RIS310217 bijlage 6 Beheerplan Spuiplein
Tekst van het document
Spuiplein Beheerplan
28 juli 2021
Spuiplein Beheerplan 2021 (op basis van voorontwerp OKRA)
Project nr. 7003746
Opdrachtgever:
Naam:
DSO projecten
Pauline van den Broeke
Status: concept 06
Naam:
Opgesteld door:
Almut Röwekamp
Gecontroleerd door:
Erik Mentink
Goedgekeurd door technisch manager:
Hugo van der Wiel
Spuiplein, beheerplan
Paraaf en datum voor gezien:
Paraaf en datum:
2
Inhoud
1
Inleiding
5
1.1.
Aanleiding en doel beheerplan
5
1.2.
Ontwerp
5
1.3.
Partijen betrokken in het ontwerp
7
1.4.
Het verkeersuitgangspunten in ontwerp
7
1.5.
Uitgangspunten kwaliteitsnorm in beheerplan
7
1.6.
Kwaliteitswaarborg
8
1.7.
Leeswijzer
8
2
Voorontwerp
9
2.1.
Geschiedenis
9
2.2.
Omliggende projecten
9
2.3.
Inrichtingselementen en materialen Spuiplein
9
2.4.
Toegankelijkheid en routing
10
2.5.
Evenementen
11
2.6.
Terrassen
11
3
Wegbeheer
12
3.1.
Algemene beschrijving
12
3.2.
Verharding
12
3.3.
Trap
13
3.4.
Straatmeubilair
13
3.5.
Kabels en Leidingen
14
4
Groenbeheer
15
4.1.
Algemene beschrijving
15
4.2.
Bomen
15
4.3.
Plantvakken
16
4.4.
Water retentie syteem
17
4.5.
Plantenbakken
17
5
Milieubeheer
18
5.1.
Algemene beschrijving
18
5.2.
Vegen
18
5.3.
Afvalbakken
18
5.4.
Onkruidbestrijding op verhardingen
19
5.5.
Gladheidbestrijding (sneeuw/algen)
19
5.6.
Graffiti en stickers
19
5.7.
Kauwgom op verharding
19
6
Beheer waterelement
20
6.1.
Algemene beschrijving
20
6.2.
Waterbak
20
6.3.
Waterplanten
21
Spuiplein, beheerplan
3
7
Overig beheer
22
7.1.
Algemene beschrijving
22
7.2.
Riolering en rioolaansluitingen
22
7.3.
Verkeersinstallaties
22
7.4.
Bewegwijzering
22
7.5.
Pollers
23
7.6.
Openbare verlichting
23
7.7.
Handhaving
23
7.8.
Overige kabels- en leidingen
24
7.9.
Kunstwerken
24
Spuiplein, beheerplan
4
1
Inleiding
1.1.
Aanleiding en doel beheerplan
Het Spuiplein maakt onderdeel uit van Spuikwartier dat bestaat uit de Turfmarkt, de Wijnhaven, de Turfhaven, het Stadsbalkon, Schedeldoekshaven en de omgeving van het stadhuis. In Q3 2021 is een deel van de Turfmarkt in uitvoering en de omgeving van het stadhuis in voorbereiding. Het Voorontwerp, opgesteld door OKRA architecten, van het Spuiplein is gereed. Voor alle delen van het Spuikwartier zijn beheerparagrafen opgesteld. De definitieve beheerparagraaf Spuiplein is van 14 juli 2021. Het beheerparagraaf gaat het over de meerkosten van het beheer na herinrichting, met onder andere de veranderingen ten opzichte van de oude situatie in oppervlakte en beheer werkzaamheden. Een onderdeel van de beheerparagraaf is een kostenraming van de beheerkosten op jaar basis.
Overzicht deelgebieden Spuikwartier Dit beheerplan is er om de intentie van het ontwerp, de keuzes die in het ontwerpproces zijn gemaakt en de afspraken met verschillende partijen vast te leggen. Het legt het beoogde toekomstige beeld vast en kan bij eventuele beheervraagstukken, aanpassingen en/of ontwikkelingen worden geraadpleegd om te beoordelen of deze in de lijn van het ontwerp passen zoals vastgesteld bij bestuurlijk besluit. Het Spuiplein moet één geheel worden, dus meer dan de som der delen. Het beheerplan moet laten zien hoe de delen in elkaar grijpen en hoe dit integraal beheerd dienen te worden. 1.2.
Ontwerp 1.2.1.1.
Locatie
Het Spuikwartier ligt centraal in het centrum van Den Haag. Het gebied reikt van het centraal station (CS) tot aan het Spui. De Turfmarkt is de lange doorgaande, verbindende lijn van CS tot aan het Spui. Het Spuiplein ligt aan het Spui en de Turfmarktroute. Aan het Spuiplein ligt het nieuwe cultuurcentrum Amare dat eind 2021 geopend is. De architectuur van het Amare gebouw is alzijdig maar presenteert zich met name aan het Spuiplein en de Turfmarkt. Tegenover Amare staat aan de andere zijde van de Turfmarkt het stadhuis met daarin de Spuiplein, beheerplan
5
Openbare Bibliotheek en een commerciële ruimte. Beide gebouwen, Amare en het stadhuis, hebben een interne semi-openbare ruimte met ingangen aan twee of meer zijden. Tegenover het Spuiplein, aan de andere zijde van het Spui staat de Nieuwe Kerk, het Filmhuis en het Theater aan het Spui. Vanwege de prominente ligging van het plein verdient het plein bijzondere aandacht. Het is het culturele hart van de stad en wordt de belangrijkste verblijfsen ontmoetingsplek in het Spuikwartier. Het in dit beheerplan beschreven gebied is begrensd door Amare, het Spui, het stadhuiscomplex en de trap van het hotel Mercure.
Plangrens Spuiplein 1.2.1.2.
Ontwerpprincipes
Het Spuiplein en de beëindiging van de Turfmarkt zijn door bureau OKRA ontworpen. Het plein beoogt zowel een Haags plein te worden als ‘een wereldplein voor culturen’. Ook wordt er vergroening en klimaatadaptatie gerealiseerd. Het ontwerp is tot stand gekomen met behulp van een uitgebreid participatieproces. Het resultaat is een compositie die is gebaseerd op een zestal ruimtelijke principes: 1. Het Spui is de drager, de meest belangrijpe lijn. Het Spui zelf maakt geen onderdeel uit van het ontwerp omdat het een lange lijn ‘van de Hofvijver tot aan Delftse Hout’ is. In het plan wordt onderkend dat de zijde van het Spui met het Theater aan het Spui, het Filmhuis en de Nieuwe Kerk bij het gebied horen maar dat eventuele aanpassingen aan het Spui moeten passen binnen een visie op de gehele lijn. 2. Verlengen van de Turfmarkt tot aan het Spui (met een knik). De lijn verbindt het Spui in het hart van het centrum en Den Haag CS met elkaar. 3. Het plein is een ‘buitenzaal’ van Amare, een ruimte voor reflectie en ontmoeting. OKRA landschapsarchitecten noemt dit ‘een podium voor de stad, niet een evenementenplein’. 4. Zichtlijnen op de Nieuwe Kerk en tussen Amare en het Theater aan het Spui verbinden de beide zijden van het Spui met elkaar. 5. Het Spuiplein wordt deels groen en voorzien van een waterelement in een basis van (half)verharding.
Het groen speelt samen met halfverharding een rol in de aanpak van de hittestress en wateroverlast in dit deel van de stad. ‘Het water verwijst naar Spuiplein, beheerplan
6
de vroegere grachten en maakt een visueel ruimtelijke verbinding tussen Amare en de Nieuwe Kerk’. 6. De Bomen en de overige groenelementen krijgen een goede groeiplaats met voldoende goede grond om te wortelen en ‘aandacht voor de waterhuishouding in zowel tijden van extreme neerslag als in tijden van extreme droogte’. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de plantoelichting van OKRA landschapsarchitecten van juli 2021. 1.3.
Partijen betrokken in het ontwerp
Het voorontwerp van het Spuiplein is tot stand gekomen in samenspraak met de stad, de culturele instellingen, de evenementenbranche, de horeca ondernemingen rondom het plein en bewonersorganisaties. Ook binnen de gemeente is dit afgestemd met DSB (beheerders), DSO (S&P, Mobiliteit, CEB), DPZ (SD Centrum), OCW (S&B). Daarnaast is nauw contact met de architecten van Amare en de landschapsarchitecten van de andere deelgebieden van het Spuikwartier. Het Spuiplein wordt een verblijfsplein met de mogelijkheid tot het organiseren van kleine evenementen. 1.4.
Het verkeersuitgangspunten in ontwerp
Dit heeft geleid tot de keuze voor een autovrij Spuiplein. Laden en lossen van goederen voor de huurders van de commerciële ruimten in de plint van Amare gebeurt via de Turfmarkt, binnen de geldende venstertijden. Daarnaast is de mogelijkheid voor laden en lossen via de nieuwe loading docks aan de achterzijde van Amare. Om de ambitie van een autovrij plein waar te maken zijn aan de rand van het Spuiplein paaltjes gepland. Dit betreft sleutelpalen die bij calamiteit en bij evenementen open kunnen. De voorkeur is om hier geen pollers te plaatsen. De vormgeving van de paaltjes is gelijk aan de geplande paaltjes aan de andere zijde van Amare, bij toren A. Met de architect van Amare is overleg gevoerd over de mogelijkheid om de opstelplek van de brandweer te verplaatsen naar de hoek bij de Schedeldoekshaven. Hier kan de brandweer ook binnen de vereiste 40 m komen van de droge blusleiding. Mocht dit niet realiseerbaar zijn dan zal voor de oorspronkelijke opstelplek gekozen worden. In het ontwerp is daar ruimte voor en geen obstakels. Er is geen plaats voor geparkeerde fietsen in het ontwerp. Fietsen kunnen gestald worden in de nieuwe fietskelder onder Amare, de fietsenstalling bij de entree van het stadhuis en onder het stadhuiscomplex. Het handhavingsregime voor gestalde fietsen worden uitgebreid. Er zijn geen fietsroutes gepland op het Spuiplein.
Het ontwerp is getoetst door de Stichting Vooral op toegankelijkheid voor mindervaliden. 1.5.
Uitgangspunten kwaliteitsnorm in beheerplan
In de beheerparagraaf zijn de kwaliteitsniveaus per onderdeel vastgelegd en de financiële gevolgen inzichtelijk gemaakt. Er is voor het Spuiplein gekozen voor het hoogste onderhoudskwaliteitsniveau. Het Spuiplein is een representatieve ruimte die naar verwachting zeer intensief gebruikt zal gaan worden.
Spuiplein, beheerplan
7
Uitgangspunt voor het kwaliteitsniveau is de “Kadernota Openbare Ruimte Den Haag, ruimte voor kwaliteit”. In deze nota wordt onderscheid gemaakt tussen vijf kwaliteitsbeelden. Dit is vertaald in een gebiedsindeling waarbij het Spuikwartier valt onder de meeste intensief gebruikte en drukst bezochte delen van de stad, kwaliteitsniveau A; Hofstad kwaliteit. De Stichting CROW heeft de kwaliteitscatalogus openbare ruimte, versie 2018, uitgegeven waarin het normeringsysteem ten aanzien van het beheer van openbare ruimten is vastgelegd. De indeling in schoonheidsgraden is A+ (zeer schoon) t/m D (zeer vuil) Voor het Spuiplein geldt Hofstadkwaliteit, met kwaliteitsniveau A+. In het gebied zijn verschillende partijen verantwoordelijk voor het beheer van (onderdelen van) de openbare ruimte. Dienst Stadsbeheer en DPZ stadsdeel Centrum zijn de belangrijkste beheerders. Het gebied vraagt om specifiek beheer van de waterpartij, de halfverharding en de beplanting. Stadsdeel Centrum coördineert dit specialistisch beheer en stemt af met andere beherende partijen. In dit beheerplan worden alle in het voorontwerp bekende te beheren onderdelen beschreven. De begroting van de meerkosten van het beheer staan in de beheerparagraaf. 1.6.
Kwaliteitswaarborg
Om de hoge kwaliteit van de openbare ruimte voor een lange termijn te waarborgen moet bij inboet of herstel altijd gebruik gemaakt worden van de originele materialen, kleuren, onderdelen en (bestratings)patronen. Dit geldt ook voor (tijdelijke) opbrekingen door derden, nutsbedrijven e.d. Het plein wordt aangelegd voor alle bewoners, bezoekers en werknemers van de stad. Het ontwerp is zorgvuldig afgestemd met alle partijen en tegenstrijdige wensen hebben de partijen uitvoerig met elkaar besproken. Ook al spreken de belangen elkaar soms tegen, het plan is in evenwicht. Dit evenwicht kan door aanpassingen onder druk komen te staan. Bij aanpassingen en wijzigingen in het gebied die van wezenlijke invloed zijn op het aanzien, de kwaliteit en het ontwerp van de openbare ruimte moeten de plannen te allen tijde voorgelegd worden aan de Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR). 1.7.
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 geeft een beschrijving van het voorontwerp. In hoofdstuk 3 t/m 5 worden alle beheermaatregelen beschreven die vallen onder de verantwoordelijkheid van Stadsdeel Centrum. Dit zijn: wegbeheer, milieubeheer en groenbeheer. Het beheer van het waterelement is de verantwoordelijkheid van DSB-SB en staat beschreven in hoofdstuk 6. Hoofdstuk 7 geeft een overzicht van alle overige beheermaatregelen.
Spuiplein, beheerplan
8
2
Voorontwerp
2.1.
Geschiedenis
Het Spuiplein kwam in de jaren 90 van de vorige eeuw tot stand op basis van het stedenbouwkundig ontwerp van Carel Weber. Het was het voorplein van de Anton Philipszaal en het Nederlands Dans Theater. Deze gebouwen en het aan de Turfmarkt gelegen ministeriegebouw zijn gesloopt om ruimte te maken voor het nieuwe culturele centrum Amare. Het Spuiplein werd ingericht met bestrating van hardsteen en een vloerfontein met spuiters. Aan één zijde van het plein staat het hotel Mercure met een brede trap naar het Spuiplein toe. Hotel en trap zijn nog steeds aanwezig. Het plein was leeg en was met name bestemd voor evenementen waarbij de trap oorspronkelijk als tribune zou dienen. In praktijk waren er minder evenementen dan gehoopt en werd het plein in het dagelijks gebruik als leeg en grijs ervaren. De skaters hebben veel gebruik gemaakt van het oude plein omdat het door de gladde steen een perfecte grond was om te skaten. 2.2.
Omliggende projecten
Het Spuiplein maakt onderdeel uit van het Spuikwartier waar ook de Turfmarkt, , de omgeving van het stadhuis en de Wijnhaven onder vallen. De laatste fase van inrichting van de Turfmarkt als looproute tussen het station en de binnenstad is op dit moment in uitvoering. Binnen kort wordt de natuurstenen verharding rondom het stadhuis vervangen. Voor de Hartlijn, waar het Spui onderdeel van uitmaakt, is een schetsontwerp ‘de Kern Bijzonder’ opgesteld waarvan de uitvoering niet is vastgesteld. 2.3.
Inrichtingselementen en materialen Spuiplein
Het ontwerp voor het Spuiplein sluit aan bij de Haagse materialen. In de toelichting op het plan worden mangaanklinkers, halfverharding, (monumentale) bomen en gietijzeren boomroosters als Haags omschreven. Het gebied zelf bestaat uit twee delen: de verlenging van de Turfmarkt en het pleindeel. 2.3.1.1.
Verlenging van de Turfmarkt
De verlenging van de Turfmarkt wordt bestraat met mangaanklinkers in verschillende afmetingen en verbanden. De lijngoten en boomroosters zijn hetzelfde type als in het overige deel van de Turfmarkt. Ook is gekozen voor dezelfde bomen en lichtmasten als is de Turfmarkt om de loper zo consequent mogelijk door te zetten. Het patroon in het middengedeelte van de Turfmarkt eindigt op de hoek van het stadhuis.. Vanaf de knik van de loper bij het stadhuis is er geen patroon in het midden voorzien. Dit om ruimtelijk ook een verbinding te leggen tussen de entree van het stadhuis en het gehele Spuiplein. 2.3.1.2.
Pleindeel
Het pleindeel bestaat uit een vlak van halfverharding, plantvakken en een waterelement. De vakken zijn zodanig gesitueerd dat er veel zitplaatsen tussen het groen zijn en tegelijk waterelement worden opgesloten met randen van natuursteen. De randen van de beplanting Spuiplein, beheerplan
9
lopen op van ca 10 centimeter naar zithoogte. De randen zijn deels voorzien van houten zitvlakken en rugleuningen. Het waterelement wordt opgesloten door een natuursteen rand op zithoogte. Aan de zijde van Amare is de rand zo breed zodat er een soort podium ontstaat. Het waterpeil van de waterelement is even hoog als de zitrand. In het waterelement groeit waterbeplanting. In de halfverharding en in de beplanting staan bomen. De beplanting bestaat uit vaste planten en siergrassen. De groeivorm van de bomen is grillig en de beplanting is bloemrijk en in alle seizoenen hoogwaardig en aantrekkelijk. Aan de zijden van Amare en de trap wordt bestrating van mangaanklinker aangebracht. Op deze wijze wordt het vlak van halfverharding en beplanting aan alle zijden omsloten door dezelfde klinkerverharding.
Plankaart VO Spuiplein
2.4.
Toegankelijkheid en routing
Het gehele gebied is voetgangersgebied met fietsers te gast. De bestrating en de halfverharding worden vlak en dus overal toegankelijk. In het ontwerp is rekening gehouden met de Turfmarktroute als voetgangersverbinding van en naar CS waar fietsers te gast zijn. Hier is ook laden en lossen in venstertijden toegestaan. Het pleindeel inclusief het gebied langs de gevel van Amare en langs de trappen is autovrij en wordt fysiek afgezet met paaltjes. Alle paaltjes binnen Spuikwartier hebben het zelfde uiterlijk (kleur en vorm). De looproutes over het plein leiden vanaf het Spui naar de ingang van Amare. Belopen van deze routes over halfverharding wordt mogelijk als minder comfortabel ervaren en daarom zijn alle vier randen van het plein verhard met klinkerbestrating. Obstakelvrije loopzones aan deze randen van 3 meter breed zijn van groot belang. Een geleidelijn voor blinden en slechtzienden is in het pleinontwerp niet voorzien omdat de gevel van Amare aan de zijde Turfmarkt de ‘natuurlijke’ gidslijn is naar de twee ingangen van Amare. Spuiplein, beheerplan
10
Geparkeerde fietsen blokkeren regelmatig de oversteken van het Spui ter hoogte van de looplijnen. Aanpassingen hiervoor op het Spui en handhaven van fietsparkeren buiten het plein zijn wenselijk maar maken geen onderdeel uit van het beheergebied van dit plan. 2.5.
Evenementen
Tijdens de participatie is besloten dat het Spuiplein geen plein is voor grote evenementen maar een verblijfsplein waar op het podium van de stad kleine evenementen mogelijk zijn. In de toelichting op het ontwerp van OKRA landschapsarchitecten zijn verschillende opstellingen van kleinere evenementen zoals voorstellingen en markten opgenomen. Bij het verstrekken van vergunningen is het afspraak dat het plein na een evenement zonder schade wordt achtergelaten of, anders gezegd, eventuele schade door de organisatie van het evenement wordt hersteld. De beplanting, het waterelement en de halfverharding zijn daarbij de meest kwetsbare elementen: De beplanting is niet bestand tegen betreding. In de halfverharding kunnen door de op- en afbouw van elementen zoals podia of mechanische elementen zoals draaimolens beschadigingen ontstaan. (Voor beheermaatregelen evenementen zie 3.2.4.) en het biologisch evenwicht en de waterkwaliteit in het waterelement kunnen door toedoen van het evenement verstoord worden. In het ontwerp zijn drie evenementenputten voorzien die in de klinkerverharding worden aangebracht. 2.6.
Terrassen
Het pleinontwerp is met name gericht op verblijf zonder voorzieningen zoals horeca. Over deze intentie waren de meeste participanten enthousiast. Uitzondering is het horecagedeelte van Amare dat aan het plein ligt. Hier is een terras voorzien van zes bij zestien meter met als grens maximaal zes meter uit de gevellijn van Amare. Bij het bepalen van deze afmeting is rekening gehouden met de loopruimte van 3 meter op de klinkerverharding en de bereikbaarheid van de steeg naast de trappartij van hotel Mercure.. Bij de terrassen zijn terrasschotten en -schermen vanuit ruimtelijk en functioneel oogpunt niet toegestaan. Alleen losse, niet in de grond verankerde, parasols zijn mogelijk. Deze dienen indien noodzakelijk terstond te kunnen worden verwijderd. Op/in de klinkerverharding zal de vergunde terrasruimte met roestvrijstalen ‘punaises’ afgebakend worden ten behoeve van de handhaving. De horecavoorzieningen in hotel Mercure en naastliggende vleugel (ten tijde van het opstellen van dit plan een Chinees restaurant) zullen geen terrasvergunning kunnen verkrijgen op het begane grondniveau van het Spuiplein. Wel kunnen zij een terrasvergunning aanvragen voor het gebied van de trappen en het plateau bovenaan de trappartij.
Spuiplein, beheerplan
11
3
Wegbeheer
3.1.
Algemene beschrijving
Stadsdeel Centrum is verantwoordelijk voor het technisch onderhoud van de verharding op het Spuiplein. het betreft hier de verharding van klinkers en halfverharding van de openbare ruimte. Ook het onderhoud van de eventuele belijning, straatmeubilair en de verkeers- en straatnaamborden vallen onder de verantwoordelijkheid van de wegbeheerder van het stadsdeel. Het beheergebied is ingedeeld in hofstadkwaliteit, kwaliteitsniveau A+. Dit betekent dat de hoogste eisen worden gesteld aan de staat van het beeldkwaliteit van inrichting en onderhoud. Alle schades moeten direct/zo snel mogelijk hersteld worden. 3.2.
Verharding 3.2.1.1.
Verhardingstypen
De verharding in het te beheren gebied bestaat uit gebakken klinkers en halfverharding. In de beheerparagraaf staan de oppervlaktes vermeld.
Mangaanklinkers 3.2.1.2.
Halfverharding
Klein onderhoud (reparaties) en groot onderhoud (herstraten)
Klein onderhoud vindt plaats naar aanleiding van een intensieve periodieke inspecties door de wegbeheerder van het stadsdeel Centrum; het feitelijke werk wordt uitgevoerd door gespecialiseerde aannemingsbedrijven. Gevaarlijke situaties als gevolg van schades of verzakkingen moeten binnen 24 uur worden verholpen. Deze werkzaamheden worden over het algemeen uitgevoerd door gespecialiseerde aannemers in opdracht van het stadsdeel. Het grootonderhoud heeft een hogere frequentie dan de reguliere frequentie (ca 15 jaar) in de stad en maakt geen deel uit van de verantwoordelijkheid van het stadsdeel maar van DSBSB 3.2.1.3.
Inboet materiaal
Bij onderhoudswerkzaamheden moet altijd worden ingeboet met de oorspronkelijke materialen. Bestrating van mangaansteen is van gebakken materiaal dat in kleur en structuur Spuiplein, beheerplan
12
kan verschillen. In ieder project wordt de steen opnieuw ingekocht/de levering aanbesteed. De inboet van de mangaansteen moet passen bij de stenen die voor de uitvoering worden geleverd. De kleuren van de halfverharding, lichtarmaturen en het natuursteen van de randen worden in de DO fase op elkaar afgestemd, vastgelegd en vervolgens ingekocht/aanbesteed. In het beheerplan gebaseerd op het definitieve ontwerp moeten de specificaties van leveranciers, types en kleuren van deze leveringen worden vastgelegd. 3.2.1.4.
Evenementen
Op het Spuiplein kunnen evenementen plaats vinden. Ten behoeve van deze evenementen is het plein voor verkeer toegankelijk, met uitzondering van de looproutes van halfverharding tussen de beplanting en de vijver. Zwaar verkeer kan schade toebrengen aan de (half)verharding. Door middel van de af te geven vergunning wordt de organisatie van evenementen nadrukkelijk op zijn verantwoordelijkheid gewezen en bij schade moet de organisatie aansprakelijk worden gesteld voor de kosten van herstel en de ambtelijke kosten ten behoeve van het herstel. Hierop wordt dan ook consequent gecontroleerd. Er vindt zowel voor als na elk evenement een schouw plaats door of in opdracht van de beheerder. Vervuiling zoals stickers en taperesten op verharding worden direct door de organisatie van de evenementen verwijderen. Kosten van gebreken bij de eindschouw zullen worden verhaald bij de organisator van het evenement. De evenementenputten hebben deksels met bakstenenpatroon die, net zoals de overige bestrating, regelmatig geschouwd en als nodig gerepareerd moeten worden. De putten zelf moeten twee keer per jaar schoongemaakt worden vanuit beheer en door evenementen organisaties voor oplevering na elk evenement. 3.3.
Trap
De bestaande trap aan de rand van het Spuiplein voor het hotel Mercure maakt geen deel uit van de herinrichting van het plein. Echter wordt de trap wel meegenomen in het regulier onderhoud van de openbare ruimte. De trapelementen zijn gemaakt van betonelementen bekleed met Belgisch hardsteen. Voor het beheer van de trap geldt hetzelfde als voor het beheer van de verhardingen. De trap moet in de inspectierondes van de verhardingen worden meegenomen. 3.4.
Straatmeubilair
In het plangebied komen diverse soorten straatmeubilair voor. Het gaat hierbij om houten zitelementen op de randen van de groenvakken, afvalbakken, anti-parkeerpalen en verkeersborden. Het meubilair wordt onderhouden volgens het reguliere beheer vastgelegd in het beheersysteem. Dat betekent dat het circa zes keer per jaar wordt geïnspecteerd en als noodzakelijk gerepareerd wordt. De houten zitelementen worden gemaakt van houten latten op een stalen frame. De maatvoering en materiaalkeuze wordt in de DO fase verder uitgewerkt. Wel is bepaald dat er ongelakt hardhout toegepast wordt. Het schoonhouden van de banken, natuursteen, waterelement en het legen van de afvalbakken valt onder het milieubeheer, zie hiervoor hoofdstuk 7. Spuiplein, beheerplan
13
Schades moeten direct worden hersteld. Daarnaast kunnen kleine reparaties op basis van meldingen uitgevoerd worden. Aanspreekpunt voor meldingen door burgers is het contactcentrum, telefoon 14-070. 3.4.1.1.
Palen en fietsbeugels
In het gebied worden ter afsluiting en als antiparkeervoorziening paaltjes type ‘hagenaars’ aangebracht. Om het plein bereikbaar te maken voor evenementen moeten enkele palen aan de zijde Turfmarkt uitneembaar zijn. Stadsdeel Centrum ziet toe dat de paaltjes weer teruggeplaatst worden. Er komen geen fietsbeugels in het gebied omdat deze de uitstraling en de functionaliteit van het verblijfsgebied zouden verstoren En bij evenementen in de weg staan. Er zijn openbare fietsenstallingen onder het stadhuis, bij de ingang van het stadhuis en in Amare (ingang zijde Turfhaven). 3.4.1.2.
Hekwerken, relingen en trapleuningen
Langs de trappen van het hotel Mercure zijn geschilderde en roestvrijstalen trapleuningen bevestigd. De hekwerken moeten 2 keer per jaar worden gereinigd. Beschadigingen aan de trapleuningen moeten zo snel mogelijk worden bijgewerkt. De roestvrijstalen leuning moet tevens om het jaar worden voorzien van een waslaag. Deze voorzieningen zijn voor rekening van hotel Mercure.
3.4.1.3.
Vlaggenmasten
Op het oude Spuiplein stonden drie vlaggenmasten. In het ontwerp zijn geen vlaggenmasten op het Spuiplein voorzien omdat deze het beeld van Amare vanaf het Spui zouden verstoren en door de bomen niet zichtbaar zijn. De nieuwe vlaggenmasten (vier stuks) moeten een plek krijgen in het Spuikwartier nabij het stedelijke bestuurlijke centrum (stadhuis). 3.4.1.4.
Verkeersborden
In de DO fase wordt een bebordingsplan voor het Spuiplein gemaakt. Het gaat met name om verkeersbordpalen die het voetgangersgebied (en fietsers te gast) aangeven, verboden om fietsen te parkeren en mogelijk een straatnaambord. Aan het beheer van de borden worden geen bijzondere aanvullende eisen gesteld. Vanwege de houdbaarheid van de retorreflectie moeten de verkeersborden standaard om de 5 jaar worden vervangen en ze zullen eens per jaar worden gereinigd. De verkeersborden moeten vuurwerkbestendig zijn. 3.5.
Kabels en Leidingen
De gemeente Den Haag is verantwoordelijk voor het tracé van kabels en leidingen op het Spuiplein. De kabels en leidingen zelf vallen hier niet onder, uitgezonderd de OVL-kabels. De OVL-kabels worden beheerd door Dienst Stadsbeheer SB VM/OVL en de overige kabels worden beheerd door diverse private ondernemingen. Het kabel en leidingen tracé wordt uitsluitend aangebracht onder de klinker verharding langs de gevel van Amare. Aanleg van kabelkokers is nodig om openbreken van de bestrating zo veel mogelijk te voorkomen. Spuiplein, beheerplan
14
4
Groenbeheer
4.1.
Algemene beschrijving
Stadsdeel Centrum is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van alle groenvoorzieningen in het stadsdeel. De bomen en de beplanting worden beheerd volgens het in Den Haag bestaande Groenbeheersysteem. Bij het planten van de bomen worden maatregelen genomen om de bomen een lange levensduur te garanderen en wortelopdruk te voorkomen. 4.2.
Bomen
Het beheer van de bomen bestaat uit een aantal standaard maatregelen volgens de beheerpakketten van straat- en plantsoenbomen. 4.2.1.1.
Controle incl. verwijderen dood hout en opschot
Alle bomen worden jaarlijks gecontroleerd. Bij deze controle wordt de totale conditie van de boom gecontroleerd. Gelijktijdig worden dode takken en stam- en wortelopschot verwijderd. Aan deze werkzaamheden worden geen bijzondere of aanvullende eisen gesteld ten opzichte andere locaties in Den Haag. 4.2.1.2.
Onkruidvrij maken boomspiegel
Het onkruid verwijderen van de boomspiegel moet volgens de beeldkwaliteit A+ plaats vinden. Op deze wijze sluit het beheer van boomspiegels aan bij het kwaliteitsniveau van het te onderhouden (half)verharde oppervlak. periodiek dient er controle plaats te vinden op het basaltsplit onder de boomroosters en indien noodzakelijk moet dit aangevuld worden. Snoeien, begeleidingssnoei en opkronen De iepen langs de Turfmarkt en verlengde van de Turfmarkt staan langs de laad- en losroute (in venstertijden) en moeten daarom worden opgekroond tot 4,50 meter vrije doorrijhoogte. Begeleidingssnoei is hier nodig. De overige bomen staan in beplanting en in de halfverharding. De boomsoorten en -maten zijn nog niet bepaald (DO fase) maar het ontwerp gaat uit van grillige vormen en soorten van de 1e en 2e grootte . Mogelijk komt er bij aanleg een menging van bomen van diverse leeftijden. Nabij de bomen in beplanting en de halfverharding mogen geen vrachtwagens komen dit pleindeel en is alleen voor op- en afbouw van evenementen toegankelijk en dan alleen in het open deel en niet op de halfverharding tussen de plantvakken en de vijver in. Opkronen tot 4,50 meter is hier niet nodig, enkele lagere takken zijn zeer wenselijk om een optimaal groen en wat ‘losser’ beeld van het verblijfsgebied te bereiken. Wel zijn de zichtlijnen en een bepaalde transparantie in het ontwerp vastgelegd. 4.2.1.3.
Evenementen
In de vergunning voor evenementen moet worden vastgelegd dat de stammen en de takken van de bomen moeten worden beschermd tijdens op- en afbouw van evenementen. Dit om
Spuiplein, beheerplan
15
aanrijschade te voorkomen. Dit geldt enkel voor de bomen langs het verlengde van de Turfmarkt en de bomen in de halfverharding. 4.3.
Plantvakken
De beplanting bepaalt in grote mate de uitstraling van het Spuiplein en moet van topkwaliteit zijn. De plantvakken lopen op van ca 10 centimeter naar zithoogte. De bovenkant van de beplanting mag niet hoger zijn dan 1,40 meter zodat een volwassen persoon er staande overheen kan kijken en zittend zal ervaren als zitten midden in het groen. De planten zelf zijn tussen de 40 centimeter en de 1 meter hoog. Het wordt een geschakeerde mix van siergrassen, vaste planten en lage sierheesters die in alle tijden van het jaar een aantrekkelijk beeld hebben. In maart of april worden de grassen en vaste planten terug geknipt. De rest van het jaar is de beplanting gesloten, dat wil zeggen dat er geen grond te zien is. In het VO is het beeld vastgelegd van een gevarieerde, bloemrijke combinatie van planten die als totaalplaatje een rustig, vanzelfsprekend beeld oplevert. Het is een compositie van bladstructuren en -kleuren die wordt aangevuld met bloemen in verschillende kleuren. Planten worden in groepen van dezelfde soort geplant wat een stevig beeld oplevert. De combinatie van planten wordt in de DO fase verder uitgewerkt rekening houdend met soorten die gebaat zijn bij de omstandigheden van hun groeiplaats, een drogere plantplaatsen (dicht bij bomen), schaduw en zon. Het is van belang dat er geen woekerende soorten worden gekozen die op termijn veel meer ruimte innemen.
Beschikbaarheid bij kwekers is een belangrijk criterium bij het definitief kiezen van de soorten. Direct na aanleg van de beplanting dient de beeldkwaliteit te voldoen aan de gekozen A+ standaard. De planten worden zo gekozen dat ze in evenwicht zijn wat verspreiding en groeikracht betreft. Inboeten moet daarom altijd met de in de plantlijst vermelde soorten bij voorkeur in vergelijkbare maten met de aanwezige beplanting, het kiezen van alternatieve soorten bij inboet is niet wenselijk omdat deze anders groeien en het evenwicht kunnen verstoren. De inboet zorgt dat de inrichtingskwaliteit A+ behouden blijft. In de loop der jaren komt er meer schaduw van de bomen en zal de samenstelling van planten moeten veranderen. De beheerder houdt de ontwikkeling bij en boet zodanig in dat het percentage van schaduwplanten toeneemt. In het beheerplan DO zal hiervoor aanwijzingen worden opgenomen. Om de beoogde kwaliteit te bereiken is veel kennis van planten en natuurlijk ecologisch beheer nodig. Het hangt vaak af van personen die de locatie kennen en de ontwikkelingen in de gaten houden. Het is daarom van groot belang dat de beherende partij jarenlang dezelfde blijft.
Spuiplein, beheerplan
16
Referentiebeelden beplanting 4.4.
Water retentie syteem
De bomen en de beplanting staan in de volle grond. De beplanting krijgt via capillaire werking extra water uit ondergrondse kratten waar regenwater wordt opgevangen vanaf de verharding. Dit krattensysteem is een gesloten systeem beschermt tegen vervuiling en onderhoudsarm. 4.5.
Plantenbakken
In het ontwerp is het plaatsen van plantenbakken niet toegestaan. Dit is in strijd met de eis dat het open gedeelte van het Spuiplein obstakelvrij dient te blijven ten behoeve van evenementen. Als er wel vraag is naar losse plantenbakken door gebruikers moet er een plaatsingsplan worden opgesteld dat door de ACOR wordt beoordeeld. Spuiplein, beheerplan
17
5
Milieubeheer
5.1.
Algemene beschrijving
Onder milieubeheer wordt verstaan het ‘schoonmaken en –houden’ van de openbare ruimte. Dit valt onder de budgetverantwoordelijkheid van DSB -BAS milieu en de dagelijkse aansturing en verantwoordelijk valt onder de verantwoordelijkheid van de milieubeheerder van Stadsdeel Centrum. Binnen de gemeente Den Haag bestaan twee kwaliteitsniveaus met betrekking tot het schoonhouden van de openbare ruimte. Beide niveaus hebben hun eigen maximale vervuilingsgraad. Het beheergebied “Spuikwartier” is ingedeeld in kwaliteitsniveau A+. Dit geldt ook voor zaterdagen, zondagen en feestdagen. Vanwege het gestelde beeldkwaliteitsniveau in het te beheren gebied mag er een minimale vervuiling in de openbare ruimte voorkomen. Het is aan uitvoerende partijen om te bepalen welke frequentie moet worden aangehouden om het gestelde beeldkwaliteitsniveau te halen. Ook dient er 2x daags afval verwijderd te worden uit het waterbassin en uit de plantvakken. 5.2.
Vegen
Omdat het beheergebied is ingedeeld in kwaliteitsniveau A+, hofstadkwaliteit, mag er een minimale vervuiling in het beheergebied voorkomen. Het reinigen van de openbare ruimte in het Spuikwartier wijkt af van het regulier reinigen van de openbare ruimte in het centrum van Den Haag (Beeldbestek ‘Reinigen Openbare Ruimte 2018 ?????). Hieronder een overzicht: Zomer (april t/m september) - maandag t/m zondag tussen 08.00 en 22.00 uur. Winter (oktober t/m maart) - maandag t/m zondag tussen 08.00 en 18.00 uur. Eventuele achtergelaten wegafzettingsmaterialen en/of bouwmaterialen door gebruikers van het gebied (bijvoorbeeld skaters). Op het Spuiplein moeten dagelijks worden afgevoerd. In de beheerparagraaf is de frequentie opgenomen. 5.3.
Afvalbakken
In het gebied staan zes afvalbakken van het type Haagse zuil. De bakken staan in de rij van de bomen van de Turfmarkt en aan de Spuizijde. Er is voor gekozen om geen afvalbakken in de halfverharding te plaatsen omdat dit de ruimtelijke werking van het vlak zou verstoren. Ook zou er rondom de bakken onkruid makkelijker groeien dan op verharding. Stinkende afvalbakken verstoren de verblijfskwaliteit en daarom is afstand van de zitranden wenselijk.
Spuiplein, beheerplan
18
Het stadsdeel en DSB BAS Milieubeheer zijn verantwoordelijk voor de beeldkwaliteit (vullingsgraad en reinigen) van de afvalbakken. Het legen van de bakken en het reinigen moet volgens kwaliteitsniveau A+ gebeuren. 5.4.
Onkruidbestrijding op verhardingen
In de voegen van de bestrating en op de halfverharding kan onkruidgroei ontstaan. Door het gekozen kwaliteitsniveau A+ mag er nooit onkruid op verharding voorkomen. 5.5.
Gladheidbestrijding (sneeuw/algen)
In voetgangersgebieden wordt nooit gestrooid tegen gladheid, maar in dit gebied is het denkbaar om hiervan af te wijken. Tevens dient het gebruik van een borstel-/sneeuwruimer in de wintermaanden overwogen te worden op de elementverharding. Op de halfverharding mogen deze activiteiten nooit plaatsvinden. Dit is ook niet noodzakelijk omdat er om het gebied met de halfverharding gelopen kan worden. De kosten hiervoor zijn niet in dit beheerplan opgenomen. Algengroei in het waterbassin moet worden voorkomen door een hoge frequentie van filteren en intensieve schoonmaak. Het is noodzakelijk om voor dit beheer, schoonmaak en onderhoud een specialistisch bedrijf te contracten omdat in het waterbassin, naast waterplanten met een specialistisch beheer ook een lichtinstallatie verwerkt is waarvan het beheer, schoonmaak en onderhoud meegenomen moet worden in dit contract. Het dient aan te bevelen een bedrijf voor langere tijd te contracteren zodat dit bedrijf vertrouwd raakt met deze installatie. 5.6.
Graffiti en stickers
In normale situaties wordt alleen graffiti en/of stickers direct verwijderd die racistisch, godlasterend of beledigend voor het koninklijk huis is. In het beheergebied, met kwaliteitsniveau A+, moet echter alle graffiti en/of stickers zo snel mogelijk worden verwijderd. Het stadsdeel is verantwoordelijk voor het verwijderen ervan op haar eigen eigendommen. Indien de graffiti en/of stickers zich bevindt op panden of muren van derden worden de eigenaren hiervan door het stadsdeel aangeschreven. 5.7.
Kauwgom op verharding
Voor het verwijderen van kauwgom van de bestrating is een intensiever proces benodigd dan voor alleen vegen. Kauwgom zal moeten worden verwijderd van de bestrating en het natuursteen volgens kwaliteit A+. Stadsdeel Centrum is hiervoor verantwoordelijk.
Spuiplein, beheerplan
19
6
Beheer waterelement
6.1.
Algemene beschrijving
In het ontwerp is een waterelement met waterplanten voorzien. Rondom het waterelement is een zitrand van ca 40 centimeter hoog. Het waterpeil is gelijk aan de zitrand. Er is een overloop van het water in een goot (drain) naast de zitrand. In het water staat een ondiepe bak met beplanting. Er is ook lichtinstallatie in het water.
Detaillering waterelement 6.2.
Waterelement
Het onderhoud van het waterelement valt onder de verantwoordelijkheid van DSB-SB. Het waterelement wordt als geheel beheerd door één partij omdat de waterkwaliteit en de beplanting met elkaar samenhangen. Spuiplein, beheerplan
20
Het water wordt gecirculeerd en door middel van filters met methode UV-C desinfectie gereinigd. Het water dient ten allen tijden helder te blijven en vrij van vervuiling. Om algengroei te voorkomen moet de watertemperatuur laag blijven. Dit wordt onder andere bereikt door middel van de gekozen waterdiepte van minimaal 0,70 meter Voor het onderhoud van het waterelement is geen maatbalk in de CROW systematiek. De beeldkwaliteit van het onderhoud dient aan te sluiten bij de beeldkwaliteit A+. Dat houdt in dat het water ten allen tijden helder dient te zijn en de harde oppervlakten en de verlichtingselementen vrij gehouden te worden van algen en vervuiling/zwerfafval/drijfvuil Het recirculatiesysteem en de schakelkasten worden dagelijks visueel geïnspecteerd en het recirculatiesysteem wekelijks schoongemaakt. Tijdens deze schoonmaak wordt de pomp uitgeschakeld en de watermeterstand genoteerd. Op deze wijze wordt het waterverbruik inzichtelijk gemaakt, eventueel in relatie met verstoppingen en/of schade. 6.3.
Waterplanten
De beplanting in het waterbassin wordt in een ondiepe bak geplaatst met substraat. Deze beplanting is vaste beplanting met bloeiende soorten. In de winter zal dit een ander beeld geven dan in de zomer Tijdens perioden van vorst zal het waterelement en de installaties t.b.v. reiniging het water van het waterelement afdoende beschermd worden tegen vorstschade. Er kan, in overleg met de gebiedsbeheerder, gekozen worden voor een periode van buiten bedrijfstelling in de winterperiode.
Spuiplein, beheerplan
21
7
Overig beheer
7.1.
Algemene beschrijving
De nog niet beschreven te beheren elementen vindt u in dit hoofdstuk 7.2.
Riolering en rioolaansluitingen 7.2.1.1.
Rioolhoofdleiding
De afdeling Rioolhoofdaansluiting is verantwoordelijk voor het beheer van de rioolhoofdleidingen die in het gebied liggen. Aan het beheer worden geen bijzondere aanvullende eisen gesteld. 7.2.1.2.
Waterberging
Voor de beplanting wordt een retentiesysteem onder de halfverharding aangelegd. Alleen als de berging vol is wordt water naar het riool afgevoerd. Deze maatregel ontlast het rioolstelsel deels en biedt een extra (klimaat adaptieve) buffer in geval van sterke neerslag en droogte. Het systeem wordt gevuld via de kolken in de halfverharding en via infiltratie door de halfverharding. Omdat er op de halfverharding in de winter niet gestrooid wordt is een first flush systeem hier niet noodzakelijk. 7.2.1.3.
Rioolaansluitingen en lijngoten
De afwatering van de bestrating (uitzondering halfverharding) is geregeld met behulp lijngoten. De rioolaansluitingen, kolken en lijngoten vallen onder de verantwoordelijkheid van DSB – SB De lijnafwatering wordt geregeld schoongemaakt . De verzamelputten worden regelmatig gereinigd, inclusief het verwijderen van zwerfvuil. De beheerder is verantwoordelijk voor de juist werking van de afwatering. 7.3.
Verkeersinstallaties
In het gebied komen geen verkeersinstallaties zoals verkeerslichten voor. 7.4.
Bewegwijzering
In het beheergebied is op dit moment geen lokale bewegwijzering aanwezig. Deze bewegwijzering is meer gericht is op de toeristische bestemmingen in de directe omgeving. Navraag in de DO of de besteksfase is noodzakelijk om, voor het geval dergelijke wegwijzers er moeten komen, deze in het ontwerp in te passen. De bewegwijzering wordt beheerd door de ANWB, in opdracht en in samenwerking met de afdeling DSB SB.
Spuiplein, beheerplan
22
7.5.
Pollers
Het grootste gedeelte van het beheergebied is voetgangersgebied. De pollers die dit sturen staan buiten het gebied van het Spuiplein. 7.6.
Openbare verlichting
Voor het Spuiplein is een bijzonder verlichtingsplan opgesteld. Het betreft een uitgebreid verlichtingsassortiment met drie types masten (2 hoge masten met spots, 4 middelhoge masten bij het verlengde van de Turfmarkt, lagere masten in de beplanting), twee types grondspots (in de boomroosters verlengde Turfmarkt en in de beplantingsvakken) en een lichtinstallatie in het waterelement. Beheer valt onder DSB - SB. 7.7.
Handhaving
De afdeling Dienst Stadsbeheer, Handhaving verzorgt de handhaving in het beheergebied. Er dient dagelijks gecontroleerd te worden op de volgende punten: 7.7.1.1.
Illegaal parkeren
In het gehele gebied geldt een parkeerverbod. 7.7.1.2.
Laden en lossen buiten venstertijden
De venstertijden zijn van …. Tot ….Alleen in die periode kunnen de commerciële ruimtes aan de Turfmarkt worden bevoorraad. Het Amarecomplex wordt bevoorraad via de loadingdocks en leveranciersingang aan de zijde van de Schedeldoekshaven. Amare is voor taxi’s bij de ingang aan de Turfmarkt/Wijnhaven bereikbaar. Touringcars halteren in de Kalvermarkt waar een speciale uitstapplek wordt aangelegd. Vanaf deze haltes is de ingang van Amare Turfmarkt/Wijnhaven op korte afstand bereikbaar. Ook de parkeervakken mindervaliden algemeen zijn in de omgeving Wijnhaven te vinden 7.7.1.3.
Berijden van het pleinvlak
Voor de kwaliteit van het Spuiplein als verblijfsgebied is het van groot belang dat er geen voertuigen komen. Het pleinvlak exclusief de halfverharding is alleen met vergunning tijdens evenementen toegankelijk voor voertuigen. 7.7.1.4.
Fietsparkeren,
Geen fietsen op het plein omdat dit strijdig is met de verblijfskwaliteit en het obstakelvrije deel ten behoeve van evenementen. Het Spuiplein zal toegevoegd worden aan de bijzondere regeling fietsparkeren die geldt in de rest van de binnenstad. 7.7.1.5.
Uitstallingen
Uitstallingen zijn maximaal 80 cm uit de gevel toegestaan. 7.7.1.6.
Terras
De afmetingen van het terras zijn bepaald vanwege de loopruimte van 3 meter tussen het terras en de halfverharding. Nagel vaste schotten zijn niet toegestaan. De terrassen mogen niet verder dan 6 meter uit de gevel geplaatst worden. Voor het plaatsen van een terras is een vergunning van de gemeente noodzakelijk waarin verdere regels zoals de mogelijkheid voor plaatsen van parasols worden vastgelegd. 7.7.1.7.
Aanbieding van huis- en bedrijfsafval.
Omdat er geen woningen aan het plein liggen wordt er ook geen huisafval opgehaald. Bedrijfsafval wordt opgehaald door particuliere organisaties. Bedrijven zijn hier zelf verantwoordelijk voor. Vuilnis inzamel voertuigen mogen niet over het Spuiplein rijden, Spuiplein, beheerplan
23
bedrijven moeten het afval aan de Turfmarkt aanbieden en laten afvoeren binnen de venstertijden.
7.8.
Overige kabels- en leidingen
In het gebied zijn een groot aantal kabels en leidingen aanwezig. Deze liggen in speciaal voor dit doel aangewezen kabels en leidingenstroken. Indien nutsbedrijven werkzaamheden aan hun kabels en leidingen moeten uitvoeren, zijn zij zelf verantwoordelijk voor de kosten voor het opbreken en herstellen van de verharding in de oorspronkelijke staat. (zie ook 3.7) 7.9.
Kunstwerken
Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn is verantwoordelijk voor het beheer van de sokkels van het kunstwerk van Peter van Struycken aan de zijde van het Spui. Het beheer wordt uitgevoerd door Stroom. Op het plein wordt nog een kunstwerk toegevoegd waarvan het Programma van Eisen en de kunstenaar in de VO fase nog niet bekend zijn.
Spuiplein, beheerplan
24