Raadsvoorstel Managementrapportage 2022

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

14349090 13 december 2022

Onderwerp

Raadsvoorstel Managementrapportage 2022 Ons college staat voor een degelijk financieel beheer. In dit licht informeren wij uw raad over het verwachte rekening resultaat 2022. Zo kunt u uw controlerende taak goed uitvoeren.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. Het vaststellen van het overzicht begrotingswijzigingen naar aanleiding van budgetoverheveling. 2. Het vaststellen van het overzicht begrotingswijzigingen gemeentefonds 2022. 3. Instellen onderhoudsvoorziening panden Grondbedrijf. 4. De financiële verordening gemeente ’s-Hertogenbosch, vastgesteld d.d. 8 december 2020 in te trekken en bijgevoegde financiële verordening vast te stellen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

5. Het vaststellen van het normenkader 2022. 6. Het ophogen van het krediet Transferium Deutersestraat met € 325.000 ten laste van de Structuurfonds.

Aanleiding Om uw raad uw controlerende taak te laten uitvoeren verstrekken wij u de Managementrapportage Wettelijk heeft uw raad de kaderstellende en controlerende taak. Ons college heeft tot taak te besturen en verantwoording af te leggen. Om deze taken uit te voeren stellen wij de Managementrapportage op. Die verstrekken we nu aan uw raad. Beoogd doel We willen dat uitgaven en inkomsten rechtmatig tot stand komen. Rechtmatig handelen is voor een overheidsorganisatie belangrijk. Een overheid behoort te voldoen aan wet- en regelgeving. Eén van de criteria van rechtmatigheid is het begrotingscriterium. Financiële handelingen dienen te passen binnen het kader van de geautoriseerde begroting. Wij informeren uw raad over de verwachte afwijkingen ten opzichte van de begroting. Soms stelt de raad eenmalig geld beschikbaar voor activiteiten. Een deel van de afwijkingen ontstaat doordat deze activiteiten in een jaar nog niet (geheel) zijn uitgevoerd. Deze middelen zijn het komend jaar nog nodig voor uitvoering. Wij vragen uw raad deze budgetten over te hevelen naar het komend jaar. Zo vinden deze uitgaven rechtmatig plaats. Ditzelfde geldt voor de middelen die we via de algemene uitkering ontvangen met een specifiek doel. Ook de budgettaire effecten van de mei- en septembercirculaire verwerken we in de begroting alsmede de compensatie inkomstenderving 2021 als gevolg van corona.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voor de panden in het beheer van het grondbedrijf willen we het onderhoud gericht op minimale instandhouding planmatig vormgeven. We stellen daarom voor een onderhoudsvoorziening te vormen voor deze panden. Rechtmatigheid vraagt ook om duidelijke spelregels. Deze liggen onder meer vast in het Normenkader en de financiële verordening. Wij hebben deze stukken geactualiseerd en leggen die aan u voor.

Relevante besluitgeschiedenis Begroting 2022 (reg.nr: 11655275) Actualisatie begroting 2022 (reg.nr: 13769726) Motie budgetrecht raad (reg. nr. 3720366) Krediet Transferium Willemspoort (reg. nr. 5380546) Raadsinformatiebrief Aanbesteding Transferium Deutersestraat (regnr: 6445971)

Argumenten 1. A. We verwachten een positief jaarrekeningresultaat 2022 van € 20,2 miljoen Bij de actualisatie van de begroting 2022 hielden we rekening met een voordeel van € 3,0 miljoen. Deze Managementrapportage laat een verwacht jaarrekeningresultaat zien van € 20,2 miljoen. Belangrijkste reden voor deze positieve bijstelling zijn de extra gelden die wij naar verwachting dit jaar van het Rijk tegemoet mogen zien. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hierbij gaat het om de volgende twee ontwikkelingen: o

o

We ontvangen een hogere bijdrage vanuit het gemeentefonds. Enerzijds valt deze hoger uit doordat het nieuwe kabinet fors investeert op het gebied van stikstof, klimaat (achterstallig) onderhoud en woningbouw. Dit leidt tot een hogere uitkering uit het gemeentefonds. Anderzijds valt de uitkering uit het gemeentefonds hoger uit door de prijscompensatie van het Rijk in het licht van de hoge inflatie. In totaal bedraagt dit voordeel € 8,1 miljoen. Uw raad is hierover geïnformeerd na het verschijnen van respectievelijk de mei- en septembercirculaire. Los hiervan ontvangen we met terugwerkende kracht compensatie voor de inkomensderving die we in 2021 hebben geleden als gevolg van Corona. Definitieve zekerheid over dit compensatiebedrag krijgen we in de decembercirculaire. We hebben een bedrag van € 7,0 miljoen gedeclareerd. Dit betreft met name misgelopen parkeergelden.

Een totaaloverzicht vna de verwachte afwijkingen met toelichting op de belangrijkste afwijkingen is opgenomen in de bijlage 1 'Overzicht en toelichting financiële afwijkingen'. Naast de relevante financiële afwijkingen worden ook de beleidsmatige afwijkingen op programmaniveau weergegeven. Deze laatste zijn opgenomen in bijlage 2 'Beleidsmatige afwijkingen'. B. Diverse werkzaamheden lopen door in 2023. Daarom stellen we voor ook de bijbehorende incidentele budgetten over te hevelen. Soms zijn er incidenteel beschikbare budgetten die nog niet in het boekjaar zijn uitgegeven, maar die nog wel nodig zijn voor uitvoering van activiteiten in het komende jaar. In de landelijke Kadernota Rechtmatigheid is aangegeven dat daarvoor dan budgetoverheveling dient plaats te vinden. Ook de bijbehorende mutatie in de reserve dan wel www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

het overlopend passief moet naar het volgende jaar worden overgeheveld. Wij stellen voor om voor deze posten (zie bijlage 3) een begrotingswijziging te maken. Het gaat om een bedrag van € 23,7 miljoen. C. Kosten voor opvang Oekraïense vluchtelingen volledige vergoed door het Rijk Het rijk heeft verschillende financiële regelingen getroffen om de kosten die gemeenten maken voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne te vergoeden. De vergoeding die wordt gegeven per gerealiseerde opvangplek bedraagt € 100 per plek per dag. Uit de voorlopige berekeningen van de werkelijke gemaakte kosten lijkt dit bedrag voldoende te zijn om de kosten te dekken. Op dit moment verwachten we ongeveer een bedrag van € 3 miljoen nog niet ingezet hebben eind 2022. Dit bedrag is onderdeel van de middelen die we doorschuiven naar 2023 (zie voorgaand punt B.). Een aantal van de werkzaamheden rondom de opvang zijn door eigen medewerkers gedaan die niet (geheel) zijn vervangen. Dit leidt in 2022 tot voordelen op de personeelskosten. Mogelijkerwijs ontstaan in 2023 nadelen op de personeelskosten omdat werkzaamheden alsnog ingehaald moeten worden. 2. De begroting na wijziging is gebaseerd op de decembercirculaire 2021. We verwerken nu de bijstellingen uit de mei- en septembercirculaire 2022 alsmede de verwachte compensatie inkomstenderving Covid-19 over 2021.

Gedurende dit jaar is de rijksbijdrage die we over 2022 ontvangen via het gemeentefonds bijgesteld. We hebben uw raad over deze bijstellingen geïnformeerd na het verschijnen van de mei- en septembercirculaire. Het betreft onder andere de (extra) middelen voor het verstrekken van de energietoelage, het sociale domein en de invoering van de omgevingswet. In totaliteit gaat het om een bedrag van € 23,4 miljoen. Deze mutaties zijn nog niet verwerkt in de begroting 2022. Conform onze gangbare systematiek stellen we voor deze inkomsten in de begroting te verwerken, waarbij we middelen die volgend jaar benodigd zijn voor uitvoering direct overhevelen naar 2023. Voor een volledig overzicht verwijzen we naar bijlage 4. Tevens stellen we voor om de budgettaire bijstelling van de algemene uitkering ad € 8,1 miljoen alsmede de te ontvangen compensatie inkomstenderving € 7,0 miljoen te verwerken in de begroting 2023. Voor deze laatste hebben we een declaratie ingediend. Toekenning door het Rijk is voorzien in de decembercirculaire 2022. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3. Instellen onderhoudsvoorziening panden Grondbedrijf Voor het planbaar groot onderhoud van een aantal panden die bij het Grondbedrijf zijn ondergebracht wordt op basis van het Meerjaren Onderhouds Programma voorgesteld om een onderhoudsvoorziening in te stellen, conform artikel 44.1 lid c van de BBV. Deze door de raad in te stellen onderhoudsvoorziening, krijgt zijn voeding vanuit de Algemene Reserve van het Grondbedrijf. Het nagestreefde kwaliteitsniveau is instandhoudingsonderhoud. De lasten van groot onderhoud kunnen op deze manier over meerdere jaren worden geëgaliseerd, zodanig dat het saldo van de voorziening over de gehele looptijd van voldoende omvang is voor het bekostigen van de uitvoering van het groot onderhoud. 4. We actualiseren de financiële verordening (artikel 212G Gemeentewet) De financiële verordening bevat de financiële procesafspraken tussen raad en college. Deze zijn gebaseerd op het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), uitspraken van de commissie BBV en de Kadernota rechtmatigheid 2022. Doordat de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is uitgesteld tot 2023, kunnen we de financiële verordening hier ook pas in 2023 op aanpassen. Toch willen we nu een aantal administratieve aanpassingen doorvoeren, zodat de verordening ook in 2022 actueel is. De aanpassingen betreffen het wijzigen van een drietal zogenaamde gesloten circuits.

Exploitatieresultaten binnen een gesloten circuit worden automatisch verrekend met een gekoppelde reserve. De reserve Veiligheidshuis en de reserve inventaris worden aan de lijst toegevoegd. De reserve Onderwijshuisvesting wordt geschrapt. Ook passen we één afschrijvingstermijn aan, zodat deze beter aansluiten op de economische levensduur van de betreffende activa. Tenslotte brengen we enkele beperkte tekstuele wijzigingen aan zodat de verordening overeenkomt met de administratieve verwerking. Bijlage 6 bevat de gewijzigde Financiële Verordening (artikel 212 Gemeentewet). 5. We actualiseren het normenkader Het vaststellen van het normenkader was in de vorige collegeperiode door de raad gemandateerd aan het college. Met het verschijnen van de nieuwe Kadernota rechtmatigheid 2023 is het niet meer toegestaan dat de raad het www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

vaststellen van het normenkader gemandateerd aan het college. Vooruitlopend op deze nieuwe regelgeving én omdat 2022 het eerste jaar van een nieuwe collegeperiode is, leggen we het Normenkader 2022 nu ter vaststelling voor aan uw raad. In het normenkader zijn zowel de externe (Europees en landelijk) als de interne regelgeving (verordeningen) opgenomen waaraan de accountant de rechtmatigheid controleert. De ervaring leert dat regelgeving niet aan veel verandering onderhevig is. Dit betekent dat voor de verordeningen met betrekking tot heffingen het juiste actuele jaar is opgenomen en nieuwe regelgeving bijvoorbeeld rondom energietoeslag is toegevoegd. Het normenkader 2022 treft u in bijlage 7.

6.

Na eindafwikkeling van het de nieuwbouw Transferium Deutersestraat resteert een tekort van € 325.000. We stellen voor dit uit het Structuurfonds te dekken In de Raadsinformatiebrief van 9 november 2016 nr. 6445971 is aangegeven dat het in juli 2015 aangenomen amendement voor groene inpassing en energieneutraliteit een significante impact heeft gehad op het uiteindelijke ontwerp. Zo is een groene open gevel ontstaan, is de installatietechniek gewijzigd en is een zonnepanelendak toegevoegd aan het plan. Bij de nadere planuitwerking is daarnaast gebleken dat de fietstunnels duurder werden dan initieel geraamd. Tevens zijn in de gesprekken met het Jeroen Bosch Ziekenhuis en uit de analyse van de ondergrondse infrastructuur risico’s ten aanzien van bereikbaarheid en potentiële schade naar boven gekomen, welke kostenverhogend zijn geweest in het project. Onder andere moest er voor bereikbaarheid van het ziekenhuis een tijdelijke inrit worden gemaakt ter hoogte van de Randweg (inclusief een tijdelijke autobrug). Hierdoor lag er een opgave om te optimaliseren en/of subsidies te verwerven en, als dat niet lukt, anderszins extra dekking te organiseren voor een verwacht overschrijdingsbedrag van circa € 1,6 miljoen.

Het betrekken van de fietstunnels en rode gedeeltes van de fietspaden, van het infrastructurele gedeelte van het project Transferium Deutersestraat, in het Gebiedsontwikkeling Langstraat (GOL) traject Snelfietsroute Waalwijk-s-Hertogenbosch heeft geleid tot een extra subsidiebeschikking vanuit de provincie van € 1.280.000. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hierdoor hebben we het tekort terug weten te brengen naar € 325.000. Het gemeentelijk aandeel in de nieuwbouw ad € 8 miljoen is gefinancierd uit het Structuurfonds (reg. nr. 5380546). We stellen voor om het tekort ook uit deze reserve te dekken en het eerder ter beschikking gestelde krediet te verhogen met € 325.000

Kanttekeningen en risico’s 1. Het betreft een prognose; bij de jaarrekening 2022 maken we de definitieve balans op. Voor deze managementrapportage maken wij gebruik van de gegevens die ten tijde van het opstellen ervan bekend zijn. Gedurende de laatste maanden van dit jaar komen echter actuelere gegevens beschikbaar. En bij de jaarrekening maken we de definitieve balans op. 2. In beperkte mate zijn er structurele afwijkingen die nog niet zijn verwerkt in de begroting 2023. In deze Managementrapportage staan een tweetal afwijkingen benoemd die structureel van aard zijn, maar nog niet zijn verwerkt in de begroting 2023. Het betreft extra uitgaven op bijzondere bijstand (€ 158.000) en lagere opbrengst marktgelden (€ 100.000). Gezien het huidige economische klimaat verwachten we dat deze tekorten ook komende jaren optreden. Wij verwerken deze posten in de Actualisatie van de Begroting 2023. Deze wordt u in het voorjaar 2023 aangeboden. 3. Ombuigingen zijn in 2022 gerealiseerd. Als onderdeel van de begroting 2021 heeft uw raad een ombuigingspakket vastgesteld van € 4,4 miljoen in 2021 oplopend tot € 5,7 miljoen in 2024. Over de voortgang van de realisatie van deze ombuigingen rapporteren wij via de reguliere planning en control cyclus. Wij kunnen u melden dat alle taakstellingen in 2022 ook daadwerkelijk zijn gerealiseerd.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4. Het grondbedrijf is een solide bedrijf dat naar verwachting € 15,7 miljoen afdraagt aan het Structuurfonds Ten opzichte van de eerdere prognoses lijken voor 2022 de voorspellingen omtrent de verkoop van bouwkavels voor woningbouw en bedrijven iets achter te blijven. Desondanks zijn de verwachtingen -ook voor de toekomstpositief te noemen. De uiteindelijke resultaten van de gezamenlijke grondexploitaties laten nog steeds een positief beeld zien. We verwachten dat de algemene reserve van het grondbedrijf op het einde van het jaar een saldo van circa € 55,4 miljoen heeft. De risico’s worden ingeschat op een bedrag van circa € 39,7 miljoen. Daarom kan er een bedrag van circa € 15,7 miljoen worden afgedragen aan het Structuurfonds. 5. Stand van zaken Sociaal en Zorgfonds In de collegebrief van november 2021 hebben we aangekondigd dat het financiële beeld voor het social domein en voor de reserve Sociaal & Zorgfonds zich in positieve zin ontwikkelde. We gaven aan dat dit vooral veroorzaakt werd door de extra rijksmiddelen voor jeugdhulp en de voor onze gemeente meevallende uitname uit het gemeentefonds voor overgang van cliënten vanuit de WMO naar de WLZ (Wet Langdurige Zorg). Bij het bestuursakkoord 2022-2026 is afgesproken dat, aansluitend bij de kaders die gelden voor de algemene reserve, de gewenste omvang van de reserve sociaal & zorgfonds 15% van de rijksmiddelen bedraagt.

Gebaseerd op inzichten van het voorjaar 2022 werd voorzien dat er aan het einde van 2022 een surplus van € 3,9 miljoen zou ontstaan. Besloten is om dat surplus af te romen en in te zetten voor nieuw beleid uit het bestuursakkoord. Rekening houdend met de ontwikkelingen omtrent de hervormingsagenda Jeugd en Beschermd Wonen/Maatschappelijke opvang verwachten we dat de reserve eind 2022 oploopt tot € 27,5 miljoen. De gewenste omvang van de reserve sociaal & zorgfonds zou uitkomen op € 22,7 miljoen (15% van 151 miljoen). Daarmee ontstaat er, bovenop het bij het bestuursakkoord betrokken surplus van € 3,9 miljoen, additioneel een overschot van ca. € 5 miljoen. We voorzien dat er voor de verbouwing van de vrouwenopvang, een beleidsterrein dat nauw samenhangt met andere onderdelen van de maatschappelijke opvang, extra middelen nodig zijn. In december komen we met een apart raadsvoorstel om het surplus van de reserve sociaal & zorgfonds hier deels voor in te zetten. Voor de volledige tekst van het Sociaal en Zorgfonds verwijzen wij u naar bijlage 1 ‘financiele afwijkingen’. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

6. Monitor Fysieke projecten geeft inzicht in de lopende fysieke projecten in de realisatiefase Over het kwaliteitsprogramma projectsturing is de gemeenteraad per brief geïnformeerd d.d. 22 oktober 2013. In de afgelopen jaren zijn diverse maatregelen genomen ter verbetering van de inhoudelijke en procesmatige kwaliteit van projectsturing. Meest belangrijke onderdelen van het programma zijn organisatorische maatregelen (conform collegebesluit d.d. 18 maart 2014), de professionalisering van de juridische control en de project control (deze zijn geborgd in de staande organisatie en worden via het aanbod van opleidingen verbeterd en gemoderniseerd) en de toepassing van het Bosch’ Model van projectmatig werken. In bijlage 5 Monitor fysieke projecten is een actueel overzicht opgenomen van de lopende fysieke projecten in de realisatiefase. Voor projecten waar we financiële tekorten constateren komen we op het geëigende moment met een voorstel om het krediet te verhogen.

Financiën We verwachten een positief jaarrekeningresultaat 2022 van € 20,2 miljoen. Zie verder de toelichting bovenstaand.

Duurzaamheid ….

Participatie en communicatie …. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Overzicht en toelichting financiële afwijkingen Beleidsmatige afwijkingen 2022 Overzicht budgetoverhevelingen Overzicht (taak)mutaties algemene uitkering 2022 Monitor werken in uitvoering De (gewijzigde) Financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) Normenkader 2022

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie

14349090 budgettair M.J.J. van der Geld bestuur: 01 december 2022 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Sector/Afdeling Inlichtingen

M&D/CF/F I.P.E. Groteclaes i.groteclaes@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 14349090 Raadsvergadering 13 december 2022 Onderwerp

Raadsvoorstel Managementrapportage 2022

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van : 8 november 2022 besluit: 1. Het vaststellen van het overzicht begrotingswijzigingen naar aanleiding van budgetoverheveling. 2. Het vaststellen van het overzicht begrotingswijzigingen naar aanleiding van de mutaties in taakmutaties, decentralisatie uitkeringen, integratie- uitkeringen en mutaties algemene uitkering alsmede de inkomstenderving Covid-19. 3. Instellen onderhoudsvoorziening panden Grondbedrijf. 4. De financiële verordening gemeente ’s-Hertogenbosch, vastgesteld d.d. 8 december 2020 in te trekken en bijgevoegde financiële verordening vast te stellen. 5. Het vaststellen van het normenkader 2022. 6. Het ophogen van het krediet Transferium Deutersestraat met € 325.000 ten laste van de Structuurfonds. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 13 december 2022 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704