Spoorboekje Voorjaarsnota 2026 vastgesteld

Spoorboekje behandeling Jaarverslag 2024, Actualisatie begroting 2025 en Voorjaarsnota 2026 Vastgesteld door het Presidium op 19 februari 2025

1. Inleiding In dit spoorboekje wordt de behandelprocedure van het jaarverslag 2024, de actualisatie van de begroting 2025 en de Voorjaarsnota 2026 uiteengezet. Deze drie voorstellen worden gezamenlijk in de hiervoor vrijgemaakte raadsvergadering van 3 juni behandeld. Dit jaar zal geëxperimenteerd worden met een nieuwe wijze van behandeling. Om te benadrukken dat het bij de voorjaarsnota over de hoofdlijnen van het beleid gaat, vindt er geen commissiebehandeling plaats. In plaats daarvan zal worden gestart met een beschouwende raadsvergadering en worden afgesloten met een reguliere, besluitvormende raadsvergadering.

2. Plaats van het jaarverslag, de actualisatie begroting en de voorjaarsnota in de Budgetcyclus 2.1 Het jaarverslag 2024 In het jaarverslag wordt inzichtelijk gemaakt welke doelstellingen uit de begroting al dan niet zijn gerealiseerd. Dit kan potentieel gevolgen hebben voor politieke keuzes bij de voorjaarsnota. De financiële effecten (mee- en tegenvallers) die uit het jaarverslag blijken worden verwerkt in de voorjaarsnota en de actualisatie van de begroting. Het jaarverslag bestaat uit twee onderdelen: a. Het jaarverslag met daarin de programmaverantwoording plus een toelichting en de paragrafen; b. de jaarrekening met daarin een overzicht van baten en lasten, de balans en de toelichting op de balans. Bij de beoordeling van het jaarverslag maakt de raad gebruik van de accountantsverklaring en het verslag van bevindingen. Het besluit tot vaststellen van het jaarverslag kan niet worden geamendeerd. raadsleden kunnen alleen voor- of tegenstemmen. Wel kan de raad zaken constateren, aan de orde stellen en met moties een politiek oordeel uitspreken. De consequenties in de vorm van politieke keuzes, bijvoorbeeld in de vorm van de wens om beleid af te bouwen of te intensiveren, worden bij de voorjaarsnota en/of begroting ingebracht. Voor zover er in de jaarrekening een positief rekeningresultaat is, bevat het raadsvoorstel een voorstel om het resultaat een bestemming te geven.

Bij een negatief resultaat wordt aangegeven ten laste waarvan het tekort komt. Het is binnen deze gemeente een financiële gedragslijn om de positieve en negatieve resultaten van de jaarrekening te verrekenen met de algemene middelen zodat de raad bij de begroting een integrale afweging kan maken. Het college kan echter beargumenteerd afwijken van de geschetste gedragslijn en voorstellen doen om het rekeningresultaat niet (geheel) te verrekenen met de algemene middelen maar delen ervan anders te bestemmen cq een andere dekking aan te geven. Het voorstel hoe om te gaan met het rekeningresultaat kan wel geamendeerd worden. 2.2 De actualisatie begroting 2025 Bij de voorjaarsnota zit in ’s-Hertogenbosch ook altijd een apart raadsvoorstel over de actualisatie van het lopende begrotingsjaar. Deze actualisatie geeft een zo volledig mogelijk beeld van de onontkoombare ontwikkelingen binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting hebben voorgedaan. Met de actualisatie wordt de begroting van het lopende jaar gewijzigd.

1

De raad kan in theorie door middel van amendementen hier wijzigingen op aanbrengen. In de praktijk gaat het (als het goed is) om onontkoombare ontwikkelingen en niet om politieke keuzes, waardoor amendementen niet veel voorkomen. 2.3 De voorjaarsnota 2026 Inhoud voorjaarsnota In de voorjaarsnota geeft het college aan op welke punten ze het bestaande beleid voor de komende jaren wil wijzigen. De voorjaarsnota vormt hiermee de basis voor de begroting 2026 die in het najaar wordt vastgesteld. Onderdeel van de voorjaarsnota zijn de financiële kaders voor de opstelling van de begroting (indexeringspercentages e.d.) Besluitvorming en gebruik van moties en amendementen Het college biedt met de voorjaarsnota op hoofdlijnen de plannen voor de komende jaren aan de raad aan. Afspraak met de raad is dat deze plannen in de voorjaarsnota nog niet voorzien worden van een financiële onderbouwing of dekking. Pas bij de begroting worden de financiële consequenties volledig in beeld gebracht. De raad stelt daarom de voorjaarsnota niet vast. In plaats daarvan kunnen fracties door het indienen van moties hun sturing geven aan het nieuw beleid voor de komende jaren. Het college verwerkt deze uitspraken van de raad in de begroting 2026. De raad besluit definitief over het beleid voor 2026 bij het vaststellen van de begroting.

In de begroting is dan terug te vinden op welke wijze het college is omgegaan met de moties die de raad bij de behandeling van de voorjaarsnota heeft aangenomen. Wat de raad tijdens de behandeling van de voorjaarsnota wel vaststelt zijn de financiële kaders voor de opstelling van de begroting 2026 (indexeringspercentages e.d.). Als fracties hier wijzigingen in aan willen brengen, kan dat door middel van een amendement.

3. Het tijdschema Het tijdschema voor de behandeling van de actualisatie 2025 en de voorjaarsnota 2026 ziet er als volgt uit: Datum

Tijdstip

15 april 2025

Onderdeel Vaststellen jaarverslag, actualisatie en voorjaarsnota in college

18 april 2025

Jaarverslag, actualisatie en voorjaarsnota naar de raad

7 mei 2025

Indienen schriftelijke technische vragen

12 mei 2025

19.00 uur

16 mei 2025

I&O bijeenkomst voorjaarsnota en actualisatie Schriftelijke beantwoording technische vragen

20 mei 2025

19.00 uur

Beschouwende raadsvergadering

2 juni 2025

12.00 uur

Tijdstip indienen moties en amendementen

3 juni 2025

14.00 uur

Afsluitende raadsbehandeling actualisatie en voorjaarsnota

2

4. Toelichting tijdschema Informeren en ontmoeten bijeenkomst 12 mei Op 12 mei is tijdens de Informeren & Ontmoeten bijeenkomst, een informatiebijeenkomst over het jaarverslag, de actualisatie en de voorjaarsnota waarin een technische toelichting wordt gegeven. Verder is er gelegenheid voor raadsleden tot het stellen van technische vragen. Tijdens het inspreekgedeelte kan worden ingesproken op de voorjaarsnota. Zoals gebruikelijk bij Informeren & Ontmoeten bijeenkomsten, kan echter ook over andere onderwerpen worden ingesproken. Behandeling schriftelijke technische vragen Raads- en commissieleden kunnen hun technische vragen over de voorjaarsnota ook schriftelijk stellen aan de ambtelijk organisatie. Dit is als volgt georganiseerd: - Technische vragen kunt u via email in dienen bij Hendrik-Jan Schep, hoofd concernfinanciën; h.schep@s-hertogenbosch.nl, 073 6159809 - Technische vragen die uiterlijk 7 mei zijn ingediend worden uiterlijk 16 mei beantwoord. - Voor vragen die later worden ingediend is er geen garantie dat deze voor de beschouwende raadvergadering kunnen worden beantwoord. Beschouwende raadsvergadering In samenspraak tussen het presidium en de fractievoorzitters is besloten om dit jaar te experimenteren met een beschouwende raadvergadering in plaats van een volledige commissieronde.

Doel is om te benadrukken dat het bij de voorjaarsnota gaat om de hoofdlijnen van beleid en daarmee om te voorkomen dat de behandeling van de voorjaarsnota en de begroting steeds meer op elkaar gaan lijken. In de beschouwende raadsvergadering geven de fracties hun visie op de ontwikkeling van het gemeentelijk beleid voor 2026 en de jaren daarna en hoe dit zich verhoudt tot de in de voorjaarnota opgenomen plannen van het college. Waar mogelijk worden moties en amendementen aangekondigd, maar tijdens de beschouwende vergadering wordt daar nog niet over gestemd. Het was daarnaast altijd al gebruikelijk dat de actualisatie en de voorjaarsnota als één agendapunt werden behandeld. De afgelopen jaren is echter ook gebleken dat het jaarverslag maar zeer beperk aanleiding geeft tot discussie. Dit jaar zullen daarom zowel de jaarrekening, de actualisatie als de voorjaarnota in één agendapunt worden behandeld. De spreektijd voor de fracties in de eerste termijn is zes minuten en in de tweede termijn drie minuten. De spreekvolgorde is op basis van de grootte van de fractie, afwisselend tussen oppositie en coalitie en beginnend met de grootste oppositiepartij. Fracties mogen in dit geval met meerdere woordvoerders werken en alle raadsleden mogen interrupties plaatsen (dit is niet alleen beperkt tot de woordvoerders).

De spreektijd van het college is in het totaal twintig minuten in de eerste termijn en tien minuten in de tweede termijn en is vooral bedoeld voor het beantwoorden van door de fracties gestelde vragen. Moties en amendementen Om andere fracties en het college de gelegenheid te geven zich voor te bereiden, worden moties en amendementen uiterlijk 2 juni 12.00 uur aangeleverd via het mailadres raadsondersteuning@s-hertogenbosch.nl. Moties en amendementen die na 2 juni 12.00 uur worden aangeleverd worden ter vergadering ingediend. Moties en amendementen worden via Notubiz aan de raad beschikbaar gesteld.

3

Voor advies over het gebruik van moties en amendementen en voor ondersteuning bij het formuleren ervan kunt u zich wenden tot de medewerkers van de griffie. Vooral bij amendementen is het aan te bevelen om vooraf de juridische/financiële correctheid te laten toetsen. Afsluitende raadsbehandeling voorjaarsnota en actualisatie De vergadering van 3 juni is bestemd voor de afsluitende behandeling van de voorjaarsnota en de actualisatie. De vergadering kent het volgende verloop: - Eerste termijn voor de raad voor toelichting op ingediende moties en amendementen, spreektijd 6 minuten per fractie. De spreekvolgorde is op basis van de grootte van de fractie, afwisselend tussen oppositie en coalitie en beginnend met de grootste oppositiepartij. In deze termijn is ruimte voor interrupties. Interruptietijd gaat niet ten koste van de spreektijd. Alle raadsleden mogen interrupties plaatsen (dit is niet alleen beperkt tot de woordvoerders). - In de collegetermijn reageert het college op de ingediende moties en amendementen, spreektijd 6 minuten per portefeuillehouder. - De tweede en laatste termijn is voor de raadsfracties, spreektijd 3 minuten per fractie. Het is de laatste mogelijkheid om moties en amendementen in te dienen.

De laatste jaren is gebruikelijk dat het debat zich voornamelijk in eerste termijn afspeelt en dat de tweede termijn wordt gebruikt voor concluderende opmerkingen over moties en amendementen. - Het vergaderschema ziet er als volgt uit 14.00 – 17.00 uur eerste termijn raad 17.00 – 18.00 uur gezamenlijke maaltijd 18.00 – 20.00 uur eerste termijn college 20.00 – 20.15 pauze 20.15 – 21.30 uur tweede termijn 21.30 – 22.00 uur besluitvorming - Bij de besluitvorming worden eerst de ingediende amendementen en vervolgens de moties door de voorzitter aan de orde gesteld. Fracties kunnen hun stem desgewenst toelichten met een stemverklaring. - Tenslotte stelt de raadsvoorzitter de besluitvorming over het jaarverslag 2024, de actualisatie van de begroting 2025 en de voorjaarsnota 2026 de aan de orde. Ook hierbij kunnen fracties een stemverklaring geven. Steller

: Van der Meer

Tel.

: 073-6155536

E-mail

: r.vandermeer@s-hertogenbosch.nl

4