RIS318851 Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert Barker Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10742484 RIS318851 Contactpersoon

Adrienne Kuijer Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Beleidsafdeling Stadsbeheer Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

15 mei 2024

adrienne.kuijer@denhaag.nl

Onderwerp

Aanzet tot actieplan luchtkwaliteit

Geachte voorzitter, Om te komen tot een gedragen actieplan luchtkwaliteit wil ik met u van gedachten wisselen over een pakket aan maatregelen voor de komende periode. In deze brief schets ik de huidige stand van zaken rond luchtkwaliteit en bespreek ik mogelijke maatregelen voor het definitieve actieplan luchtkwaliteit dat u rond de zomer ontvangt. Inleiding GGD Haaglanden heeft nader onderzoek gedaan naar de situatie in de regio Haaglanden (“Luchtverontreiniging in de regio Haaglanden. Wat is de impact op gezondheid van inwoners?” september 2023, hierna GGD-rapport), naar het effect van luchtverontreiniging op de gezondheid van inwoners en de belangrijkste oorzaken. De conclusie van dat onderzoek was dat de gezondheidsschade van luchtverontreiniging in de regio Haaglanden in het jaar 2019 vergelijkbaar is met de schade veroorzaakt door het meeroken van vijf sigaretten per dag. Dat leidt ertoe dat inwoners van deze regio vroegtijdig overlijden: gemiddeld 375 dagen eerder dan wanneer zij schone lucht inademen. Luchtverontreiniging veroorzaakt en verergert hart- en vaatziekten en longziekten zoals longkanker, astma en COPD. Kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met bestaande hart- en vaatziekten, longaandoeningen en diabetes zijn daarbij extra gevoelig. Eén op de vijf hartinfarcten in de regio Haaglanden is aan luchtvervuiling toe te schrijven.

Ook is luchtvervuiling in de regio de oorzaak van astma bij bijna één op de vier kinderen met deze ziekte. Schone lucht draagt bij aan een gezonder leven. Aanscherping Europese grenswaarden In 2021 heeft de WHO nieuwe advieswaarden gepubliceerd voor luchtkwaliteit (WHO, 2021). Deze zijn aanzienlijk strenger dan de waarden uit 2005. De afgelopen jaren zijn veel wetenschappelijke rapporten verschenen. Uit die studies blijkt telkens weer dat er sterke verbanden bestaan tussen de concentratie en gezondheidseffecten. De nieuwe kennis is de basis voor het bijstellen van de WHOadvieswaarden. De nieuwe jaargemiddelde advieswaarden zijn gebaseerd op de laagste percentiel waarden van concentraties waarbij een meetbare toename van de sterfte is waargenomen in epidemiologische studies.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10742484

In reactie op de nieuwe WHO-advieswaarden heeft de Europese Commissie in oktober 2022 een voorstel gepubliceerd voor een nieuwe richtlijn luchtkwaliteit, met daarin een aanscherping van de grenswaarden voor de meest luchtvervuilende stoffen, uiterlijk te behalen in 2030. De EU-lidstaten in de Raad van de EU en het Europees Parlement hebben op 20 februari 2024 een voorlopig akkoord bereikt voor de Richtlijn Luchtkwaliteit. Deze richtlijn moet nog formeel worden aangenomen, voordat hij van kracht is. Lidstaten hebben dan 2 jaar om de richtlijn in nationale wetgeving om te zetten. In 2050 moeten volgens de Commissie dan de WHO-advieswaarden uit 2021 behaald zijn, in lijn met de visie 'Zero Pollution' die de EU heeft geformuleerd. Tabel 1 toont de Europese grenswaarden, het nieuwe EC-voorstel en de WHO-advieswaarden (uit 2005 en 2021). Tabel 1: Overzicht grens- en advieswaarden Component (in EU huidige EC-voorstel WHOWHOµg/m3) grenswaarden nieuwe advieswaarde advieswaarden grenswaarden, te (2005) (2021) behalen in 2030 PM2,5 25 10 10 5 PM10 40 20 20 15 NO2 40 20 40 10 Bron: tabel gemaakt o.b.v. voorstel nieuwe EU-richtlijn luchtkwaliteit, Informatiepunt Leefomgeving (iplo.nl) Schone Lucht Akkoord Den Haag heeft in 2020 Het Schone Luchtakkoord (SLA) ondertekend.

Daarmee stelt de gemeente zich tot doel om in 2030 te voldoen aan de advieswaarden (2005) van de WHO voor stikstofoxide en fijnstof (PM10 en PM2,5) en om de gezondheidsschade door luchtvervuiling met 50% terug te dringen t.o.v. 2016. Gevoelige groepen en bestemmingen krijgen daarbij extra aandacht. Deelnemers van het SLA zijn het Rijk, provincies en gemeenten. De monitoring van de luchtkwaliteit vond plaats via de NSL-monitoringstool. Inmiddels is deze vervangen door het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK). Ambitie Den Haag: waar willen we heen? Onze ambitie is schone lucht voor iedereen in Den Haag. Den Haag wil een schone en gezonde stad zijn waar je prettig kunt wonen, werken en recreëren. Met het bewerkstellingen van een continue verbetering van de luchtkwaliteit door vermindering van de lokale uitstoot van verontreinigende stoffen. Daarom heeft Den Haag het Schone Luchtakkoord (SLA) ondertekend. Tabel 2 toont het overzicht van de huidige en voorgestelde ambitie Tabel 2 Overzicht van de huidige en voorgestelde ambitie Ambitie Den Haag Doelstelling SLA (2020) WHO-advieswaarden 2005 EU voorstel EC-voorstel nieuwe grenswaarden Actieplan lucht WHO-advieswaarden 2021

Te behalen in uiterlijk 2030 2030 Zo snel mogelijk, uiterlijk 2050

Op 22 september 2021 heeft de World Health Organization (WHO) zoals gezegd nieuwe advieswaarden voor de luchtkwaliteit uitgebracht. De advieswaarden zijn flink naar beneden bijgesteld ten opzichte van de advieswaarden uit 2005. De advieswaarden zijn gezondheidskundige grenzen voor de concentratie van verontreinigende stoffen in de buitenlucht. Voor het bereiken van een gezonde lucht is er dus meer nodig dan het voldoen aan de wettelijke grenswaarden. Daarom is er op Europees, landelijk en ook op gemeentelijk niveau meer actie nodig.

2/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10742484

Waar staan we nu? De luchtkwaliteit in Den Haag is de afgelopen jaren verbeterd. Sinds 2017 voldoet Den Haag aan de (oude) Europese jaargemiddelde grenswaarden voor stikstofdioxide (NO 2) en sinds 2011 voor fijnstof (PM10). Beide grenswaarden liggen op 40 microgram/m3. Het verbeteren van de luchtkwaliteit gaat niet vanzelf. Het voldoen aan de Europese normen is te danken aan Europees bronbeleid en de vele maatregelen uit eerdere gemeentelijke Actieplannen luchtkwaliteit (2007-2015) en (2015-2018) en Aanpak Schoon Vervoer (2018-2022). Hoewel de verbetering van de lucht met kleine stappen vooruitgaat (letterlijk microgrammen per jaar) is er over de jaren heen een duidelijk dalende trend te zien in de concentraties. In de jaren ’90 lagen de concentraties ver boven de nu geldende Europese grenswaarden. In 2008 had Den Haag nog langs 16 km weglengte een overschrijding van de Europese grenswaarde voor stikstofdioxide. Ook voor fijnstof (PM10) kende Den Haag een overschrijding. De laatste voortgangsrapportage luchtkwaliteit ging over het jaar 2021 (RIS315712). We monitoren op basis van de jaarlijkse rapportage door het RIVM. Zij maken gebruik van een rekenmodel dat continu geijkt wordt op basis van metingen. De meest recente cijfers staan in de RIVM-monitoringsrapportage en het CIMLK. Dit zijn cijfers over het jaar 2022.

Daarnaast laten we op een twintigtal plekken metingen doen naar NO2-concentratie. De wegen met de hoogste waardes voor NO2 liggen op de centrumring en in het centrum. Met name langs de Vaillantlaan maakt men zich zorgen over de luchtkwaliteit. Hier hangt één meetpunt voor NO2 en in 2021 was daar de gemiddelde concentratie 27,8 µg/m3. We hebben geen overschrijdingen van de wettelijke grenswaarden, maar de gezondheidsadvieswaarden liggen een stuk lager. Om een beeld te geven van de huidige luchtkwaliteit zijn de gemeentelijke wegen met de hoogste concentraties luchtvervuilende stoffen in beeld gebracht. In onderstaande figuren is te zien dat deze wegen in en rond het centrum liggen. In de figuur 1 tot en met 3 zijn alleen de berekende toetspunten weergegeven met de hoogste concentraties, berekend voor het jaar 2022 (bron is het CIMLK).

3/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10742484

Figuur 1 Gemeentelijke wegen met concentratie NO2 > 30 µg/m3 2022 (bron: CIMLK)

Figuur 2 Gemeentelijke wegen met concentratie PM10 > 20 µg/m3 2022 (bron: CIMLK)

4/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10742484

Figuur 3 Gemeentelijke wegen met concentratie PM2,5 > 10 µg/m3 2022 (bron: CIMLK)

Onderzoek GGD De GGD heeft op basis van de beschikbare data nadere analyses uit laten voeren naar de blootstelling van de inwoners van Haaglanden. Op de website van de GGD is op kaart de ligging van alle buurten aangegeven met op kaart en in tabelvorm per buurt de gemiddelde blootstelling: Gezondheidsgids Haaglanden - Luchtkwaliteit Stikstof Uit het GGD-rapport blijkt dat de hoogste gemiddelde blootstellingen zijn te vinden in en rond het centrum van Den Haag. De tien buurten met de gemiddeld hoogste blootstelling aan stikstofdioxide zijn te zien in tabel 3. Alle buurten die hier worden genoemd voldoen niet aan de nieuwe WHOadvieswaarde en aan de nieuwe grenswaarde die de Europese Commissie voorstelt (respectievelijk 10 µg/m³ en 20 µg/m³). Wel voldoen ze aan de oude WHO-advieswaarde en oude Europese grenswaarde. Tabel 3: Gemiddelde blootstelling NO2 2019 Stikstofdioxide in µg/m³ 2019 Bezuidenhout-West

30,1

Rivierenbuurt-Zuid

29,6

Rivierenbuurt-Noord

29,6

Huygenspark

29,3

Haagse Bos

29,2

Uilebomen

28,1

Bezuidenhout-Midden

27,9

Laakhaven-Oost

27,9

Schildersbuurt-Oost

27,6

Voorhout

27,3

5/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10742484

Fijnstof Uit het GGD-rapport blijkt dat de hoogste gemiddelde blootstellingen zijn te vinden in en rond het centrum van Den Haag. De tien buurten met de gemiddeld hoogste blootstelling aan fijnstof zijn te zien in tabel 4. Alle buurten die hier worden genoemd voldoen over het algemeen gemiddeld aan de oude WHO-advieswaarden (en daarmee nieuwe EC-grenswaarden), maar aangezien de waarden heel dicht bij de grens liggen (10 µg/m³ respectievelijk 20 µg/m³) zal de situatie regelmatig slechter zijn. De genoemde buurten voldoen niet aan de nieuwe WHO-advieswaarden (5 µg/m³ respectievelijk 15 µg/m³). Tabel 4: Gemiddelde blootstelling fijnstof 2019 PM10 in µg/m³ 2019

Huygenspark

PM2,5 in µg/m³ 2019 11,4

Zuidwal

11,4

20

Schildersbuurt-West

11,4

20

Rond de Energiecentrale

11,3

20

Schildersbuurt-Oost

11,3

20

Laakhaven-Oost

11,3

20

Transvaalkwartier-Zuid

11,4

19,9

Transvaalkwartier-Midden

11,3

19,9

Oostbroek-Noord

11,3

19,9

Oostbroek-Zuid

11,3

19,9

20,1

Hierboven is te zien dat de gemiddelde blootstellingen per buurt voor fijnstof dicht bij elkaar liggen. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat de blootstelling van fijnstof voor een groot deel wordt veroorzaakt door bronnen van buiten de stad (fijnstof ligt als het ware als een deken over de stad). In het rapport van de GGD worden als belangrijkste lokale bronnen genoemd in regio Haagland: 1) wegverkeer (veroorzaker stikstofdioxide en fijnstof); 2) mobiele werktuigen die onder andere in de bouw worden gebruikt (stikstofdioxide); 3) houtkachels (stikstofdioxide en vooral fijnstof); en 4) de glastuinbouw (stikstofdioxide). Lokale emissie Het concentratieniveau van een vluchtige vervuilende stof wordt door twee factoren beïnvloed. Een deel wordt ter plekke uitgestoten bijvoorbeeld door een passerend voertuig. Een ander deel komt van buiten de gemeentegrens. Het blijkt dat ongeveer de helft tot een derde van de concentratie van de beschouwde stoffen binnen de Haagse gemeentegrenzen worden geëmitteerd, zie tabel 5. Tabel 5: Aandeel in de concentratie binnen Den Haag door lokale bronnen 1) Vervuilende stof

Lokaal aandeel

Aandeel buiten gemeentegrens

Stikstofdioxide (NO2)

40-50%

50-60%

Fijnstof/ PM10

Ca. 30%

Ca. 70%

Fijnstof/ PM2,5

Ca. 20%

Ca. 80%

1) De emissie van de vervuilende stof vindt plaats binnen Den Haag.

6/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10742484

Waar staan we in 2030 en gaan we de doelstelling halen? De SLA doelstelling gaan we voor stikstofdioxide, PM10 en PM2,5 naar verwachting in 2030 halen, maar de fijnstofwaarden liggen wel dicht bij de advieswaarden (WHO 2005). Voor het halen van de beoogde nieuwe Europese grenswaarden in 2030 zijn naar verwachting voor stikstofdioxide aanvullende maatregelen nodig. Voor PM10 en PM2,5 liggen de waarden naar verwachting dicht bij de nieuwe grenswaarde. Dit betekent dat we met de huidige maatregelen net op koers liggen voor de tussendoelstelling van 2030, maar nog niet gaan voldoen aan de WHO-advieswaarden 2021 en daarmee niet voldoen aan de ambitie schone lucht voor iedereen. Voorstel aanvullende maatregelen Om de ambitie schone en gezonde stad te bereiken zijn er de komende jaren aanvullende maatregelen nodig. We zien namelijk dat de komende jaren Den Haag geen schone lucht zal hebben zonder aanvullende maatregelen. De advieswaarden die wetenschappelijk zijn vastgesteld worden bij lange na niet gehaald. Om die ambitie te halen komt de focus meer te liggen op wat we kunnen doen om de lucht zo snel mogelijk zo schoon mogelijk te krijgen en minder op waarden en concentraties. Daarbij sluit ik aan bij de aanbevelingen uit het rapport van de GGD.

In aanbeveling 2 gaat het om het aanpakken van de belangrijkste bronnen in de regio en voor Den Haag zijn dit wegverkeer, mobiele werktuigen en houtstook door bewoners. De aanvullende maatregelen zijn maatregelen die nog niet in uitvoering of voorbereiding zijn (dus aanvullend op bijvoorbeeld de zero-emissiezones centrum en kust). Maatregelen op bronniveau (binnen invloedssfeer gemeente) Er kan een aantal mogelijke maatregelen onderscheiden worden die een verschillende werking hebben voor wat betreft de potentie om de concentratie van één of meerdere van de drie luchtverontreinigende stoffen te verlagen. Deze maatregelen kunnen afzonderlijk worden ingesteld of in combinatie. Een combinatie van meerdere maatregelen zorgt voor extra complexiteit doordat de maatregelen elkaar zullen beïnvloeden. De beoogde effecten van meerdere maatregelen zullen niet zomaar bij elkaar opgeteld kunnen worden. Niet iedere maatregel heeft hetzelfde effect heeft op de verschillende luchtverontreinigende stoffen. Wegverkeer Om te streven naar een schoon en gezond Den Haag moeten de emissies van al het verkeer flink dalen. Daarvoor zal per segment het vervoer moeten verschonen: stadslogistiek, doelgroepenvervoer, taxi’s, reinigingsbranche, eigen wagenpark, OV, personenauto’s, brommers enz. In de werkagenda duurzame mobiliteit wordt aangegeven hoe de verduurzaming wordt aangepakt.

Ter verbetering van de luchtkwaliteit worden de volgende aanvullende maatregelen overwogen, zie tabel 6: Tabel 6: Mogelijke maatregel 1 Uitbreiding van zero-emissiezone naar andere voertuigcategorieën en naar andere delen van de stad.

Om de transitie naar emissievrije mobiliteit te versnellen richting 2030 onderzoeken of de zero-emissiezone uitgebreid kan worden naar andere delen van de stad en andere voertuigtypen kunnen worden toegevoegd. Landelijk vindt er overleg plaats om de categorie touringcars vanaf 2027 toe te voegen aan de zero-emissiezone. Op dit moment is er voor personenauto’s nog geen

7/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10742484

2

Uitbreiding en aanscherping milieuzone diesel personenauto’s en autobussen.

3

Instellen milieu of uitstootvrije zone voor brom- en snorfietsen binnen bebouwde kom.

4

Vaillantlaan toevoegen aan zero-emissiezone centrum voor vrachtwagens.

5

De milieuzone voor vrachtwagens aanzienlijk uitbreiden.

landelijke regelgeving, maar het is de verwachting dat dit voor 2030 wel het geval zal zijn. Deze maatregel heeft een groot reductie-effect op de verbrandings(uitlaat)emissies van stikstofoxide en fijnstof van de voertuigcategorie. Onderzoeken of de milieuzone voor diesel personenauto’s en autobussen aangescherpt moet worden en of deze qua omvang uitgebreid moet worden. Dit heeft een klein reductie-effect op fijnstof en op stikstofoxide voor personenauto’s t.o.v. gemiddeld wagenpark. Onderzoek naar uitbreiding van de huidige milieuzone voor oude brom- en snorfietsen. Deze maatregel heeft een groot reductieeffect op de verbrandingsemissies van stikstofoxide en fijnstof t.o.v. de totale uitstoot van brom- en snorfietsen. Rond juni 2024 start het Rijk met een communicatiecampagne voor het stimuleren van de elektrische brom- en snorfiets. Onderzoeken mogelijkheden en effect van het toevoegen van de Vaillantlaan aan de zero-emissiezone centrum. Vrachtwagens zijn belangrijke bronnen van luchtvervuiling. Het voornemen is om een ZE zone voor het centrum en de kust in te stellen. Daarboven kan overwogen worden om op andere plekken in elk geval minimumeisen voor vrachtwagens te eisen. Daarom onderzoeken we een aanzienlijk grotere milieuzone voor vrachtwagens (zoals bijvoorbeeld nu voor de Maasvlakte geldt).

Mobiele werktuigen Den Haag heeft het Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) ondertekend (RIS316901) op koploperniveau. Het convenant loopt tot 2030 en het wordt jaarlijks aangescherpt. De periodiek strengere eisen zullen in de uitvragen van de gemeente geïmplementeerd moeten worden. Hiermee werken we toe naar zero emissie NRMM (Non-Road Mobile Machinery) bouw. Als extra maatregel stel ik voor om te kijken naar de mogelijkheden voor en de haalbaarheid van een verbod (milieuzone) op de inzet van dieselaggregaten binnen de bebouwde kom voor bouw, evenementen en ambulante handel. Flankerende maatregelen moeten ook hierbij bekeken worden.

8/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10742484

Houtstook Een volledig houtstookverbod is vooralsnog niet mogelijk. Een verbod op het stoken van vuur in de achtertuin lijkt wel te kunnen. In Den Haag is het verbod op stoken van vuur geregeld in de APV Artikel 5:34. Er gelden nu uitzonderingen, bijvoorbeeld voor sfeervuren zoals terrashaarden en vuurkorven. Voor de aanpak van houtstook binnenshuis stel ik voor te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn onder de Omgevingswet, aangezien het een milieubelastende activiteit is. Daarnaast zijn er ook mogelijkheden tot het ontmoedigen van houtstook, bijvoorbeeld door middel van voorlichting of een sloopregeling voor houtkachels. Luchtfilters Vaillantlaan Uit het rapport van de GGD blijkt dat de blootstelling aan stikstofdioxide en fijnstof in en rondom het centrum van Den Haag hoger is dan in de rest van Haaglanden. In het coalitieakkoord ‘Haags akkoord 2023-2026’ is aangekondigd dat we gaan stimuleren dat de woningen op de Vaillantlaan, waar de luchtkwaliteit zeer slecht is, nieuwe luchtfilters krijgen. Daarvoor is in programma 3 Duurzaamheid, Milieu en Energietransitie 4 ton gereserveerd voor luchtfilters/reinigers om op de Vaillantlaan binnenlucht kwaliteit te verbeteren. Meten De monitoring van de Haagse luchtkwaliteit vindt plaats door middel van 2 methoden, berekeningen (met de monitoringstool) en metingen. We meten NO2 met 30 meetbuisjes langs wegen verspreid over de stad.

Daarnaast staan er 4 RIVM-meetstations in Den Haag waar onder andere fijnstof en NO2 wordt gemeten. Met deze meetmethode wordt de situatie langs de belangrijkste wegen in Den Haag gemeten. Om meer te weten te komen over de luchtkwaliteit op andere locaties wordt onderzocht of met behulp van burgerwetenschap data kan worden verzameld. Bij burgerwetenschap meten inwoners zelf de leefomgeving met sensoren. Hierbij zal specifiek gekeken worden naar het betrekken van inwoners uit de Schilderswijk. Ook zal worden bekeken of het mogelijk is om op plaatsen waar ingrepen plaatsvinden of andere aandachtsplekken in de buitenruimte data kan worden verzameld met sensoren. In het actieplan zal ook worden ingegaan op de aangenomen motie over het meten van de luchtkwaliteit in de Schilderswijk. Samenwerking GGD Gevoelige bestemmingen Samen met de GGD gaan we werken aan beleid voor gevoelige bestemmingen. Dat kan bijvoorbeeld inhouden dat nieuwe locaties waar gevoelige groepen lang verblijven, niet worden gerealiseerd op plekken met grote luchtvervuiling. Locaties waar het in eerste instantie om zal gaan zijn scholen, kinderdagverblijven en verzorgings- en verpleegtehuizen. Hiervoor is een wijziging nodig van het omgevingsplan waarbij ook onderzocht moet worden of dit haalbaar is en wat de impact is.

Regionale samenwerking In 2024 komt GGD Haaglanden met een plan van aanpak over regionale samenwerking ter verbetering van de luchtkwaliteit. Vertegenwoordigers vanuit de gemeenten zullen nadrukkelijk worden betrokken bij het opstellen van dit plan. In het plan van aanpak komen o.a. aan de orde: gezamenlijk doelen en ambities, mogelijke regionale en lokale maatregelen met inachtneming van reeds bestaande afspraken, de wijze van monitoring van de blootstelling aan luchtverontreiniging in de regio en samenhang met andere dossiers zoals klimaat en stikstof. Dit plan van aanpak wordt besproken in het Algemeen Bestuur van de GR GGD en VT. De gemeente sluit aan bij deze regionale samenwerking; hoe meer partners meedoen in de aanpak van luchtverontreiniging, hoe groter de impact daarvan is.

9/10

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10742484

Parallel aan het opstellen van het plan van aanpak zal de GGD Haaglanden in samenwerking met de Provincie Zuid-Holland en de Omgevingsdienst Haaglanden enkele regionale bijeenkomsten organiseren over inhoudelijke onderwerpen, zoals houtstook en mobiliteit als vervolg op eerdere bijeenkomsten in 2023. Participatie Voor het actieplan stel ik voor om een aantal gesprekken te voeren met vertegenwoordigers van bewoners en bedrijven. Ik ga graag met uw commissie in gesprek over hoe we als gemeente gaan bijdragen aan schone lucht in Den Haag. Ik hoor graag van uw commissie welke aanvullende maatregelen u ziet om de luchtkwaliteit in Den Haag verder te verbeteren. Met vriendelijke groet, de wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu Robert Barker

10/10