Raadsvoorstel Impact Cultuurbeleid DEF

Raadsvoorstel Registratienummer

14341153

Raadsvergadering

13 december 2022

Onderwerp

Impact cultuurbeleid We willen zorgen voor meer inzicht in de impact van het door de gemeente ’sHertogenbosch gevoerde cultuurbeleid. Daarvoor verbeteren we de informatievoorziening aan de gemeenteraad. In dit raadsvoorstel stellen we enkele uitgangspunten voor om dit doel te bereiken.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester & Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: De volgende uitgangspunten vast te stellen om meer inzicht te krijgen in de impact van het door de gemeente ’s-Hertogenbosch gevoerde cultuurbeleid: 1. 2.

3.

4. 5.

Op verschillende manieren inzetten op het verbeteren van de informatievoorziening aan de gemeenteraad met zowel kwantitatieve als kwalitatieve gegevens. Informatie aan de gemeenteraad aanbieden op het niveau van de impact van het totale cultuurbeleid in plaats van individuele instellingen zodat rekening gehouden wordt met de rol- en verantwoordelijkheidsverdeling tussen de raad en het college. Onderscheid maken tussen de professionele organisaties in de Bossche culturele basis, de amateurverenigingen en de volksfeesten en wat van hen gevraagd wordt om meer inzicht te krijgen in de impact van het cultuurbeleid. In de samenwerking tussen gemeente en culturele organisaties werken vanuit vertrouwen en partnerschap. Ervan uitgaan dat culturele organisaties vooral een culturele impact hebben, waar ook sociale en economische impact (bijvoorbeeld op het vlak van Citymarketing) uit voort kan komen.

6. 7. 8.

De administratieve lasten voor de culturele instellingen zo klein mogelijk houden. Regelmatig contact tussen alle geledingen van de gemeente en het culturele veld als belangrijk beschouwen om (nog) beter zicht te hebben op ontwikkelingen binnen de sector. Informatie aan de gemeenteraad compact en gebundeld aanbieden en toewerken naar een overzichtelijk product.

Aanleiding De gemeenteraad heeft ons college met het amendement ‘Onderzoek Rekenkamercommissie ‘Subsidiebeleid Bossche culturele sector’ van 8 maart 2022 gevraagd een voorstel te doen hoe de gemeenteraad meer inzicht kan worden geboden in de impact van het door de gemeente gevoerde cultuurbeleid en hoe de BCBorganisaties daaraan hebben bijgedragen. Ons college is gevraagd in het voorstel een onderscheid te maken tussen de professionele organisaties in de Bossche culturele basis, de amateurverenigingen en de volksfeesten. Uw raad vroeg bovendien om de cultuursector te betrekken bij de uitwerking van impactmeting en de indicatoren. Om uw raad al bij de voorkant te betrekken bij de uitwerking van dit amendement, leggen we uw raad dit raadsvoorstel voor. In januari 2022 presenteerde de Rekenkamer ’s-Hertogenbosch in samenwerking met KWINK groep op verzoek van enkele raadsleden een onderzoek naar cultuursubsidies in de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Dit onderzoek en de reactie van ons college zijn besproken in de vergadering van de commissie Bedrijvigheid van 14 februari jl. De commissieleden kwamen tot de conclusie meer inzicht te willen hebben in de impact van cultuursubsidies. Met het genoemde amendement is ons college door uw raad gevraagd een voorstel hiervoor te doen.

Beoogd doel We willen meer inzicht krijgen in de impact van het cultuurbeleid en de informatievoorziening aan de gemeenteraad verbeteren. Dit doen we in goed partnerschap met de professionele culturele organisaties. Vertegenwoordigers van het culturele veld hebben aangegeven ook een actieve rol te willen vervullen om de gemeenteraad beter in positie te brengen. Zoals in het bestuursakkoord is vastgelegd, willen we ons blijven (door)ontwikkelen als Cultuurstad van het Zuiden. Dit kunnen we niet alleen, de culturele organisaties in onze gemeente spelen daarin een

essentiële rol. Partnerschap en vertrouwen staan wat ons betreft centraal in het samen bouwen aan Cultuurstad van het Zuiden. Om inzicht te krijgen in de impact van ons cultuurbeleid is een goede informatievoorziening van groot belang. Op dit moment wordt door ons vooral cijfermatig gerapporteerd, bijvoorbeeld via de programmabegroting, het jaarverslag en de monitors naar aanleiding van bevolkingspeilingen. Daarnaast zijn er uiteraard de jaarverslagen en -jaarrekeningen van (met name grotere professionele) culturele organisaties. We willen instrumenten ontwikkelen die uw raad meer inzicht geven in de impact van cultuursubsidies. Daarbij kijken we naar zowel kwantitatieve als kwalitatieve gegevens. Zo willen we de informatie achter de cijfers, de context van behaalde resultaten en de impact van cultuur kunnen laten zien. Wij vinden het belangrijk dat uw raad allereerst de uitgangspunten vast kan stellen. Op basis van de uitgangspunten zal ons college een monitoringsmix samenstellen waarover we u in het voorjaar van 2023 verder informeren.

Relevante besluitgeschiedenis

    

Amendement onderzoek Rekenkamercommissie ‘Subsidiebeleid Bossche culturele sector’ (2022), Agendanummer 14, Amendement 1 RV Onderzoek Rekenkamercommissie ‘Subsidiebeleid Bossche culturele sector’ (2022), reg.nr. 11836822 Onderzoek subsidiebeleid Bossche culturele sector (2022) RV toelichting cultuurbegroting 2021-2024 (2020), reg.nr. 10282142 Discussienotitie Uitgangspunten cultuurbeleid (2019), reg.nr. 8895958, Cultuurnota “Cultuur maakt mensen” (2019)

Argumenten Het meten van impact van cultuurbeleid is onontgonnen terrein binnen Nederland, zo concluderen wij naar aanleiding van ons vooronderzoek (zie ook de collegebrief Impact Cultuurbeleid). Dat betekent dat de instrumenten die we kiezen in de toekomst mogelijk worden aangepast of dat andere instrumenten nodig zijn. Daarom is het belangrijk om met elkaar de uitgangspunten vast te stellen.

Dat het gaat om onontgonnen terrein betekent dat we met elkaar gaan experimenteren en onderzoeken hoe we kunnen komen tot het inzicht dat uw raad wilt hebben. Het is belangrijk dat duidelijk is waar een impactmeting over moet gaan en wat het onderliggende doel is. De uitgangspunten geven daar richting aan. In bijlage 1 hebben we twee alternatieve scenario’s benoemd en toegelicht waarom we niet voor die scenario’s hebben gekozen. Over impact van cultuur bestaan verschillende definities. Wij vinden het in dit kader van belang expliciet te maken wat wij hieronder verstaan: het geheel aan veranderingen dat het culturele veld in het algemeen en het cultuurbeleid van de gemeente ’s-Hertogenbosch specifiek op de lange termijn teweegbrengt. Deze definitie vormt de basis voor de uitgangspunten zoals wij voorstellen. De uitgangspunten sluiten aan op de ambities die we als gemeente hebben met Cultuurstad van het Zuiden, zoals we hebben benoemd in de cultuurnota en het bestuursakkoord. Bovendien hebben we in de uitgangspunten de aandachtspunten verwerkt uit het door uw raad aangenomen amendement. Wij stellen voor om uit te gaan van de eerder genoemde uitgangspunten die we hieronder toelichten: 1.

2.

3.

Door op verschillende manieren in te zetten op het verbeteren van de informatievoorziening aan de gemeenteraad is de verwachting dat een meer gelaagd en veelzijdiger beeld zal ontstaan. Hiervoor is het belangrijk om de kwantitatieve, cijfermatige rapportages te contextualiseren met meer kwalitatieve rapportages. Om rekening te houden met de rol- en verantwoordelijkheidsverdeling is het belangrijk om informatie aan de raad aan te bieden op het niveau van de impact van het totale cultuurbeleid in plaats van individuele instellingen. De focus in de communicatie aan de gemeenteraad ligt daarmee op de impact van het culturele veld als geheel. De gemeente ’s-Hertogenbosch kent verschillende florerende volksfeesten en een bloeiende amateursector, mede te danken aan de inzet van talloze vrijwilligers. Om die energie zoveel als mogelijk in stand te houden is het voorstel om aan hen geen extra inspanning te vragen waar het gaat om de impact van ons cultuurbeleid. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de professionele

4.

5.

6.

7.

8.

organisaties in de Bossche culturele basis, de amateurverenigingen en de volksfeesten en wat van hen gevraagd wordt om meer inzicht te krijgen in de impact van het cultuurbeleid. Culturele organisaties zijn expert op hun gebied. Vertrouwen en partnerschap staan voorop in de samenwerking tussen gemeente en culturele organisaties. Hen hierin te vertrouwen zorgt voor het beste resultaat voor de organisaties zelf en voor ons als gemeente. Culturele organisaties hebben vooral een culturele impact. Daarnaast hebben ze vaak ook een belangrijke sociale en economische impact (bijvoorbeeld op het vlak van Citymarketing). Het is belangrijk om altijd naar de verschillende facetten van impact te kijken, maar om niet uit het oog te verliezen dat de economische en sociale impact altijd voortvloeit uit hun artistieke kwaliteiten. De culturele instellingen vinden het vanzelfsprekend en noodzakelijk tijd en aandacht te besteden aan verantwoording. Het is echter belangrijk dat er een goede balans blijft tussen de verantwoordingsinspanning die gevraagd wordt en de subsidie die verleend wordt. Daarom is het doel om administratieve lasten voor de culturele instellingen zo klein mogelijk te houden. Regelmatig contact tussen gemeente en het culturele veld is belangrijk.

Dit geldt voor zowel het contact tussen ambtelijke organisatie en het college met het veld als voor het contact tussen de gemeenteraad met de cultuursector in de gemeente ’s-Hertogenbosch. Dit draagt namelijk bij aan het partnerschap met het culturele veld en biedt beter zicht op recente ontwikkelingen. Het zorgt er ook voor dat de gemeenteraad haar kaderstellende en controlerende taak nog beter kan uitvoeren. Door informatie aan uw raad compact en gebundeld aan te bieden en toe te werken naar een overzichtelijk product behoudt uw raad overzicht op de impact van het cultuurbeleid op een effectieve en efficiënte wijze. Ook blijft de uitvoeringslast hiermee naar verwachting laag.

Kanttekeningen en risico’s Het meetbaar maken van de effecten van cultuur is moeilijk en kostbaar. Enkele kanttekeningen zijn op zijn plaats: 1. We hebben in ons vooronderzoek onder andere gekeken naar hoe andere gemeenten met dit vraagstuk

omgaan. Het bleek dat het meten van impact op gemeentelijk niveau onontgonnen terrein is. Er is niet een al beproefde manier om impact te meten. Het instrumentarium zoals we zullen schetsen zal daarom mogelijk te zijner tijd moeten worden aangepast. Bijvoorbeeld wanneer blijkt dat het niet de gewenste inzichten oplevert. Bovendien is naar verwachting niet alles te meten. Bijvoorbeeld omdat het moeilijk is om de precieze impact van Bosch subsidiegeld te onderscheiden van andere subsidiegelden die een instelling ontvangt. 2.

Verantwoording over subsidies en activiteiten wordt door culturele instellingen als zeer logisch bevonden. Er moet echter altijd een balans blijven tussen de gevraagde werkzaamheden, dat wat het oplevert en de hoogte van de subsidie die door ons als gemeente aan individuele instellingen wordt verstrekt. Zoals benoemd bij de uitgangspunten staan vertrouwen en partnerschap voor ons voorop in de samenwerking tussen gemeente en culturele organisaties. Een situatie waarbij deze balans uit verhouding raakt heeft mogelijk negatieve consequenties voor het partnerschap en vertrouwen wat wij nastreven.

3.

Culturele instellingen hebben te maken met verschillende grote uitdagingen die van invloed op hen zijn, waardoor we mogelijk voorrang moeten geven aan het nemen van maatregelen voor het zoveel als mogelijk in stand houden van de cultuursector. We zullen ons uiterste best doen om uw raad meer inzicht te geven in de impact van cultuurbeleid. Daarbij zullen we echter rekening moeten houden met enkele grote uitdagingen waar heel Nederland en dus ook de culturele sector mee te maken heeft. Bijvoorbeeld inflatie, stijgende energielasten en de nasleep van de Coronacrisis waardoor bezoekersaantallen nog altijd achterblijven en daarmee de eigen inkomsten. Een nieuwe Coronagolf dit najaar is niet uit te sluiten. Dit samen met de (verdere) economische ontwikkeling betekent extra onzekerheid voor de nog herstellende culturele sector. Afhankelijk van hoe deze problematiek zich ontwikkelt, moeten wij als college mogelijk onze prioriteiten aanpassen. Dat kan betekenen dat we op de kortere termijn voorrang moeten geven aan het zoveel als mogelijk in standhouden van de cultuursector in plaats van de beschikbare capaciteit in te zetten voor impactmeting.

Financiën Aan het doorontwikkelen van de manier waarop we cultuur in ’s-Hertogenbosch monitoren zijn kosten verbonden. Op dit moment is nog niet duidelijk hoeveel. Mochten deze kosten niet opgevangen kunnen worden binnen de bestaande cultuurbegroting, dan doen we uw raad een voorstel over de dekking.

Duurzaamheid N.v.t.

Participatie en communicatie In het amendement heeft uw raad aangegeven het belangrijk te vinden dat de professionele organisaties in de Bossche Culturele Basis actief betrokken worden bij het vervolgtraject. Dit hebben we gedaan door middel van een klankbordgroep en twee focusgroepen. De klankbordgroep bestond uit 3 mensen en is op voorspraak van DOCIS samengesteld. De klankbordgroep heeft meegedacht over de verschillende processtappen en het uiteindelijke voorstel. De focusgroepen bestonden uit in totaal 7 mensen en hadden een meer inhoudelijke rol. In de gesprekken hebben zij inhoudelijke input geleverd over hun ervaringen en ideeën met betrekking tot impact meten en verantwoording. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch,

De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen Bijlage 1 – Alternatieve scenario’s Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Afdeling Inlichtingen

14341153 kaderstellend Mike van der Geld Sociaal 30 november 2022 SB/Cultuur Janna van Hienen / j.vanhienen@s-hertogenbosch.nl / 06-46920293

Besluit van de raad Registratienummer

14341153

Raadsvergadering

13 december 2022

Onderwerp

Impact Cultuurbeleid

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch; gezien het voorstel van het College van Burgemeester en Wethouders, van 18 oktober 2022,

besluit: De volgende uitgangspunten vast te stellen om meer inzicht te krijgen in de impact van het door de gemeente ’s-Hertogenbosch gevoerde cultuurbeleid: 1. 2.

3.

4.

Op verschillende manieren inzetten op het verbeteren van de informatievoorziening aan de gemeenteraad met zowel kwantitatieve als kwalitatieve gegevens. Informatie aan de gemeenteraad aanbieden op het niveau van de impact van het totale cultuurbeleid in plaats van individuele instellingen zodat rekening gehouden wordt met de rol- en verantwoordelijkheidsverdeling tussen de raad en het college. Onderscheid maken tussen de professionele organisaties in de Bossche culturele basis, de amateurverenigingen en de volksfeesten en wat van hen gevraagd wordt om meer inzicht te krijgen in de impact van het cultuurbeleid. In de samenwerking tussen gemeente en culturele organisaties werken vanuit vertrouwen en partnerschap.

5. 6. 7. 8.

Ervan uitgaan dat culturele organisaties vooral een culturele impact hebben, waar ook sociale en economische impact uit voort kan komen. De administratieve lasten voor de culturele instellingen zo klein mogelijk houden. Regelmatig contact tussen alle geledingen van de gemeente en het culturele veld als belangrijk beschouwen om (nog) beter zicht te hebben op ontwikkelingen binnen de sector. Informatie aan de gemeenteraad compact en gebundeld aanbieden en toewerken naar een overzichtelijk product.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 13 december 2022, De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers