, gezonde voedselomgevingen en klimaatbestendige wijken die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten. Daarnaast kennen we drie ondersteunende preventiethema’s die essentieel zijn voor het bevorderen van een gezond gewicht, mentale veerkracht en gezonde leefomgeving: Gezonde scholen, seksuele gezondheid en weerbaarheid, genotmiddelen en gezondheid. Op bladzijde 19 van het actieprogramma worden de doelstellingen per indicator benoemd. Met het actieprogramma richt het college zich via de drie ambities op het verbeteren van de gezondheid voor de Haagse bewoners. Maar het verbeteren van de gezondheid raakt aan meerdere domeinen en daarom werkt het college veel samen. Er is onder andere een intensieve samenwerking met de Haagse Preventieaanpak (HPA). In een integrale aanpak werken we samen met SZW aan het verkleinen van de

Deze oplegger is in IRIS gegenereerd op 7-11-2025 om 12:37

pagina 1 van 4

gezondheidsverschillen, het bevorderen van de bestaanszekerheid en kansengelijkheid en het terugdringen van de jeugdhulp. Voorgeschiedenis en eerdere besluitvorming over dit onderwerp

In juli 2021 is het vorige actieprogramma Preventie Volksgezondheid Den Haag 2020-2023 voorgelegd aan de raad (RIS309230).

Beslispunten (dictum)

I. In te stemmen met dedrie ambities om gezondheidsverschillen te verkleinen: a. Gezond gewicht in een gezonde omgeving, om het overgewicht bij kinderen in aandachtswijken terug te dringen. b. Mentale veerkracht en psychisch gezond, om psychische klachten bij inwoners te verkleinen. c. Gezonde leefomgeving, door te investeren in schaduw groen, veilige speelplekken, gezonde voedselomgevingen en klimaatbestendige wijken. II. Het Actieprogramma Publieke Gezondheid 2025-2028 vast te stellen.

Gebied waar het voorstel betrekking op heeft

De gemeente Den Haag

Vervolg

Na akkoord op het actieprogramma gaat het college uitvoering geven aan het actieprogramma. De voortgang van het actieprogramma wordt gemonitord via gezondheidsmonitors van de GGD Haaglanden, het dashboard van de Haagse Preventieaanpak en Den Haag in Cijfers. Indicatoren die worden gevolgd zijn onder andere: ervaren gezondheid, overgewicht en beweeggedrag, mondgezondheid, genotmiddelengebruik, psychische gezondheid, seksuele gezondheid en tevredenheid over de leefomgeving. Op basis van deze gegevens wordt het beleid jaarlijks geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. De raad wordt met de gezondheidsmonitors op de hoogte gesteld van de voortgang van het actieprogramma.

Risico's en kanttekeningen

De uitvoering van het actieprogramma wordt, naast de reguliere middelen voor volksgezondheid, nu deels vergoed uit incidentele middelen van het Rijk, Haagse preventie aanpak en IZA-middelen. Bij stoppen van deze middelen is er onvoldoende budget om het actieprogramma volledig uit te voeren.

Overwogen alternatieven of scenario's

Ja

Alternatieve opties of scenario's

In het actieprogramma zijn diverse scenario’s benoemd om de gezondheid van de Haagse inwoners te verbeteren. Het risico voor dit actieprogramma ligt met name in de financiering ervan waardoor andere scenario’s nodig zijn. Op dit moment wordt een deel van het actieprogramma vergoed uit incidentele middelen van het Rijk, Haagse Preventie aanpak en IZA-middelen. Het risico is dat de incidentele middelen niet meer beschikbaar zijn. Bij verdwijnen van deze middelen zijn er diverse scenario’s mogelijk. Een eerste scenario is dat de ambities van het actieprogramma bijgesteld worden en prioritering nodig is. Dit betekent dat minder activiteiten uitgevoerd kunnen worden. De prioritering zal plaatsvinden aan de hand van de vraagstukken in de stad en behoeften in de wijken. Prioriteren heeft wel als risico dat de druk op de zorg groter wordt omdat in de basis de gezondheid van inwoners achteruit kan gaan. Een tweede scenario is dat meerdere domeinen bijdragen aan het uitvoeren van het actieprogramma. Publieke gezondheid raakt aan de domeinen als armoede, onderwijs, zorg, maar ook leefomgeving. En

Deze oplegger is in IRIS gegenereerd op 7-11-2025 om 12:37

pagina 2 van 4

ook deze domeinen hebben baat bij een goede gezondheid van inwoners. De inzet op het actieprogramma door andere domeinen kan gericht zijn op het financieel bijdragen aan het uitvoeren van het actieprogramma of beleid opstellen wat ook bijdraagt aan het verbeteren van een goede gezondheid, zoals in de integrale aanpak van de Haagse Preventie Aanpak. Maatschappelijke kosten en baten

Het verbeteren van de mentale gezondheid, stimuleren van een gezond gewicht en bevorderen van een gezonde leefomgeving levert veel maatschappelijke baten op. Een betere mentale gezondheid draagt o.a. bij aan minder ziekteverzuim en verlaagt de druk op de geestelijke gezondheidszorg. Een gezonde leefomgeving draagt bij aan een omgeving met een sterkere sociale cohesie. Investeren in gezond gewicht voorkomt ziekten als diabetes. Deze verbeteringen leiden tot lagere zorgkosten, verbetering van de levenskwaliteit en een grotere kans op deelname in de maatschappij. Dit draagt weer bij aan een duurzame en veerkrachtige samenleving in Den Haag.

Financiële consequenties

De uitvoering van het actieprogramma wordt gedekt uit Volksgezondheid Programma 8, Haagse Preventieaanpak en Haaglanden Gezonder!

Juridische consequenties

Er zijn geen juridische consequenties. De gemeente is wettelijk verplicht vanuit de Wet publieke gezondheid (Wpg) om een nota vast te stellen over het lokale gezondheidsbeleid.

Uitvoeringsconsequenties

Elk jaar maken we als gemeente samen met de Haagse uitvoeringsorganisaties een uitvoeringsplan per ambitie. Dit is de basis voor een goede samenwerking en afstemming tussen de verschillende partijen: GGD, ggz, eerstelijnszorg en huisartsen, onderwijs en kinderopvang, sportpartijen, welzijnsinstellingen, CJG en teams, Wet maatschappelijke ondersteuning, ziekenhuizen en verpleeg- en verzorgingshuizen, thuiszorg, Centrum voor seksuele gezondheid, horeca en uitgaansgelegenheden, zorgverzekeraars, de stadsdelen en wijken en partijen betrokken bij de fysieke leefomgeving. Met bekwame en bevlogen professionals zorgen we voor een sterk netwerk en infrastructuur van preventieve programma’s op verschillende plaatsen in de stad. Voor elke ambitie staat in het jaarwerkplan aangegeven wat het beoogde resultaat is en de te leveren inspanningen zijn. Ook de doelen en doelgroepen van de preventieprogramma’s worden per ambitie vastgelegd. Het uitvoeringsplan bestrijkt telkens een jaar, zodat we kunnen inspelen op actuele ontwikkelingen en aansluiten bij rijksbeleid. Ook de afspraken uit het Haagse coalitieakkoord worden in de jaarplannen opgenomen.

Informatie over hoe het voorstel tot stand is gekomen

De gemeente is wettelijk verplicht vanuit de Wet publieke gezondheid (Wpg) om een nota vast te stellen over het lokale gezondheidsbeleid. Met dit actieprogramma voldoet de gemeente Den Haag aan deze verplichting en geven wij invulling aan onze ambities voor een gezondere stad. Samen met bewoners, professionals en beleid is dit actieprogramma tot stand gekomen.

Is er sprake geweest van een inspraak- of participatieproces?

Nee

Toelichting op reden hiervoor

Bij het opstellen van dit beleid is er voor gekozen om geen afzonderlijk participatiemoment te organiseren. Het college zet bij het verkleinen van de gezondheidsverschillen de community-up benadering is. Met deze benadering werken bewoners, professionals en beleid gelijkwaardig en in cocreatie samen om gezondheidsvraagstukken aan te pakken. De aanpak begint bij de inwoners en hun leefwereld, waardoor oplossingen beter aansluiten bij de lokale behoeften in de wijk. Deze werkwijze zorgt ervoor dat signalen, wensen en zorgen uit de gemeenschap continu in beeld zijn en beleid daarop wordt aangepast. Door deze intensieve en informele vorm van betrokkenheid is er sprake van een doorlopende dialoog met de doelgroep, waardoor een afzonderlijke participatiebijeenkomst niet

Deze oplegger is in IRIS gegenereerd op 7-11-2025 om 12:37

pagina 3 van 4

noodzakelijk is. De input van bewoners is op deze manier op een natuurlijke en integrale wijze in het beleid verankerd. Communicatie

Bij akkoord op het actieprogramma wordt het actieprogramma met partners in de stad en bewoners gedeeld. Samen met de communicatieadviseur maakt het college daar een communicatieplan voor.

Is er sprake van termijngebondenheid?

Nee

Openbaar / Geheim

Openbaar

Bijlage(n)

GDH_Actieprogramma Publieke Gezondheid

Deze oplegger is in IRIS gegenereerd op 7-11-2025 om 12:37

pagina 4 van 4