RIS319482 Schriftelijke beantwoording programmarekening 2023 - programma 8

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10775573 RIS319482 Contactpersoon

A. Stroo Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14 070 Datum

E-mailadres

9 juli 2024

arjen.stroo@denhaag.nl

Onderwerp

Schriftelijke beantwoording programmarekening 2023 - programma 8

Geachte voorzitter, Hierbij vindt u de schriftelijke beantwoording van de vragen met betrekking tot de Programmarekening 2023 voor Programma 8. Voor jeugd is dit zoals afgesproken tijdens de commissievergadering op donderdag 4 juli. De vragen van jeugd zijn geclusterd naar de volgende thema’s: Haags Toekomstperspectief Jeugd- en Gezinshulp Jeugdhulpplus Kostenbeheersing Afsluitend worden de overige vragen met betrekking tot Programma 8 beantwoord. Haags Toekomstperspectief Jeugd- en Gezinshulp 1.

Transitie Jeugd; hoe het gaat, zit natuurlijk ook een bezuinigingsopgave in maar nu fors meer geld erbij uit 4maandsrapportage. Kan doorkijkje komen, structurele stijging of nu incidenteel? (CU)

Het college zet al langere tijd fors in op de transitie en het afbuigen van de kosten. Op middellange termijn draagt het Haags toekomstperspectief bij aan een betaalbaar jeugdstelsel (eerste jaar gaan de kosten voor de baten uit). Ook regionaal wordt ingezet op een samenhangende aanpak kostenbeheersing. De ontwikkeling die we zien van 2023 naar 2024 betreft een structurele stijging, met name veroorzaakt door jaarlijkse prijsindexatie en volumegroei (intensiteit, duur van trajecten) van de jeugdhulp die regionaal ingekocht wordt.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10775573

2.

Een overgang gaat nooit zonder slag of stoot, maar die stoten zijn extra pijnlijk wanneer het om de zorg voor kinderen gaat. Afgelopen week hebben we als PvdA en GroenLinks een meldpunt geopend, om signalen op te halen waar het nu fout gaat, om zo een beter beeld te krijgen van de situatie. Want naast ons heeft ook de jeugdombudsman haar zorgen geuit. Zorgen die serieus moeten worden genomen, en niet moeten worden afgedaan met ‘zo gaat het nou eenmaal bij een transitie’. Want hoe is nu de situatie? Hoe is volgens de wethouder de overgang maandag verlopen? En een belangrijke vraag, hoeveel kinderen zijn nog niet overgedragen naar Kracht of rondomJou? (PVDA)

Het college deelt dat ieder kind dat niet de zorg krijgt die hij/zij nodig heeft, er één te veel is. De overgang heeft niet plots op 1 juli plaatsgevonden. De gemeente heeft sinds juni 2023 de nietgecontracteerde jeugdhulpaanbieders geïnformeerd en verzocht alle cliënten tijdig over te dragen. Dat is de afgelopen maanden, weken en in sommige gevallen de laatste dagen gebeurd. Alle kinderen die zorg hadden bij niet-gecontracteerde aanbieders zijn inmiddels overgedragen aan Kracht en rondomJou. Dit betreft 955 kinderen. Hiervan hebben 600 kinderen inmiddels zorg van Kracht, rondomJou of hun eerdere aanbieder, indien deze verlengd is. Met 355 cliënten worden op dit moment gesprekken gevoerd over een passend aanbod. Een deel daarvan, enkele tientallen, is in de afgelopen dagen pas overgedragen. Met hen wordt zo snel mogelijk, en uiterlijk binnen drie weken, contact opgenomen, waarna de zorg wordt ingezet. Dit laat onverlet dat er continue door de samenwerkingsverbanden wordt gemonitord of er tussen de cliënten kinderen zitten die urgent, direct zorg nodig hebben. In die gevallen wordt de zorg ook direct ingezet. 3.

Kan de wethouder ons een update geven hoe het ervoor staat met betrekking tot het leveren van maatwerk betreft de overstap tussen Kracht en RondomJou en cliënten die deze overstap niet willen maken? (HSP)

Inmiddels zijn alle cliënten overgedragen aan Kracht en rondomJou. Dit betreft 955 kinderen. In totaal zijn er tot nu toe voor 150 cliënten maatwerkcontracten afgesloten. 4.

Kan de wethouder aangeven waarom het beleid met betrekking tot maatwerk wanneer cliënten de overstap niet willen alleen met de aanbieders is gecommuniceerd (Kracht en rondomJou) en niet met de mensen zelf via de gemeentelijke website? (HSP)

Op de gemeentelijke website Jeugdhulpdenhaag.nl staat het volgende over maatwerk: “Kan ik mijn behandeling toch afmaken bij de hulpverlener die ik nu heb? Dat kan alleen in uitzonderlijke situaties. Bijvoorbeeld als jouw behandeling kort na 1 juli 2024 stopt. Of als je niet met jouw hulpvraag bij je nieuwe zorgaanbieder terecht kunt. Bespreek je situatie met Kracht of rondomJou. Dan kijken jullie samen naar de mogelijkheden.” Dit correspondeert met de brief die Kracht en rondomJou op 15 mei aan het college hebben geschreven (RIS318917). Zij schrijven daarover:

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10775573

“Er zijn vier situaties mogelijk: 1. Hulp aan het gezin/de jeugdige wordt na behalen van positief resultaat afgerond voor 1 juli 2024; 2. De hulp wordt niet voor 1 juli 2024 afgerond. Er zijn nog doelen te behalen, het gezin wordt geïnformeerd en de hulp wordt overgedragen naar het samenwerkingsverband; 3. Er zijn zorginhoudelijke overwegingen waarbij het niet wenselijk is om over te dragen. De afweging worden met de verwijzers en gezinnen gemaakt. Overwegingen kunnen zijn: o Het opbouwen van de (behandel)relatie heeft langer geduurd dan gebruikelijk. Het helpt de cliënt dan niet om over te dragen. Dat is niet effectief voor de hulp; o Er is nog slechts een korte tijd nodig om de hulp af te ronden. Dan is het beter om bij de eigen bekende behandelaar of hulpverlener te blijven; o Het samenwerkingsverband heeft (nog) geen goed alternatief; o Bij groepsaanbod wordt goed gekeken welke consequenties het voor het kind heeft bij overplaatsing en wordt soms ook besloten huidig aanbod te verlengen. Wanneer dit aan de orde is wordt er een individueel maatwerkcontract gemaakt en voor een bepaalde periode een verlenging afgegeven. Ook bestaat de mogelijkheid van een PGB. 4. Ouders kunnen er ook voor kiezen om het traject bij de huidige aanbieder te continueren en zelf te betalen.” 5.

Kan de wethouder ons verzekeren dat als cliënten niet willen weggaan van hun huidige aanbieder omdat zij zich eindelijk veilig voelen bij hun behandelaar, zij dan echt maatwerk krijgen en bij hun huidige hulpverlener mogen blijven? (HSP)

Op basis van bovengenoemde punten (vraag 4) wordt door Kracht en rondomJou zeer zorgvuldig met ieder kind om gegaan. De hulpverleners hebben oog voor ieder kind. Deze verantwoordelijkheid is middels het Haags Toekomstperspectief bij de samenwerkingsverbanden belegd. Het college heeft er vertrouwen in dat zij daarin de juiste afweging maken. In totaal zijn er tot nu toe voor 150 cliënten maatwerkcontracten afgesloten. 6.

In Binnenlands Bestuur las ik dat vele ouders nog steeds geen informatie hebben gekregen en dat ook de overstap van mensen die akkoord zijn met een overstap zeer slecht verloopt. De jeugdombudsman heeft hier meerdere malen bij de gemeente over geklaagd. Wat waren deze klachten en wat is er met deze klachten gebeurd? Kan de wethouder dat aangeven? (HSP)

De gemeente heeft in totaal 20 klachten ontvangen, waarvan een aantal via de Jeugdombudsman. Bij iedere klacht wordt samen met de cliënt naar oplossingen gezocht tot er overeenstemming is over de geboden zorg. De klachten betreffen bijvoorbeeld het niet tijdig ontvangen van de juiste zorg, slechte bereikbaarheid van de organisatie. 7.

Mijn fractie ziet dat het ook misgaat bij het aanvragen van maatwerk. Wij hebben gehoord van mensen die maatwerk hebben aangevraagd, direct na ons debat in de commissie hierover, maar nog steeds niks hebben gehoord. Kan de wethouder aangeven wat de afspraken hierover zijn en is de wethouder het met ons eens dat het onwenselijk is om mensen lang in onduidelijkheid te laten over het toekennen van maatwerk? (HSP)

Het college is het er mee eens dat het onwenselijk is om mensen lang in onduidelijkheid te laten. Het is aan de samenwerkingsverbanden om zo snel mogelijk duidelijkheid te verschaffen. Zie ook het antwoord op vraag 2.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10775573

8.

Kan de wethouder de procedure van het aanvragen van maatwerk aangeven? (HSP)

Deze procedure staat beschreven in de brief van Kracht en rondomJou van 15 mei 2024 (RIS318917) Zie ook vraag 4. 9.

Hoeveel mensen hebben met dit nieuwe systeem van beschikkingsarm werken uiteindelijk gebruik gemaakt van een beschikking? (HSP)

Het betreft drie beschikkingen bij twee cliënten. 10. Hoeveel hebben een klacht ingediend dat ze geen beschikking kregen? De gemeente heeft daarover één klacht ontvangen. Jeugdhulpplus 1.

Ik lees in de brief dat de ambitie om de gesloten jeugdhulp te sluiten wordt uitgesteld naar 2028, omdat het niet lukt om alternatieven te bieden. Ik wil voorkomen dat we in 2028 opnieuw moeten zeggen, ‘het is niet gelukt om gesloten jeugdhulp te stoppen, we schuiven het weer 4 jaar op’. Herkent de wethouder mijn zorgen op dit punt? Wat gaat er qua inspanning veranderen? Wat is ervoor nodig dat het in 2028 wel is gelukt? (PVDA)

We hebben in het Bovenregionaal Plan de ambitie uitgesproken om in 2028 nog maximaal 54 plekken voor de hele provincie Zuid-Holland te hebben. We komen van 300 bedden in 2020 en op dit moment hebben we nog 125 bedden. Daarmee ligt het landsdeel op koers. De alternatieven bevinden zich vooral in het versterken van de open jeugdhulp en het afbouwen van vrijheidsbeperkende maatregelen op de jeugdhulpplusinstellingen zelf. Landelijk is €180 miljoen beschikbaar gesteld voor de af-en ombouw van de jeugdhulpplus, hiermee verwachten wij een versnelling te kunnen maken. Op peildatum 1 juli 2024 zitten nog 12 Haagse jongeren in de jeugdhulpplus. 2.

Betreffende de MGJ: zijn dat allemaal dezelfde aanbieders die een hybride groep gaan beginnen? (HSP)

Alleen gecontracteerde aanbieders met een jeugdhulppluslicentie mogen een hybride groep beginnen. Voor Den Haag zijn dat iHUB en Schakenbosch. 3.

Wat zijn de termijnen van zo'n hybride groep en wat is het eindplan? (HSP)

Plaatsing is voor maximaal zes maanden. Het eindplan (perspectief) van jongeren die daar geplaatst worden verschilt per kind. Sommigen kunnen terug naar huis, anderen hebben geen stabiele thuisplek en gaan naar een vervolgplek (gezinshuis) weer anderen wachten op een plek in het kader van de Wet Langdurige Zorg.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10775573

4.

Moeten deze groepen blijven? (HSP)

In het Bovenregionaal Plan hebben we aangeven dat we tijdelijk (tot 2028) extra hybride plekken willen. Tot die tijd wordt gemonitord of deze groepen bijdragen aan het verminderen van de inzet van vrijheidsbeperkende maatregelen. 5.

Heeft de wethouder laten uitzoeken of dit wettelijk kan? (HSP)

Een plaatsing op een hybride groep wordt altijd getoetst door een kinderrechter. Daarnaast heeft de IGJ recent gepubliceerd dat ze toestaan dat kinderen zonder vrijheidsbeperkende maatregelen en kinderen met vrijheidsbeperkende maatregelen samen geplaatst mogen worden. 6.

Heeft de jeugdombudsman hier al naar gekeken? (HSP)

Het besluit om hybride groepen toe te staan is bovenregionaal genomen. De jeugdombudsman is niet geraadpleegd. Wel is de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) betrokken en geraadpleegd. Kostenbeheersing 1.

Voldoende middelen voor jeugdzorg: We vragen de wethouder om in te zetten dat Den Haag voldoende middelen van het rijk voor jeugdzorg krijgt. (VVD)

Het college zet zich via verschillende wegen in op het ontvangen van voldoende middelen voor jeugdzorg: Zowel samen met de VNG als in G4 verband wordt op dit moment een lobby voorbereid op dit onderwerp, dit in aanloop naar het zwaarwegend advies dat in januari 2025 door de deskundigencommissie wordt gegeven aan het kabinet en VNG over wat er financieel nodig is. Daarnaast heeft Den Haag onlangs de motie in de ALV van 26 juni jl. bij de VNG ‘Een adequate en reële financiering van jeugdhulp’ ondersteund. Het Rijk moet met spoed duidelijkheid verschaffen over de reikwijdte van de jeugdhulpplicht. 2.

Dan naar aanleiding van de voorjaarsnota. Jeugdhulp is een open-einde regeling, de vraag blijft toenemen en in 2023 was de doorlooptijd 344 dagen. Kortom, de vraag is groot, terwijl er een besparingsopgave is van 12 miljoen euro over dit en volgend jaar. Het nieuwe stelsel belooft dit op te vangen, maar het nieuwe stelsel heeft tot nu toe alleen maar geld gekost. Ik lees dat de aanloopkosten van het nieuwe stelsel tot nu toe 5,5 miljoen zijn. Hoe gaat de wethouder de besparingsopgave van 12 miljoen realiseren? (PVDA)

Op middellange termijn draagt het Haags toekomstperspectief bij aan een betaalbaar jeugdstelsel en invulling van de besparingsopgaven uit de Hervormingsagenda Jeugd. Echter het eerste jaar gaan, zoals verwacht, de kosten voor de baten uit. Een deel van de €12 mln. besparingsopgave (€5 mln.) is al vertaald in de budgetten van de samenwerkingsverbanden Kracht en rondomJou. Aanvullend hierop worden lokaal maatregelen genomen die aansluiten op de ingeboekte financiële besparingen uit de Hervormingsagenda. Hierover bent u geïnformeerd in de brief rondom de ontwikkelingen jeugdhulp van 19 maart 2024 (RIS318282). Ook op regionaal niveau werken we aan een plan gericht op kostenbeheersing, dat aansluit op de vastgestelde kaders en uitgangspunten van de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026 en de landelijke Hervormingsagenda Jeugd.

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10775573

Op 28 maart 2024 is dit plan voorgelegd aan de bestuurders van de H9 tijdens het Bestuurlijk Overleg Jeugd. In het derde of vierde kwartaal wordt u hier verder over geïnformeerd. 3.

In de 4-maandrapportage 2024 staat dat hoofdstuk 8 t/m april €286 miljoen is gerealiseerd terwijl voor heel 2024 €786 miljoen is geraamd. Het grootste gedeelte van dit bedrag is voor jeugd. Het totale tekort voor 2024 wordt nu geraamd op €43 miljoen. Met programmasturing wil het college dit voorziene tekort opvangen. Wat zijn de mogelijkheden die het college heeft? (Hart voor Den Haag)

Zie bovenaan p.18 van de 4-maands rapportage, waar staat dat het tekort naar huidige verwachting €25 mln. tot €30 mln. is en dat “het verwachte tekort in 2024 naar huidig inzicht opgelost kan worden door inzet van de programmareserve van €15 mln. en door per saldo meevallers op andere onderdelen van programma 8, vooral de Wmo.” 4. -

Op het beleidsterrein Zorg, Welzijn, Jeugd en Volksgezondheid zou de laatste 4 jaar steeds sprake zijn geweest van onderuitputting: 2020: €60 miljoen 2021: €62 miljoen 2022: €64,2 miljoen 2023: €64,2 miljoen

Hoe kan dit? Ik vind het vreemd dat er ieder jaar grote tekorten zijn op jeugd, die gecompenseerd worden uit de andere beleidsterreinen van hoofdstuk 8 en dat er dan toch nog sprake is van een significante onderuitputting. (Hart voor Den Haag) Het lijkt erop dat bij de vraag over onderuitputting alleen naar de lasten gekeken is, en niet naar de baten en reserves die ook relevant zijn. De jaarrekeningresultaten op programma 8 bedroegen de afgelopen jaren: 2020: €6,1 mln. 2021: €15,8 mln. 2022: €20,0 mln. 2023: €7,4 mln. Dit zijn relatief kleine onderbestedingen van 1% à 3% van het programma. Het is niet zo dat in al die jaren een tekort op Jeugd is gecompenseerd door voordelen elders op het programma. In 2022 was er een per saldo voordeel op jeugd door een hogere incidentele rijksbijdrage (€7,5 mln. voordeel in de Uitvoeringsnota 2022 en €1,5 mln. nadeel in de jaarrekening 2022). Overige 1.

Opzetten van een Vroeg signalering Netwerk: We vragen de wethouder om in gesprek te gaan met scholen, sportclubs, en jongerenwerkers om een vroeg signalering netwerk op te bouwen. Dit om signalen van kinderen in een vroeg stadium op te pikken en tijdig de nodige zorg te bieden. Dit voorkomt dat problemen verergeren en zorgt ervoor dat kinderen op tijd de hulp krijgen die ze nodig hebben. (VVD)

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10775573

Op dit moment wordt er gewerkt aan een manifest waar de gemeente Den Haag, de samenwerkingsverbanden en meerdere partijen in de stad (waaronder het onderwijs en sportverenigingen en welzijn) zich committeren aan verschillende uitgangspunten. Vroegsignalering en preventie maken daar onderdeel van uit. 2.

In de antwoorden op de technische vragen wordt aangegeven dat het JIT -gegevens heeft over dak en thuisloze jongeren en dat de gemeente deze gegevens niet heeft. Waarom kan de gemeente niet over deze gegevens beschikken? Zijn er meer organisaties die in/buiten het jeugdveld opereren, waarvan de gemeente niet weet wat ze doen? (144) ? NB Antwoord op vraag 561. Bij het JIT zijn er in 2023 620 trajecten uitgevoerd, waarvan 431 unieke trajecten???? Kloppen deze cijfers? (Hart voor Den Haag)

Deze vraag vraagt meer uitzoekwerk. De vraag wordt later dit jaar schriftelijk beantwoord. 3.

Ten aanzien van de omvang van de hotelaanbesteding in verband met de opvang van dakloze gezinnen, hoe groot (hoeveel kamers) is die aanbesteding? (Hart voor Den Haag)

Het adagium ‘Geen Kind Op Straat’ ofwel de huidige werkwijze zorgt voor snel stijgende aantallen van gezinnen in de opvang, een gestagneerde doorstroom (door het ontbreken voor mogelijkheden tot uitstroom) en het uitgeput raken van de fysieke maatschappelijk opvangopties. Hierdoor worden gezinnen noodgedwongen opvangen in hotels. Conform Europese richtlijnen moeten hoteldiensten worden aanbesteed. De hoteldiensten worden binnen OCW niet alleen voor de doelgroep gezinnen ingezet. De grootte van de aanbesteding is afhankelijk van de keuze om dit alleen voor gezinnen te doen of breder. De omvang van de aanbesteding specifiek voor gezinnen zal een range hebben van €6-8 mln gebaseerd op de prognose voor 2024. De prognose is gebaseerd op opvang van ca. 130 gezinnen. Eind dit jaar informeren wij u verder over de aanbesteding en de gemaakte keuzes. 4.

Ten aanzien van technische vraag 558, welke doelstellingen die door het college in de Programmabegroting 2023 zijn geformuleerd voor programma 8, zijn niet gehaald? (Hart voor Den Haag)

Deze vraag vraagt meer uitzoekwerk. De vraag wordt later dit jaar schriftelijk beantwoord. Ik hoop u hierbij voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening Hilbert Bredemeijer

7/7