Raadsinformatiebrief Bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen en MIRT-verkenning A2

Raadsinformatiebrief Reg.nr.

::

B&W verg.

::

10436569

:

Onderwerp: Bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen en MIRT-verkenning A2 1) Status In het licht van de actieve informatieplicht informeren wij U over de stand van zaken Bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen en MIRT-verkenning A2 met betrekking tot de beleidsuitvoering bereikbare stad. 2) Samenvatting De bereikbaarheid – en daarmee ook de leefbaarheid en verkeersveiligheid – van de oostelijke gemeentedelen staat onder druk, met name in Rosmalen en de Groote Wielen. Zonder maatregelen zal de doorstroming van het verkeer nog verder verslechteren, zeker gegeven het tempo waarin De Groote Wielen zich ontwikkelt. Deze bouwlocatie vraagt om adequate maatregelen om de bereikbaarheid en de aantrekkelijkheid van de locatie te borgen. De kracht van ’s-Hertogenbosch – en daarmee Rosmalen en de Groote Wielen – is onder meer de centrale positie in Nederland, op het kruispunt van snel- (en spoor)wegen. Dan moet die bereikbaarheid wel op orde zijn om die kracht te benutten. En dan moet ook de (verkeers)leefbaarheid en –veiligheid op orde zijn, om hier een aantrekkelijke woongemeente te kunnen blijven bieden. Daarnaast kent de A2 een probleem: de A2 dreigt tussen de knooppunten Deil en Vught uit te groeien tot één van de grootste fileknelpunten van Nederland. De bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen hangt nauw samen met de problemen op de A2.

Voor beide trajecten is de afgelopen tijd onderzoek gedaan. Uitkomst tracéonderzoek bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen Voor de bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen heeft uw raad op 12 december 2017 opdracht gegeven dit nader te onderzoeken. Uw raad noemt daarbij drie te onderzoeken gemeentelijke wegtracés. Adviesbureau RHDHV heeft dit Tracé-onderzoek oostelijke gemeentedelen uitgevoerd, in nauw overleg met een klankbordgroep met vertegenwoordigers van belanghebbende partijen (bewonersraden, ondernemers- en andere belangenverenigingen). De belangrijkste conclusie van RHDHV is dat geen van de drie tracés voldoende oplossend vermogen blijken te hebben in verhouding tot de kosten voor de aanleg van een nieuwe tracé. Wel adviseert RHDHV om een aantal ondersteunende maatregelen uit te werken. Het gaat dan om de Rotonde BruistensingelEmpelseweg-Laaghemaal, aanpassen (opwaarderen) bestaande wegen en 30km-maatregelen Rosmalen. RHDHV constateert dat de verwevenheid met de A2 studie zo groot is, dat eerst de uitkomst van die verkenning afgewacht moet worden voor de gemeente deze aanbevelingen verder uit kan werken.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2

Uitkomst MIRT-verkenning A2 Deil-Vught en Bestuurlijk Overleg MIRT Inmiddels is de MIRT-verkenning A2 Deil-Vught bijna afgerond. De gemeente trekt hierin samen op met het Rijk, de provincies Gelderland en Noord-Brabant en de regio Rivierenland. Binnen de MIRTverkenning is in een aantal stappen toegewerkt naar een voorkeursalternatief. Het voorkeursalternatief bestaat uit infrastructurele maatregelen en aanvullende mobiliteitsmaatregelen. De belangrijkste onderdelen uit het voorkeursalternatief voor ’s-Hertogenbosch zijn:  verbreding van de A2 tussen Deil en Empel met één rijstrook per rijrichting (van 2x3 naar 2x4);  toevoeging van een derde rijstrook op de parallelrijbaan van de Ring ’s-Hertogenbosch (maximumsnelheid 100 km/uur), in combinatie met een permanent verlaagde maximumsnelheid van 100 km/uur op de hoofdrijbaan van de Ring;  realisatie van een nieuwe brug over de Maas én Waal met ruimte voor vier rijstroken (rijrichting noord) en een vluchtstrook;  aanvullende mobiliteitsmaatregelen in de vorm van een breed mobiliteitspakket, met onder andere werkgevers- en reizigersbenadering, fiets en openbaar vervoer. Dit pakket “anders reizen” is aanvullend op het huidige pakket aan quick wins. Dit voorkeursalternatief wordt vastgelegd in een Ontwerp Structuurvisie die in 2021 ter inzage gaat.

In de MIRT verkenning is – op verzoek van de gemeente – onderzocht welke maatregelen aan de A2 zouden helpen voor een betere bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen. Hiervoor is onder andere een extra aansluiting op de A2 – tussen aansluiting Rosmalen en de Maasburg – onderzocht. Deze bleek technisch niet op een veilige manier in te passen en is daarom geen onderdeel van het voorkeursalternatief. In het Bestuurlijk Overleg MIRT van 25 november hebben Rijk en regio afspraken gemaakt over een regionaal bod aanvullend op de maatregelen die het Rijk neemt aan de A2 zelf. Het brede mobiliteitspakket maakt onderdeel uit van het regionale bod, net als de afspraken over knooppunt ’s-Hertogenbosch en een aantal Gelderse maatregelen. Ook de maatregelen die wij als gemeente voornemens zijn te nemen voor de bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen maken onderdeel uit van het regionale bod. Zo zijn Rijk en regio dus overeengekomen dat ze samen de bereikbaarheid op en rond de A2 gaan verbeteren; voor zowel de snelweg als lokale wegen eromheen, voor openbaar vervoer en ook door te blijven inzetten op anders reizen.

Vervolg bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen We willen graag de aanbevelingen van RHDHV verder uitwerken tot een pakket wat het verkeerssysteem rondom de Ring ’s-Hertogenbosch robuuster maakt, in de wisselwerking van snelweg en onderliggend wegennet, met name rondom de A2-aansluiting Rosmalen. We hanteren drie principes:  Opwaarderen en optimaliseren van bestaande infrastructuur o In lijn met advies van RHDHV en DTV, de ombouw van rotonde BruistensingelEmpelseweg naar kruispunt met verkeerslichten; o De door te trekken Burgemeester Burgerslaan richten we zodanig in dat deze nieuwe weg het karakter van een ontsluitingsweg krijgt; o Optimaliseren van specifieke locaties zoals de Blauwe Sluisweg en Reitscheweg. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3

 

Ontvlechten, van zowel lokaal en snelwegverkeer als auto, fiets en bus ter hoogte van A2 aansluiting Rosmalen (Bruistensingel); Beter geleiden en sturen van verkeersstromen, bijvoorbeeld door verkeer vanuit de Groote Wielen beter te verspreiden, en mogelijke 30km-maatregelen in van Rosmalen.

De verdere uitwerking willen we oppakken, in samenhang met de planuitwerking van de A2 en in overleg met bewonersraden, ondernemers- en andere belangenverenigingen. Voor de aanvang van de verdere uitwerking komen wij in 2021 bij u terug met een raadsvoorstel. In dit raadsvoorstel gaan wij voorstellen de op het Structuurfonds opgenomen ongedekte projecten Oostelijke omleiding Rosmalen en Oost-westverbinding in te zetten voor dit infrastructurele pakket. Tegelijkertijd vragen wij in dit raadsvoorstel een voorbereidingskrediet voor de verdere uitwerking ten laste van het Structuurfonds aan. 3) Wij bieden u dit stuk ter informatie aan.

Steller

: Berends en de Ridder

Tel.

: 6155614

E-mail

: m.berends@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4

4)

Aanleiding

Als gemeente ’s-Hertogenbosch werken wij aan onze interne én externe bereikbaarheid, in combinatie met leefbaarheid en verkeersveiligheid. ’s-Hertogenbosch heeft een belangrijke centrumfunctie voor de regio en kent een strategische ligging in Nederland op een noord-zuidas (Amsterdam-Utrecht’s-Hertogenbosch-Eindhoven) en oost-westas (Breda-Tilburg, Waalwijk en Oss-Nijmegen-Arnhem). Deze strategische ligging is een kracht van de gemeente, in economische zin (vestigingsklimaat) en als aantrekkelijke woongemeente. Ook voor Rosmalen, De Groote Wielen en ander oostelijke gemeentedelen is die bereikbaarheid belangrijk. De bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen staat momenteel onder druk, met name in Rosmalen en de Groote Wielen. Ook staan de leefbaarheid en verkeersveiligheid daarmee onder druk. Door de verdere ontwikkeling van De Groote Wielen is de verwachting dat de bereikbaarheid en leefbaarheid nog verder onder druk komen. Daarnaast kent de A2 een probleem: de A2 dreigt tussen de knooppunten Deil en Vught uit te groeien tot één van de grootste fileknelpunten van Nederland. Dat heeft impact op (het economisch functioneren) van de hele regio en Nederland. Meer specifiek, ook de bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen hangt nauw samen met de problemen op de A2. Naar zowel de bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen als de A2 is de afgelopen tijd onderzoek gedaan.

In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de uitkomsten hiervan.

5)

Inhoud

5.1 Uitkomst tracéonderzoek bereikbaarheid oostelijke gemeentedelen Besluitgeschiedenis In het verleden is al het nodige onderzoek gedaan naar de bereikbaarheid van het oostelijk deel van de gemeente ’s-Hertogenbosch en naar een Oostelijke Landweg in het bijzonder. We geven een korte samenvatting van de eerdere onderzoeken; in bijlage 3 vindt u een uitgebreider overzicht.  2012: Studie naar oost-westverbindingen, toekomstperspectief bereikbaarheid oostflank;  2015: Nadere studie over een Oostelijke Landweg;  2016: Verbreed onderzoek naar de bereikbaarheid en leefbaarheid van Rosmalen, de Groote Wielen, Kruisstraat, Nuland en Vinkel. Opdracht Op basis van deze eerdere onderzoeken besloot uw raad in december 2017 onder meer tot: a) een definitieve beoordeling van nut en noodzaak van drie mogelijke middellangetermijnmaatregelen (Oostelijke Landweg en twee tracés aan de westzijde van Rosmalen), mede op basis van een tracéverkenning (inclusief landschappelijke inpassing, kostenraming met dekking en effectrapportages); b) uitwerking en realisatie van de kortetermijnmaatregelen, waaronder een pakket aan maatregelen voor onder andere fiets, OV, mobiliteitsmanagement en routing vrachtverkeer;

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

5

c) het op korte termijn uitvoeren van een optimalisatiestudie rotonde BruistensingelEmpelseweg-Laaghemaal. Al deze onderzoeken zijn inmiddels uitgevoerd, met de door uw raad gewenste uitgebreide participatie door de klankbordgroep, die ook bij de eerdere onderzoeken is betrokken.  Adviesbureau Royal Haskoning DHV (RHDHV) heeft recentelijk het ‘Tracé-onderzoek oostelijke gemeentedelen’ afgerond. Hier gaan we in deze paragraaf op in.  Daarnaast zijn losse deelonderzoeken uitgevoerd met betrekking tot routes van het vrachtverkeer en de optimalisatiemogelijkheden van de rotonde Bruistensingel-EmpelsewegLaaghemaal. Hier gaan we in paragraaf 5.2 op in. Participatie De klankbordgroep is zeer nauw betrokken geweest bij het onderzoek. In de klankbordgroep hebben vertegenwoordigers van het bewonersradenoverleg ’s-Hertogenbosch-oost, bewonersraden Maaspoort, De Groote Wielen, Rosmalen centrum, Rosmalen-oost, Molenhoek, Sparrenburg, Molenhoek, De Overlaet, Empel en Meerwijk, Engelen, Dorpsraad Nuland, Rosmalens ondernemerscontact/BZW, belangengroep Werkgroep Noord en Actiecomité Behoud Buurtschap Kruisstraat, Fietsersbond en ZLTO zitting.

Niet alleen is er een groot aantal bijeenkomsten geweest waarin RHDHV en de klankbordgroep hebben gesproken over proces en inhoud van het onderzoek, maar ook heeft RHDHV twee inloopavonden georganiseerd waarin de achterban van de klankbordgroep de mogelijkheid kreeg om informatie uit de eerste hand te krijgen. Ten slotte heeft RHDHV een zogeheten iReport bijgehouden. Dat iReport is een digitaal verslag van het onderzoek, wat toegankelijk is voor de betrokkenen. Hierdoor konden betrokken niet alleen zien wat de stand van zaken was, maar ook de onderzoeksresultaten terugvinden inclusief bijbehorende argumenten. Het eindrapport van bureau RHDHV is in de vorm van dit iReport beschikbaar via deze link: http://rhk.maps.arcgis.com/apps/MapJournal/index.html?appid=d50a1e88813f48fdb617b1bc332638ad Korte probleemschets De bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen, die met name in Rosmalen en de Groote Wielen nu al onderdruk staat, zal in de toekomst nog verder toenemen. Dat komt mede door de verdere ontwikkeling van De Groote Wielen. Voorafgaand onderzoek (Sweco, 2016) leidde onder meer tot een voorstel om drie tracés verder te onderzoeken op hun oplossend vermogen, en om de MIRT-A2verkenning hierbij te betrekken.

Uw raad neemt dit voorstel in de december 2017 over en vraagt ons college om ‘een definitieve beoordeling van nut- en noodzaak van drie mogelijke middellangetermijnmaatregelen (Oostelijke Landweg en twee tracés aan de westzijde van Rosmalen)’. Aanpak Tracé-onderzoek Uitgangspunt voor het Tracé-onderzoek was de drie door uw raad benoemde tracés. Daarnaast hebben alle leden van de klankbordgroep de gelegenheid gekregen om hun voorstellen in te dienen die mogelijk bijdragen aan het oplossen van de problemen in het studiegebied. Ook bureau RHDHV

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

6

zelf heeft suggesties gedaan voor mogelijke maatregelen. Dit heeft geresulteerd in totaal 20 maatregelen. Die maatregelen zijn beoordeeld op de volgende criteria:  Is de maatregel op middellange termijn realiseerbaar?  Economische haalbaarheid (kosten)  Maatschappelijke acceptatie  Ruimtelijke inpasbaarheid  Heeft en houdt de maatregel probleemoplossend vermogen (no regret)? Van de maatregelen die na deze ronde overbleven is de effectiviteit bepaald (deels via doorrekening in het verkeers- en vervoermodel). Hierbij is gebruik gemaakt van het regionale verkeer- en vervoermodel waarbij de situatie 2030 is gemodelleerd. De verwachte verkeersgroei en bouwontwikkelingen tot die datum zijn in dat model meegenomen. Om de optimale effecten van de maatregelen te kunnen bepalen is ook een situatie met free flow (geen files) op de rijkswegen gemodelleerd. Hierbij is onder meer bepaald hoeveel verkeer er maximaal verwacht kan worden op de onderzochte tracés bij een verkeerkundig optimale situering van de tracés. Daarna is samen met de klankbordgroep de ruimtelijke inpassing van de tracés bepaald, waarbij zo goed mogelijk rekening is gehouden met belangen van de bestaande omgeving. Dat leidde tot de volgende drie tracés: West kort

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

7

West lang1:

Oostelijke landweg2:

In de volgende fase is met gemeentelijke specialisten en met de klankbordgroep een Quick Scan kosten-batenanalyse (KBA) uitgevoerd. Voor de KBA zijn de inhoudelijke effecten en de waardering van de maatregelen bepaald op de aspecten bereikbaarheid, leefbaarheid, landschappelijke aspecten, ruimtelijke ordening, kosten en kostenbatenratio. Aan de ene kant leveren de maatregelen baten op die aan de hand van standaard kentallen vertaald kunnen worden naar een waarde. Aan de andere kant zijn de kosten van de maatregelen geraamd. Deze waarden en kosten worden in een KBA tegen elkaar afgezet zodat inzichtelijk wordt in welke mate een investering baten oplevert.

1 In het tracé West Lang is ook een 30km-maatregel op de Oude Baan meegenomen tegen evt. sluipverkeer. 2 In het tracé Oostelijke Landweg is ook een 30km-maatregel op de Deken van Roestellaan meegenomen tegen

evt. sluipverkeer. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

8

Conclusies tracé-onderzoek; nut en noodzaak van de drie onderzochte tracés In de studie zijn de drie door uw raad in 2017 benoemde tracés verder uitgewerkt. Die uitwerking leverde 20 varianten op. Een uitgebreid selectieproces leverde drie te onderzoeken tracés op. Na bestudering van de effecten en de waardering hiervan trekt RHDHV een aantal conclusies met betrekking tot nut en noodzaak3. Vertaald naar de algemene probleemstelling van de Tracéstudie Oostelijke Gemeentedelen (TOG) stelt RHDHV dat de overlast aanzienlijk is, zodat het probleem tegen noodzakelijk aan zit. Verkeersmanagement, OV en fiets kunnen de verwachte problematiek iets verlichten, maar niet oplossen. Daarom is het goed om te kijken naar nieuwe tracés om de problemen op te lossen dan wel te verlichten. Er is daarom onderzoek gedaan naar tracés met voldoende nut, voldoende probleemoplossend vermogen (baten), dat in een acceptabele verhouding staat tot eventuele negatieve effecten en investeringskosten. RHDHV concludeert het volgende: 1. Het blijkt dat er niet één enkele maatregel is, binnen de studie bekeken, die voor alle probleemgebieden een verbetering oplevert. Een maatregel aan de westkant zorgt voor verbetering van een deel van de centrale en westelijke probleemgebieden. Een maatregel aan de oostkant zorgt voor verbetering van de andere centrale probleemgebieden en de oostelijke gebieden. 2.

West Kort heeft een zeer beperkt probleemoplossend effect. Alleen als de gemeente ’s-Hertogenbosch het gebied tussen A2 en Maximakanaal ontwikkelt, biedt dit tracé voldoende nut omdat het tracé dan ook de ontsluitingsweg van dit gebied is. Het tracé biedt geen oplossing voor de geschetste problematiek in de Oostelijke gemeentedelen. Ook aangezien er nu geen concrete plannen zijn om het gebied tussen de A2 en het Maximakanaal te ontwikkelen, is het nut van West Kort niet aangetoond. De kosten-batenratio is ongunstig. 3. West Lang in combinatie met 30 km/u op de Oude Baan en Rosmalen West zorgt voor een verbetering op het gebied van bereikbaarheid en leefbaarheid en heeft daarmee nut. Deze verbetering geldt ook voor de wijken ’s-Hertogenbosch-noord, Maaspoort en Hintham, maar de verkeerssituatie daar is geen doel van deze studie. De nieuwe infrastructuur functioneert als een soort parallelweg van de snelwegen met daarbij uitwisseling tussen verkeer van het hoofdwegennet naar het onderliggend wegennet. Het is niet logisch dat de gemeente investeert in een maatregel om de problemen op de snelwegen te verlichten. Daarnaast zijn er negatieve effecten op het gebied van de groene leefomgeving en recreatie, ecologie en landschap. Gezien de investeringskosten van € 50,1 miljoen is het een maatregel waar de verhouding tussen nut en investering, de kosten-batenratio, laag is. 4.

De Oostelijke Landweg in combinatie met 30 km/u in het centrum van Rosmalen verlicht de probleemgebieden met name door verplaatsing van verkeer en levert een betere leefbaarheid op voor Rosmalen-centrum, Rosmalen-oost en de kern Kruisstraat. De doorstroming op de 3 Waarbij het bureau de volgende definities van nut en noodzaak hanteert:

 

Noodzaak is een situatie waar een maatregel nodig is, omdat deze situatie onaanvaardbaar is en dus verbeterd moet worden. Nut is de mate waarin goederen en diensten in een bepaalde behoefte voorziet. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

9

probleemlocaties wordt niet beter door deze maatregel. De verkeersstructuur voor auto in het oostelijk gebied wordt met de Oostelijke landweg beter, hoewel maar een klein aantal motorvoertuigen gebruik maakt van de nieuw aan te leggen weg, doordat het meeste verkeer vanuit de oostelijke gemeentedelen georiënteerd is op ‘s-Hertogenbosch of de A2 richting Eindhoven of Utrecht. Zorgpunt is de kans op sluipverkeer tussen de A2 en de A59 bij zware congestie op één van deze snelwegen. Daarnaast blijkt uit de berekening met het verkeersmodel dat er sluipverkeer tussen Rosmalen en Oss ontstaat door het achterland. Er zijn ook nadelige effecten op ecologie en landschap. Samenvattend: de oplossing heeft nut, maar de verhouding tussen nut en investering, de kosten-batenratio, is ongunstig. Bureau RHDHV heeft de (toekomstige) situatie bestudeerd indien géén van de nieuwe gemeentelijke tracés wordt aangelegd. De noordoosthoek van De Groote Wielen wordt in de nabije toekomst volgebouwd, waardoor de doorstroming aan de westzijde van Rosmalen verslechtert ten opzichte van nu. Indien er geen maatregelen worden getroffen en de doorstroming van het autoverkeer op de snelwegen A2 en A59 niet wordt verbeterd, heeft dit als gevolg dat verkeer alternatieve routes gaat zoeken, bijvoorbeeld via het centrum van Rosmalen, via Oude Baan/ Mazairaclaan, via Maaspoortweg en via Kruisstraat/Bruggen.

Hierdoor verslechtert de leefbaarheid langs deze routes. Om deze doorstromings- en leefbaarheidsproblematiek te verminderen adviseert RHDHV de volgende maatregelen nader te onderzoeken:  Doorstroming kruispunt Bruistensingel/Empelsweg/Blauwe Sluisweg/Laaghemaal verbeteren met een robuuste oplossing. Het bureau wijst op de samenhang met de uitkomsten van de MIRT verkenning A2 Deil-Vught. Pas als bekend is hoe het ruimtebeslag en de weginfrastructuur van de A2 worden, kan er een aanpak voor de rotonde ontwikkeld worden.  Nader onderzoek naar het opwaarderen van de huidige infrastructuur, onder andere de Bruistensingel ter hoogte van de aansluitingen op de A2), Blauwe Sluisweg en Empelseweg ter verbetering van de doorstroming. Ook hier is de samenhang met de MIRT A2 verkenning essentieel en adviseert het bureau ons pas stappen te zetten als we weten hoe de A2 eruit komt te zien.  Een alternatief kan zijn om de leefbaarheidsproblematiek rondom de Oude Baan en de route door het centrum van Rosmalen te verlichten door delen van deze wegen solitair als 30 km/u-zone in te richten. Deze maatregelen waren in het onderzoek gekoppeld aan één van de tracés als maatregel tegen sluipverkeer bij dat tracé. De 30 km-maatregelen kunnen echter ook ‘los’ worden genomen, dus zonder de aanleg van een van de tracés. Het nut van deze solitaire maatregelen vergt nader onderzoek.

De werking is namelijk sterk afhankelijk van de inrichtingsmogelijkheden (gelijkwaardige kruispunten, busroute, inrichting voor fietsers).  Blijvend inzetten op OV, fiets en mobiliteitsmanagement. Het onderzoeksbureau geeft aan dat de samenhang met de MIRT-verkenning A2 Deil - Vught groot is en adviseert om te wachten tot die resultaten er zijn om te besluiten hoe verder te gaan. Inbreng Klankbordgroep De leden van de klankbordgroep hebben in het eerste kwartaal van 2020 een reactie kunnen geven op het rapport. Deze reacties zouden zijn gepresenteerd in een afsluitende bijeenkomst op 16 maart www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

10

jongstleden, maar door de maatregelen in het kader van het coronavirus kon deze bijeenkomst niet doorgaan. In plaats daarvan zijn de ontvangen reacties door bureau RHDHV verzameld. In bijlage 1 vindt u de integrale reacties. In bijlage 2 vindt u een samenvatting van de inhoud van de reacties met een advies van het bureau. Samenvattend zijn de reacties van de leden van de klankbordgroep op het eindrapport van bureau RHDHV in meerderheid positief. Uit de meeste reacties blijkt instemming met de conclusie dat geen van de onderzochte tracés voldoende meerwaarde biedt; tegelijk wordt toch een aantal keer voorgesteld het voor een partij favoriete tracé aan te leggen. Meerdere partijen vragen om opschorting van de uitgifte van bedrijfskavels onder Empel in verband met de lopende MIRT-verkenning. Ons college heeft de uitgifte in de eerste helft van 2020 stilgelegd; nu blijkt dat hier geen tracé is gepland, hebben wij de uitgifte weer hervat. Ten slotte ondersteunen meerdere partijen het onderzoeksvoorstel van RHDHV ter vermindering van de doorstromings- en leefbaarheidsproblematiek. De Klankbordgroep heeft haar taak daarmee vervuld. De hierna genoemde maatregelen zullen worden uitgewerkt in overleg met de betrokken bewonersraden.

5.2 Overige deelonderzoeken en kortetermijnmaatregelen Stand van zaken kortetermijnmaatregelen Op het gebied van het openbaar vervoer zijn er al maatregelen genomen: de busverbinding met ’sHertogenbosch is overdag in frequentie verdubbeld (van twee naar vier bussen per uur). Medio 2020 is de busroute door De Groote Wielen uitgebreid, zodat de bus ook een halte heeft in de Lanen. Voor treinreizigers wordt het aantal fietsenstallingen en autoparkeerplaatsen bij station Rosmalen uitgebreid. We werken toe naar een mobiliteitshub (zie hiervoor onze brief van 10 maart 2020 aan uw raad, reg nr. 9771439). Voor de fiets geldt (naast de genoemde uitbreiding van het aantal stallingsplaatsen bij het station) dat we, in lijn met het Actieplan Duurzame Mobiliteit, het fietsen stimuleren. Voor inwoners, werkgevers en scholen zijn of komen er gedragscampagnes. Ook werken we aan een netwerk van (snel)fietsroutes. Voor een compleet overzicht van de maatregelen verwijzen we naar het Actieplan. Specifiek voor de oostelijke gemeentedelen nemen we fietsinfrastructuur en fietsveiligheid integraal mee in lopende ontwikkelingen, zoals De Groote Wielen, de rotonde Oosteinderweg/Laaghemaal (voor school de Hobbit) en de rotonde Laaghemaal/Thorbeckeborch (voor school de Groote Vliet).

Naar aanleiding van de lopende onderzoeken naar de bereikbaarheid en leefbaarheid in de oostelijke gemeentedelen, is gestart met mobiliteitsmanagement: In 2019 is daartoe een community van bedrijven en ondernemers in Rosmalen opgericht. Deze community is onderdeel van het Brabants mobiliteitsnetwerk (BMN) dat werkgevers stimuleert tot duurzaam mobiliteitsgedrag van de organisaties en hun werknemers (forenzen). Op dit moment wordt gezamenlijk met de bedrijven in de community gekeken naar geschikte mobiliteitsoplossingen zoals bijvoorbeeld de alternatieven voor de last-mileverplaatsingen vanaf het station.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

11

Als onderdeel van de probleemanalyse heeft bureau RHDHV onderzocht of het toepassen van mobiliteitsmanagement en andere kortetermijnmaatregelen voldoende is om de knelpunten op te lossen. Hiervoor is uitgegaan van een afname van (auto)verkeer van 5% van en naar De Groote Wielen en van 2,5% overig verkeer van en naar ’s-Hertogenbosch. Uit de berekening blijkt dat dit de knelpunten niet wegneemt. Hierdoor blijven de leefbaarheids- en veiligheidsknelpunten langs de gebiedsontsluitende wegen aanwezig. Deelonderzoek optimalisatie rotonde Bruistensingel-Empelseweg-Laaghemaal Door adviesbureau DTV Consultants is een uitgebreid onderzoek gedaan naar het functioneren van de rotonde Bruistensingel-Empelseweg-Laaghemaal. Hierbij is niet alleen het aantal voertuigen bepaald, maar ook is het gedrag van automobilisten op de rotonde geanalyseerd. DTV heeft een aantal mogelijk optimalisatiemogelijkheden op de rotonde beoordeeld. DTV concludeert dat de rotonde nu al zwaar belast is en in de toekomst – wanneer De Groote Wielen is voltooid – overbelast zal zijn. Een rotondedoseerinstallatie (verkeerslichten bij de toeleidende wegen) is volgens DTV de enige (beperkt) effectieve optimalisatie op korte termijn, die echter geen structurele oplossing biedt op de lange termijn.

Ook adviseert DTV om betere bebording te plaatsen waardoor de automobilisten beter hun weg kunnen vinden op deze complexe rotonde. Als structurele oplossing adviseert DTV om de rotonde te vervangen door een gewone kruising met verkeerslichten, waarmee hogere verkeersintensiteiten kunnen worden afgewikkeld. Het enige alternatief is volgens DTV een netwerkoplossing, wat wil zeggen dat het (auto)verkeer over andere wegen wordt afgewikkeld, en het rustiger wordt op de rotonde. Er ligt hier een sterke relatie met de MIRT-A2-verkenning. Sommige van de in onderzoek zijnde MIRTmaatregelen leiden tot een wijziging in de verkeersstromen van en naar deze rotonde. Ook hier is de uitkomst van de MIRT-verkenning dus bepalend voor eventuele maatregelen. Deelonderzoek (sluip)route vrachtverkeer Tot slot is op basis van het raadsbesluit van december 2017 onderzoek gedaan naar vrachtverkeer in het gebied. Dit onderzoek is begeleid door (een aantal) vertegenwoordigers van wijk- en dorpsraden en belangenverenigingen in de agrarische en transportsector. Er is in dit onderzoek gekeken naar de omvang van vrachtverkeer en landbouwverkeer per straat, kruispuntstromen, herkomst/bestemmingen, eventuele sluiproutes en de tijden wanneer de transporten plaatsvinden.

Het onderzoek richtte zich met name op het oostelijke deel van de gemeente ’s-Hertogenbosch (van Bruggen tot en met Nuland), maar voor bepaling van de (sluip)routes is er ook buiten dit gebied gekeken. Het ‘landbouwverkeer’ is langzaam losgelaten in het onderzoek omdat dit door de groep niet als een groot probleem werd ervaren (landbouwverkeer is inherent aan het wonen in het achterland). Het onderzoek liet zien dat er - uiteraard - op de bestudeerde wegen vrachtverkeer rijdt van en naar het achterland, maar er is nauwelijks sprake van sluipverkeer: het is verkeer met een bestemming of herkomst in het gebied. 5.3 MIRT verkenning A2 Deil-Vught Eerder informeerden wij u over de MIRT verkenning A2 en het programma MIRT A2 (zie raadsinformatiebrief over MIRT A2, reg nr. 9475074). www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

12

De MIRT-verkenning maakt onderdeel uit van het MIRT-Programma A2 Deil-Vught. Naast de verkenning (lange termijn) werken we als gezamenlijke overheden ook aan maatregelen voor de middellange en korte termijn. Deze maatregelen moeten verlichting bieden op de A2. Onderdeel van deze zogenaamde quick wins zijn kleinschalige infra-aanpassingen, snelfietsroute Zaltbommel-’sHertogenbosch, reizigersbenadering (anders reizen: niet met de auto of buiten de spits),versterken knooppunten (zoals station Rosmalen en ’s-Hertogenbosch) en netwerkbreed gecoördineerd verkeersmanagement. Het doel van de MIRT-verkenning is het vinden van een oplossing voor de huidige en toekomstige bereikbaarheidsopgaven op de A2 tussen de knooppunten Deil en Vught. Daarvoor zal de doorstroming in beide richtingen verbeterd moeten worden. Daarmee worden de betrouwbaarheid van de reistijd en de bereikbaarheid van het gebied versterkt. In 2018 heeft het ministerie een consortium van AT Osborne, Panteia en Witteveen+Bos opdracht gegeven voor de inhoudelijke werkzaamheden. Deze inhoudelijke werkzaamheden zijn inmiddels afgerond, en heeft geleid tot bestuurlijke besluitvorming in het Bestuurlijk Overleg MIRT over een voorkeursalternatief. Ook hebben diverse (online) participatiemomenten plaatsgevonden waarin mensen konden meepraten over de oplossing voor de A2.

Voorkeursalternatief Het voorkeursalternatief is een samenstelling van infrastructurele maatregelen en aanvullende mobiliteitsmaatregelen. Het voorkeursalternatief bestaat uit de volgende hoofdkeuzes die voor ’sHertogenbosch relevant zijn:  een verbreding van de A2 tussen knooppunten Deil en Empel met één rijstrook per rijrichting met vluchtstrook (van 2x3 naar 2x4 rijstroken);  toevoeging van een derde rijstrook met vluchtstrook op de parallelrijbaan van de Ring ’sHertogenbosch met een maximumsnelheid van 100 km/uur, in combinatie met permanent maximaal 100 km/uur op de hoofdrijbaan van de Ring;  realisatie van een nieuwe brug over de Waal en een nieuwe brug over de Maas met ruimte voor vier rijstroken (rijrichting noord) en een vluchtstrook;  aanvullende mobiliteitsmaatregelen in de vorm van een breed mobiliteitspakket, met onder andere werkgevers- en reizigersbenadering, fiets en openbaar vervoer. Voor het thema duurzaamheid willen de betrokken partners in de Structuurvisie afspraken maken over duurzaamheidsmaatregelen. De thema’s energie, bereikbaarheid, welzijn en gezondheid, ecologie, ruimtelijke kwaliteit, circulaire economie en materialen zijn daarbij in beeld. Deze maatregelen kunnen meegenomen worden in de bestaande scope. Indien uit de planuitwerkingsfase een hoger duurzaamheidsambitie niveau blijkt, dan kan dit leiden tot een hogere budgetaanvraag.

Dit heeft ook duidelijke raakvlakken met de aangenomen motie ‘Route du Soleil’ d.d. 7 juli 2020. We zullen ons hiervoor sterk blijven maken gedurende de planuitwerkingsfase. Onderzoek naar extra aansluiting In de MIRT verkenning is– op verzoek van de gemeente – onderzocht welke maatregelen aan de A2 zouden helpen voor een betere bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen. Hiervoor is onder andere een extra aansluiting op de A2 – tussen aansluiting Rosmalen en de Maasburg – onderzocht.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

13

Deze bleek technisch niet op een veilige manier in te passen en is daarom geen onderdeel van het voorkeursalternatief.

Bestuurlijke afspraken en vervolgproces Dit voorkeursalternatief is op hoofdlijnen vastgesteld tijdens het Bestuurlijk Overleg MIRT ZuidNederland op 25 november 2020. De minister stelt in 2021 de Ontwerp Structuurvisie vast, met daarin dit voorkeursalternatief opgenomen. Deze Ontwerp Structuurvisie ligt daarna zes weken ter inzage. Mensen kunnen zienswijzen indienen die verwerkt worden tot de Structuurvisie. De vaststelling van deze Structuurvisie betekent het einde van de MIRT-verkenning. Daarna zal het Rijk het voorkeursalternatief in drie jaar tijd uitwerken in de planuitwerkingsfase. De hele procedure voor de voorbereiding van een mogelijke verbreding duurt minimaal vijf jaar waarna nog vier jaar gebouwd moet worden. De verwachte openstelling is voorzien in 2030. In het Bestuurlijk Overleg MIRT van 25 november hebben Rijk en regio daarnaast afspraken gemaakt over een regionaal bod aanvullend op de maatregelen die het Rijk neemt aan de A2 zelf. Het brede mobiliteitspakket maakt onderdeel uit van het regionale bod, net als de afspraken over knooppunt ’s-Hertogenbosch en een aantal Gelderse maatregelen. Ook de maatregelen die wij als gemeente voornemens zijn te nemen voor de bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen maken onderdeel uit van het regionale bod (zie paragraaf 5.4).

Deze afspraken worden nog vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst met een inspanningsverplichting voor alle partijen. Zo zijn Rijk en regio overeengekomen dat ze samen de bereikbaarheid op en rond de A2 verbeteren; voor zowel de snelweg als lokale wegen eromheen, voor openbaar vervoer en ook door te blijven inzetten op anders reizen. 5.4 Vervolg Door de maatregelen uit het voorkeursalternatief van de A2 zullen de problemen op het gemeentelijk wegennet in de Oostelijke Gemeentedelen worden verminderd. De snelweg is namelijk beter in staat om het verkeer vanaf onze wegen te verwerken en daarmee is er dus een betere doorstroming, ook op het gemeentelijke wegennet. Door de betere doorstroming zal het verkeer minder geneigd zijn om alternatieve routes te zoeken via lokale routes. Denk hierbij bijvoorbeeld aan verkeer door Rosmalen om knooppunt Hintham te vermijden, verkeer op Treurenburg om knooppunt Empel te vermijden, verkeer door de kern van Empel en Maaspoort om de aansluiting Bruistensingel te vermijden. De aanpassingen aan de A2 zullen echter niet voldoende zijn voor de gewenste verbetering van de leefbaarheid en bereikbaarheid van de Oostelijke Gemeentedelen. We weten ook dat nieuwe gemeentelijke wegen onvoldoende nut en noodzaak hebben. Daarom werken we de aanbevelingen van RHDHV verder uit.

We komen dan tot een pakket aan maatregelen dat het verkeerssysteem rondom de Ring ’s-Hertogenbosch moet verbeteren. Met dit systeem bedoelen we de wisselwerking van snelweg en onderliggend wegennet. De focus ligt hierbij in eerste instantie op de wegen rondom de A2 aansluiting Rosmalen. We hanteren hierbij drie principes/richtingen:  opwaarderen en optimaliseren van bestaande infrastructuur  ontvlechten (lokaal versus snelwegverkeer, en: auto, fiets versus bus) www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

14



beter geleiden en sturen van verkeersstromen.

Maatregelen die we mee willen nemen in de verdere uitwerking zijn:  Opwaarderen en optimaliseren van bestaande infrastructuur o In lijn met advies van RHDHV en DTV, de ombouw van rotonde BruistensingelEmpelseweg naar kruispunt met verkeerslichten, met eventueel wisselstroken voor dynamisch gebruik afhankelijk van de drukte. Ook met een betere doorstroming op de A2 blijft deze locatie zwaar belast. o De Burgemeester Burgerslaan wordt sowieso al doorgetrokken naar de Empelseweg-Het Hooghemaal. Deze al geplande aanleg richten we zodanig in dat deze nieuwe weg het karakter van een ontsluitingsweg krijgt. o Optimaliseren infrastructuur van specifieke locaties zoals de Blauwe Sluisweg en Reitscheweg.  Ontvlechten, van zowel lokaal en snelwegverkeer als auto, fiets en bus ter hoogte van A2 aansluiting Rosmalen (Bruistensingel). Denk aan het ontvlechten van lokaal (interwijk) en snelwegverkeer (bijvoorbeeld via dynamische rijstrookindeling en –signalering) en fiets en auto.  Beter geleiden en sturen van verkeersstromen, bijvoorbeeld door verkeer vanuit de Groote Wielen beter te verspreiden, niet alles via de rotonde Bruistensingel-Empelseweg. Hierbij betrekken wij ook het onderzoek naar mogelijke 30km-maatregelen in Rosmalen. We blijven daarnaast inzetten op OV, fiets en mobiliteitsmanagement.

In het structuurfonds zijn de projecten Oostelijke omleiding Rosmalen en Oost-westverbinding opgenomen in het ongedekte deel van dit fonds. Uit het onderzoek van RHDHV wordt geconcludeerd dat realisering van drie gemeentelijke tracés het probleem van de doorstroming in de oostelijke gemeentedelen niet oplost. We willen daarom komen tot een pakket aan maatregelen dat naast de aanpassingen aan de A2 nodig is om de leefbaarheid en bereikbaarheid van de Oostelijke gemeentedelen naar het gewenst niveau te brengen. Dit infrastructurele maatregelpakket voor de ontsluiting van de oostelijke gemeentedelen is onderdeel van het regionale bod, als aanvulling op het voorkeursalternatief voor de A2. Er is immers een duidelijke link tussen de problemen (en oplossingen) aan ons wegennet en de A2. Beide oplossingen versterken elkaar, en iedere overheid heeft hierin zijn eigen verantwoordelijkheid. Daarom komen we in 2021 met een raadsvoorstel waarin wij voornemens zijn voor te stellen de projecten Oostelijke omleiding Rosmalen en Oost-westverbinding in te zetten voor dit infrastructurele pakket. Tevens zullen we dan voor de verdere uitwerking van dit pakket een voorbereidingskrediet ten laste van het structuurfonds aanvragen. Deze voorbereiding gaat dan in op een verdere uitwerking: nadere concretisering (ruimtelijke inpassing) en kostenraming.

Ook brengen we de effecten in beeld, zowel de omgevingseffecten als de verkeerseffecten. Dit moet inzicht geven in het probleemoplossend vermogen. Ons doel is en blijft een betere bereikbaarheid van de oostelijke gemeentedelen in combinatie met leefbaarheid, mede door de verdere ontwikkeling van De Groote Wielen. Onze verwachting is dat de aanpak van de A2 en dit pakket samen ons helpen het gestelde doel te bereiken. Met dit maatregelpakket zetten we niet in op ongelimiteerd uitbreiden van fysieke infrastructuur om alle verkeersknelpunten in de spits volledig op te lossen. Dat zou kunnen resulteren in een verkeersaantrekkende werking en dus een extra groei van het autoverkeer. We pakken deze www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

15

verdere uitwerking in samenhang met de planuitwerking van de A2 op, en in overleg met bewonersraden, ondernemers- en andere belangenverenigingen. Samengevat: we maken de maatregelen concreter, bestuderen de effecten en brengen de kosten in beeld. De verdere uitwerking willen we oppakken in samenhang met de planuitwerking van de A2. Voor de aanvang van de verdere uitwerking komen wij in 2021 bij u terug met een raadsvoorstel

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris, De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen: 1. Ontvangen reacties van de Klankbordgroep; 2. Door bureau RHDHV gemaakt overzicht van de reactie met een advies van RHDHV; 3. Overzicht achtergrond en besluitgeschiedenis Ter inzage: -

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

16