Verslag Commissie Sociaal 27 11 24 (vastgesteld)

Commissie SOCIAAL Verslag Datum: Locatie: Aanwezig: Voorzitter Secretaris: (plv.) Commissieleden:

Collegeleden:

27 november 2024 Raadzaal

J.J.M. Gersjes drs. E.A.A. Kerkhoff mw. M. Claessen, J.J.E.L. van Creij, S.J.A. Elders BA, F.G.F. van Genugten, A.W.J.A. van Hattem LLB, F.J. van Haren, mw. drs. J. Hendrickx, mw. F. Hoekstra, mw. R.F. van der Kallen-van der Donk, ing. J.N. Kieft, J. Kouwenberg, mw. M.A.J.T. Korver-van Weegberg, mw. W.M. van de Leemput, mw. ir. V.P.T. Muller-Laumans, W.J. Plasmeijer, D.G.G. Scholten, A.C. van Silfhout, mw. mr. C.H.A. van den Wildenberg M.J.J. van der Geld MSc, mw. mr. M.A.B. van der Sloot

Afwezig:

O. Çifçi, mw. E.C.M. van Diejen BSc, mw. mr. Y. Doǧan, S.C. van Hasselt, T.A.J. Heijmans, mr. drs. N.M.C. Huijbrechts RO CIA, H.J.M. Mees, mw. drs. E.W.M. van Opdorp, mw. E. Samshuijzen, ir. P.K. Schuurmans, mw. C.K.J. Visscher, mw. dr. Y. van Zaalen

Verslaglegging

mw. I. Wendt, DemiSec

1.

Opening en mededelingen De voorzitter heet allen in de zaal en thuis welkom bij de vergadering van de commissie Sociaal van 27 november 2024. Er is bericht van verhindering ontvangen van de leden Çifçi, Van Diejen, Heijmans, Mees, Van Opdorp, Visscher, Van Zaalen en Schuurmans. Mevrouw Doğan laat zich vervangen door de heer Scholten. Mevrouw Huijbrechts laat zich vervangen door mevrouw Korver. Verder is de heer Kouwenberg van Rosmalens Belang aanwezig om het voorstel bij agendapunt 8 toe te lichten.

2.

Vaststellen van de agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

3.

Vaststellen van het verslag van de commissie Sociaal van 30 oktober 2024 Het verslag van de commissie Sociaal van 30 oktober 2024 wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

Vaststellen van de lijst van toezeggingen en de lijst van openstaande moties Voorgesteld wordt om de moties over de tegemoetkoming energielasten, evaluatie wijk- en dorpsbudgetten 2024, het beter doen voor mensen in armoede, en werken vanaf dag 1, als afgedaan te beschouwen. De lijst van toezeggingen en de lijst van openstaande moties worden conform voorstel vastgesteld.

5.

Werkplanning Op vrijdag 13 december a.s. vindt een werkbezoek plaats aan Weener XL. Men kan zich hiervoor aanmelden bij de commissiesecretaris, de heer Kerkhoff. Er zijn geen opmerkingen over de werkplanning.

1

Raadsvoorstellen 6.

Verordening cliëntenparticipatie Participatiewet 2024 De voorzitter concludeert dat de commissieleden geen bijdrage in eerste termijn hebben bij dit agendapunt en geeft het college de gelegenheid om de verordening toe te lichten. Wethouder Van der Sloot is blij dat de verordening als hamerstuk wordt beschouwd omdat dit bevestigt dat het een goed voorstel is. De opsteller van het raadsvoorstel, de heer Hoogland, zit op de publieke tribune. Dit was het laatste raadvoorstel dat hij heeft gemaakt voor de gemeente Den Bosch omdat hij met pensioen gaat. Hij heeft zich altijd enorm ingezet voor de gemeente, met name voor de Participatiewet en hij wordt bedankt voor zijn bijdrage. De verordening cliëntenparticipatie Participatiewet 2024 wordt als hamerstuk aangeboden aan de raad.

7.

Subsidie cultureel wijkenprogramma De voorzitter meldt dat het college voorstelt om het budget voor de Bossche Zomer tot en met 2028 te bestemmen voor het cultureel wijkenprogramma. De heer Van Silfhout (Volt) noemt het een creatieve manier om het geld van de Bossche Zomer op een andere manier in te zetten voor en door de Bossche samenleving. Met het cultureel wijkenprogramma kunnen, in tegenstelling tot de Bossche Zomer, het hele jaar initiatieven worden uitgevoerd. Volt heeft bij de bespreking van het bestuursakkoord het initiatief genomen tot de pilot Buurt naar het museum. De fractie ziet veel raakvlakken tussen de pilot en het cultureel wijkenprogramma en verzoekt de wethouder om met de stuurgroep te overleggen hoe deze twee geïntegreerd kunnen worden. Aandachtspunt 2 van het projectplan gaat over buurten met en zonder organisatiekracht. Volt hoort graag in welke soort wijken de gemeente wil gaan starten. Het maatschappelijke effect lijkt groter als wordt gestart in wijken met minder organisatiekracht. Om te kijken hoe wijken omgaan met het initiatief, zou het echter verstandig zijn om in twee heel verschillende wijken te starten. Volt vraagt ook of er al lessen getrokken kunnen worden uit de pilot Buurt naar het museum, waarbij de keuze lag op twee zeer kwetsbare wijken. De heer Elders (D66) is heel positief over het cultureel wijkenprogramma.

De fractie heeft meermaals gevraagd wat er met het budget voor de Bossche Zomer ging gebeuren en is zeer te spreken over de voorgestelde besteding. De fractie is blij dat cultuur in alle wijken wordt aangeboden en niet wordt beperkt tot het stadscentrum. Wel hoort D66 nog graag hoe de doelgroep goed bereikt gaat worden. De heer Van Haren (VVD) zegt dat de VVD er voorstander van is dat het budget beschikbaar blijft voor de wijken en dorpen om zelf de behoefte aan culturele activiteiten in te vullen. Wel vraagt hij zich af waarom alleen cultuur gebruikt wordt als vehikel om maatschappelijke meerwaarde en sociale cohesie te creëren. Met sportactiviteiten, festivals of een avond voor ouderen zou dit doel namelijk ook bereikt kunnen worden. Volgens de beantwoording van technische vragen moet 'cultuur' breed opgevat worden zodat er allerlei activiteiten onder vallen. Dat staat echter niet in het voorstel. Mevrouw Hoekstra (PvdA) stelt dat cultuur een noodzakelijke basis is voor een gezonde en inclusieve samenleving. Het is niet alleen een middel voor mensen om zich te uiten, maar ook een manier om gemeenschappen te versterken en mensen met elkaar te verbinden. Buurtfestivals, kunstprojecten, muziek en theateroptredens zorgen ervoor dat bewoners zich verbonden voelen met hun omgeving. Het bevordert sociale cohesie en versterkt het gevoel van gemeenschap.

De PvdA is blij met het voorstel, maar heeft nog wel een wens, namelijk om met de activiteiten aan te sluiten bij organisaties die nu al actief zijn in de wijken. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) zegt dat gewoon ge-DREVEN het een goed idee vindt om cultuur naar de wijken te brengen. De fractie wil echter geen valse verwachtingen wekken, want na vier jaar houdt het budget misschien weer op. Daarom zou gewoon ge-DREVEN het budget liever besteden aan het blijvend verbeteren van buurthuizen en andere accommodaties.

2

De heer Scholten (GroenLinks) vindt dat het voorstel goed aansluit bij de kernwaarden van GroenLinks. Cultuur speelt een cruciale rol bij het doorbreken van sociale en culturele barrières. Het biedt kansen om te investeren in participatie van bewoners, waaronder groepen die vaak wat minder zichtbaar zijn in het reguliere culturele aanbod. Het is wel belangrijk dat het programma voor iedereen toegankelijk is en dat de resultaten meetbaar zijn. Hoe worden de meest kwetsbare inwoners bereikt? Het budget moet efficiënt worden ingezet zodat duurzame verbindingen ontstaan die ook na afloop van het programma blijven bestaan. De heer Kieft (Leefbaar 's-Hertogenbosch) merkt op dat de voorgestelde regeling onduidelijk is en dat er nog veel aspecten moeten worden ingevuld. De subsidieregeling is momenteel in ontwikkeling. Logischer was het geweest om eerst kaders vast te stellen. Leefbaar 's-Hertogenbosch hoort graag of bij de uitbreiding van de stuurgroep bewoners worden betrokken en zo ja, op welke wijze. De kartrekker, die de stuurgroep aanstelt, wordt betaald door de stuurgroep en Brabant C. Leefbaar 's-Hertogenbosch hoort graag of deze kosten vanuit het cultureel wijkenbudget moeten worden betaald. Mevrouw Van der Kallen-van der Donk (Rosmalens Belang) noemt het een mooi plan maar het moet niet leiden tot eenmalige activiteiten.

Bovendien blijven de activiteiten beperkt tot de wijk, terwijl er juist behoefte is aan een cultureel gevoel dat gedragen wordt door de hele stad. De organisaties die bij de uitvoering betrokken zijn, hebben hun wortels vooral in de binnenstad liggen. Dat was ook het probleem met de Bossche Zomer: wijkbewoners hadden niet het gevoel dat het evenement voor hen bedoeld was. Mevrouw Claessen (De Bossche Groenen) merkt op dat De Bossche Groenen groot voorstander van het raadsvoorstel is. Het woord 'cultuur' mag minder elitair worden en zich in allerlei verschillende vormen ontwikkelen. De fractie is groot voorstander van het plan om kleine initiatieven in de wijken groter te maken. De Bossche Groenen vraagt of het college al wijken op het oog heeft voor de pilot. De heer Plasmeijer (50PLUS) zegt dat 50PLUS positief is over het voorstel. In het voorstel staat regelmatig dat de behoefte uit de wijk leidend is en dat de bewoners het initiatief moeten nemen. 50PLUS vraagt hoe de bewoners worden betrokken bij de uitvoering van het voorstel, zeker in wijken waar bewoners zich niet georganiseerd hebben. Mevrouw C.H.A. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) stelt dat cultuur verbindt. Cultuur naar de wijken brengen vindt VOOR Den Bosch dan ook een goed plan, ook om de sociale cohesie in de wijken te versterken.

De cultuur moet wel voor iedereen beschikbaar zijn en alle inwoners moeten erbij betrokken worden. De initiatieven moeten vanuit de wijken komen, zoals in het voorstel is aangegeven. Op basis van de invulling van de stuurgroep vreest VOOR Den Bosch dat het wat commercieel gaat worden. De fractie hoopt dat zij in dezen gerustgesteld wordt. De heer Van Genugten (CDA) is positief over het voorstel. 'Cultuur naar de wijken brengen' vindt hij elitair. Er is al cultuur in de wijken, dus de gemeente hoeft de bewoners niet te komen vertellen wat cultuur is. Het CDA pleit voor het verrijken en versterken van het huidige aanbod en vraagt aandacht voor volkscultuur. Verder vindt de fractie het prima dat Brabant C betrokken wordt bij de uitvoering, maar pleit ze ervoor dat ook lokale ondernemers in de wijken een rol krijgen. Het CDA hoort graag welke wijken als eerste aan bod komen, zoals al eerder werd gevraagd. De heer Van Hattem (PVV) is wat minder positief over het voorstel, vooral omdat veel belastinggeld via Brabant C wordt rondgepompt. Bovendien zijn er nog geen duidelijke kaders, terwijl er al wel een krediet wordt vastgesteld. De PVV stelt liever eerst beleid op om dan pas geld uit te geven. Ook vraagt de fractie zich af wie van dit plan gaat profiteren, want er komen weer veel dezelfde namen van organisaties in het voorstel voor.

Het is goed om de wijken erbij te betrekken, maar daarvoor zou het verstandig zijn om eerst te kijken wat er al gebeurt om dat vervolgens te versterken. Mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) is verbaasd over de hoeveelheid geld die wordt overgeheveld en vraagt of het gaat om € 350.000 voor vier jaar, of om een jaarlijks budget van € 350.000. In dat laatste geval gaat het om 1,4 miljoen. Bosch Belang kan meer doelen bedenken waaraan dit geld besteed kan worden.

3

Om trots te zijn op de stad hebben inwoners duidelijkheid nodig. Het is dan ook belangrijk om het initiatief bij de Bosschenaars te leggen. Meerdere partijen hebben al vragen gesteld over de invulling van het budget. Bosch Belang wacht graag de beantwoording van de wethouder af. De voorzitter geeft het college de gelegenheid om te reageren op de eerste termijn. Reactie college Wethouder Van der Geld constateert veel consensus over het voorstel. De bedoeling is dat ook de wijken en dorpen enthousiast worden van de plannen. Hij onderstreept nadrukkelijk dat de gemeente geen cultuur naar de wijken gaat brengen, maar dat de wijken en dorpen zelf moeten aangeven wat zij nodig hebben. Zij gaan de cultuur ook zelf ontwikkelen. - Volt vroeg naar het integreren van Buurt naar museum. De wethouder gaat het gesprek met de stuurgroep graag aan om de twee projecten bij elkaar te brengen. - In welke wijk het project wordt gestart is aan de stuurgroep. De intentie is om te starten bij slecht georganiseerde wijken en dorpen omdat daar de grootste behoefte bestaat aan ondersteuning. - D66 vroeg welke doelgroepen bereikt moeten worden. Het is een nieuwe aanpak, dus het is nog spannend of de juiste mensen bereikt worden. De vooruitzichten zijn echter veelbelovend. - De VVD vroeg waarom alleen gesproken wordt over cultuur.

De subsidieaanvragen hoeven zich niet te beperken tot culturele activiteiten. Sportactiviteiten of een jongerenfestival kunnen prima vanuit het budget worden gesubsidieerd. De scope is dus heel breed. Sociale cohesie is daarbij een belangrijk criterium. De heer Van Haren (VVD) vraagt of de subsidieregeling die Brabant C gaat opstellen aan de commissie en gemeenteraad wordt aangeboden. Hij zou graag zien hoe initiatieven getoetst gaan worden. Wethouder Van der Geld antwoordt dat Brabant C de subsidieregeling vaststelt samen met de stuurgroep. Het lijkt hem geen probleem om de regeling ter kennisgeving aan de raad te sturen. Hij zal de governance hierop controleren en dit aan de commissie terugkoppelen. Hij vervolgt de beantwoording. - Het college is van mening dat de gemeente moet aansluiten bij de kracht van de wijken, zoals PvdA aangaf. - Gewoon ge-DREVEN noemde het risico dat het budget na vier jaar wegvalt. Dat geldt echter voor alle subsidieregelingen, want deze worden altijd voor enkele jaren vastgesteld. De kans dat het hele budget na die tijd wegvalt, acht hij klein. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt naar zijn voorstel om het geld te gebruiken om wijkaccommodaties te upgraden, zodat men er blijvend profijt van heeft.

Wethouder Van der Geld antwoordt dat dit niet leidt tot het vergroten van de sociale cohesie, terwijl dat wel een belangrijke doelstelling van de subsidieregeling is. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) veronderstelt dat de huurlasten omlaag kunnen als wijkaccommodaties worden verduurzaamd. Het geld dat dan overblijft, kan ook besteed worden aan het versterken van sociale cohesie. Wethouder Van der Geld antwoordt dat daar andere financieringsstromen voor zijn. De heer Kieft (Leefbaar 's-Hertogenbosch) refereert aan de beantwoording, waarin staat dat de inhoud van de subsidieregeling niet valt onder de besluitvorming van de raad. De regeling wordt alleen ter informatie aan de raad gestuurd. Wethouder Van der Geld bevestigt dit. Brabant C is een publiek-private samenwerking. Een derde deel van het budget komt van de gemeente en de rest van het bedrijfsleven. De heer Van Haren (VVD) vraagt of de gemeente zich niet rijk rekent op deze manier. Wethouder Van der Geld is hierover optimistisch gestemd. Het bedrijfsleven is nog afwachtend, maar veel bedrijven hebben al wel aangegeven dat ze enthousiast zijn over de plannen.

4

De heer Van Hattem (PVV) vraagt of de regeling dan ook niet onder de algemene subsidieverordening van de gemeente valt. Wethouder Van der Geld antwoordt dat de subsidieregeling daar niet onder valt. De heer Van Hattem (PVV) veronderstelt dat het hele budget aan een derde partij wordt overgemaakt. Wethouder Van der Geld legt uit dat de gemeente de Stichting Bossche Zomer subsidieert. In die zin valt de subsidieregeling wel onder de verordening. Deze stichting gaat het geld vervolgens verdelen. De fractie van VOOR Den Bosch vroeg of het niet te commercieel wordt. Dat is niet de bedoeling, aangezien het gemeenschapsgeld is. De voorzitter geeft de commissie de gelegenheid tot een tweede termijn. Tweede termijn De heer Van Hattem (PVV) vindt dat de beantwoording door de wethouder niet tot duidelijkheid heeft geleid. De gemeente gaat een derde van het budget bijdragen aan een publiek-private partij. Het is niet duidelijk wat Brabant C gaat doen, maar Stichting Bossche Zomer gaat het geld verdelen. De PVV ziet liever dat het college met een duidelijk plan komt om cultuurprojecten in de wijken te organiseren, uitgaande van bestaande initiatieven en op basis van een duidelijk doel en kader. Bij Brabant C schijnt het ook nog een vereiste te zijn dat er geen matching is met projecten die door de overheid worden gefinancierd. De PVV wil graag eerst weten of hiervan sprake is.

Ook is niet duidelijk wat er onder cultuur wordt verstaan. Wie gaat dat bepalen? Wordt er een maatlat voor gebruikt of moeten er commissie komen om dit te beoordelen? De PVV vindt het een onduidelijk voorstel en wil het geld niet op deze manier uitgeven. Als dat toch gebeurt, dan graag met duidelijke kaders en voorwaarden zodat de raad goed kan toetsen waar het geld aan besteed wordt. Tot slot vraagt hij waarom er slechts in twee wijken een pilot heeft gedraaid en er niet gewoon in alle wijken is gevraagd waar men behoefte aan heeft. En voldoet de pilot wel aan de investeringseisen die Brabant C stelt? De heer Van Haren (VVD) is positief over het voorstel, zeker na de uitleg van de wethouder dat cultuur heel breed gezien moet worden. De VVD zou dit graag terugzien in de tekst van de regeling. De VVD vindt het niet nodig om een heel bureaucratisch proces op te stellen zoals de PVV voorstelt. Over de uitvoering heeft de fractie nog enkele vragen. De heer Van Hattem (PVV) merkt per interruptie op dat hij geen bureaucratie wenst, maar dat hij wil kunnen controleren hoe dit georganiseerd wordt voordat er geld wordt uitgegeven. Het gaat toch om bedragen van enkele tonnen die aan belastinggeld worden uitgegeven. Hij vraagt of de VVD het ermee eens is dat hier scherp naar moet worden gekeken? De heer Van Haren (VVD) is het daarmee eens.

De VVD is benieuwd naar de efficiënte inzet van de middelen, de kartrekkersrol en de betrokkenheid vanuit de buurtbewoners. Hoe zorgt de gemeente ervoor dat mensen invulling gaan geven aan de cultuurregeling? De wethouder gaf aan dat de regeling eerst wordt uitgezet in wijken die een grotere afstand hebben tot cultuuractiviteiten. Dat vindt de VVD begrijpelijk, maar de fractie vreest dat de gemeente in vier jaar tijd niet verder komt dan deze wijken, terwijl het ook zo geschikt is voor buurten die geen grote afstand hebben tot cultuur maar wel tot de gemeente. Hoe kan de gemeente tot een goede verdeling van het subsidiegeld komen? Mevrouw Van der Kallen-van der Donk (Rosmalens Belang) ziet allerlei mogelijkheden om de binnenstad en omliggende wijken en dorpen te stimuleren om culturele activiteiten te organiseren. Er wordt al veel georganiseerd, zoals de touwtrekwedstrijd in de Rosmalense Polder. Misschien moet de gemeente een overzicht maken van alle evenementen, ter inspiratie voor andere wijken. Rosmalens Belang wil vooral dat er gekeken wordt waar behoefte aan is en daarop insteken. De fractie wil wijken die zich niet goed kunnen organiseren, geholpen moeten worden maar wijken die wel goed georganiseerd zijn, moeten er ook bij betrokken worden om van elkaar te leren.

5

Rosmalens Belang vraagt of bestaande initiatieven die nu zijn aangewezen op het wijk- en dorpsbudget aanspraak maken op de cultuursubsidie? Mevrouw Hoekstra (PvdA) kan zich van harte vinden in de oproep van het CDA om de regeling te richten op de volkscultuur van de mensen zelf. Zet niet zelf programma's op, maar doe het met mensen samen en sluit aan op bestaande activiteiten. De touwtrekwedstrijd vindt ze een mooi voorbeeld van een evenement dat de sociale cohesie kan vergroten. Ze benadrukt dat het niet gaat om de kunst die kunstenaars maken, maar om aan te sluiten bij wat er al in de wijk aanwezig is. De heer Van Hattem (PVV) vraagt per interruptie of de PvdA vindt dat er gesubsidieerde cultuurmakers ingezet moeten worden om een touwtrekwedstrijd te organiseren. Mevrouw Hoekstra (PvdA) denkt dat dit bij een touwtrekwedstrijd niet nodig is maar bij andere activiteiten misschien wel. De heer Van Hattem (PVV) vraagt of de subsidie bedoeld is om de makers een extra zakcentje te geven, zodat ze de wijken in kunnen gaan. Mevrouw Hoekstra (PvdA) vindt dat er samen met de wijkbewoners activiteiten opgezet moeten worden. Daar zijn al goede voorbeelden van. De heer Kieft (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt hoe wordt geborgd dat de initiatieven die door bewoners worden ingediend, worden uitgevoerd. Het is nog niet duidelijk hoe het geld gaat landen in de wijken.

Hoeveel geld gaat er op aan organisatiekosten, bijvoorbeeld aan de kartrekker? Het college schermt met een verdriedubbeling van het budget. Er ligt echter geen enkele toezegging aan ten grondslag. In 2025 wordt in twee wijken gestart. Leefbaar 's-Hertogenbosch hoort graag welke twee wijken dit zijn en of hier het volledige budget wordt besteed. Hoe verhoudt zich het bedrag voor deze twee wijken zich tot het bedrag voor de hele stad vanaf 2028? Ook hoort de fractie graag hoe kritisch de gemeente de ontwikkelingen gaat volgen en hoe de regeling geëvalueerd wordt. De heer Van Silfhout (Volt) is blij met de toezegging om in gesprek te gaan om Buurt naar het museum en het cultureel wijkprogramma bij elkaar te brengen. Het dwingt de musea immers om oog te hebben voor de lokale volkscultuur. Dat doen ze nu al in enkele wijken maar kan nog verder ontwikkeld worden. Volt is het ermee eens dat gestart wordt in twee kwetsbare wijken maar hoe gaat het daarna? Gaan er andere wijken aansluiten, of gaat de gemeente vier jaar lang met twee wijken aan de slag? Tot slot vraagt Volt of de wethouder bereid is om de commissie regelmatig te informeren over de voortgang van het proces en wat men tussentijds leert en bijstuurt. De voorzitter geeft het college de gelegenheid om te reageren op de tweede termijn.

Reactie college Wethouder Van der Geld stelt dat de gemeente een relatie aangaat met Brabant C en controleert waaraan het geld wordt aangegeven. Het is niet toegestaan dat het geld allemaal wordt besteed aan overhead. Dat is bij culturele instellingen ook niet het geval. Het is niet zo dat het project volledig in twee wijken wordt uitgevoerd. Er wordt gestart in twee kwetsbare wijken maar vervolgens moet het over de gehele gemeente worden uitgerold. Reeds bestaande initiatieven in de wijk kunnen zich aansluiten bij de regeling want zo wordt de kracht uit de wijken benut. De wethouder legt nogmaals uit dat het niet de bedoeling is dat de gemeente een cultuuraanbod doet, maar dat bewoners en wijkorganisaties zelf met ideeën en verzoeken moeten komen. De regeling wordt voor het vierde jaar geëvalueerd, De heer Kieft (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt per interruptie of er ook een tussentijdse evaluatie mogelijk is, met name om te controleren of er niet te veel overheadkosten worden gemaakt.

6

Wethouder Van der Geld is niet bang voor te veel overheadkosten omdat geen van de partijen dit zouden willen. Een tussentijdse evaluatie vindt hij te ver gaan. Wel kan de raad halverwege het traject een schriftelijke rapportage en toelichting krijgen. De heer Van Silfhout (Volt) vraagt of er jaarlijks gerapporteerd kan worden. Wethouder Van der Geld benadrukt dat Brabant C verantwoordelijk is voor de uitvoering. Het is niet gebruikelijk om jaarlijks te rapporteren over de werkzaamheden. Opvallend was dat de manier waarop over makers wordt gesproken veel minder positief is dan tijdens de discussie over het atelierbeleid, met name door de PVV. Die fractie stelde een aantal technische vragen die schriftelijk beantwoord zullen worden. Gevraagd werd waarom er geen brede uitvraag is gedaan in de wijken. De behoefte in wijken verandert voortdurend, dus het heeft weinig zin om nu al te vragen wat men wil. De heer Van Hattem (PVV) vindt niet dat hij negatief over makers sprak, maar hij vindt dat ze niet zomaar overal geld voor moeten ontvangen. De makers die vorige keer op de publieke tribune zaten, waren niet allemaal kunstenaars die gemeentelijke subsidies kregen. Ze maakten alleen gebruik van het gemeentelijke atelierbeleid. De PVV is van mening dat de gemeente mensen niet afhankelijk moet maken van subsidie.

Verder wil de PVV graag horen hoe de regeling zich gaat verhouden tot het wijk- en dorpsbudget. Als men een activiteit financieel niet rond krijgt of de aanvraag is afgewezen, komt het dan alsnog bij de cultuurregeling terecht? Wethouder Van der Geld antwoordt dat beide budgetten elkaar kunnen aanvullen. Ze gaan beide om initiatieven vanuit de wijken maar kennen wel verschillende voorwaarden. De heer Van Hattem (PVV) vraagt of het dan niet logischer is om het budget toe te voegen aan het wijk- en dorpsbudget. Wethouder Van der Geld is van mening dat de invalshoek anders is. De geest komt sterk overeen maar de brede culturele invalshoek maakt de regeling echt anders dan het wijk- en dorpsbudget. Brabant C zou er ook niet mee akkoord gaan en daarmee ontbreekt de verdriedubbelaar vanuit het bedrijfsleven. De heer Kieft (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt nogmaals hoe de wethouder de uitbreiding van de stuurgroep voor zich ziet. Wethouder Van der Geld antwoordt dat dit in de governance van de stuurgroep moet worden vastgelegd. De gemeente kan wel aangeven dat ze graag ziet dat er expertise vanuit de bewoners wordt toegevoegd. De voorzitter inventariseert wat de fracties met het voorstel willen. Gewoon ge-DREVEN overweegt een motie. Leefbaar 's-Hertogenbosch neemt het voorstel mee terug naar de fractie en overweegt moties of amendementen.

De PVV wacht de beantwoording van de technische vragen af en wil het voorstel vooralsnog als bespreekstuk agenderen. De overige fracties willen het agenderen als hamerstuk. Het voorstel zal als bespreekstuk (B) worden geagendeerd voor de raadsvergadering. Overige agendapunten 8.

Naar een nieuwe subsidiesystematiek in het Sociaal Domein De voorzitter vraagt de heer Van Haren om een inleiding te geven van het agendapunt. De heer Van Haren (VVD) vindt de gesprekken met al die verenigingen en organisaties die de samenleving van ’s-Hertogenbosch en de dorpen hooghouden één van de leukste onderdelen van het raadslidmaatschap. In die gesprekken hoor je de successen en de uitdagingen die men beleeft. Deze variëren, maar als je goed luistert hoor je ook gedeelde problemen. Dit merkten de fracties van Rosmalens Belang de VVD het afgelopen jaar rondom de subsidievorm voor sociale organisaties, van kleine wijkprojecten tot maatschappelijke initiatieven van betekenis. Aan de ene kant de grotere gemeente-brede organisaties die tegen het plafond van de sociale

7

subsidieregelingen aan schuren door stijgende kosten en anderzijds kleinere verenigingen en stichtingen met jaarlijks terugkerende activiteiten die steeds vaker een beroep doen op het wijkbuurt en dorpsbudget met de onzekerheid of zij subsidie ontvangen. De zorgen over kleine sociale initiatieven die wij vaak terug horen komt nu ook naar voren in de evaluatie van het wijksen dorpsbudget. Een belangrijk signaal dat de wereld van deze initiatieven schuurt tegen onze systeemwereld. Op dit moment werkt het college aan een evaluatie van onze subsidieregelingen richting een nieuw stelsel per 2026. Vandaar dat dit voor Rosmalens Belang en de VVD het moment is om deze knelpunten onder een vergrootglas te leggen. Zij vragen de commissie of de signalen worden herkend en om mee te denken over oplossingen. Zelf hebben zij het idee om het voorbeeld van de cultuursubsidies te nemen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) ziet geen probleem. Met het wijk- en dorpsbudget schuurt het soms, maar de reguliere gemeentelijke subsidies worden altijd toegevoegd aan het wijk- en dorpsbudget, dus daaruit kunnen de aanvragen betaald worden. De heer Kouwenberg (Rosmalens Belang) licht een knelpunt toe. Een volksfeest krijgt bijvoorbeeld € 5.000,- structurele subsidie en moet hiervoor jaarlijks een aanvraag doen. Omdat dit niet genoeg is, wordt in twee wijken aanvullende subsidie aangevraagd.

De commissie die daar de subsidie toekent, kan echter besluiten om het initiatief deels te subsidiëren of helemaal niet, waardoor de initiatiefnemer geen zekerheid heeft of het feest kan doorgaan. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vindt het juist de kracht van het wijk- en dorpsbudget dat de bewoners er zelf over gaan. Als een initiatief niet gehonoreerd wordt, is de aanvraag onvoldoende onderbouwd. De heer Kouwenberg (Rosmalens Belang) vraagt of de heer Van Creij het ermee eens is dat de gemeente volksfeesten beter moet subsidiëren, zodat ze geen aanvraag hoeven te doen bij het wijk- en dorpsbudget. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) is het daar niet mee eens. De verenigingen kunnen eigen middelen ophalen. Het ene jaar zal dat meer zijn dan het andere jaar. De heer Van Haren (VVD) stelt dat het wijk- en dorpsbudget een goed middel is voor de organisaties die er gebruik van maken. Doordat de huidige aanvragen blijven groeien, komen kleine en nieuwe initiatieven echter in de verdrukking. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) ziet dat anders. De budgetten die de gemeente beschikbaar stelt, zijn nog toereikend. Uit de toekenning van subsidies blijkt niet dat aanvragen worden afgewezen omdat het budget op is. De heer Kieft (Leefbaar 's-Hertogenbosch) is ook van mening dat er geen probleem is met het toekennen van subsidies.

Als oplossing om het budget te verruimen stelt Leefbaar 's-Hertogenbosch voor om meer verbinding met het bedrijfsleven te realiseren, waarbij de gemeente hetzelfde bedrag stort als de donatie vanuit bedrijven. Een meerjarige toekenning van subsidie zou ook mogelijk moeten zijn, bijvoorbeeld als de activiteiten al enkele jaren plaatsvinden en goed georganiseerd zijn. Met de suggestie om nieuwe mogelijkheden te verkennen, kan Leefbaar 's-Hertogenbosch instemmen. Mevrouw Hoekstra (PvdA) zegt dat PvdA graag op verschillende manieren maatschappelijk initiatieven wil stimuleren. Dat gebeurt met een divers aanbod aan eenmalige en structurele activiteiten, met vaste partners in de wijken en dorpen. De gemeente heeft echter ook behoefte aan initiatief van onderaf. De subsidiesystematiek van Den Bosch kent een wirwar aan regelingen. Daarom loopt er een onderzoek en voert de gemeente gesprekken met haar subsidiepartners. De PvdA wil de uitkomsten afwachten en niet nu al een voorstel doen voor de invulling. Partners meer zekerheid én meer flexibiliteit geven, zal niet gaan lukken. De budgetten in het Sociaal Domein worden de komende jaren waarschijnlijk niet groter, dus er zal zorgvuldig gekeken moeten worden hoe de verdeling het beste plaatsvindt. De heer Van Haren (VVD) vraagt of de PvdA het ermee eens is dat dit wel een goed moment is om de problemen op tafel te leggen en te bespreken.

8

Mevrouw Hoekstra (PvdA) vindt het altijd goed om problemen uit de samenleving te bespreken, maar de volgorde vindt ze vreemd. De PvdA wacht liever het onderzoek van het college af. Mevrouw Muller (D66) vindt het wijk- en dorpsbudget een goed instrument om maatschappelijke initiatieven te steunen die de sociale cohesie bevorderen. D66 vindt het belangrijk dat subsidieaanvragen laagdrempelig zijn. Het moet eenvoudig zijn om een initiatief te starten en financiering aan te vragen. Een eventuele aanpak moet hieraan voldoen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt per interruptie of het D66 bekend is dat het wijken dorpsbudget hier volkomen aan voldoet, doordat de beoordeling en toekenning door bewoners wordt gedaan en niet door de gemeente. Mevrouw Muller (D66) is hiermee bekend. De heer Van Genugten (CDA) stelt dat de kracht van het wijk- en dorpsbudget is dat het om initiatieven gaat uit de wijken en dorpen die beoordeeld worden door de wijken en dorpen. Dat zou het CDA graag vasthouden. Of het systeem van de cultuursubsidies zou moeten worden toegepast op het Sociaal Domein, daarvan is het CDA niet overtuigd. Doordat er zo'n grote verscheidenheid aan subsidieregelingen is, is het moeilijk om alle subsidies in het Sociaal Domein met elkaar te vergelijken.

Aangezien er in 2026 waarschijnlijk wat bezuinigd moet worden, lijkt het hem niet verstandig om de subsidieregelingen te wijzigen. De heer Van Haren (VVD) vraagt per interruptie hoe het CDA aankijkt tegen de organisaties die nu in de sociale regelingen zitten. De heer Van Genugten (CDA) sluit zich aan bij de PvdA en zou graag de evaluatie van de gemeente afwachten. De heer Van Haren (VVD) zegt dat de VVD en Rosmalens Belang voorstellen om de logica van de cultuursubsidies te onderzoeken. Het is niet de bedoeling dat de cultuursubsidieregeling wordt gekopieerd. Hij vraagt of het CDA dit een boeiende verkenning vindt. De heer Van Genugten (CDA) vindt het weinig zinvol om te verkennen, aangezien het culturele en sociale domein sterk van elkaar verschillen. De heer Kouwenberg (Rosmalens Belang) is verbaasd dat PvdA en CDA willen wachten op de uitkomst van het onderzoek, want de raad wacht daar al een tijd op. De bespreking van het subsidiebeleid is al tweemaal uitgesteld. Hij vraagt welk bezwaar het CDA heeft om suggesties mee te geven aan het college, dat het kan meenemen in de plannen voor een nieuwe subsidiesystematiek. De heer Van Genugten (CDA) vindt het niet het juiste moment om nu met wijzigingsvoorstellen te komen voor de subsidieregelingen, zowel vanwege het onderzoek dat het college doet, als vanwege de aanstaande bezuinigingen in 2026.

De heer Van Hattem (PVV) zegt dat de PVV graag de bezem door veel subsidieregelingen zou halen omdat er nu een wirwar aan regelingen is. De fractie wil de evaluatie afwachten voordat er voorstellen worden gedaan om het systeem beter en overzichtelijker te maken. De PVV heeft wel moeite met de verschillende hoogten van de wijk- en dorpsbudgetten. Voor de Gestelse buurt is het budget verhoogd als een soort 'goedmakertje' omdat het azc daar kwam. Het wijk- en dorpsbudget moet echter geen politiek middel zijn om het leed te verzachten. De PVV heeft verder moeite met de subjectieve formuleringen in de notitie, zoals 'gewaardeerde organisaties en 'bijdragen aan sociale cohesie'. De heer Van Haren (VVD) vindt dat een terecht risico. De VVD zou daarom graag omschrijven wat wordt verstaan onder 'gewaardeerde organisaties', zodat dit als basis kan worden gebruikt. De heer Van Hattem (PVV) vindt het lastig om gewaardeerde organisaties en activiteiten te benoemen.

9

De heer Van Silfhout (Volt) veronderstelt dat het probleem is dat veel partijen die aanspraak zouden moeten maken op sociale subsidies, nu bij het wijk- en dorpsbudget terechtkomen. Volt erkent het probleem dat sommige organisaties groeien, maar niet de overstap lijken te maken naar de structurele sociale subsidies. Volt zou echter ook de evaluatie van het college willen afwachten. De cultuursubsidieregeling zou Volt niet willen overnemen voor het culturele domein, maar er kan wel gediscussieerd worden over de doelen van de subsidiesystematiek, zodat een systeem gekozen kan worden dat daar goed op aansluit. Over de discussie over de wijk- en dorpsbudgetten sluit Volt zich aan bij vorige sprekers dat de kracht is dat er lokaal besloten wordt welke initiatieven worden gefinancierd. Mevrouw C.H.A. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) sluit zich aan bij het CDA. VOOR Den Bosch wil graag dat het karakter van het wijk- en dorpsbudget behouden blijft en wacht de evaluatie van het college graag af, voordat de discussie over subsidieregelingen wordt gestart. De heer Plasmeijer (50PLUS) vindt het ook verstandig om de evaluatie af te wachten. De heer Kouwenberg (Rosmalens Belang) vreest dat de bedoeling van het voorstel niet helemaal goed is overgekomen.

Rosmalens Belang en de VVD pleiten voor een systematiek die structurele financiering mogelijk maakt voor wijkoverstijgende activiteiten en terugkerende initiatieven. Daarmee wordt de flexibiliteit behouden om kleine buurtinitiatieven te ondersteunen, terwijl men voor de structurele projecten de zekerheid krijgt die men nodig heeft. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt wat er dan gebeurt met de grote hoeveelheid aanvragen voor bijvoorbeeld Halloweenactiviteiten. Die worden structureel aangevraagd, maar door veel verschillende partijen en in kleine aanvragen. Nu moeten al deze initiatieven onderbouwd worden om geld vanuit het wijk- en dorpsbudget te ontvangen, wat een prima werkwijze is. De heer Kouwenberg (Rosmalens Belang) is het ermee eens dat deze werkwijze goed is. Het is dan ook niet de bedoeling om dit soort activiteiten uit het wijk- en dorpsbudget te halen. De heer Scholten (GroenLinks) wil dat zowel grote als kleine initiatiefnemers de kans krijgen om hun werk te doen. Daarom moeten duidelijke keuzes gemaakt worden in het verdelen van de subsidies. Als er vanuit een wijk of dorp een grote druk op de subsidies is, moet daar een oplossing voor komen. Gevraagd werd of het helpt dat grotere organisaties structurele subsidie kunnen ontvangen.

Dat helpt zeker, want ze kunnen daardoor betere afspraken maken met andere partijen en het geeft rust, waardoor ze zich beter kunnen richten op de uitvoering van het werk. GroenLinks denkt dat een verkenning van een nieuwe aanpak verstandig is, maar deze moet wel goed aansluiten bij de specifieke behoeften van sociale organisaties en buurtinitiatieven. Dit kan echter ook opgenomen worden in de evaluatie. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt of GroenLinks er voorstander van is om bepaalde subsidies uit het wijk- en dorpsbudget te halen om structureel te financieren, of dat er een aparte subsidiepot binnen het wijk- en dorpsbudget voor moet komen. De heer Scholten (GroenLinks) kan zich voorstellen dat grote structurele projecten uit het wijk- en dorpsbudget worden gehaald, zodat er binnen het budget voldoende ruimte blijft om kleine initiatieven te financieren. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) stelt dat er tot nu toe geen aanvragen om budgettaire redenen zijn afgewezen. De heer Scholten (GroenLinks) wist dit niet en neemt dit voor kennisgeving aan. Mevrouw Claessen (De Bossche Groenen) vraagt of de indieners het mogelijk achten dat de voorgestelde suggestie ook uit de evaluatie van het college komt. De heer Van Haren (VVD) heeft lang getwijfeld of hij dit voorstel zou agenderen.

Hij wilde ook de evaluatie afwachten, maar vond het nodig om het gesignaleerde probleem aan het college terug te koppelen en politiek draagvlak te organiseren voor een oplossing richting de evaluatie. Zijn

10

voorgestelde suggestie zou ook uit de evaluatie kunnen komen. De VVD en Rosmalens Belang hopen dat er een goede oplossing komt voor de problemen die zij vanavond geschetst hebben. Hij dankt de commissie voor de inzichten in deze discussie. De voorzitter vraagt of de initiatiefnemers nog met een motie in de raad gaan komen over dit onderwerp. De heer Van Haren (VVD) antwoordt dat hij dit eerst wil bespreken met de heer Kouwenberg. De voorzitter dankt de initiatiefnemers en sluit het agendapunt af. 9.

Rondvraag en sluiting Er zijn geen vragen ingediend voor de rondvraag. De voorzitter deelt mee dat de volgende commissievergadering plaatsvindt op 15 januari 2025. Hij bedankt iedereen voor de aanwezigheid en inbreng, wenst allen een prettige avond en sluit de vergadering om 20.43 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Sociaal van 12 februari 2025. De secretaris, drs. E.A.A. Kerkhof

11