RIS313758 Notulen van de raad van 2 november 2022

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op woensdag 2 november 2022 (Geopend te 16.30 uur) Voorzitter: D. Groenewold Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de Besluitenlijst C.1 Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (niet aan de orde) C.2 Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (niet aan de orde) Beraadslaging over: D. Opvang en huisvesting van asielzoekers in Den Haag De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 40 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag) Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), Van Meijeren (FVD), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (PvdA), Smit (PvdD), Thepass (GL), Sluijs (Hart voor Den Haag), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag) en Verduin (D66). Afwezig: Barker (PvdD), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Roep (VVD) en Icar (DENK) De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Ik heet iedereen hier in de zaal, de mensen op de tribune, de kijkers thuis en de mensen van de pers van harte welkom bij deze bijzondere raadsvergadering, evenals natuurlijk de raadsleden, de collegeleden en alle ambtenaren die ons steunen en zorgen voor de technische ondersteuning.

Aangezien we één onderwerp hebben en waarschijnlijk niet al te veel moties - tot nu toe zijn er vijf bekend en ik ga ervan uit dat het er niet heel veel meer zullen worden - lijkt het me handig dat we niet het standaard halfuur tussen beraadslaging en stemmingen gaan hanteren en dus niet gaan schorsen, tenzij jullie nu aangeven dat het jullie wel handig lijkt. Ik zie dat niemand daar bezwaar tegen heeft. Dan gaan we in principe na de beraadslaging meteen stemmen, tenzij er heel gekke dingen gebeuren dadelijk. Dan zullen we dat vast wel weer aan de orde krijgen. Dat merken we dan wel. Meneer De Vuyst heeft een opmerking. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik heb een verzoek of een vraag aan het presidium en de voorzitter van de raad. Uiteraard hebben wij gezien dat er gebruik is gemaakt van een wettelijk recht door Hart 1

voor Den Haag om deze raad aan te vragen, maar de procedure voor hoe we die inplannen en hoe we daar komen zijn mij en mijn fractie niet helemaal duidelijk. Ik zou het presidium en de voorzitter van de raad willen vragen om daar eens op terug te kijken en ook te kijken of het wat meer helderheid behoeft hoe we zo een extra raad inplannen, zodat we ons daar niet door overvallen voelen en het misschien ook niet tussen twee commissies op een dag, waarop er al drie commissies zijn ingepland, … Nou ja, goed, ik ben het nu al aan het invullen. Maar dat zou een verzoek zijn van mijn fractie, voorzitter. De voorzitter. Dank, meneer De Vuyst. Ik kan u daarin tegemoetkomen. Allereerst kan ik er nu alvast over zeggen dat het een recht is van een vijfde van de raad om een extra raadsvergadering aan te vragen. Dat staat in artikel 17, lid 2 van de Gemeentewet. Hart voor Den Haag heeft negen leden en die stonden allemaal achter de vraag van de heer Dubbelaar om een extra raadsvergadering. Dan is het zo dat artikel 19, lid 1 en 2 in actie komen. Daarin staat dat de burgemeester de leden oproept tot de vergadering en dat hij de dag, het tijdstip en de plaats daarbij vermeldt. De burgemeester heeft dit in overleg gedaan met een aantal mensen uiteraard. Ik zeg dit nu even namens hem.

Hij heeft in overleg met de commissievoorzitters, alle betrokkenen en ook zijn eigen agenda hanterend bekeken wanneer het handigste moment zou zijn, daarbij ook in ogenschouw nemend dat u niet op een dag dat u allemaal aan het werk bent, hiernaartoe hoeft te komen. Hij koos dus een gebruikelijke dag voor vergaderingen. Dat is de manier waarop nu tot dit tijdstip is gekomen. Dat neemt niet weg dat ook door de voorzitter en het presidium is gevraagd om aanvullende afspraken in voorbereiding te nemen over hoe te handelen bij dit soort aanvragen en of dat wenselijk is. Al die dingen zullen wij gaan meenemen in het presidium en gaan bespreken. Daarna komen we uiteraard naar de raad om te kijken hoe we daar in de toekomst eventueel bepaalde afspraken over zouden kunnen maken. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Het klinkt alsof u aan de wens van mij en mijn fractie tegemoetkomt, heel fijn. Het is wel gebruikelijk om daar dan ook data aan vast te plakken. Wanneer kunnen we die voorstellen van het presidium verwachten? De voorzitter. Bij een commissievergadering hebben we alleen een toezegging als er een stuk en een datum bij zitten. Laten we afspreken dat we proberen nog dit jaar met een stuk daarover te komen. Ik kan me ook zomaar voorstellen dat als er bij begrotingsbehandeling nog niks ligt, fracties zelf gaan nadenken over hoe dit met een motie eventueel bijgestuurd kan worden.

Maar goed, dat zullen we dan wel zien. Voor nu voldoende helderheid? Dank. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Het gaat toch een beetje snel allemaal. Er wordt nu een toezegging gedaan dat het presidium ernaar gaat kijken, maar het is gewoon een recht van - u zei het zelf al - een vijfde van raad om de raad bijeen te roepen, of het nou in het zomerreces is of in het winterreces of met Pasen. Dat is gewoon hun volste recht. Ik hoop toch wel dat daarop voor geen millimeter beknibbeld gaat worden. De voorzitter. Voor de helderheid: dat zal zeker niet gebeuren. Ik ben nog vergeten te melden dat een aantal mensen helaas verhinderd is om deel te nemen aan de vergadering. Dat zijn mevrouw Gerritsen van de Partij voor de Dieren, mevrouw Faïd van de Haagse Stadspartij, de heer Icar van DENK, de heer Barker van de Partij voor de Dieren en de heer Roep van de VVD. 'Haagse VVD' zeggen ze altijd. In verband met verplichtingen elders zullen enkele collegeleden ofwel een deel van de vergadering of de gehele vergadering niet aanwezig zijn. Gelet ook op het feit dat de vergadering laat is ingepland en er al belangrijke afspraken waren, ga ik ervan uit dat dit geen probleem zal zijn.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

2

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn geen insprekers aangemeld.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de Besluitenlijst.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. C.1 C.2

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (niet aan de orde) Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (niet aan de orde)

Aan de orde is: D.

Opvang en huisvesting van asielzoekers in Den Haag.

De beraadslaging wordt geopend. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik wil het vandaag hebben over de rol van burgemeester Van Zanen in het dossier asielzoekers. Fijn dat Hart voor Den Haag in de Haagse gemeenteraad hiervoor de ruimte krijgt. Ik wil u eerst meenemen naar eind augustus, inmiddels twee maanden geleden. Op 26 augustus 2022 presenteren de VNG, het Veiligheidsberaad, het Interprovinciaal Overleg en het Rijk een plan om de acute problemen in de asielopvang aan te pakken. Het plan gaat onder andere over een inspanningsverplichting voor crisisnoodopvang en een verhoogde taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Dat betekent dat het aantal huurwoningen dat naar statushouders gaat, moet worden verdubbeld. Het komt erop neer dat een op de acht sociale huurwoningen die vrijkomen, toegekend moet worden aan statushouders. In het jaarverslag van de SVH, Sociaal Verhuurders Haaglanden, stonden 9.700 verhuringen in 2021. Als ik dat vertaal naar het asielplan waar burgemeester Van Zanen afspraken over heeft gemaakt, dan gaat dit om bijna 1.200 woningen in de regio Haaglanden. Dit asielplan moet zo snel mogelijk van tafel. Hart voor Den Haag heeft op 26 augustus direct een debat aangevraagd, omdat wij zorgen hebben over de gevolgen van deze plannen voor de inwoners van onze stad.

Ook wilden wij opheldering over de rol van de burgemeester, die met verschillende petten op aan de wieg stond van dit asielplan. Het debat kon plaatsvinden op 21 september 2022; daarover zo meer. In de week na 26 augustus ontving ik van het secretariaat van de burgemeester een bericht. Daarin staat dat de burgmeester niet aanwezig kan zijn op 21 september en zijn rol beperkt is. Zijn bestuursadviseur gaat contact opnemen. Ik reageer direct door terug te sturen dat contact niet nodig is en dat ik dan al een maand moet wachten op het debat. De commissievergadering van 21 september gaat niet door omdat er een nieuw college wordt gepresenteerd. Er volgt een nieuwe datum. Dat is woensdag 12 oktober. Onze burgemeester heeft het druk, want wederom ontvangt de gemeenteraad op 28 september een e-mail, nu een waarin de burgemeester wordt afgemeld vanwege een reis naar het buitenland. Op 12 oktober vindt de commissievergadering dan plaats zonder burgemeester Van Zanen. Op 17 oktober is de heer Van Zanen wederom in het nieuws, ditmaal voor de plopkap van RTL. Ik weet het goed. Ik kwam thuis uit een lange fractievergadering en 'hé, onze burgemeester'. Maar de burgemeester pleit hartstochtelijk voor een taakstelling voor de opvang van asielzoekers. Hart voor Den Haag was furieus over deze uitspraken van burgemeester Jan van Zanen, die stelt dat het 3

goed is dat het kabinet dwang gaat inzetten voor de opvang van asielzoekers. Het is natuurlijk knettergek dat de heer Van Zanen voor dwang is bij de opvang van asielzoekers. Hart voor Den Haag maakt zich juist zorgen over de leefbaarheid en het dichtslibben van Den Haag als gevolg van aanhoudende bevolkingsgroei. Van de burgemeester verwacht je dat hij voor zijn stad staat in plaats van dat hij ervoor pleit dat het Rijk onze stad kan opleggen om nóg meer asielzoekers op te vangen. De landelijke overheid en nu dus ook de heer Van Zanen gaan helemaal voorbij aan het feit dat in onze stad tal van wijken overbelast zijn. De bevolkingssamenstelling is in onbalans. Bovendien drukt de overbevolking op de leefbaarheid en zorgt dit voor meer criminaliteit, radicalisering en vervuiling. Het absorptievermogen van onze stad is al lange tijd bereikt. Tel daarbij op een tekort aan politie- en handhavingscapaciteit en niets doen is geen optie. De burgemeester als lobbyist voor wetgeving om gedwongen asielopvang te realiseren is ook geen vaststaand beleid. In het coalitieakkoord 2022 is niks afgesproken over asielopvang. Bijna twee maanden na mijn verzoek om een debat over een asielplan heeft de gemeenteraad op 20 oktober een raadsvergadering. Hierin staat het commissiedebat van 12 oktober op de agenda als een afronding commissiedebat. Dat betekent dat er geen debat mogelijk is.

Je kan alleen moties indienen. Nadat Hart voor Den Haag al eerder tweemaal niet de mogelijkheid had om vragen te stellen aan burgemeester Van Zanen en hij al meer gesprekken had gevoerd met de plopkap van RTL, had ik twee opties: of mezelf vastlijmen aan dit spreekgestoelte - dat schijnt ook hip te zijn - of de raad vragen om het onderwerp plenair te behandelen, zodat ik wél vragen kon stellen. Maar hiervoor kreeg ik tot mijn verbazing alleen steun van de fracties van de PVV en Forum. Drie maal nul op het rekest; toen was Hart voor Den Haag er wel een beetje klaar mee. Vandaag kan ik eindelijk, na twee maanden, gebruik maken van mijn recht als raadslid en spreken over een onderwerp dat onze stad raakt in al haar facetten. Voorzitter. Dan over de rol van de burgemeester over het naar Den Haag halen van asielzoekers. Inmiddels blijkt uit de antwoorden van de staatssecretaris op Kamervragen het volgende: - Er is geen juridisch kader om gemeenten te dwingen om asielopvang te realiseren. - Burgemeesters hebben geen specifieke bevoegdheid inzake asielgerelateerde problematiek. - De bevoegdheid van een voorzitter van een veiligheidsregio op grond van de Wet veiligheidsregio's ziet primair op de inzet van degenen die betrokken zijn bij de bestrijding van een ramp of een crisis. Daarom een aantal concrete vragen.

Als de burgemeester weet dat er geen juridisch kader is waarmee de gemeente Den Haag gedwongen kan worden om asielopvang te realiseren, op welke grond wil hij dit dan doen? Welke bevoegdheid denkt de burgemeester te hebben om op nationaal niveau te pleiten voor wetgeving voor gedwongen asielopvang in Den Haag? Op 26 augustus werd bekend dat de voorzitter van de Veiligheidsregio afspraken heeft gemaakt met het COA over de huisvesting van 20.000 extra asielzoekers. Inmiddels gebeurt dat ook al, bleek afgelopen week in het debat, doordat Den Haag al een deel van de taakstelling van 2023 dit jaar gaat invullen. Wat is het belang van de inwoners van de gemeente Den Haag bij deze afspraak? Tot mijn verbazing staat de burgemeester als lid van het Veiligheidsberaad voor de camera wetgeving voor gedwongen asielopvang te verdedigen. Een wet die grote gevolgen heeft voor de inwoners van de stad waar hij burgemeester van is. Een standpunt zonder juridische basis, waarover hij in de gemeenteraad geen woord heeft gewisseld. Ik vraag de burgemeester om een toelichting op zijn handelwijze in dezen.

Wat is de democratische legitimiteit van een afspraak tussen de voorzitter van de Veiligheidsregio Haaglanden en het COA? Wat is het belang van de gemeente Den Haag om hieraan mee te werken? Waarom is dit niet eerst voorgelegd aan de gemeenteraad? Waar in de Wet veiligheidsregio's staat dat hij het mandaat heeft om dergelijke afspraken te maken en dergelijke uitspraken te doen? Tot slot. Op 7 november komt het Veiligheidsberaad weer samen. Wat wordt daar de inbreng van onze burgemeester? Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Heel veel vragen die ik zelf ook heb, zijn al gesteld door collega Dubbelaar. Dan ga ik niet de verdubbelaar inzetten. Ik zal die vragen dus niet herhalen. We moeten het vandaag hebben over ons koloniale heden, want Nederland en onze mooie stad worden vandaag de dag, anno 2022, gekoloniseerd. Waar Haagse straten en lanen tot enkele decennia geleden Nederland ademden, hangt er nu een grauwe deken over onze stad. Een deken van islamisering die inmiddels zo 4

ongeveer de halve stad bedekt en zich als een olievlek steeds verder uitbreidt over Den Haag. Heel veel Hagenaars en Hagenezen zijn het met mij eens dat de islam niet bij Den Haag hoort; niet bij Nederland en niet bij Den Haag. In het verleden deden de volgelingen van Mohammed diverse pogingen om met militaire veldtochten het christelijke Avondland te veroveren. De eerste islamitische invasie werd gestopt in het jaar 732 bij Poitiers in Frankrijk en de tweede in 1683 bij de poorten van Wenen. Marije Mostert (D66). Voorzitter, ik heb een punt van orde. Ik hoor de heer Kruis beginnen over allerlei kruistochten, maar volgens mij hebben we nu een debat over vluchtelingen. Ik hoop dat we kunnen blijven bij het onderwerp. De voorzitter. Ja, inderdaad. Meneer Kruis, kunt u blijven bij de stukken die voorliggen? Ik snap dat u vanuit uw partijoogpunt dit punt wilde markeren. Dat heeft u volgens mij voldoende gedaan. Zou u verder kunnen gaan met uw betoog, alstublieft? Sebastian Kruis (PVV). Dit is volledig onderwerp van mijn betoog. Het gaat om het feit dat de islam uit is op dominantie en op onderwerping. De veroveringsdrift zit in de genen van die ideologie. Elke plek waar de islam voet aan de grond krijgt, wordt een minder leefbare plek op deze aarde, ten koste van superieure westerse waarden. Hera Butt (GroenLinks). U hebt het over islamisering en superieure waarden van het westen.

We hebben het hier over asielzoekers, over vluchtelingen ook. Dat gaat breder. Dat gaat niet alleen om de islam, toch? Of ziet de PVV dat anders? Sebastian Kruis (PVV). Ja, dat zie ik volledig anders. Als we naar de cijfers kijken, dan zien we een massale instroom van niet-westerse immigranten, vaak moslims, die ervoor zorgt dat er steeds meer islam in Nederland komt. Dat is waar wij tegen zijn. Daarom is dit onderdeel van mijn betoog. Hera Butt (GroenLinks). Als we kijken naar de cijfers van dit jaar, hebben we in Den Haag in ongeveer een halfjaar tijd ruim 3.000 Oekraïense vluchtelingen opgevangen, waarvan ik verwacht dat de meerderheid niet islamitisch is, terwijl de taakstelling voor Den Haag rond de 1.000 is. Die hebben we op dit moment nog niet. Ik begrijp dus niet helemaal waar de zorgen van de PVV vandaan komen. Sebastian Kruis (PVV). Dat is precies het verschil tussen GroenLinks en de PVV: zij snappen niet wat ik zeg en ik snap niet wat zij zeggen. Dat is uiteindelijk het verschil tussen onze partijen. Maar het feit dat u dat niet snapt, is voor mij wel een indicatie dat ik op de goede weg zit. Hera Butt (GroenLinks). Ik denk dat hier niet heel veel te snappen is, behalve dat dit gewoon feiten zijn. Dit zijn de cijfers. Ik raad de PVV aan om het betoog te baseren op cijfers. Het gaat niet om begrijpen waar ik vandaan kom.

Dit zijn gewoon de cijfers en die zijn bekend, ook bij de PVV. Sebastian Kruis (PVV). Ik zit midden in een heel meeslepend betoog. Ik word - dat vind ik op zich niet heel erg, want dat is ook onderdeel van een vrij debat - steeds in de rede gevallen, waardoor ik niet kan toewerken naar mijn punt. Dan zou iedereen namelijk snappen waarom ik net begon zoals ik ben begonnen. Wellicht krijg ik nu de kans om te continueren. De voorzitter. Dat gaan we nog niet doen, want de heer Mahmood heeft een vraag. Sebastian Kruis (PVV). Het is steeds weer hetzelfde riedeltje van de PVV. Ik vraag me toch echt af: bereid u debatten inhoudelijk ook voor per agendapunt of is het steeds dezelfde tekst die u elke vergadering weer opleest? Sebastian Kruis (PVV). Het is inderdaad te gek voor woorden dat ik dit verhaal zo vaak moet houden. Als de problemen in Den Haag allemaal opgelost zouden worden, dan hoefde ik ook dit verhaal niet meer te houden. Als er dus iemand moe wordt van dit verhaal steeds vertellen, dan ben ik 5

het wel. Ik zou juist die problemen aan willen pakken. Ik ben helemaal klaar met alles wat ik elke keer noem. Als het aan mij zou liggen, zouden we de problemen oplossen en dan hoef ik dit verhaal op een gegeven moment niet meer te houden. Adeel Mahmood (DENK). Ik wil er niet aan denken wat er zou gebeuren als bepaalde zaken in de handen van meneer Kruis of de PVV zouden liggen. Dat zou afschuwelijk zijn. Maar ik heb u al vaker betrapt op het niet voorbereiden van een debat. U doet heel vaak uitspraken. U heeft het heel vaak over het straatbeeld van Den Haag. 'Halalistan' noemt u het ook wel. Dan refereert u bijvoorbeeld aan Islamabad. U weet niet hoe Islamabad eruitziet. Dat is heel groen, heel mooi, met heel vriendelijke mensen. Was het maar zo dat we eruitzagen als Islamabad. Maar u refereert er toch elke vergadering weer aan. Het blijkt dat u gewoon geen onderzoek heeft gedaan. U kunt uw uitspraken ook niet onderbouwen met feiten. Het zijn vooral gevoelens die u spuwt over onze samenleving. Ik maak daar bezwaar tegen, want heel veel Hagenaars, 80.000 islamitische inwoners van Den Haag, moeten hier helaas naar kijken. Ik wil me niet afvragen hoe zij zich voelen als zij telkens luisteren naar de uitspraken van de PVV. U wilt ze wegzetten. Ik denk dat dit niet ten goede komt van onze samenleving. Sebastian Kruis (PVV).

Dit is dus precies wat je krijgt als je iets voorbereidt zonder te luisteren. Meneer Mahmood begint over Islamabad. Ik heb het woord 'Islamabad' niet eens in de mond genomen. Dus dat ik dat zogenaamd zou hebben gezegd, is vandaag helemaal niet aan de orde. Als je al wilt interrumperen, doe het dan op basis van iets van iets wat ik heb gezegd. De voorzitter. Ik zou u beiden willen verzoeken wel via de voorzitter te blijven spreken. Adeel Mahmood (DENK). Ik kon al raden dat het misschien in de komende minuut aan bod zou komen. Ik dacht: ik neem alvast een voorsprong daarop, want ik heb dit de afgelopen drie raadsvergaderingen al gehoord en vandaag zou misschien nummer vier zijn. Dat had ik zomaar kunnen raden. De voorzitter. Meneer Kruis, gaat u verder met uw betoog. Sebastian Kruis (PVV). Eens kijken of we de heer Mahmood tegemoet kunnen komen. Voorzitter. Wat ik al zei: ten koste van superieure westerse waarden importeren we een vaak op veel vlakken inferieure islamitische cultuur die niet thuishoort bij onze vrij westerse samenleving. Waarom is dit relevant? Omdat we ons nu bevinden, ik zei het al … De voorzitter. Mevrouw Mostert heeft een interruptie voor de heer Kruis. Marije Mostert (D66). Sorry, voorzitter, ik kan het niet laten, misschien tegen beter weten in. Als het gaat over 'superieur', zie ik gelijk beelden uit de Tweede Wereldoorlog voor me.

Verkondigt de heer Kruis nu echt dat westerse mensen superieur zijn aan mensen die mogelijk islamitisch zijn? Hoor ik dit nu echt goed? Sebastian Kruis (PVV). Nee, dat hoort mevrouw Mostert helemaal fout, want dat heb ik niet gezegd. Marije Mostert (D66). Dan hoor ik heel graag wat hij wel heeft gezegd, want ik meen dat hij dat net letterlijk heeft gezegd en ik zit vrij dichtbij. De voorzitter. Ik moet eerlijk bekennen dat ik dat ook niet gehoord heb. Hij heeft het niet gehad over superieure mensen, maar over een in de ogen van de PVV superieure manier van leven. Daar kunt u het politiek-inhoudelijk mee oneens zijn, maar wat u zei dat de heer Kruis zou hebben gezegd, heb ik niet gehoord. Meneer Kruis, gaat u verder met uw betoog. Sebastian Kruis (PVV). Inderdaad, voorzitter, ik had het over superieure westerse waarden ten opzichte van, in mijn optiek, vaak inferieure islamitische waarden. Dat is het verschil tussen het vrije 6

westen - u weet wel, mevrouw Mostert, die waarden waar u zelf ook ooit onderdeel van was - en de islamitische cultuur - u weet wel, al die dictaturen in het Midden-Oosten waar D66 erg naar verlangt, maar wij iets minder. De voorzitter. Dan de heer Mahmood nog een keer: nieuw onderwerp, meneer Mahmood? Adeel Mahmood (DENK). Ja, voorzitter, een andere vraag dan ik net al had gesteld. Meneer Kruis heeft het over een superieure manier van leven. Hij begon in zijn betoog ook over koloniën. Nederland blijkt een kolonie te zijn van bepaalde figuren. Als Nederland gekoloniseerd zou zijn, waar zou men dan de inspiratie vandaan hebben gehaald om landen of gebieden te koloniseren? Ik kan best wel een paar landen opnoemen. Die zijn volgens mij allemaal ergens in het westen gevestigd. De voorzitter. Dames en heren, voordat we verdergaan: we gaan nu wel echt een beetje afwijken van het onderwerp dat op de agenda staat. Ik snap deze discussie. Dit is een heel precaire discussie. Maar zullen we proberen om ons bij het onderwerp te houden, namelijk de opvang en huisvesting van asielzoekers in Den Haag? De vraag waar koloniale denkbeelden vandaan komen lijkt me een heel interessante discussie om een keer onder het genot van een borrel verder te voeren, maar ik wil vandaag proberen om het bij dit onderwerp te houden. Dat zal moeilijk genoeg worden.

Ik verzoek de heer Kruis verder te gaan met zijn betoog. Sebastian Kruis (PVV). Hartelijk bedankt, voorzitter. Uiteindelijk moeten we leren van het verleden. Dat heb ik ook altijd betoogd als het gaat om de herdenking van slavernij en het koloniale verleden. Als je wilt leren van het verleden, moet je ook opmerkzaam zijn op wat er in het heden gebeurt. Daarom begon ik dus ook over ons koloniale heden, want we worden nu als stad, als land gekoloniseerd. Dat is wat ik noemde. Nu kom ik ook op het punt van de derde islamitische invasie waar ik naartoe aan het werken was, want dat is dit tijdperk. Dit is de derde islamitische invasie, door middel van immigratie. Het is eigenlijk het paard van Troje dat naar binnen wordt gereden over een rode loper van linkse idealen en waarin we verpakt in termen als 'vluchtelingen', 'asielzoekers' en 'statushouders' steeds meer van die kolonisten onze stad binnen laten komen. Het ene na het andere VVD-kabinet verbreekt immigratierecord na immigratierecord. Daardoor kwam dus in de eerste acht maanden van 2022 een aantal van 270.000 migranten naar Nederland, waarvan 85.000 niet-westers. Het migratiesaldo was in de eerste acht maanden van dit jaar 160.000. In de periode 2016 tot en met 2021 kwamen er gemiddeld per jaar meer dan 90.000 niet-westerse immigranten naar ons land.

Over de gehele periode 2016-2021 betreft het dan dus bij elkaar opgeteld meer dan 550.000 niet-westerse immigranten, het aantal inwoners van een stad als Den Haag. Dat is heel toevallig onze stad. Dan komt het wel heel dichtbij, moet ik u eerlijk bekennen. Als je op straat kijkt, heb je soms ook wel het idee dat ze allemaal hier in Den Haag zijn gehuisvest. Dat is natuurlijk niet zo, maar wat we in Den Haag wel zien, zijn de gevolgen van jaar op jaar op jaar dit soort instroomaantallen, het jaar op jaar huisvesten van statushouders, statushouders, statushouders, waardoor uiteindelijk dus inmiddels in Den Haag 43% van de bevolking nog autochtoon is en 57% een niet-westerse achtergrond heeft. Dat is voor heel veel Hagenaars en Hagenezen heel erg vervelend, want je wil wel het idee hebben dat je je in een Nederlandse stad ook daadwerkelijk in Nederland bevindt. In hele stadsdelen in Den Haag heb je dat gevoel gewoon helemaal niet meer. Dat is het gevolg van die immigratie, aangejaagd door dit soort partijen. Daar zijn we als PVV tegen en daar zullen we ons altijd tegen blijven verzetten. Dan kan de heer Mahmood klagen tot hij een ons weegt dat ik elke keer hetzelfde verhaal houd, maar ik heb geen andere keuze. Dit is namelijk waar het altijd om gaat. Bijna elk thema in deze stad slaat terug op de gevolgen van de massa-immigratie. De voorzitter.

Dat was natuurlijk een beetje uitlokken. Meneer Mahmood, u heeft het woord. Adeel Mahmood (DENK). Ik voel me wel uitgedaagd om een vraag te stellen. Meneer Kruis heeft het weer over het straatbeeld. Wat kunnen wij doen om hem een beter gevoel te geven over ons straatbeeld? Wat zouden we daaraan kunnen veranderen en waar zouden die mensen uiteindelijk 7

naartoe kunnen verhuizen? Heeft u daar in Den Haag misschien een beter alternatief voor, zodat we beter kunnen spreiden ook? Want ik wil ook minder segregatie in onze stad, eerlijk gezegd. Het zou mij dus ook heel goed uitkomen als wij iets kunnen doen aan het straatbeeld, als wij een Den Haag hebben dat meer samenleeft. Welke voorstellen heeft u daarvoor? Sebastian Kruis (PVV). Ik stel me voor een straatbeeld met minder islam; dat is niet heel moeilijk. Mensen zijn hiernaartoe gekomen. In plaats van dat ze zich hebben aangepast aan de Nederlandse cultuur, hebben ze in hun eigen wijk een soort van kolonie gevestigd met hun eigen islamitische cultuur, wat dus geen multiculturele samenleving werd, maar een soort monoculturele samenleving, naast die van ons. Het is eigenlijk per wijk verdeeld. Je hebt Nederlandse wijken en je hebt gekoloniseerde wijken. Iedereen weet welke wijken ik dan bedoel. Ik denk aan de Schilderswijk, Transvaal, ook grote delen van Laakkwartier; die zijn gewoon gekoloniseerd. Dat is waar ik voor waarschuw. Dat is een olievlek die zich verder uitspreidt over de rest van de stad. Nederlanders zijn in paniek als ze die dichterbij zien komen. Ik snap dat helemaal. Je wilt niet dat je hele stad wordt overlopen door mensen met een cultuur die niet van ons is en die niet iets bijdraagt aan Den Haag. Adeel Mahmood (DENK).

Weer een heel verhaal, maar ik was meer op zoek naar welke maatregelen u wilt treffen om die mensen weg te krijgen. En nu we het over de islam in onze stad hebben, vraag ik me ook oprecht af wat u zou willen doen aan de islam in onze raad. Gelukkig bestaat die hier ook. Heel veel mensen met een bepaalde religieuze kleur of uiterlijk houden daarvan. U valt steeds die religie aan. Dat doet u elke keer weer. Ik ben benieuwd welke maatregelen u wilt treffen om die mensen weg te krijgen. Want dat is waar u op doelt, blijkbaar. Sebastian Kruis (PVV). Ik heb het niet gehad over mensen wegkrijgen. Dat heb ik niet gezegd. De voorzitter. De heer Mahmood, voor de laatste maal. Adeel Mahmood (DENK). Ik kan het misschien anders formuleren. Welke maatregelen wilt u treffen om die mensen, die u niet weg wilt krijgen, hun religie af te nemen? Sebastian Kruis (PVV). Het is in onze optiek natuurlijk geen religie, maar meer een ideologie. Wat wij niet willen, is dat die ideologie zich verder nestelt in Den Haag. Wat wij dus zouden willen, is dat alle moskeeën worden gesloten, dat bijvoorbeeld islamitisch onderwijs geen plek heeft in Den Haag.

U weet wel, die onderwijsinstellingen waar kinderen al op jonge leeftijd worden vergiftigd met die waanbeelden, terwijl je ze eigenlijk rekenen, taal, schrijven, Nederlandse geschiedenis, Nederlandse normen en waarden, gelijkheid van man en vrouw, homo-emancipatie en noem het allemaal maar op zou willen leren. De voorzitter. Meneer Mahmood, u heeft al drie interrupties gehad. Nee, het waren er drie, sorry. Ik ga dus naar de heer Ahraui van de Partij van de Arbeid. Samir Ahraui (PvdA). Ik hoorde de heer Kruis eerder deze avond zeggen dat hij vindt dat sommige partijen hier in deze zaal verlangen naar regimes in het Midden-Oosten. Nu hoor ik de maatregelen die de heer Kruis hier noemt. Nu heb ik bijna het gevoel dat hij vooral zelf heeft gekeken naar de dictatoriale regimes die we in het Midden-Oosten en in andere gebieden van de wereld kennen, die mensen opleggen wat wel en niet kan. Ik vroeg me af of de heer Kruis dat met me eens is. Sebastian Kruis (PVV). Nee, dat ben ik totaal niet met de heer Ahraui eens. Waar het om gaat, is dat we in dit land en in deze stad moeten stoppen met tolerant te zijn voor intolerantie.

Waarom zouden wij accepteren dat een of andere haatkazerne wordt gevestigd waar ongelijkheid van man en vrouw wordt gepredikt, waarin wordt opgeroepen tot haat tegen het westen? Ik noem de as-Soennahmoskee bijvoorbeeld, waarin wordt aangemoedigd dat meisjes worden besneden. Wat is het voor instelling dat je doet alsof dat normaal is en gewoon erbij hoort? Uiteindelijk moeten we met elkaar opkomen voor onze vrije, westerse normen en waarden, want als je daarvoor opkomt, ben je automatisch tegen de islam. 8

De voorzitter. Meneer Ahraui heeft een vervolgvraag. Ik verzoek wel om het zo veel mogelijk bij het onderwerp te houden, dames en heren. We hebben hier een debat over de opvang en de huisvesting van asielzoekers in Den Haag. Dit is geen integratiedebat, voor de duidelijkheid. We dreigen wel daarin verzand te raken, maar het gaat hier over de opvang en de huisvesting van asielzoekers. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter, ik ben het volledig met u eens, maar als we hier een betoog horen dat niks anders zegt, dan nodigt dat natuurlijk de raad ook uit om daarop te reageren. Ik zou via deze weg dus ook vooral de heer Kruis daarop aankijken. Maar ik wil nog terugkomen op mijn eerdere vraag. Meneer Kruis, u noemde net nogal wat maatregelen die ingaan tegen de grondbeginselen van onze Grondwet, tegen juist die waarden die wij, en u ook kennelijk, belangrijk vinden, namelijk de vrijheid om te zijn wie je wil zijn en kunt zijn, op een respectvolle manier. De maatregelen die u voorstelt, spreken dat tegen. Ik vraag nogmaals aan de heer Kruis in hoeverre de maatregelen die hij voorstelt, anders zijn dan hoe sommige dictatoriale regimes in de wereld omgaan met hun eigen bevolking en hun eigen mensen. De voorzitter. Meneer Kruis, als u daar antwoord op wilt geven en daarna verdergaat met uw betoog over de opvang en huisvesting van asielzoekers in Den Haag. Sebastian Kruis (PVV).

Ik vind het eigenlijk wel vreemd dat u zegt dat het raar is dat we het over integratie hebben, want je kunt immigratie nooit los zien van integratie. Dat hebben ze natuurlijk de afgelopen veertig jaar wel op die manier los gezien van elkaar. Dat heeft er dus toe geleid dat half Den Haag is veranderd in Halalistan; ik zei het al. Immigratie en integratie zijn dus juist onlosmakelijk met elk verbonden. Doordat niemand hier dat ooit heeft gezien, plukken we tot op de dag van vandaag elke dag de zure vruchten van de gevolgen daarvan. Wat wij dus moeten doen, is opkomen voor onze vrijheid. We zien dus wat die vrijheid bedreigt. Dat is de islam. Daarom moet je dus niet datgene wat intolerantie predikt met de deken van tolerantie bedekken. Dan doe je uiteindelijk jezelf tekort. Snapt u dat een beetje, via de voorzitter natuurlijk. De voorzitter. De heer Ahraui, voor de laatste maal. Samir Ahraui (PvdA). De heer Kruis heeft een grote mond over opstaan tegen intolerantie, terwijl het enige wat ik hier hoor, juist maatregelen zijn die heel intolerant zijn. Waar ik echt voor wil waken, is dat we met zijn allen een goed voorbeeld nemen aan wat er in de rest van de wereld gebeurt wanneer intolerantie, zoals de maatregelen die u hier voorstelt, juist tot extreme uitwassen leidt.

Kijk naar de Oeigoeren, kijk naar Myanmar: allemaal voorbeelden van dictatoriale regimes die exact dezelfde voorstellen doen die de heer Kruis hier doet. Sebastian Kruis (PVV). Nu we het dan toch daarover hebben, is het misschien wel goed om het volgende even te benoemen. We zien dat in de Koran, vooral een krijgsboek, wordt opgeroepen om niet-moslims af te slachten, te braden, om bloedbaden onder hen aan te richten, dat joden worden vergeleken met apen en zwijnen, en dat mensen die geloven dat Jezus Christus de zoon van God is, moeten worden bestreden - soera 9, vers 30; allemaal dat soort voorbeelden. De voorzitter. Meneer Kruis, meneer Kruis, we hebben het hier over de opvang en huisvesting van asielzoekers en u gaat de Koran quoten. Sorry, maar dit gaat mij … Sebastian Kruis (PVV). Ik geef dus antwoord … De voorzitter. Nee, ik ben nu even aan het woord. Dit vind ik echt te ver gaan. Dat u integratie erbij haalt, vind ik tot daaraantoe. Maar u gaat nu een quote erbij halen uit de Koran. Dat is, naar mijn mening, echt te ver van het onderwerp waar we het over hebben. U wijkt te ver af van de orde. Ik verzoek u terug te gaan naar het onderwerp waar we het over hebben en dit interruptiedebatje even te laten voor wat het is. We gaan het verder hebben over de opvang en huisvesting van asielzoekers. U kunt verder met uw inbreng, meneer Kruis. 9

Sebastian Kruis (PVV). Ik vond het dus wel relevant om te noemen, want meneer Ahraui zegt dat ik zomaar uit het niets zogenaamd maatregelen wil nemen tegen iets. Maar dat is niet zomaar even wat maatregelen tegen iets. Het gaat over een ideologie die door honderdduizenden mensen in onze stad wordt aangehangen, met alle gevolgen van dien voor onze vrijheid, veiligheid en noem het allemaal maar op. Het is dus niet zomaar, zonder reden dat wij als PVV knokken tegen de islam en voor de vrijheid. Daarom was het dus relevant om te noemen. Dat u het niet prettig vond om die Koranteksten te horen, deel ik volledig met u. De voorzitter. Gaat u verder met uw betoog. Sebastian Kruis (PVV). Zeker. Dan komen we nu op de burgemeester. Het kan snel gaan, van de Koran naar de burgemeester, maar ja, ik moet ook door met mijn spreektijd. Te gek voor woorden dat het vandaag een korte raad is, trouwens. Dit is ongeveer het belangrijkste onderwerp waar het in de raad over kan gaan. Je ziet op zo veel thema's de massa-immigratie en de gevolgen daarvan terugkomen: de huisvestingsproblemen, de tekorten in het openbaar vervoer, de onderwijstekorten. Nu in Den Haag dankzij onderwijspartij D66 tientallen schoolklassen nog maar vier dagen per week naar school gaan, vraag ik me af wat de vervolgstap is.

Drie dagen per week naar school? Wanneer is het genoeg? Moeten we mensen in dienst gaan nemen die mensen in de tram gaan duwen omdat het allemaal vol is? De hele stad is overvol. Dat zijn dus echt allemaal van die zaken waar we het in de raad continu over moeten hebben. Ik ben elke keer de enige die het daarover heeft. Ik vind dat echt zorgwekkend. Daarom vind ik het ook belachelijk dat het een korte raad is. Maar ik vind het nog belachelijker dat een burgemeester zonder enig electoraal mandaat ineens na het Veiligheidsberaad zegt dat hij is voor gedwongen opvang van asielzoekers. Nou is natuurlijk het punt dat in Den Haag gedwongen opvang niet nodig is, omdat die partijen hier allemaal de rode loper uitrollen voor nog meer massa-immigratie en nog meer islamkolonialisme. Maar het is wel heel zorgwekkend dat een burgemeester bij het Veiligheidsberaad we noemen het bij de PVV inmiddels de 'Brulsjunta' - allemaal standpunten verkondigt waar we het in Den Haag nooit over hebben gehad en die ook heel slecht zijn voor Den Haag trouwens. Ik heb daar een motie over voorbereid. Die zou ik graag even voordragen. Dat is de motie die ervoor moet zorgen dat de burgemeester niet langer deel uitmaakt van het Veiligheidsberaad als daar over andere zaken wordt gesproken dan over rampen en crises, zoals bedoeld in de Wet veiligheidsregio's die in het jaar 2010 in werking is getreden.

Ik zal de motie kort samenvatten, want ik moet nog een beetje spreektijd overhouden: verzoekt het college om de burgemeester niet langer af te vaardigen richting het Veiligheidsberaad. Ik heb die motie samen met collega Dubbelaar geconcipieerd, want samenwerken moet je altijd kunnen doen. De voorzitter. Door de heer Kruis wordt de volgende motie (D.5 PVV) ingediend:

Motie D.5 PVV Wegblijven bij veiligheidsberaad De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 2 november 2022, ter bespreking van Opvang en huisvesting van asielzoekers in Den Haag. Constaterende, dat: • het veiligheidsberaad sinds de corona-crisis steeds meer een vast en repeterend karakter heeft gekregen, • hier onderwerpen worden besproken die niet het karakter hebben van een ramp of crisis zoals bedoeld in de Wet Veiligheidsregio’s die in 2010 in werking trad, • burgemeester Van Zanen in zijn rol als voorzitter van de veiligheidsregio Haaglanden na een veiligheidsberaad pleitte voor de gedwongen opvang van asielzoekers over alle gemeenten.

10

Overwegende, dat: • onduidelijk wanneer is besloten dat dit het standpunt is van de regio Haaglanden, • onduidelijk is namens wie precies deze uitspraken zijn gedaan, • openbaar bestuur navolgbaar en controleerbaar moet zijn, • het veiligheidsberaad steeds meer het karakter krijgt van een extra bestuurslaag zonder democratische controle daarop. Verzoekt het college: • om de burgemeester niet langer af te vaardigen richting het veiligheidsberaad. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Hera Butt (GroenLinks). Voorzitter. Voor GroenLinks stopt solidariteit met vluchtelingen niet bij de landsgrenzen en ook niet bij de stadsgrenzen van Den Haag. We hebben de verantwoordelijkheid bescherming te bieden aan mensen die vluchten voor bijvoorbeeld oorlog. In plaats van praten over het sluiten van stadsgrenzen, moeten we samen een werkbare oplossing bieden voor vluchtelingen in Nederland. In Den Haag nemen we die verantwoordelijkheid en werken we aan een oplossing. Daar ben ik trots op. Als internationale stad van vrede en recht hebben we bovendien een morele plicht om mensen die vluchten van een oorlog, ruimhartig op te vangen. Vluchtelingen en statushouders zijn dus welkom in Den Haag, wat GroenLinks betreft. Wij maken daarbij geen onderscheid naar afkomst.

Uit Oekraïne, Syrië of elders, het gaat om het individu, onze medemens, en die laten wij niet stikken. Marije Mostert (D66). Voorzitter. Er is een vluchtelingencrisis. We hebben de afgelopen zomer gezien hoeveel mensen er buiten hebben moeten slapen in erbarmelijke omstandigheden en dat Artsen zonder Grenzen voor het eerst in haar bestaan heeft moeten optreden. Dat is vreselijk, punt. We kunnen niet wegkijken. We kunnen niet zeggen dat het vreselijk is wat er in Ter Apel gebeurt en vervolgens zeggen dat we deze vluchtelingen liever niet hier willen hebben. Als gemeente kunnen we vluchtelingen opnemen. Ik ben ook blij dat we dat doen. Is dat gemakkelijk? Nee. Maar het is al eerder gelukt om honderden vluchtelingen op te vangen op de Binckhorst en op andere plekken. Ik heb in de commissie ook een aantal suggesties gedaan aan de wethouder voor waar eventueel ook andere opvang gerealiseerd kan worden, bijvoorbeeld door meer flexwoningen, door de opvang op de Regulusweg permanent te maken of door naar leegstaande panden te kijken. Moeten andere gemeenten ook hun steentje bijdragen? Zeer zeker. Dat kunnen wij ook bij de gemeenten bepleiten. Dat kan de burgemeester alleen als voorzitter van de VNG eisen, maar dan moeten wij zelf bereid zijn om het ook te doen. De oplossingen voor de asielcrisis liggen niet in hypocrisie of wegkijken, maar bij doorpakken.

Er moet mij iets van het hart. Want ook gemeenten die wel vluchtelingen opvangen, maken zich soms schuldig aan seksisme en racisme. Mujtaba, Yunes, Hamza, Adem en Henok; zij zijn iemands zoon, broer, vriend of geliefde. Jonge mannen op de vlucht voor geweld. En wat gebeurt er? Iedereen gooit de deur voor hun neus dicht. Zij krijgen niet of nauwelijks toegang tot doorstroomplekken. En waarom? Omdat hier in Nederland het beeld geschetst wordt dat zij hier komen om te stelen, om te intimideren en zelfs om onze dochters te verkrachten. Ik vind dit frame weerzinwekkend en wij moeten dat verre van ons werpen. Ik doe niet alleen de dringende oproep om als Den Haag gastvrij te zijn maar ook om dat vooral te zijn ongeacht iemand zijn gender, van wie je houdt, hoe je eruitziet of wat je gelooft. Alleen dan doe we de naam 'stad van vrede en recht' eer aan. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik vind het gek. Ik zag ook vragen van mevrouw Mostert van D66 voorbijkomen van de week. In die vragen zegt D66: laten we geen onderscheid maken op geslacht. Vervolgens staat er: laten we dat maar wel doen, laten we zo veel mogelijk alleenstaande mannelijke vluchtelingen naar Den Haag halen. U bedoelt waarschijnlijk asielzoekers, want u haalt dat ook continu door elkaar. Maar waarom is dat? 11

Marije Mostert (D66). Ik zeg niet dat wij juist alleen alleenstaande mannelijke vluchtelingen moeten opvangen. We zien in de asielcrisis dat een heel grote groep alleenstaande mannen nergens geplaatst wordt. Ze worden steeds weer met bussen teruggestuurd naar de opvang, omdat steden zeggen: wij willen deze mensen hier niet hebben. Wij zeggen: ga kijken als Den Haag of wij die mensen al opvangen en, als dat niet gebeurt, doe dat dan. Zo zorgen we dat de prop uit de asielketen komt en we de doorstroom weer op gang krijgen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. Ik sta hier met lichte tegenzin. Dat is niet omdat ik u, voorzitter, of mijn collega's hier in de zaal liever niet had gezien vandaag, want na een lang herfstreces, nou ja, een hele week toch, is het wel heel leuk om iedereen weer tegen te komen. Maar het bijeenroepen van een extra raad zou wat de fractie van de VVD betreft niet lichtzinnig moeten gebeuren. Dat moet voorbehouden zijn aan zaken die ten eerste van groot belang zijn voor de stad, die ten tweede zeer spoedeisend en acuut zijn, en waarvoor ten derde geen goed alternatief is voor een debat op een korte termijn. Mijn oproep aan alle collega's is om zeer terughoudend met dit zware middel om te gaan en altijd eerst te zoeken naar een regulier alternatief. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag).

Dat is een opvatting van de VVD-fractie, begrijp ik, want het staat nergens. Of ik vergis mij? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dat zei ik inderdaad. Mijn fractie vindt dat er op die manier mee om zou moeten worden gegaan, om het raadswerk werkbaar te houden en om te voorkomen dat wij ergens de komende drie jaar collega's gaan zien afhaken omdat er onzorgvuldig wordt omgegaan met het aanvragen van extra vergaderingen, waardoor het moeilijk te combineren met de rest van het normale leven, werk of andere bezigheden. De voorzitter. Ik zie geen vervolgvraag van de heer Dubbelaar, dus gaat u verder, mevrouw Van Basten Batenburg. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dit gezegd hebbende, deze raad vindt nu plaats over een onderwerp dat mijn fractie zeer belangrijk vindt. Om te voorkomen dat we ditzelfde debat misschien volgende week in een raad nog een keer gaan voeren, maak ik van deze gelegenheid graag gebruik om een inbreng te doen en een aantal vragen te stellen. De Haagse VVD vindt dat vluchtelingen goed moeten worden opgevangen. Mensen die huis en haard achterlaten en in moeilijke omstandigheden naar Nederland vluchten, moeten degelijk en sober worden opgevangen. Wij willen ook dat ze een snelle procedure kunnen doorlopen. Als ze mogen blijven, dan is wat ons betreft het devies: zo snel mogelijk aan het werk en de taal leren.

Mijn fractie vindt dat ook in Den Haag ruimte moet zijn voor de opvang van vluchtelingen. Maar die ruimte is niet onbeperkt. We vangen als Den Haag al veel mensen op, van daklozen tot statushouders, en met de crisisopvang van asielzoekers. Wij doen ons deel. Daarmee lopen we gevaarlijk dicht aan tegen de grenzen van wat we aankunnen. Marije Mostert (D66). Wat vindt de Haagse VVD van de dwangwet en van de motie die Hart voor Den Haag hierover indient? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik zou daar nu op in kunnen gaan. Ik was van plan dat later te doen. Heeft u even het geduld om daarop te wachten? Dan kom ik daar later in mijn betoog op terug. De voorzitter. Het lijkt me ook goed om het te hebben over moties nadat ze zijn ingediend. Hier had ik scherp op moeten zijn. Laten we het daar dus nog niet over hebben. Mevrouw Van Basten Batenburg, gaat u verder met uw betoog. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik beloof ook dat ik zelf iets zal zeggen waarop u uw interruptie nog een keer kunt doen of waarin ik die kan meenemen wellicht.

12

Ik zei dus dat we in Den Haag dicht aanlopen tegen de grenzen van wat we aankunnen. We hebben het in deze raadzaal vaak en uitvoerig over zorgen over nieuwbouwontwikkelingen. Wordt de stad niet te vol gebouwd? Is er voldoende groen voor zoveel bewoners in de wijk? Waar is nog plek voor betaalbare bedrijfsruimte? Van links tot rechts delen we in deze raad zorgen over dit soort punten, over overbewoning en over schimmelwoningen die niet worden verbeterd. Om nog niet te spreken over problemen met leefbaarheid en veiligheid in onze wijken. Dit zijn problemen en uitdagingen die we moeten aanpakken. De fractie van de VVD is er optimistisch over dat we dat kunnen als we er samen aan werken, ook in deze raadzaal. Maar willen we binnen de grenzen blijven van wat we aankunnen in Den Haag, dan moet er iets gebeuren aan de instroom van asielzoekers. De beperking van de instroom is een landelijke taak en een internationale opgave waar het kabinet mee aan de slag is, maar waar, gezien waar we nu staan in Nederland, vooral ook nog heel erg veel werk aan de winkel is. Nu denkt u misschien: gaat de VVD nu een betoog houden richting de staatssecretaris? Ik denk dat hij misschien nog wel wat tips zou kunnen gebruiken op sommige punten, maar die ga ik hem hier niet geven. Ik heb wel een vraag aan het nieuwe college, waar een heuse wethouder Europa in heeft plaatsgenomen.

Want nu we die hebben, is het misschien wel tijd om als Den Haag het kabinet een handje te gaan helpen. Immers, niet alleen in Nederland, maar ook in heel veel andere Europese landen lijden steden onder de hoge instroom van asielzoekers. Ik noem maar Brussel zelf. Uiteraard zien wij hier de voornaamste taak weggelegd voor het kabinet, maar we zouden toch wel graag van het college horen of het bereid is om de staatssecretaris een handje te helpen met de lobby in Brussel. Dus graag een reactie van het college op dat punt. De VVD vindt het belangrijk dat het college op plekken waar opvanglocaties zijn of komen, zorgt voor goede informatie en betrokkenheid van bewoners en ondernemers in de omgeving. Waar het gaat om de keuze voor locaties, vraagt mijn fractie zich af hoe de buurt hierbij wordt betrokken. Hoe krijgt participatie vorm? De VVD heeft de indruk dat bij het doorbraakplan meer systematisch te werk werd gegaan met de keuze en de aanwijzing van locaties, op basis van een kader en met contacten met de buurt. Wat kan het college hiervan kopiëren bij de tijdelijke crisisopvang waarmee we nu te maken hebben voor asielzoekers? Kan het college ook toezeggen … De voorzitter. Voordat u die toezegging gaat vragen, zie ik dat de heer Dubbelaar u iets wil vragen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). U had mevrouw Van Basten Batenburg best even mogen laten uitspreken, hoor.

Ik was alleen benieuwd naar het volgende. In het coalitieakkoord, dat nog niet zo heel lang geleden concreet is geworden - het is een van de redenen waarom we hier nu zitten, want daardoor ging zo'n vergadering toen niet door - is geen afspraak gemaakt tussen coalitiepartijen over asielopvang. Kan de woordvoerder van de VVD misschien duiden waarom dat zo is? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dank u wel voor de vraag, meneer Dubbelaar. Wij hebben in het coalitieakkoord heel veel afspraken gemaakt met elkaar, maar lang niet over alle onderwerpen. Ook over de energiecrisis ziet u daarin niet heel veel concrete afspraken staan. De asielcrisisopvang liep natuurlijk al even. Daar was al een aanpak voor vastgesteld en daar hebben we geen aanvullende afspraken over gemaakt. Dat zien wij dus als regulier lopend beleid waar het college in het dagelijkse bestuur van een stad mee bezig moet zijn. De voorzitter. Meneer Dubbelaar met een vervolgvraag. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Hart voor Den Haag vindt dit een megabelangrijk onderwerp, omdat het onze stad zo hard raakt. Ik vind het jammer dat dat dan niet geland is binnen de coalitie, waar de VVD als een van de bestuurspartijen in zit. Vindt de VVD dit onderwerp dan niet belangrijk genoeg om er afspraken over te maken met haar coalitiepartners? Lotte van Basten Batenburg (VVD).

De VVD vindt dit een verschrikkelijk belangrijk onderwerp; dat zei ik ook aan het begin van mijn betoog. Wij hebben daar zeker opvattingen over, die ik hier ook over het voetlicht breng. In het coalitieakkoord hebben we niet specifiek punten opgenomen over asielzoekers, maar wel degelijk over de groei van de stad en het houden van een balans tussen aan de 13

ene kant de leefbaarheid en de voorzieningen in wijken en aan de andere kant het vinden van goede plekken voor nieuwe woningen, voor wie die ook zijn. De voorzitter. Meneer Dubbelaar, voor de laatste maal. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dit proces is zo'n beetje net voor de zomer begonnen. Destijds was wethouder Kapteijns verantwoordelijk voor dit dossier binnen het college. Ze komen met busladingen tegelijk. Honderden zitten er tegenwoordig op de Binckhorst, op de Regulusweg. Er worden hotels afgehuurd. Dat was van de zomer of net daarna al bekend. Dat was dus eerder bekend dan dat u aan tafel zat met uw coalitiepartners om een coalitieakkoord te sluiten. Ik kan me gewoon niet voorstellen dat dit er niet in staat, dat de VVD dit niet belangrijk genoeg vindt om hier afspraken over te maken met haar coalitiepartners. Het overkomt ons toch niet gewoon? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Nee, zeker niet. Het overkomt ons niet gewoon als Den Haag. Wij vinden wel, en daar ben ik mijn betoog ook mee gestart, dat wij in Den Haag ons aandeel moeten leveren en niet meer dan ons aandeel moeten leveren. Daar heeft collega Partiman in de vorige raadsvergadering ook een motie over ingediend. Die is vervolgens niet in stemming gebracht wegens een toezegging van wethouder Vavier.

In die motie is heel duidelijk gezegd: wij doen ons deel en wij willen dat de regio daarna ook zijn eigen deel voor zijn rekening neemt voordat we extra plekken overwegen in Den Haag. Zo kijkt mijn partij hier ook naar. Als wij dit werkbaar willen houden in Nederland en als wij willen zorgen dat de problemen worden opgelost in het hele land, moeten wij als Den Haag ons deel doen. Dat vind ik ook belangrijk, omdat het kabinet een goed punt zou hebben met het toepassen van dwang als alle gemeenten weigeren om mee te werken. Er is namelijk een probleem, meneer Dubbelaar. Dat kunnen we niet … Volgens mij zijn we het met elkaar eens, voorzitter. Als het mag, vervolg ik mijn betoog. De voorzitter. Dat wilde ik net voorstellen. Dat lijkt me een goed idee. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Kan het college ook toezeggen dat de preventie en de aanpak van overlast voor de omgeving absolute prioriteit krijgen? Wij zien graag dat bewoners en ondernemers in een buurt worden betrokken bij preventieve maatregelen, dat er een conciërge is, dat er een vast contactnummer is dat 24 uur per dag wordt bezet, en dat er actief ervaringen worden opgehaald, bijvoorbeeld in wijkgesprekken, zodat ook de mensen die niet zelf de weg naar de gemeente vinden, wel hun verhaal kwijt kunnen. De VVD vindt het van groot belang dat dit goed gebeurt. Ik krijg graag een reactie van het college op dit punt.

De Haagse VVD wil ook dat de raad goed zicht houdt op omvang, locaties en ervaringen van de verschillende soorten opvang van asielzoekers en vluchtelingen. Hierover ontvangt de raad nu via verschillende wegen informatie, waardoor het geheel slecht overzichtelijk is voor de raad. Mijn collega Peeck heeft hier de afgelopen maanden verschillende keren aandacht voor gevraagd. Op dit moment is er een rapportage over de opvang van Oekraïners, maar voor informatie over andere vormen van opvang van asielzoekers moet de raad nog op speurtocht tussen losse brieven. Daarom vraag ik het college of het bereid is om de raad samenhangend te gaan rapporteren over omvang, locaties en ervaringen van niet alleen de opvang van Oekraïners, maar ook van noodopvang en crisisopvang van asielzoekers en minderjarige asielzoekers. Dan mijn laatste punt, voorzitter, en daarmee kom ik terug bij mevrouw Mostert. Dat is de mogelijke dwang van het Rijk richting gemeenten. Wij begrijpen het college als het de rekensom maakt dat Den Haag er baat bij kan hebben als het Rijk gemeenten in onze regio kan dwingen om hun taakstelling te halen. Wij doen namelijk ons deel en zij doen dat nog niet. Mijn fractie is echter teleurgesteld dat het college een mogelijk wet waarmee het Rijk gemeenten zou kunnen dwingen om opvang te realiseren met blijdschap verwelkomt.

Want op welke wijze, zo vraag ik het college, past een dergelijke dwang van het Rijk richting gemeenten in het Huis van Thorbecke? Wat doet dwang met draagvlak in een stad, voor wat voor maatregel dan ook? Dat hoeft niet alleen te gaan om opvang van asielzoekers. En wat doet dwang met het vertrouwen in de politiek? Wat doet het met de motivatie om te gaan stemmen voor lokale verkiezingen als uiteindelijk het Rijk de gemeenten zijn wil oplegt? Graag een reflectie op dit punt van het college, waaronder ook de burgemeester. 14

De voorzitter. Ik zag eerst de heer Dubbelaar zijn hand omhoogsteken. Daarna geef ik het woord aan mevrouw Mostert. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Ik hoor de VVD zeggen: wij doen ons deel. Maar hoe komt de VVD daarbij? Kent de VVD de formule van de taakstelling dan wel? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Wij doen als Den Haag ons deel van de taakstelling die wij hebben gekregen en waarover afspraken zijn gemaakt in de veiligheidsregio. De voorzitter. Meneer Dubbelaar met een vervolgvraag. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Maar dat betreft crisisnoodopvang. Dat is dat asielplan. Dat is de reden waarom ik dit eind augustus geagendeerd wilde hebben. Maar ik heb het nu over een taakstelling op asielzoekers. Die is nog niet bekend, maar toch zegt u: wij doen ons deel al. Hoe komt u daarbij? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Als ik zeg 'wij doen ons deel' dan heb ik het over het deel dat wij inderdaad leveren voor de crisisnoodopvang. En dan heb ik het ook over de huisvesting van statushouders, want ook daarin leveren wij ons deel als Den Haag. U had zonet zelf in uw betoog het punt dat we dit jaar wat meer doen dan volgend jaar en dat gaat inderdaad over statushouders. De voorzitter. Volgens mij is deze opgehelderd. Dat is fijn. O, meneer Dubbelaar heeft toch nog een vraag? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag).

Ik constateer dat de VVD de formule van de taakstelling niet kent, want als je de formule van de taakstelling erbij pakt, zie je het volgende. We hebben een instroom van 35.000 asielzoekers gehad in 2021. Dat doe je maal de inwoners van Den Haag en dat deel je door de inwoners van Nederland. Dan kom ik op een taakstelling van bijna 1.100 asielzoekers. Wij doen ons deel dus nog niet, anders dan u beweert. Mijn fractie wil dat ook niet, maar u kent de inhoud van het dossier niet goed, merk ik. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Het is interessant dat u dat zegt. De formule die u noemt, ken ik wel degelijk. Ik heb het over 'wij doen ons deel' in de totale opvang van verschillende doelgroepen. Mijn fractie vindt dat wij als Den Haag daarin ons deel doen. Wij hebben niet alleen te maken, zoals u ook heel goed weet, met asielopvang. We hebben ook te maken met daklozenopvang en meer dan andere gemeenten met een verschrikkelijk grote instroom van kwetsbare mensen die meer hulp nodig hebben. Dat allemaal bij elkaar opgeteld vindt de VVD dat Den Haag zeker zijn deel voor zijn rekening neemt, ja. Marije Mostert (D66). Ik sloeg even aan op het woord 'dwang'. Ik kan me als liberaal voorstellen dat mevrouw Van Basten Batenburg daar wat moeite mee heeft.

Maar begrijp ik nou goed dat zij het aanmoedigt dat deze wet wel wordt gebruikt op het moment dat gemeenten verzaken en hun afspraken niet vrijwillig nakomen, zoals bijvoorbeeld de commissaris van de Koning nu kan ingrijpen als de begroting van een gemeente niet op orde is? Mag de wet in zo'n geval wel worden ingezet? Heb ik dat goed begrepen? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Nee, dat heeft u niet goed begrepen. De voorzitter. Dan denk ik dat daar een vervolgvraag op komt van mevrouw Mostert. Marije Mostert (D66). Oké, dan ben ik heel erg benieuwd in welke mate mevrouw Van Basten Batenburg de wet wél zou willen omarmen. Ik heb haar namelijk net horen zeggen dat het goed is dat die wordt ingezet op het moment dat gemeenten niet hun steentje bijdragen.

15

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Nee, nee, dat is absoluut niet wat ik heb bedoeld te zeggen, dus wellicht is dat niet duidelijk overgekomen. Mijn fractie is tegen wetgeving waarin dwang zou worden opgelegd. Ik heb daar overigens nog geen kennis van genomen omdat die wetgeving volgens mij formeel nog niet bestaat. Nee, absoluut niet. Samir Ahraui (PvdA). Ik hoorde mevrouw Van Basten Batenburg zonet grote woorden gebruiken over de mogelijke wettelijke verplichtingen die wij als stad zouden kunnen krijgen als het kabinet met een maatregel komt. Ik vroeg me af of mevrouw Van Basten Batenburg ook bekend is met allerlei andere wettelijke verplichtingen die wij als stad hebben op het gebied van de zorg, op het gebied van het verkeer in de regio of op het gebied van het aanleveren van een degelijke begroting. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik ben niet bekend met wetgeving waarin voorgeschreven is waar huisartsen moeten worden gevestigd, waar tandartsen moeten zitten of waar ziekenhuizen moeten komen. Samir Ahraui (PvdA). Dat is een klein, kinderachtig antwoord, omdat we als stad wel degelijk wettelijke verplichtingen hebben over dingen die we moeten organiseren. Kijk naar de jeugdzorg. Maar ik kom tot mijn vraag.

Waarom trekt de Haagse VVD hier de grens tussen een wettelijke regeling op het gebied van de opvang van statushouders en een wettelijke regeling op andere gebieden? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Er zit een groot verschil tussen die twee zaken. In het ene geval zou een gemeente namelijk worden gedwongen om op een specifieke locatie een specifieke opvang te realiseren. Althans, zo lees ik het in de kranten, maar nogmaals, ik heb de wetgeving nog niet kunnen zien omdat die nog niet bestaat. De voorzitter. De heer Ahraui, laatste maal. Samir Ahraui (PvdA). Maar als het kabinet straks zegt dat het voor elke gemeente een wettelijke taak wordt om bij te dragen aan de noodopvang van asielzoekers - zo lees ik de kranten - is dat een wettelijke taak die niet anders is dan andere wettelijke taken die we vanuit het Rijk opgelegd zouden kunnen krijgen. Ik zoek echt nog naar de inhoudelijke argumentatie waarom déze wettelijke taak voor de Haagse VVD anders zou zijn dan andere wettelijke taken. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik kan eigenlijk alleen maar hetzelfde antwoord geven. Het gaat om een heel andere orde van grootte. Er staat nergens hoeveel huisartsen er in Den Haag moeten zijn … Ik reageer nu op de non-verbale reactie van mijn collega van de PvdA; excuses, voorzitter. Er zit een groot verschil tussen die zaken.