RIS308007 Minder snorfietsen op het fietspad

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert van Asten Wethouder van Mobiliteit en Cultuur

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie leefomgeving

DSO/10076985 RIS308007 Contactpersoon

R.W. van der Ark Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Mobiliteit Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

8 april 2021

richard.vanderark@denhaag.nl Aantal bijlagen

4

Onderwerp

Minder snorfietsen op het fietspad

Geachte voorzitter, Bij de behandeling van het Uitvoeringsprogramma Ruim baan voor de fiets 2020 – 2025 in de commissie Leefomgeving van 7 januari jl. is u een brief over de verkenning snorfiets naar de rijbaan toegezegd. Met deze brief wordt u over de stand van zaken en de verdere aanpak geïnformeerd. Tevens zijn enkele relevante onderzoeken bijgevoegd. Minder snorfietsen op het fietspad In het coalitieakkoord ‘Den Haag, stad van kansen en ambities’ is opgenomen dat het college “nietelektrische brommers en scooters zoveel mogelijk van de fietspaden wil weren” (RIS299794). In de nota ‘Kiezen voor verkeersveiligheid’(RIS305028) en het ‘Uitvoeringsprogramma Ruim baan voor de fiets 2020 – 2025’ (RIS306923) is ook aangegeven dat we streven naar minder snorfietsen op het fietspad. De aanleiding hiervoor zijn de toegenomen drukte op de fietspaden, de verkeersonveiligheid en de hinder die snorfietsers veroorzaken voor andere gebruikers van het fietspad. Verkenning snorfiets naar de rijbaan Per 1 juli 2018 is een nieuwe wet in werking getreden die het voor wegbeheerders mogelijk maakt om snorfietsers van drukke fietspaden te weren en met helm op de rijbaan te laten rijden, mits de veiligheid voor de snorfietser gewaarborgd blijft. De gemeente Amsterdam maakt sinds 8 april 2019 gebruik van die wet en weert snorfietsers (ook elektrische) op vrijwel alle fietspaden binnen de ring A10.

Utrecht volgt in 2021 met een vergelijkbare maatregel op een aantal straten in het centrum. Rotterdam heeft daarentegen gekozen om de overlast en onveiligheid van snorfietsers op het fietspad met andere maatregelen aan te pakken, vergelijkbaar met de Haagse aanpak die hieronder wordt toegelicht. De nieuwe wetgeving is aanleiding geweest om in 2019 een verkenning snorfiets naar de rijbaan in Den Haag uit te voeren. In deze verkenning is onderzocht op welke plaatsen het wenselijk en mogelijk is om de snorfiets naar de rijbaan te verwijzen. Rekening houdend met de drukte op fietspaden, de kosten van de maatregel en de effecten. Dit onderzoek is uitgevoerd door adviesbureau Goudappel Coffeng, die ook direct betrokken is geweest bij de invoering in Amsterdam. (zie bijlage 1:’Verkenning snorfiets naar de rijbaan’, Goudappel Coffeng, augustus 2019).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

dienst: afdeling-telefoon dienst: afdeling-website

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10076985

In dit onderzoek is in beeld gebracht hoe druk en hoe breed de fietspaden in de stad zijn. Daaruit komt naar voren dat de grootste problemen met drukte op fietspaden optreden in het centrum en de vooroorlogse wijken van Den Haag. Vervolgens is een viertal scenario’s verkend. De verschillen tussen die scenario’s betreffen vooral de grootte van het gebied waar de snorfietser naar de rijbaan wordt verwezen. Variërend van ‘alleen binnen de centrumring’ tot ‘de hele gemeente’ Daarnaast is gevarieerd met wel of niet op wegen met 2x2 rijstroken en wel of niet aansluiten bij het regime voor de milieuzone brom- en snorfietsers. Tevens is gesproken met een groot aantal stakeholders. Onder andere met een aantal bewonersverenigingen, gebruikers, BOVAG, RAI, Fehac, Felyx scootersharing, Scooterbelang, brandweer, HTM, buurgemeenten, en de ANWB. Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat alle scenario’s complex zijn en dat invoering ervan arbeidsintensief en kostbaar is, omdat het veel voorbereiding vereist en ingewikkelde uitvoering met zich mee brengt. In Den Haag kan de maatregel niet consistent binnen één aaneengesloten gebied worden ingevoerd. De oorzaak hiervan is dat het naar de rijbaan brengen van snorfietsers op 2x2 wegen vanuit verkeersveiligheidsoogpunt niet verantwoord is.

De uitzondering van 2x2 wegen komt de logica van de maatregel voor verkeersdeelnemers niet ten goede; op sommige wegen in de vooroorlogse wijken rijdt de snorfiets op de rijbaan; op andere plekken nog gewoon op het fietspad. Dat komt de leesbaarheid en handhaafbaarheid niet ten goede. Scenario 2B komt Figuur 1:Scenario 2a en 2b als meest haalbaar model uit de studie naar voren, echter ook dit model vergt infrastructurele aanpassingen, het bijplaatsen van veel extra verkeersborden, een intensieve handhaving en een goede en uitgebreide communicatiecampagne. Op basis van de Amsterdamse referentie worden de invoeringskosten in Den Haag op een bedrag van € 6 miljoen geraamd, met daarnaast over meerdere jaren inzet van 6 – 10 FTE. De combinatie van een grote vereiste inspanning en een niet echt overtuigend scenario leidde tot het verder zoeken naar mogelijkheden om het probleem van de snorfietsers op het fietspad aan te pakken. Er is onderzoek uitgevoerd naar het invoeren van ‘snorfiets naar de rijbaan’ op een beperkt aantal straten in het centrum: de Prinsegracht, de Stille Veerkade en op de Lange Vijverberg. Hieruit blijkt dat dit scenario vooral leidt tot uitwijkgedrag van snorfietsers naar parallel gelegen straten en moeizaam te handhaven is.

Daarmee is invoering op een beperkt aantal straten niet effectief (zie bijlage 2: ‘Verkenning naar de toepassing van de maatregel in drie straten in de Haagse binnenstad’, Goudappel Coffeng, oktober 2019 en bijlage 3:’ Verkeersmodelstudie snorfiets op de rijbaan op Prinsegracht en Veerkaden’, Goudappel Coffeng, december 2019). Tijdens het onderzoek traden nieuwe (politieke) ontwikkelingen op die ertoe zouden kunnen leiden dat het gebruik van de snorfiets de komende periode sterk zal afnemen. Dat was aanleiding voor een vijfde ontwikkelrichting. Hieronder wordt dat verder toegelicht.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10076985

Landelijke en lokale ontwikkelingen m.b.t. de snorfiets In 2019 en 2020 hebben zich op lokaal en landelijk niveau ontwikkelingen voorgedaan die naar verwachting groot effect hebben op de hoeveelheid snorfietsers in de stad. •

Landelijke helmplicht. De belangrijkste ontwikkeling is de komst van een landelijke helmplicht. Mede onder druk van een lobby van neurochirurgen en 18 Nederlandse steden inclusief de G4, bereidt het Ministerie van I&W op dit moment landelijke wetgeving voor die een helm verplicht maakt voor snorfietsers. Het onderwerp krijgt veel aandacht van de Tweede Kamercommissie, waar al een drietal moties met een grote meerderheid is aangenomen. Op 19 januari 2021 heeft de Minister in een brief aangegeven de ambitie te hebben het ontwerpbesluit voor de landelijke helmplicht in mei 2021 naar de Tweede Kamer te zenden. Het is op dit moment nog niet bekend wanneer een helmplicht van kracht kan worden. Adviesbureau Arcadis heeft onderzocht wat de landelijke invoering van een helmplicht betekent, (zie bijlage 4: ‘Onderzoek helmplicht snorfietsers’, Arcadis, oktober 2019). Het onderzoek laat zien dat het niet hoeven dragen van een helm één van de belangrijkste redenen is voor mensen om voor een snorfiets kiezen. Zo’n 82% van de snorfietsers geeft aan dat zij moeite zullen hebben met het dragen van een helm. De invoering van een helmplicht leidt tot een sterke reductie van het snorfietsgebruik. Ca. 60% van de snorfietsers zegt dat ze bij een helmplicht onmiddellijk kiest voor een ander vervoermiddel.

Op termijn, als mensen opnieuw moeten besluiten of ze een snorfiets aanschaffen, is het effect nog groter. Een afname met 80% is dan reëel. De invoering van een landelijke helmplicht leidt tot een sterke afname van het snorfietsgebruik en maakt ook zonder de maatregel “snorfiets naar de rijbaan” de fietspaden rustiger en veiliger.

•

Milieuzone Den Haag. De gemeente heeft eind 2020 een gemeentebrede milieuzone voor brom- en snorfietsen in de stad ingevoerd (‘Verkeersbesluit milieuzone brom- en snorfietsen Den Haag 2020, RIS305256’). De milieuzone zal effect kunnen hebben op het aantal snorfietsen in de stad. Bezitters van een oudere snorfiets zullen voor de overweging komen te staan hun snorfiets te vervangen. In combinatie met een landelijke helmplicht zou dit ertoe kunnen leiden dat mensen geprikkeld worden niet een nieuwe snorfiets maar een ander vervoermiddel aan te schaffen.

•

Stimuleren overstap van snorfiets, naar E-fiets en OV. De invoering van een milieuzone en een landelijke helmplicht kunnen worden aangegrepen om de overstap naar een ander vervoermiddel te stimuleren, bijvoorbeeld naar de (E-)fiets of het OV. De gemeente heeft een sloopregeling voor brom- en snorfietsen, waarmee men bij het voor de sloop aanbieden van een ‘oudere’ brom- of snorfiets een tegoed krijgt voor een (E-) fiets of het OV (‘Aanpak schoon vervoer, RIS3030606). Indien nodig zouden op enig moment extra stimuleringsmaatregelen overwogen kunnen worden; die zijn nu nog niet voorzien.

Concluderend De invoering van een landelijke helmplicht voor snorfietsers zal tot een sterke afname van het snorfietsgebruik leiden. Ook de eind 2020 ingevoerde milieuzone voor oude brom- en snorfietsen leidt naar verwachting tot een lager gebruik van snor- en bromfietsen in de stad. Een substantiële afname van het aantal snorfietsen ligt in de rede. Dit brengt het college tot de slotsom dat het thans niet opportuun is te kiezen voor een kostbaar en lastig uitvoerbaar Haags scenario. Het geld en de inzet van de ambtenaren kan nuttiger worden besteed aan het veiliger inrichten van de stad en specifiek de fietsroutes.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10076985

Wel zullen wij de landelijke ontwikkelingen op de voet volgen en samen met de Nederlandse steden en andere belanghebbenden voor de invoering van een landelijke helmplicht, er bij het Rijk op een spoedige implementatie blijven aandringen. Op het moment van invoering van een landelijke helmplicht kan de gemeente dit ondersteunen met het stimuleren van een overstap naar E-fiets en OV. Met vriendelijke groet, de wethouder van Mobiliteit en Cultuur Robert van Asten

4/4