RIS321758 Jaarrapportage 2024 Wmo

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Mariëlle Vavier Wethouder Armoede, Inclusie, Zorg, Internationale Zaken en stadsdeel Laak.

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10843332 RIS321758 Contactpersoon

Theo Bovenlander Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14 070 Datum

E-mailadres

1 april 2025

theo.bovenlander@denhaag.nl

Onderwerp

Jaarrapportage 2024 Wmo

Geachte voorzitter, Inleiding en inhoud Hierbij presenteren wij u de Jaarrapportage 2024 Wmo. Daarin doen wij verslag van de behaalde resultaten in het hele jaar 2024. De jaarrapportage is bij deze brief gevoegd. Voor financiële en budgettaire informatie wordt, zoals gebruikelijk, verwezen naar andere stukken. Bijvoorbeeld de Voorjaarsnota 2024 en 4-maandsrappportage 2024 (RIS319191) en de Programmabegroting 20252028 (RIS319799). In het vervolg van deze brief geven wij eerst een toelichting op actuele ontwikkelingen (1). Daarna gaan wij in op eerdere toezeggingen (2). 1. Actuele ontwikkelingen 1.1. Herziening Wmo-maatwerkarrangementen Het inkoopcontract van de Wmo-maatwerkarrangementen 2020 wordt jaarlijks herzien. Dit gebeurt na een consultatieronde met de gecontracteerde Wmo-aanbieders. Per 1 januari 2025 is een aantal kleine wijzigingen doorgevoerd. Zo werden de eisen aan vestigingslocaties van safehouses en de eisen die gelden bij logeren flexibeler gemaakt. Ook is aan het contract toegevoegd dat Wmo-aanbieders naast een klachtenregeling ook een interne procedure voor het ‘Veilig Incident Melden’, een vertrouwenspersoon en beleid tegen discriminatie moeten hebben. Het inkoopcontract hanteert een vooraf bekendgemaakte toelatingsprocedure. Geïnteresseerde Wmoaanbieders konden zich aanmelden tot oktober 2024.

Daarna volgde de beoordeling en, wanneer zij aan alle eisen voldoen, toetreding per 1 januari 2025. Uiteindelijk zijn vijf nieuwe Wmo-aanbieders toegelaten tot het contract. Doordat het afgelopen jaar het contract met zes aanbieders werd beëindigd, blijft het totaal aantal gecontracteerde Wmo-aanbieders stabiel (82). Zoals ook aangekondigd tijdens het themadebat Wmo van 6 februari 2025, informeert het college u vóór de zomer van 2025 over het verminderen van de marktwerking in de Wmo. 1.2 Pilot ‘Simpel Switchen’ Het landelijke programma ‘Simpel Switchen in de participatieketen’ is erop gericht mensen op de best passende plek deel te laten nemen aan de maatschappij, waarbij de inzet is om ‘switchen’ tussen dagbesteding, beschut werk, banenafspraak en regulier werk eenvoudiger te maken.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10805096

Recreatieve, ontwikkelingsgerichte en arbeidsmatiger dagbesteding zijn een belangrijke voorziening voor onder meer zingeving, ontwikkeling, werk, sociaal contact en op de best passende plek meedoen in de maatschappij.1 Instituut Gak stelde vanaf medio 2023 subsidie beschikbaar aan aanbieders van dagbesteding om mensen te helpen de stap naar (beschut) werk te zetten. In Den Haag gingen wij daarom vanaf het vierde kwartaal van 2023 in gesprek met verschillende gecontracteerde Wmo-aanbieders die interesse toonden. De diensten SZW en OCW deden dit samen omdat met name de stap van arbeidsmatige dagbesteding naar beschut werk of banenafspraak de uitvoering van beide diensten raakt. Samen maakten we afspraken en legden die vast in een samenwerkingsovereenkomst. Daardoor kunnen cliënten die een stap op de participatietrap proberen te zetten, ook makkelijk terug als de stap onverhoopt toch nog te groot blijkt te zijn. Zij worden ontzorgd doordat bijvoorbeeld de Wmoindicatie herleeft zonder dat een uitgebreid onderzoek plaatsvindt. Ook kunnen zij terugkeren naar hun vertrouwde plek bij de dagbesteding. In januari 2024 startte Schroeder van der Kolk een pilot. En overeenkomsten voor pilots zijn afgesloten met Werken Sterkt (november 2024) en Reakt (februari 2025).

Zo werken we aan een netwerk van aanbieders dat zich inzet voor de ontzorgde ontwikkeling van inwoners van dagbesteding naar werk.2 1.3. Spiegelgesprek Op verschillende momenten en diverse manieren halen we klantervaringen op. Zie de Jaarrapportage 2024 Wmo, par. 2.13 en 4.1. Een kwalitatieve vorm is het ‘spiegelgesprek.’ Dat is een groepsgesprek met toehoorders. De deelnemers delen hun ervaringen over een vooraf vastgestelde thema. Zij zitten in de eerste kring. Betrokken medewerkers zitten er in een tweede kring omheen en mogen luisteren. Zij mogen niet deelnemen aan het gesprek. Aan het einde kunnen zij eventueel wel vragen beantwoorden. Het gesprek wordt geleid door een onafhankelijke gespreksleider. Een spiegelgesprek geeft feedback en informatie over de bejegening, communicatie en de verleende dienstverlening. Dit kan leiden tot aanbevelingen voor verbeteracties, geformuleerd vanuit het perspectief van cliënten. In Den Haag hielden we een spiegelgesprek op 24 juni 2024. Het thema was het (keukentafel)gesprek en het advies. Het gesprek werd gevoerd met vijf Haagse Wmo-cliënten. Toehoorders waren aanwezig vanuit o.a. de Wmo-wijkteams en onafhankelijke cliëntondersteuners. De cliënten werden aangedragen door de Deelraad Wmo van de Cliëntenraad Sociaal Domein (CSD). Alle aanwezigen vonden deze middag positief.

Een uitkomst was dat de cliënten graag van tevoren meer duidelijkheid krijgen over wat ze kunnen verwachten nadat een Wmo-melding is gedaan. Daarom is een infographic ontwikkeld.3 Die wordt inmiddels meegestuurd met de ontvangstbevestiging. Ook werd de wens uitgesproken om indicaties met een langere duur af te geven. Wij zetten daar al langer op in en blijven dat doen. Dat heeft effect. Het aandeel indicaties afgegeven voor een duur van 4 jaar en langer steeg van 57% in 2022, via 62% in 2023 naar 65% in 2024. Zie ook de Jaarrapportage 2024 Wmo, par. 2.9. 1.4. Preventiemedewerkers De preventiemedewerkers gaan actief de wijken in om voorlichting te geven aan maatschappelijke partners in het sociaal domein. Zij verstrekken en delen dan informatie over de Wmo, zodat die maatschappelijke partners hun cliënten beter kunnen ondersteunen. In 2024 spraken de preventiemedewerkers met o.a. Servicepunten XL, Haags Ontmoeten, Hadoks, Haga, mantelzorgmakelaars, sociaal raadslieden, buurtsportcoaches en Kracht Den Haag.

1

Kamerbrief ‘Hoofdlijnenbrief wet maatschappelijke ondersteuning’ van 20 december 2024.

2

Raadsmededeling ‘Eerste voortgangsrapportage beleidsplan Werk en Participatie Den Haag 2023-2026’ (RIS318567) van 16 april 2024.

3

Zie de bijlage ‘Infographic Wmo-melding’ op pag. 8.

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10805096

Naast informatieverstrekking worden er ook signalen opgehaald. In 2024 was een belangrijk signaal de vraag naar Wmo-spreekuren voor cliënten bij huisartspraktijken. Deze vonden al plaats in Scheveningen en zijn inmiddels gestart in Segbroek en de Schilderswijk. Andere Wmo-wijkteams spreken met huisartspraktijken over wat een passende manier is om inwoners te bereiken. Dit gebeurt in aanvulling op wat er al in de wijk gebeurt via bijvoorbeeld Servicepunten XL, Helpdesk Geldzaken, Centrum voor Jeugd en Gezin, Jongerenpunt070, ouderenconsulenten en onafhankelijke cliëntondersteuning. De maatschappelijke partners vinden de voorlichting waardevol. De pilot is daarom verlengd tot juni 2025. 1.5. Inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage (ivb) Het vorige kabinet kondigde in de Voorjaarsnota 2023 aan het Wmo-abonnementstarief Wmo te vervangen door een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage (ivb). Daarvoor is een wetsvoorstel in voorbereiding. De Raad van State adviseerde het wetsvoorstel overtuigender te motiveren en zo nodig aan te passen. Zij wees er o.a. op dat verschillende gemeenten in hun reactie op de internetconsultatie opmerkten dat met de voorgestelde maximale hoogte van de ivb (€ 298 per maand) het beroep op huishoudelijke hulp niet zal afnemen.

Het is voor inwoners met een hoog of middeninkomen dan nog altijd financieel aantrekkelijker een beroep te doen op de Wmo.4 Ook wij benoemden het lage maximumbedrag in onze ambtelijke reactie op de internetconsultatie. Wat dat betreft is het positief om te merken dat deze kanttekening is opgemerkt door de Raad van State. De planning om de ivb per 1 januari 2026 in te voeren was al ambitieus. Om zowel aan burgers en aanbieders van ondersteuning, als aan uitvoerende partijen, zoals het CAK en gemeenten, de kans te geven zich goed voor te bereiden, verschuift de beoogde implementatiedatum naar 1 januari 2027.5 1.6. Houdbaarheidsonderzoek Wmo In de vorige kabinetsperiode is afgesproken dat samen met gemeenten een houdbaarheidsstudie wordt uitgevoerd naar de Wmo. Die studie bestaat uit twee fases. Onderzoeksfase A is een analysefase met verschillende deelstudies en in onderzoeksfase B wordt gekeken naar verschillende beleidsopties en mogelijke maatregelen die een bijdrage zouden kunnen leveren aan de houdbaarheid van de Wmo. Het eerste deelproduct was de historische analyse Wmo 2015. Die biedt een overzicht van de ontwikkeling van deze wet sinds 2015. Daarnaast illustreert deze analyse de complexe bestuurlijke- en financiële verhoudingen tussen Rijk en gemeenten ten aanzien van gedecentraliseerde wetgeving.

Daarover informeerden wij u al met de commissiebrief bij de Halfjaarrapportage 2024 Wmo (RIS320805). Inmiddels is het tweede deelproduct opgeleverd: ‘De sociale basis en de houdbaarheid van de Wmo.’6 In dit onderzoek staat de vraag centraal wat de relatie is tussen (gemeentelijke beleidskeuzes in) de sociale basis en de Wmo-maatwerkvoorzieningen. Het onderzoek is uitgevoerd door het Verwey-Jonker Instituut, BMC en Bureau Anderzoek. Het biedt interessante inzichten voor de discussie over de houdbaarheid van de Wmo, die ook betrokken worden in de volgende fase.7 2. Toezeggingen De afgelopen periode wisselden wij geregeld met elkaar van gedachten tijdens de commissie- en raadsvergaderingen.

4

Raad van State, advies W13.24.00101/III op het wetsvoorstel Vervanging abonnementstarief Wmo 2015 van 28 augustus 2024.

5

Zie Kamerbrief “Hoofdlijnenbrief wet maatschappelijke ondersteuning” van 20 december 2024.

6

De sociale basis en de houdbaarheid van de Wmo - Verwey-Jonker Instituut

7

Zie Kamerbrief “Houdbaarheidsonderzoek Wmo 2015: deelproduct A2” van 7 oktober 2024.ë

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10805096

Wij informeren u hierna over de afdoening of de stand van zaken van verschillende toezeggingen. Sommige waren mondeling (par. 2.1, 2.2, 2.3), één toezegging staat formeel vermeld in het toezeggingenregister (par. 2.4). 2.1. (Rolstoel)toegankelijkheid ‘Den Haag Doet’ Op 10 oktober 2024 werd in de commissie Samenleving tijdens het themadebat Wmo door fractievertegenwoordiger M. van Stuijvenberg aan het college gevraagd of met stichting PEP Den Haag (hierna PEP) gesproken kon worden over de rolstoeltoegankelijkheid van vrijwilligerswerk op de Den Haag Doet vacaturebank. In de commissiebrief bij de Halfjaarrapportage Wmo 2024 (RIS320805) werd u al geïnformeerd over de voortgang. Hierna volgt de definitieve afdoening van het verzoek. PEP vroeg Voorall om advies over hoe vrijwilligersvacatures passend gecategoriseerd kunnen worden in relatie tot beperkingen. Daarnaast vroeg PEP aan Deedmob, de technisch ontwikkelaar, of de gewenste systeemaanpassingen mogelijk zijn. Deedmob reageerde hier positief op en heeft het platform inmiddels aangepast. Bij het plaatsen van nieuwe vacatures kunnen organisaties aangeven of de vrijwilligersfunctie geschikt is voor mensen met verschillende beperkingen. Bestaande vacatures verlopen automatisch en worden vervolgens vernieuwd door de vrijwilligersorganisaties, die dan worden gevraagd om de categorisering aan te geven voor hun vacatures.

Aspirant vrijwilligers kunnen nu vrijwilligersvacatures filteren op vijf categorieën. Geschikt voor mensen met: een visuele beperking, een auditieve beperking, een verstandelijke beperking, psychische kwetsbaarheid, gevoeligheid voor overprikkeling, en voor mensen in een rolstoel. 2.2. Subsidieregeling ‘Samen sociaal en vitaal Den Haag’ Op 6 februari 2025 werd in de commissie Samenleving tijdens het themadebat Wmo door fractievertegenwoordiger A. Fekkes gevraagd naar de subsidieregeling ‘Samen sociaal en vitaal Den Haag.’ Het college heeft daarbij aangegeven meer informatie te bieden over aanvragen, toekenningen en de bijdrage die organisaties daarmee leveren aan de Haagse samenleving. Die informatie is terug te vinden in de Jaarrapportage 2024 Wmo, par. 1.4. In aanvulling hierop melden wij dat alle ontvangen aanvragen worden beoordeeld en gescoord volgens de criteria in de subsidieregeling. Met behulp van deze criteria wordt onder meer bepaald welke activiteiten het beste passen bij de kwetsbare inwoners van Den Haag en welke voor hen de meeste impact maken. De aangevraagde activiteiten die lager scoren en dus lager in de ranglijst terecht komen, kunnen worden afgewezen vanwege het bereiken van het subsidieplafond. Hiermee zorgt het college ervoor dat met de beschikbare schaarse financiële middelen de beste resultaten voor kwetsbare inwoners in de stad worden geboekt. 2.3.

Diefstal scootmobielen Op 6 februari 2025 werd in de commissie Samenleving tijdens het themadebat Wmo gesproken over het aantal diefstallen van scootmobielen en oplaadkastjes. Het college heeft toen toegezegd u hierover verder te informeren.8 Het restant van deze commissiebrief gaat hier verder op in.

8

Toezeggingen commissies, nr. 815.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10805096

Diefstal en vervanging Wanneer een scootmobiel wordt gestolen, dan kan de cliënt dat rechtstreeks melden bij de leverancier. De leverancier vraagt de cliënt aangifte van diefstal te doen bij politie (online, telefonisch of op een politiebureau) en legt uit hoe iemand daarbij ondersteuning kan krijgen. Bijvoorbeeld op het Servicepunt XL, via de (onafhankelijke) cliëntondersteuners of de ouderenconsulenten. In 2024 werden 227 scootmobielen gestolen. Afgesproken is dat de leveranciers een scootmobiel binnen 48 uur na melding van de diefstal vervangen. Die termijn wordt ook gehaald wanneer het aantal diefstallen circa 75 per jaar is. Maar het afgelopen jaar kon Medipoint door de toename de gestolen scootmobielen niet zo snel vervangen. Als noodgreep werden scootmobielen uit vestigingen elders in het land gehaald. Maar dat kost uiteraard ook tijd. In de tussentijd kijkt Medipoint naar mogelijkheden om de inwoner mobiel te houden en wordt een leenvoorziening ingezet als de cliënt dat wil. Maar de diefstalpiek heeft behoorlijke impact op de dienstverlening en leveringssnelheid van scootmobielen. Medipoint heeft daar intensief contact over met de politie Haaglanden.

Preventieve maatregelen De ene keer wordt een scootmobiel gestolen voor een woning, een volgende keer wordt hij ontvreemd wanneer die tijdelijk geparkeerd is bij het winkelcentrum. Diefstal (net als vandalisme) in de openbare ruimte is allereerst een vraagstuk van sociale veiligheid. Het is lastig daar direct invloed op uit te oefenen met Wmo-voorzieningen. Toch besteden wij, samen met de leveranciers en de politie Haaglanden, op verschillende manier aandacht aan het voorkomen van diefstal van scootmobielen: Muuranker. Wanneer de scootmobiel een opstelplaats buiten heeft (dus niet binnen in de woning), dan plaatsen wij standaard een muuranker. Ook wordt een kabel- of hangslot meegeleverd. Veilige omgeving. De cliënt wordt tijdens het Wmo-onderzoek en bij de levering van de scootmobiel uitgelegd dat het belangrijk is alert te zijn op de eigen veiligheid op straat. Dat betekent bijvoorbeeld de scootmobiel op de plaats van bestemming altijd op het stuurslot zetten en liefst binnen parkeren. Buiten in het licht en in het zicht van publiek of een camera parkeren, en de scootmobiel waar mogelijk vastmaken aan een vast object met een hang- of kettingslot.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10805096

-

GPS. Nieuwe scootmobielen worden geleverd met een GPS-chip. De leverancier kan die uitlezen na een melding van diefstal. Een enkele keer werd een scootmobiel daardoor teruggevonden in een schuur een paar straten verderop. Vaker blijkt dat de gestolen scootmobielen worden vervoerd naar de buitengrenzen van Oost-Europa. Flyer. Bij levering van de scootmobiel ontvangt de cliënt een flyer met tips om diefstal te voorkomen. Ook houdt de politie flyeracties in het Centrum en op de Haagse Markt. Dan wordt bijvoorbeeld een folder in het mandje van de scootmobiel gedeponeerd, en worden mensen aangesproken over veiligheid in de openbare ruimte. Lok-scootmobiel. Politie Haaglanden heeft op diefstal-hotspots een lok-scootmobiel ingezet. Dat gebeurt beperkt want het vraagt wat van de capaciteit van de politie.

-

-

Technologische innovatie Wij vroegen de leveranciers wat nog meer kan worden gedaan om diefstal te voorkomen. Het aanbrengen van technische veranderingen aan scootmobielen blijkt complex. O.a. omdat scootmobielen worden beschouwd als een gehandicaptenvervoertuig met motor. Zelfs een technisch eenvoudige verandering kan tot gevolg hebben dat de scootmobiel niet langer gebruikt mag worden in de openbare ruimte. Wat nog verder compliceert is dat het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) werkt aan een nieuw kader voor het op de weg brengen en het veilig kunnen gebruiken van gehandicaptenvoertuigen. Dat kader komt naar verwachting gereed in de tweede helft van 2025.9 Het voorkomen van diefstal van scootmobielen en laadkastjes vraagt dus om innovatie. Een knelpunt is dat start-ups en innovatieve bedrijven de grote zorgproblemen niet goed in beeld hebben. Zorginnovatie is daardoor soms aanbodgericht. In Den Haag hebben wij het programma ‘Technologie voor thuis’ en de Zorginnovatiehub. Daarin komen partijen bij elkaar om technologische innovatie te stimuleren en de gebruikers een centrale rol te geven.10 Wij gaan daar de vraag onderbrengen: “hoe diefstal voorkomen van scootmobielen en laadkastjes?” Er wordt geïnventariseerd welke innovatieve oplossingen al bestaan. En wanneer die onvoldoende aansluiten wordt bekeken of een ‘Start-up In Residence’-traject kansrijk is.

Voor de zomer wordt u hierover geïnformeerd. Afsluiting Ten slotte hopen wij dat deze jaarrapportage u een goed overzicht biedt van de resultaten die wij samen met vele maatschappelijke partners en inwoners in de stad hebben geboekt voor de zorg, begeleiding en ondersteuning van de mensen in onze stad die dat nodig hebben. Graag stellen wij u in de gelegenheid tot het stellen van technische vragen. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, de wethouder Armoede, Inclusie, Zorg en Internationale Zaken Mariëlle Vavier

9

Kamerbrief ‘Contourenbrief gehandicaptenvoertuigenkader en stand van zaken invoering kentekening bromfietsen’ van 16 april 2024.

10

Raadsmededeling ‘Actieprogramma Technologie voor thuis’ (RIS319220) van 20 juni 2024.

6/6