Raadsinformatiebrief Voortgangsrapportage veiligheid 2020

Raadsinformatiebrief Reg.nr.

::

10924947

B&W verg.

::

13 april 2021

:

Onderwerp: Voortgangsrapportage veiligheid 2020 1) Status In het licht van de actieve informatieplicht informeren wij U over de stand van zaken met betrekking tot de beleidsuitvoering. 2) Samenvatting Elke twee jaar verschijnt er in de gemeente ’s-Hertogenbosch de veiligheidsmonitor. Ook in de ‘tussenjaren’ is behoefte aan monitoring. Daarom verschijnt er in de oneven jaren een voortgangsrapportage veiligheid op basis van politiestatistieken. Deze ligt nu voor. Daarnaast wordt de afgeleide ‘Notitie vuurwerkoverlast 2020’ aangeboden. In 2020 waren er minder misdrijven dan in 2019. Met name in de eerste maanden van de coronapandemie waren er minder misdrijven in vergelijking met 2019. In algemene zin kan gezegd worden dat afgelopen jaar onder invloed van corona er een daling is geweest in het aantal misdrijven (waaronder vermogenscriminaliteit, mishandeling en openlijk geweld) en een duidelijke stijging op het gebied van overlast. Doordat meer mensen thuis zijn wordt er meer woonoverlast ervaren. De overlast die geregistreerd is door personen met verward gedrag, zwervers en jeugd is het afgelopen jaar mede onder invloed van corona gestegen, maar vroeg ook voor de coronacrisis de aandacht.

Voor de objectieve doelstellingen uit het IVP geldt dat ze naar verwachting gehaald gaan worden, met uitzondering van geregistreerde overlast door personen met verward gedragen en -overlast jeugd per 1000 inwoners. Het beeld uit de Voortgangsrapportage 2020 wordt gebruikt bij de beleidsuitvoering van het IVP 2019-2022. Het beeld per wijk wordt gebruikt bij de wijkaanpakken en in het traject van de wijkveiligheidsplannen. De coronacrisis heeft een diepe impact op de maatschappij. Ook het veiligheidsbeeld wordt hierdoor beïnvloed. We moeten we er rekening mee houden dat dit invloed blijft hebben in de komende jaren. Het wordt daardoor lastiger de resultaten van ons beleid te meten. Ook in de aanpak de komende jaren wordt rekening gehouden met het (eventueel) gewijzigde veiligheidsbeeld. Daarnaast heeft corona gezorgd voor een gewijzigde inzet van de capaciteit bij politie en gemeente. 3) Wij bieden u dit stuk ter informatie aan. Steller

: Beeren - de Leeuw

Tel.

: 6155132

E-mail

: s.beeren@s-hertogenbosch.nl www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2

1) Aanleiding Elke twee jaar verschijnt er een nieuwe veiligheidsmonitor. Hierin staan inzichten in de actuele veiligheidssituatie en ontwikkelingen in de gemeente ’s-Hertogenbosch. De veiligheidsmonitor gaat in op zowel objectieve indicatoren (politiecijfers) als subjectieve indicatoren (vragenlijstonderzoek). In het tussenliggend jaar verschijnt de voortgangsrapportage veiligheid. Hierin wordt de veiligheid gemonitord op basis van cijfers van politie. De leidraad voor deze instrumenten is het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2019-2022. In de periode 20192022 zijn er vier prioriteiten door de gemeenteraad vastgesteld: ‘veilige en leefbare wijken en buurten’, ‘veilig uitgaan en veilige evenementen’, ‘problematische jeugd en jeugdgroepen’ en ‘ondermijning’. De Voortgangsrapportage 2020 ligt nu voor (bijlage 1). Met deze raadsinformatiebrief bieden wij u tevens de afgeleide ‘Notitie vuurwerkoverlast 2020’ aan (bijlage 2). 2) Inhoud Methode en invloed corona Sinds maart 2020 heeft Nederland te maken met de uitbraak van het coronavirus. De coronapandemie en de maatregelen om verspreiding tegen te gaan hebben onder andere effect op overlast en criminaliteit. Om de invloed van de coronapandemie op overlast en criminaliteit inzichtelijk te maken, presenteren we in dit onderzoek naast jaarcijfers ook het aantal registraties per maand in 2019 en 2020.

Hierdoor is (deels) de invloed van de coronapandemie in cijfers terug te zien. In verband met het coronajaar hebben we de Veiligheidsmonitor 2019 vorig jaar niet actief aan u aangeboden. De monitor bevat echter wel waardevolle informatie over de veiligheidsbeleving ‘vóór corona’ en is toegevoegd in bijlage 3. In deze raadsinformatiebrief wordt daarom op sommige punten een vergelijk gemaakt. Daarnaast is in de Voortgangsrapportage waar mogelijk gebruik gemaakt van subjectieve gegevens uit de vragenlijstonderzoeken die in het kader van corona in 2020 zijn gedaan. De nieuwe Veiligheidsmonitor wordt in het najaar van 2021 uitgevoerd. Overkoepelend veiligheidsbeeld 2020 In 2020 waren minder misdrijven dan in 2019 (-3%). In 2019 was sprake van een stijging van 3%. Met name in de eerste maanden van de coronapandemie waren er minder misdrijven in vergelijking met 2019. Doordat in de Binnenstad bezoek een groot deel van het jaar is beperkt lag de daling daar zelfs op 17%. Op het gebied van vermogenscriminaliteit zijn er positieve ontwikkelingen. Het aantal woninginbraken daalt nog steeds (-29% in 2019 en -6% in 2020) en ook diefstallen uit/vanaf auto’s, van motorvoertuigen, van brommers/snorfietsen en zakkenrollen zijn zowel in 2019 als 2020 gedaald.

Wat zich wel negatief ontwikkelt is horizontale fraude (zoals fraude met online handel en oplichting via WhatsApp) (+50% in 2020, +42% in 2019). Ook het aantal fietsendiefstallen is in 2020 toegenomen (+8%) en er was in 2020 een sterke stijging in het

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3

aantal inbraken in garages, schuurtjes en tuinhuizen (+53%). In 2019 was op de twee laatst genoemde feiten een daling te zien. Aandachtspunten liggen met name op de thema’s ‘verwarde personen’ en ‘overlastgevende jeugd’. Het aantal geregistreerde incidenten van overlast door personen met verward gedrag stijgt al enkele jaren. De stijging leek in 2019 af te vlakken (+3%). In 2020 is er echter een sterke stijging te zien in het aantal geregistreerde incidenten (+35%). Met name in het eerste half jaar van de coronapandemie waren er meer incidenten. De overlastbeleving door verwarde personen is tussen 2019 en 2017 gelijk gebleven. Ten aanzien van overlastgevende jeugd liep het aantal geregistreerde incidenten tot en met 2018 terug (-29%). In 2019 was er een toename (+16%) en in 2020 is het aantal met 91% gestegen. Dit laatste hangt grotendeels samen met de coronacrisis. Door de maatregelen was er meer jeugd op straat wat ook tot meer overlast heeft geleid. Het gaat echter niet altijd gepaard met ‘echte overlast’, maar ook om het niet houden van 1,5 meter afstand of samenscholen in de openbare ruimte. De beleving van wanneer vaak sprake is van overlast door groepen rondhangende jongeren in de buurt is in de afgelopen jaren licht toegenomen (van 7% in 2017 naar 9% in 2019).

Respondenten van de Veiligheidsmonitor voelden zich in 2019 niet onveiliger dan in 2017 op plekken waar groepen jongeren rondhangen. In algemene zin kan gezegd worden dat afgelopen jaar onder invloed van corona er een daling is geweest in het aantal misdrijven (waaronder vermogenscriminaliteit, mishandeling en openlijk geweld) en een duidelijke stijging op het gebied van overlast. Doordat meer mensen thuis zijn wordt er meer woonoverlast ervaren. In de overlastbeleving was in 2019 al een stijging te zien van het aantal respondenten dat vond dat in hun buurt vaak sprake is van overlast door buurtgenoten (van 5% in 2017 naar 9% in 2019). De overlast die geregistreerd is door personen met verward gedrag, zwervers en jeugd is het afgelopen jaar mede onder invloed van corona gestegen, maar vroeg ook voor de coronacrisis de aandacht. Vuurwerkoverlast In 2020 gold er een verkoop- en afsteekverbod op vuurwerk in verband met de coronapandemie. Ook is daarvoor al in uw raad gesproken over vuurwerk en vuurwerkvrije zones. In het verlengde van de Voortgangsrapportage is daarom tevens gekeken naar de vuurwerkoverlast. Sinds september is een toename te zien in het aantal geregistreerde incidenten van ‘afsteken vuurwerk’. Met name in de herfstvakantie en de week dat het verbod werd afgekondigd was er een piek te zien.

Over de maanden oktober- november lag het aantal op 141% ten opzichte van 2019. In december lag het aantal een kwart hoger. Er is over het algemeen wel minder vuurwerkoverlast ervaren (62%). Al verschilt dit wel sterk per wijk. In de Graafsepoort en Empel werd juist meer overlast ervaren (20% en 18%) en in RosmalenZuid en Vinkel veel minder (72%).

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4

In september 2020 zijn we begonnen met het ontwikkelen van vuurwerkvrije zones in onze gemeente. Uw raad heeft 6 oktober jl. ingestemd met het wijzigen van de APV. Daarmee is het voor het college mogelijk geworden om vuurwerkvrije zones aan te wijzen. Kort na dit besluit hebben wij u op 4 november de commissie bestuur per brief geïnformeerd over het proces rondom het instellen van vuurwerkvrije zones. Het ziekenhuis, verzorgingshuizen, kinderboerderijen en dierenasiels zijn aangeschreven met de vraag of zij behoefte hadden aan een vuurwerkvrije zone. Tegelijkertijd kregen inwoners ook de mogelijkheid te kiezen voor een ‘vrijwillige’ vuurwerkvrije zone in hun straat, buurt of wijk. Via wijkmanagement is gezocht naar buurten en wijken waar inwoners veel vuurwerkoverlast ervaren en waar mogelijk belangstelling was voor vuurwerkvrije zones. Deze werkwijze is gestopt toen op 13 november 2020 werd besloten tot een eenmalig landelijk vuurwerkverbod. In het derde kwartaal van 2021 starten we opnieuw met de ontwikkeling van de vuurwerkvrije zones voor de jaarwisseling 2021/2022. Daarbij hanteren we dezelfde werkwijze als die in 2020. Uiteraard in het realisme dat vooralsnog niet zeker is of de jaarwisseling dit keer wel op de gebruikelijke manier (dus met vuurwerk) gevierd kan worden.

Veiligheidsdoelstellingen In het IVP en de Begroting zijn doelstellingen geformuleerd met betrekking tot een groot aantal veiligheidsthema’s. Die doelstellingen moeten gerealiseerd zijn in 2022. De resultaten uit 2020 zijn daarom afgezet tegen de doelstellingen uit 2022 en laten zien of de cijfers in de goede richting ontwikkelen. Voor de objectieve doelstellingen geldt dat ze naar verwachting gehaald gaan worden, met uitzondering van geregistreerde overlast door personen met verward gedragen en -overlast jeugd per 1000 inwoners. Tabel 1: Veiligheidsdoelstellingen gemeente ’s-Hertogenbosch Doelstelling 2022

Nulmeting (2017)

2020

Wordt de doelstelling in 2022 gehaald?

Max. 60

64,2

57,0



Overlast personen met verward gedrag per 1.000 inw.

Max. 4,0

5,0

7,0

Woninginbraken per 1.000 inwoners

Max. 6,0

6,4

3,9

Diefstallen uit/vanaf auto’s per 1.000 inwoners

Max. 6,5

8,3

4,6

Diefstallen van motorvoertuigen per 1.000 inw.

Max. 1,3

1,8

0,6

Overkoepelend veiligheidsbeleid Totaal aantal misdrijven per 1.000 inwoners

Veilige en leefbare wijken en buurten

   

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

5

Problematische jeugd en jeugdgroepen Overlast jeugd per 1.000 inwoners

Max. 4,8

5,9

10,4



Bron: Politie

Vervolg Het beeld uit de Voortgangsrapportage 2020 wordt gebruikt bij de uitvoering van het IVP 2019-2022 en in het bijzonder bij het Uitvoeringsprogramma 2021-2022 dat op dit moment wordt afgerond. Het beeld per wijk wordt gebruikt bij de wijkaanpakken en in het traject van de wijkveiligheidsplannen. De coronacrisis heeft een diepe impact op de maatschappij. Ook het veiligheidsbeeld wordt hierdoor beïnvloed. Sinds de start van de crisis zien we meer meldingen van overlast door verwarde personen en overlast door jeugd. Thema’s die op basis van het beeld van 2019 al extra aandacht vragen. Ook zien we in tussentijdse peilingen (digipanel) dat corona invloed heeft op de beleving van inwoners. Hoe het beeld zich op lange termijn ontwikkelt is nog onbekend. Wel moeten we er rekening mee houden dat dit invloed blijft hebben in de komende jaren en dat we dit terugzien in de volgende Veiligheidsmonitor. Het wordt daardoor lastiger de resultaten van ons beleid te meten. Ook in de aanpak de komende jaren wordt rekening gehouden met het (eventueel) gewijzigde veiligheidsbeeld. Daarnaast heeft corona gezorgd voor een gewijzigde inzet van de capaciteit bij politie en gemeente.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris, De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen: 1. Voortgangsrapportage Veiligheid 2020 2. Notitie vuurwerkoverlast 2020 3. Veiligheidsmonitor 2019

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

6