20240404-RIS316966 Geamendeerd voorstel van het college inzake Stimuleringsplan Innovatieve Woonvormen

Datum

Registratienummer

31 oktober 2023

DSO/10630264 RIS316966

Geamendeerd voorstel van het college inzake Stimuleringsplan Innovatieve Woonvormen Met het stimuleringsplan innovatieve woonvormen kiest Den Haag voor een meerjarige gerichte aanpak om de realisatie van innovatieve woonconcepten te bevorderen en initiatiefnemers beter te ondersteunen. In het coalitieakkoord ‘Haags akkoord 2023-2026 ‘is de volgende doelstelling benoemd: ‘In de programmering voor middeldure huur en betaalbare koop streven we naar 100 woningen per jaar voor innovatieve woonvormen, zoals particulier opdrachtgeverschap, wooncoöperaties en groepswonen (zoals cultuursensitieve groepswoonvormen, meergeneratiewoningen). We zetten in op collectieve woonvormen ter bestrijding van eenzaamheid, in het bijzonder voor ouderen en houden rekening met mantelzorg. Dit kan bijdragen aan de doorstroming en biedt daarmee weer ruimte voor starters en gezinnen. We vragen aan woningcorporaties om hieraan bij te dragen’. Een groeiende groep inwoners van Den Haag zoekt naar mogelijkheden voor andere vormen van samenwonen. Gemotiveerd door de schaarse ruimte in de stad, door klimaatverandering, een zorgvraag of de individualiserende samenleving ontstaan ideeën voor innovatieve, vernieuwende woonconcepten en woonvormen. Woonvormen die uitgaan van gemeenschapszin, van het delen van voorzieningen en van waarden over duurzaamheid, gezondheid en samen leven.

De slagingskans van deze groepen is in de huidige krappe woningmarkt helaas nog minimaal. Innovatieve woonvormen dragen bij aan een diverse, leefbare en inclusieve stad. Een verscheidenheid aan woonvormen stimuleert ontmoeting, eigenaarschap en verbinding en geeft kleur aan onze stad. Nieuwe collectieve woonconcepten kunnen zo ‘een onsje welzijn’ bieden waarmee ‘een kilo aan zorg’ kan worden voorkomen. Innovatieve woonvormen zijn nodig om het langer zelfstandig thuiswonen door senioren te bevorderen en vereenzaming te voorkomen. Woonvormen waarin ‘vragers’ en ‘dragers’ samenwonen en elkaar helpen zorgen voor een sterkere sociale basis en grotere zelfredzaamheid. Het is daarom belangrijk dat de stad meer ruimte biedt aan innovatieve woonvormen. Dat vraagt om een actieve houding. Aan de hand van dit plan wil de gemeente de komende jaren nieuwe innovatieve woonconcepten in Den Haag stimuleren. Dit doen we natuurlijk niet alleen, maar samen met al onze partners in de stad! Hoofddoelstelling en scope Doel is om met innovatieve woonconcepten te bouwen aan een meer diverse, leefbare en inclusieve stad die uitnodigt tot ontmoeting en verbinding. Meer (collectief) eigenaarschap en betrokkenheid.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10630264

Beter kunnen voorzien in de woonbehoefte van specifieke doelgroepen. Meerwaarde bieden op het gebied van welzijn, preventie en zelfredzaamheid. Meer ruimte bieden aan nieuwe (steden-) bouwkundige concepten. Meer sociale cohesie door een hechtere relatie tussen bewoner, buurtgenoot en woonomgeving. De scope van het stimuleringsplan omvat naast het streven naar 100 woningen per jaar (exclusief inspanning corporaties) in een innovatieve woonvorm ook het creëren van een beter ‘level playing field’ voor innovatieve woonvormen op de Haagse woningmarkt. Stimuleringslijnen De inspanningen die voorzien zijn om de hoofddoelstelling te behalen zijn in het stimuleringsplan onderverdeeld en uitgewerkt in vier thema’s, de ‘stimuleringslijnen’ genaamd. 1. Locaties en vastgoed Inspanningen gericht op het beschikbaar krijgen van betaalbare locaties en vastgoedobjecten om ruimte te bieden aan innovatieve woonconcepten. 2. Communicatie en informatie Communicatieve aanpak uitwerken en realiseren inclusief een digitale portal en gemeentelijk aanspreekpunt. 3. Beleid, proces en overeenkomsten Beleidsmatig verankeren van ambities en uitwerken in procesbeschrijvingen en juridische basisteksten. 4. Financiële initiatieven Onderzoeken en ontwikkelen van financiële instrumenten ter ondersteuning van de haalbaarheid en kwaliteit van innovatieve woonconcepten.

Prioriteiten 2023 en 2024 In het lopende jaar 2023 en 2024 zal vooral energie worden gestoken in het vinden van locaties en vastgoedobjecten voor innovatieve woonconcepten. Geen eenvoudige opgave want de druk op de beschikbare ruimte is hoog in Den Haag. Specifiek onderzoeken, ondersteunen en stimuleren we wooncoöperaties, CPO’s en andere collaboratieve groepswoonvormen binnen het betaalbare segment. Waar mogelijk binnen een ‘urban mix’ concept bedoeld voor- of in combinaties met senioren, zorgbehoevenden, cultuursensitieve groepen, meer generaties, jongeren, statushouders of asielzoekers. We werken financiële instrumenten uit, zoeken naar mogelijkheden om het bestaande vastgoed beter te gaan benutten, maken heldere stappenplannen voor initiatiefnemers van een innovatieve woonvorm en zorgen voor een goede (beleidsmatige) verankering van onze ambities. Tenslotte zoeken we actief de samenwerking op en maken afspraken met onze partners over hoe we gezamenlijk ruimte gaan bieden aan innovatieve woonvormen in Den Haag.

Financiën Financieel (Schema spoor 1 – begeleiding en advies) wordt onderscheid gemaakt tussen middelen voor het begeleiden en adviseren van innovatieve wooninitiatieven, een beoogde aanvullende subsidie waarmee Centrum Groepswonen als lokale partner gericht kan bijdragen aan het realiseren van innovatieve woonvormen in Den Haag en tenslotte een werkbudget voor incidentele uitgaven. Financiële dekking vindt plaats vanuit de Enecomiddelen voor de extra impuls betaalbaar wonen (RIS309925).

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10630264 Spoor 1: begeleiding en advies

2024

2025

2026

2027

Begeleiding en advies innovatieve

€140.000

€140.000

€140.000

€140.000

€150.000

€ 100.000

€100.000

€100.000

€60.000

€ 60.000

€60.000

€60.000

€350.000

€300.000

€300.000

€300.000

wooninitiatieven (regie/projectmanagement innovatieve woonvormen) Subsidie inzet Haagse partners (aanvullende subsidie Centrum Groepswonen)1 Incidentele lasten (communicatie, advies, operationele lasten, inhuur expertise) Totalen per jaar Totaal planperiode 4 jaar

€1.250.000

Daarnaast (Schema Spoor 2 – initiatieven van de grond krijgen) is er budget dat beschikbaar komt voor het mogelijk maken van nieuwe initiatieven om de kwantitatieve ambitie van 100 woningen per jaar te kunnen realiseren. De aanpak wordt de komende tijd eerst verder uitgewerkt, waarna separaat besluitvorming zal plaatsvinden. Naast gemeentelijke middelen hopen wij hierbij een beroep te kunnen doen op externe financiering. Toegewerkt wordt naar een (bij voorkeur zoveel mogelijk revolverend) fonds waarmee nieuwe initiatieven kunnen worden ondersteund. De dekking voor deze financiële instrumenten zal na uitwerking separaat besluitvorming doorlopen. Het schema biedt al wel indicatief financieel inzicht. Ook hiervoor is dekking beoogd vanuit de voor betaalbaar wonen geoormerkte Enecomiddelen, waarbinnen totaal € 5,0 miljoen is voorzien voor realisatie van concrete innovatieve wooninitiatieven. Spoor 2: initiatieven van de grond

2024

2025

2026

2027

€200.000

€200.000

€200.000

€3.200.000

€200.000

€200.000

krijgen Deelname aan landelijk revolverend fonds,

€3.000.000

co-financiering of garantstelling wooncoöperaties Subsidie aanloopkosten innovatieve woonvormen Indicatief totalen per jaar Indicatief totaal planperiode 4 jaar

€3.600.000

Voortgang Parallel aan het opstellen van dit stimuleringsplan is de afgelopen maanden begonnen met het verkennen van kansrijke locaties en vastgoedobjecten voor een innovatief woonconcept. Ook worden/ zijn uitgangspunten vastgelegd over het realiseren innovatieve woonvormen binnen gebiedsontwikkelingen met ontwikkelaars en woningcorporaties. Samen met het Centrum Groepswonen werkt de gemeente aan de realisatie van meer groepswoningen voor senioren. Tenslotte zijn nog enkele locaties in ontwikkeling vanuit het inmiddels afgeronde programma kleinschalig opdrachtgeverschap. Dit alles heeft ervoor gezorgd dat er ongeveer 15 locaties en vastgoedobjecten in beeld zijn. Opgestart vanuit het programma kleinschalig opdrachtgeverschap wordt in Ypenburg en de Petroleumhaven in verschillende realisatiefasen gewerkt aan ruim 200 woningen in CPO en medeopdrachtgeverschap. Binnen de transformatieopgave van Dreven, Gaarden, Zichten wordt samen met Staedion en Heijmans de planvorming voor 200-300 woningen in innovatieve woonconcepten opgepakt. Verschillende (gemeentelijke) vastgoedobjecten zoals voormalige schoolgebouwen worden onderzocht op haalbaarheid van een ‘urban mix’ concept in combinatie met doelgroepen vanuit het

1

Betreffen indicatieve bedragen, per jaarschijf te bepalen op basis van definitieve opdrachtbepaling.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10630264

Doorbraakprogramma. Tenslotte zijn ook initiatiefnemers in beeld voor een innovatieve woonvorm met een beoogde bouwlocatie in particulier eigendom waarvan de haalbaarheid wordt verkend. U kunt van het college een jaarlijkse update verwachten over de resultaten vanuit het stimuleringsplan innovatieve woonvormen in de voortgangsrapportage Woonagenda/Woonvisie. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 31 oktober 2023, besluit: I. II.

III.

IV.

V. VI. VII.

VIII.

IX.

innovatieve woonvormen actief te gaan stimuleren volgens de aanpak beschreven in het stimuleringsplan innovatieve woonvormen 2023-2027; *hierbij het uitgangspunt te hanteren dat innovatieve woonvormen voortkomen uit initiatieven vanuit de samenleving en een duurzame bijdrage leveren aan het Haagse woningaanbod; prioriteit te geven aan collaboratieve groepswoonvormen binnen het betaalbare segment waar mogelijk binnen een ‘urban mix’ concept in combinatie met senioren, zorgbehoevenden, cultuursensitieve groepen, meer generaties, jongeren, statushouders of asielzoekers; in de programmering voor middeldure huur en betaalbare koop te streven naar 100 woningen per jaar voor innovatieve woonvormen en hiervoor kansrijke gemeentelijke locaties en vastgoedobjecten in kaart te brengen; met de Haagse woningcorporaties concrete en meetbare afspraken te maken over aanvullende aantallen te realiseren innovatieve woonvormen; Centrum Groepswonen Den Haag een actieve rol toe te kennen bij het realiseren van innovatieve woonvormen, op basis van een duidelijke opdrachtbepaling; voor uitvoering van het stimuleringsplan innovatieve woonvormen tot en met 2027 €1.250.000 te bestemmen (dekking uit Enecomiddelen bestemd voor de extra impuls betaalbaar wonen (RIS309925)); financiële instrumenten uit te werken voor ondersteuning van de realisatie van concrete innovatieve wooninitiatieven met een maximale

omvang van +/- €3.600.000 (dekking uit Enecomiddelen bestemd voor de extra impuls betaalbaar wonen (RIS309925)); *de resultaten van de stimuleringsaanpak innovatieve woonvormen te monitoren op basis van een jaarlijkse separate voortgangsrapportage.

*Aldus geamendeerd besloten in de openbare raadsvergadering van 4 april 2024. De griffier,

De voorzitter,

4/4