Raadsvoorstel carnavalsdonderdag

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

079619259114 7 juli 2026

Onderwerp

Carnavalsdonderdag Carnaval in Oeteldonk is een volksfeest met een rijke traditie. We willen de authenticiteit van het Oeteldonkse carnaval beschermen en uitvoering geven aan de gezamenlijke visie van de gemeente en de Oeteldonksche Club (OC), zoals gepresenteerd in januari van dit jaar. De donderdag voorafgaand aan carnaval is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een feitelijke extra carnavalsdag, hetgeen leidt tot een structureel toenemende druk op de leefbaarheid, veiligheid en openbare orde, met gevolgen voor zowel bewoners als (retail)ondernemers. Alles bij elkaar bezien stelt het college voor op die dag geen carnavaleske evenementen meer toe te staan en de openingstijden van alcoholschenkende horecabedrijven te reguleren.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. de tiende wijziging in de Algemene Plaatselijke Verordening 2016 (APV), als bedoeld in bijlage 1, vast te stellen; 2. de vierde wijziging in de Horecaverordening ’s-Hertogenbosch 2017 (Horecaverordening), als bedoeld in bijlage 2, vast te stellen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Bevoegdheid raad De gemeenteraad is bevoegd lokale verordeningen vast te stellen op basis van de artikelen 147 en 149 van de Gemeentewet. Zowel de APV als de Horecaverordening is een gemeentelijke verordening. Het wijzigen van een dergelijke verordening behoort tot de bevoegdheid van de gemeenteraad. Aanleiding Carnaval in Oeteldonk is van oudsher een volksfeest met een eigen identiteit, traditie en cultuur, aansluitend bij de visie van de OC waarbij ook inclusiviteit geborgd is. De afgelopen jaren is de donderdag voorafgaand aan carnaval uitgegroeid tot een feitelijke extra carnavalsdag, met grootschalige evenementen en een sterk groeiend aantal bezoekers als gevolg. In 2026 bezochten ruim 42.000 mensen de binnenstad op de donderdag. Dit is een stijging van ruim 50% ten opzichte van 2024. Na de coronaperiode zien we een sterke groei van het aantal bezoekers op de donderdag voorafgaand aan carnaval. Samen met de organisatoren van de evenementen Roet Korte Put en Worstebrôôdwee hebben we ingezet op meer regie op de bezoekersaantallen en een betere coördinatie van de activiteiten op die dag. Ondanks deze gezamenlijke inspanningen is het niet gelukt de groei te beteugelen. De aantrekkingskracht van onze stad op de donderdag voorafgaand aan carnaval is daarvoor te sterk.

Om die reden achten we een structurele ingreep noodzakelijk om duidelijkheid te bieden aan bezoekers, bewoners en ondernemers en de balans in de stad te herstellen. Dat laat onverlet dat de evenementen de afgelopen jaren onmiskenbaar een waardevolle bijdrage hebben geleverd aan de stad.

2

www.shertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voornoemde ontwikkeling gaat gepaard met structureel toenemende druk op de leefbaarheid, veiligheid en openbare orde in de binnenstad. Bewoners ondervinden overlast en winkeliers geven aan dat de dag steeds moeilijker beheersbaar is voor een normale bedrijfsvoering. Politie en Stadstoezicht hebben aangegeven dat de situatie niet langer houdbaar is: de benodigde handhavingscapaciteit neemt jaarlijks toe en de drukte overstijgt een reguliere horeca-avond ruimschoots, hetgeen ook zichtbaar is in het aantal meldingen, bekeuringen en incidenten. Daarnaast heeft deze ontwikkeling ook consequenties voor de inzetbaarheid van de afdeling Openbare Orde en Veiligheid. Waar inzet op vijf dagen nog met grote inspanning organisatorisch en qua capaciteit mogelijk is, vraagt uitbreiding naar een zesde dag (donderdag) om een inzet die we niet (meer) kunnen waarmaken. In de Adviesgroep Toekomst Carnaval (Adviesgroep), waarin de gemeente, OC, horeca, retailondernemers en bewoners waren vertegenwoordigd, is geconstateerd dat deze ontwikkeling afbreuk doet aan het oorspronkelijke karakter van het Oeteldonkse carnaval en de leefbaarheid van de binnenstad onder druk zet. De Adviesgroep heeft geconcludeerd dat de belangen van de verschillende stakeholders rondom de donderdag te ver uiteen liggen voor een gedragen compromis en heeft de gemeente verzocht een keuze te maken.

Wij nemen die verantwoordelijkheid en stellen voor de donderdag voorafgaand aan carnaval te reguleren. Ook beschermen we hiermee de lokale traditie en brengen we het Oeteldonkse carnaval naar zijn kern. Doel Met de voorgestelde wijziging van de APV en Horecaverordening beogen we de leefbaarheid en veiligheid in de gemeente op de donderdag voorafgaand aan carnaval te waarborgen en de openbare-ordeproblematiek die deze dag structureel kenmerkt terug te dringen. Dat doen we op twee manieren. Ten eerste weren we carnavaleske evenementen op die dag, via (een imperatieve weigeringsgrond in) de APV.

3

www.shertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Ten tweede verplichten we alcoholschenkende horecabedrijven niet eerder te openen dan 18:00 uur. Beide maatregelen tezamen beogen het vroege en langdurige uitgaanspatroon te doorbreken, de toestroom van bezoekers te ontmoedigen en daarmee de openbare orde, leefbaarheid en veiligheid in de gemeente te beschermen. Relevante besluitgeschiedenis De Algemene Plaatselijke Verordening ’s-Hertogenbosch 2016 is op 1 maart 2016 vastgesteld (reg.nr. 5479759, link) en gewijzigd op 7 maart 2017 (reg.nr. 6604188, link), 24 oktober 2017 (reg.nr. 7223332, link), 11 december 2018 (reg.nr. 8276588, link), 28 januari 2020 (reg.nr. 9491936, link), 1 februari 2022 (reg.nr. 11802565, link), 14 juni 2022 (reg.nr. 13776492, link), 28 maart 2023 (reg.nr. 14699455, link), 4 juli 2023 (reg.nr. 15087668, link) en 9 september 2025 (reg.nr. 079617891333, link). De Horecaverordening ’s-Hertogenbosch 2017 is op 31 januari 2017 vastgesteld (reg.nr. 6083292, link) en gewijzigd op 3 maart 2020 (reg.nr. 9211736, link), 7 december 2021 (reg.nr. 11734929, link) en 28 maart 2023 (reg.nr. 13523398, link). Informatiebulletins over de Adviesgroep Carnaval: week 28 - 2023, week 43 - 2024, week 9 - 2025, week 27 2025, week 5, 2026. Argumentatie voorgestelde politieke keuzes 1.

Het weigeren van carnavaleske evenementen De donderdag voor carnaval is, zoals gezegd, de afgelopen jaren uitgegroeid tot een feitelijke extra carnavalsdag. De grootschalige toestroom van bezoekers gaat gepaard met openbare-ordeproblematiek en toenemende druk op de leefbaarheid van de binnenstad. Politie en Stadstoezicht registreren een stijging

4

www.shertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

van incidenten op deze dag. De benodigde handhavingscapaciteit neemt elk jaar toe. De verhoogde inzet in de binnenstad gaat bovendien ten koste van toezicht in de wijken en kernen en op andere handhavingsthema’s. Carnavaleske evenementen zijn een onderdeel van deze problematiek. Zij trekken immers grote aantallen bezoekers naar de binnenstad op een dag die geen carnavalsdag is en waarvoor de stad niet is ingericht. Door een aanpassing in de APV ten aanzien van carnavaleske evenementen op donderdag borgen we juridisch dat er die dag geen vergunde carnavaleske evenementen plaatsvinden. 2. Inwerkingtreding voorafgaand aan de evenementenkalender De voorgestelde wijziging treedt in werking voordat we de nieuwe evenementenkalender vaststellen. Dit biedt organisatoren van bestaande evenementen tijdig duidelijkheid over het geldende kader. Tegelijkertijd benadrukt de voortvarende invoering de urgentie: de problematiek vraagt om een structurele oplossing die niet kan wachten. Tevens is dit passend bij de urgentie van de visie op de toekomst van carnaval. 3. Het beperken van de openingstijden van alcoholschenkende horecabedrijven Het weren van carnavaleske evenementen alleen is onvoldoende om de problematiek op de donderdag structureel te ondervangen.

De openbare-ordeproblematiek wordt namelijk niet uitsluitend veroorzaakt door carnavaleske evenementen, maar in belangrijke mate ook door de aanzuigende werking van de vroege opening van cafés op de bezoekersstromen. De combinatie van grote drukte, een vroeg en langdurig uitgaanspatroon en het ontbreken van een georganiseerde structuur die carnaval kenmerkt, maakt de donderdag kwetsbaar. Door alcoholschenkende horecabedrijven te verplichten niet eerder te openen dan 18:00 uur, wordt dit vroege uitgaanspatroon dat aan de problematiek ten grondslag ligt ondervangen. Dit sluit bovendien aan bij de maatregel rondom evenementen: zonder carnavaleske evenementen en met beperkte openingstijden voor de horeca verliest de donderdag zijn aantrekkingskracht als carnavalsdag.

5

www.shertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4. Gemeentebrede reikwijdte en waterbedeffect De openingstijdenbeperking geldt gemeentebreed voor alle alcoholschenkende horecabedrijven. Deze reikwijdte is bewust gekozen. Een beperking die uitsluitend zou gelden voor de binnenstad zou namelijk het risico met zich meebrengen dat de carnavalsactiviteiten zich verplaatsen naar andere delen van de gemeente, het zogenoemde waterbedeffect. De problematiek zou daarmee niet worden opgelost maar slechts verschuiven, met als gevolg dat bewoners en ondernemers buiten de binnenstad met dezelfde overlast worden geconfronteerd. Een gemeentebrede maatregel ondervangt dit risico en waarborgt dat de openbare orde, leefbaarheid en veiligheid in de gehele gemeente worden beschermd. Om de maatregel proportioneel te houden geldt de beperking uitsluitend voor horecabedrijven met een Alcoholwetvergunning. Horecabedrijven zonder deze vergunning, zoals lunchrooms, koffiebars, cafetaria’s en fastfoodrestaurants, worden hierin niet meegenomen. 5. Een laagdrempelige ontheffingssystematiek als waarborg voor proportionaliteit Wij erkennen dat de gemeentebrede beperking ook horecaondernemers treft die op de donderdag geen carnavalsactiviteiten hebben en niet bijdragen aan de openbare-ordeproblematiek. Om die reden voorziet de Horecaverordening in een ontheffingsmogelijkheid.

De systematiek is bewust zo laagdrempelig mogelijk vormgegeven: de ondernemer die op de donderdag regulier exploiteert zonder carnavalesk karakter kan door middel van een eenvoudige verklaring ontheffing aanvragen. De burgemeester verleent de ontheffing in beginsel op basis van die verklaring. Slechts wanneer de feitelijke of voorgenomen exploitatie klaarblijkelijk niet met de verklaring strookt, kan de ontheffing worden geweigerd. Deze opzet weerspiegelt onze uitgangspunten: de maatregel is gericht op het tegengaan van de carnavalssfeer en niet op het belasten van ondernemers die daar geen aandeel in hebben.

6

www.shertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

6. Een zorgvuldig proces voorafgaand aan de maatregel De voorgestelde maatregelen zijn het resultaat van een zorgvuldig proces waarbij diverse betrokken partijen zijn gehoord en betrokken. In de Adviesgroep is uitgebreid gesproken over de toekomst van carnaval en de problematiek op de donderdag. De Adviesgroep heeft op meerdere knelpunten compromissen weten te bereiken. Voor de donderdag lagen echter de belangen te ver uiteen voor een gedragen oplossing. De Adviesgroep heeft de gemeente daarop verzocht een keuze te maken. In de periode na dit verzoek en voorafgaand aan dit raadsvoorstel heeft de burgemeester meerdere gesprekken gevoerd met de horeca, omdat zij het meest geraakt worden door het besluit. We spraken met individuele horecabedrijven en Koninklijke Horeca Nederland (KHN). KHN heeft daarin consistent aangegeven de voorgestelde maatregelen niet te ondersteunen. We respecteren dit standpunt en waarderen tegelijkertijd dat KHN, ondanks haar bezwaren, constructief heeft meegedacht over de uitwerking van het maatregelenpakket. De laagdrempelige ontheffingsmogelijkheid voor ondernemers die regulier exploiteren en de gemeentebrede reikwijdte ter voorkoming van het waterbedeffect zijn mede tot stand gekomen dankzij die inbreng. Tot slot heeft de OC de donderdag nooit als carnavalsdag erkend, voor de OC zijn zaterdag tot en met dinsdag de officiële carnavalsdagen.

En heeft zij samen met de gemeente de toekomstvisie op Carnaval ontwikkeld. Ze steunt daarmee een heldere start en einde van het officiële Carnaval. 7. Randvoorwaarden waarbinnen het gesprek verder kan worden gevoerd We benadrukken dat de voorgestelde juridische verankering voortvloeit uit de constatering dat vrijwillige afspraken onvoldoende zekerheid bieden voor naleving en handhaving. Tegelijkertijd zijn wij er ons van bewust dat een juridische maatregel op zichtzelf niet de gehele oplossing biedt: de visie op het Oeteldonkse carnaval, de samenwerking met de OC en het gesprek met andere betrokken partijen,

7

www.shertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

zoals de horeca, over de toekomst van carnaval blijven onverminderd van belang. De voorgestelde maatregelen scheppen de randvoorwaarden waarbinnen dat gesprek verder kan worden gevoerd. Risico’s en risicobeheersing 1. Maatschappelijk risico Niet alle betrokkenen staan positief tegenover de maatregelen. KHN heeft aangegeven geen voorstander van de maatregelen te zijn. De maatregel raakt per slot van rekening een economisch belang van ondernemers. Beheersingsmaatregel: we hebben dit risico bewust meegewogen in de vormgeving van de maatregelen. De laagdrempelige ontheffingsmogelijkheid en de beperking tot alcoholschenkende horecabedrijven zijn mede ingegeven door de wens de maatregel zo min mogelijk belastend te maken voor ondernemers die niet bijdragen aan de problematiek. De gemeentebrede reikwijdte vloeit voort uit een andere overweging, het voorkomen van het waterbedeffect. Belangrijk is ook dat de maatregelen niet eenzijdig tot stand zijn gekomen. Hoewel KHN de maatregelen niet onderschrijft heeft zij constructief meegedacht over de uitwerking ervan. We waarderen deze opstelling van KHN en zien dit als een basis om de dialoog ook na vaststelling van de maatregelen voort te zetten.

Daarnaast heeft de OC begrip voor de standpunten voor alle partijen in deze, maar heeft aangegeven indien er tot regulering van de donderdag wordt overgegaan hier volledige medewerking aan te zullen geven.

8

www.shertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2. Bestuurlijk risico Het risico bestaat dat de maatregelen leiden tot uitwijkgedrag: bezoeker en/of organisatoren zoeken alternatieven, bijvoorbeeld in de vorm van besloten evenementen. Dit kan de effectiviteit van de maatregelen onder druk zetten. Beheersingsmaatregel: de combinatie van maatregelen verkleint de ruimte voor uitwijkgedrag aanzienlijk. De gemeentebrede reikwijdte van de horecamaatregel voorkomt dat activiteiten zich verplaatsen naar andere delen van de gemeente. Voor besloten evenementen geldt dat de openingstijdenbeperking voor de horeca ook daar een remmend effect heeft. De gemeente zet bovendien in op een passende handhavingsstrategie op de donderdag. Communicatie Er heeft uitgebreid overleg plaatsgevonden met de horeca. Ook heeft, voorafgaand aan de vaststelling, de burgemeester de horeca proactief geïnformeerd over zijn voornemen om tot deze maatregelen over te gaan tijdens een extra ledenvergadering van de KHN. Na vaststelling informeren we (horeca)ondernemers en evenementenorganisatoren over de nieuwe regels. Daarenboven communiceren we via de gemeentelijke communicatiekanalen richting inwoners en bezoekers. Ook informeren we de OC. Tot slot worden de aanpassingen in de verordeningen bekendgemaakt en gepubliceerd op www.overheid.nl.

9

www.shertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Wijzigingstabel tiende wijziging Algemene Plaatselijke Verordening ’s-Hertogenbosch 2016 2. Wijzigingstabel vierde wijziging Horecaverordening ’s-Hertogenbosch 2017 Registratienummer Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

079619259114 J.M.L.N Mikkers Bestuur: 25 juni 2026 SB/OOV S. Ipek s.ipek@s-hertogenbosch.nl (073) 615 30 29

10

www.shertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 079619259114 Raadsvergadering 7 juli 2026 Onderwerp

Raadsvoorstel donderdag voor carnaval

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van, van het college, van 2 juni 2026 besluit: 1. De tiende wijziging in de Algemene Plaatselijke Verordening ’s-Hertogenbosch 2016 vast te stellen. 2. De vierde wijziging Horecaverordening ’s-Hertogenbosch 2017 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 7 juli 2026, De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

11

www.shertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704