Notulen raadsvergadering 2022-11-08

Wij hebben een wat slapende relatie, zo zal ik het maar omschrijven. Het laatste bezoek was in 2019 en daarvan hebben we toen gezegd dat het puur economisch is en het onderwijs, onder andere het Koning Willem I College heeft een uitwisseling met Wuxi gehad. Gezien de huidige ontwikkelingen in China is er in januari 2023 een overleg met zowel de gemeente als de provincie om te kijken hoe wij verdergaan met onze relatie met China. Ik denk dat het belangrijk is om daar ook het geluid te laten horen zoals u dat net uitte. Daar zullen we op die manier ook met de andere partners over spreken om daarin een eenduidig beleid te voeren. De heer VAN HATTEM: Volgens mij gaat het wat verder dan alleen een economische relatie want er is gecommuniceerd dat het om een vriendschapsband gaat. Zo is het ook nog in 2020 gecommuniceerd toen er vanuit China een soort diplomatiek propagandastuntje kwam door hier een lading mondkapjes naartoe te sturen. Toen heeft de gemeente gecommuniceerd: dankzij Wuxi krijgen we hier nu een lading mondkapjes, dat werd toen mask diplomacy genoemd. Dus ik denk dat het wel goed is dat wij als gemeenteraad een signaal afgeven, zeker richting dat overleg, om die band gewoon te kunnen stopzetten. Daarom denk ik dat het wel goed is dat ik een motie in deze vergadering indien, zodat de raad hier een uitspraak over kan doen en het college een duidelijke opdracht heeft.

Er wordt nu overleg gevoerd, maar we weten natuurlijk nog niet wat de uitkomst van dat overleg wordt. Ik heb die discussie op 4 november jl. ook in de provincie gevoerd en die zat nogal op de lijn 'we willen de deuren richting China nog wel openhouden'. Ik maak me toch wel zorgen als dat op hetzelfde gaat uitdraaien. De PLV. VOORZITTER: Mijnheer Van Hattem, ik begrijp dat u een motie aankondigt. Wilt u daarop reageren mijnheer Mikkers? Portefeuillehouder MIKKERS: Ik weet niet wat de portee van de motie wordt, maar dit lijkt mij een politieke uitspraak van uw raad. Ik stel wel voor om na te denken over de consequenties van het op voorhand doen van zo'n uitspraak zonder dat je met andere partijen in de samenleving hebt overlegd. Daar waarschuw ik u voor, maar het staat u vrij om een motie in te dienen. Dan de groene BOA's. De Omgevingsdienst heeft net als de politie en wij ook altijd behoefte aan meer handjes. Ik snap dat ze die behoefte hebben, maar we zijn gewoon in samenwerking bezig om zo goed, efficiënt en effectief mogelijk te werken. We gaan vanuit Den Bosch niet sec BOA's aan de Omgevingsdienst leveren, dan is het altijd collectief onder regie van de provincie. Dan nog de laatste vraag, die over het Veiligheidsberaad.

Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ik heb een vraag aan de portefeuillehouder over de capaciteit die wordt ingezet in het buitengebied nu de capaciteit van BOA's toeneemt. Ziet de portefeuillehouder het dan wel als optie om bijvoorbeeld in overleg met de provincie of andere gemeenten die in het samenwerkingsverband zitten nog eens op basis daarvan opnieuw afstemming te zoeken want het probleem speelt niet alleen ten aanzien van de gemeente Den Bosch, maar ten aanzien van het hele werkgebied. Ziet u het wel als een mogelijkheid om collectief vanuit alle stakeholders het gesprek te gaan voeren? 66

Portefeuillehouder MIKKERS: We kunnen gesprekken voeren wat we willen, maar dan komt het straks bij Toezicht en Handhaving, bij wethouder Geers, in de volgende discussienota die eraan komt. Dus ik adviseer u om het daar te bespreken want het gaat ook om een opdrachtverlening aan de Omgevingsdienst: wat verwachten we van de Omgevingsdienst en wat verwacht u van de provincie? Ik zou het daar wel bij willen houden en ik zou het jammer vinden om nu vanuit Den Bosch BOA's aan de Omgevingsdienst te leveren ten koste van de handhaving die we in onze eigen gemeente hard nodig hebben. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Even een verduidelijking van het laatste wat de portefeuillehouder aangaf. We doelen niet zozeer op BOA's leveren aan de Omgevingsdienst die vrij worden ingezet, maar BOA's die in ieder geval worden ingezet in het buitengebied van onze eigen gemeente waar die problematiek ook speelt, om aandacht voor het eigen buitengebieden te hebben en juist de samenwerking met de Omgevingsdienst binnen het eigen werkgebied sterker op te zoeken. Hoe ziet u dat? Portefeuillehouder MIKKERS: Volgens mij heb ik de vorige keer al gezegd dat we dat al doen. Dat is volgens mij de afspraak, we hebben samen een uitvoeringsprotocol dat we gewoon volgen. Dat is wat we doen, maar het is helder dat iedereen behoefte aan meer handjes heeft en we zullen dus met de schaarste moeten werken.

Dan ga ik naar het Veiligheidsberaad, het werd een dwangwet genoemd. Wij hebben in het Veiligheidsberaad aangegeven dat wij landelijk sturing willen op het feit dat het niet zo kan zijn dat 100 gemeenten wel leveren rondom het huisvesten van statushouders en 250 niet. Dat hebben wij aangegeven en het is aan het rijk om daar een sturingsmechanisme voor te maken. Het Veiligheidsberaad heeft zich niet bemoeid met hoe het dat wil zien en in welke vorm. We hebben wel aangegeven dat we het belangrijk vinden dat, als er een vraag naar ons als gemeente gaat, dat heeft de VNG ook aangegeven, het gelijke monniken, gelijke kappen is en dat het niet zo kan zijn dat honderd gemeenten de last moeten dragen die eigenlijk 355 gemeenten moeten dragen. De heer VAN HATTEM: Dan vraag ik me toch af wat het Veiligheidsberaad, waarin de heer Mikkers als voorzitter van de Veiligheidsregio ook is vertegenwoordigd, communiceert. We hebben de voorzitter van het Veiligheidsberaad ook deadlines aan het kabinet horen stellen: we willen voor een bepaalde datum die wet op tafel hebben, die moet er snel komen et cetera.

Kan de portefeuillehouder toch aangeven of hij de insteek van 'die wet moet er komen' ook heeft ondersteund of hij dat ook kracht heeft bijgezet en of hij bereid is om van dergelijke stappen af te zien want dit soort zaken hoort toch eigenlijk niet bij het Veiligheidsberaad thuis, het beslissen over wetgeving is iets van de wetgever en de medewetgevers in dit land en niet aan een orgaan als het Veiligheidsberaad. Portefeuillehouder MIKKERS: Dat klopt en daarom is er ook een bestuursovereenkomst tussen het IPO, de VNG en het rijk getekend waarin ze aangeven wat de verwachtingen over en weer zijn. Daarin staat niet hoe de wet eruit moet zien, maar wel dat het belangrijk is dat 355 gemeenten de last dragen en niet alleen de honderd. U noemt het een dwangwet en anderen noemen het een spreidingswet, het maakt mij in principe niet zoveel uit hoe het heet, het gaat erom dat de juiste niveaus de juiste wetgeving moeten maken en in dit geval is dat het rijk. We hebben wel aangegeven dat wij het van belang vinden, en 'wij' zijn de gemeente vanuit VNG-oogpunt, het IPO vanuit provinciaal oogpunt en het Veiligheidsberaad vanuit Veiligheidsregio-oogpunt, dat er helderheid komt over hoe de gemeenten de solidariteit ten opzichte van elkaar wat beter kunnen vergroten.

De heer VAN HATTEM: Dat is toch een hele andere boodschap dan de voorzitter van dat beraad verkondigde, maar er is inmiddels ook duidelijk geworden wat die wet nog meer impliceert. Dat is dat iedere gemeente die vijf jaar lang minstens honderd asielzoekers opvangt € 2.500 per opgevangen asielzoeker van het rijk krijgt. Dus als deze perverse prikkel wordt meegenomen, raakt het onze begroting ook, dat kan daar effect op hebben. Kan de portefeuillehouder aangeven hoe dergelijke overwegingen zich gaan verhouden tot onze begroting? Er werd net gezegd dat het college met een beroep op de aangenomen motie zulke activiteiten kan doorzetten. Kunnen wij in 2023 afwegingen van het college zien zoals 'het is voor ons wel heel lucratief om zoveel asielzoekers naar de gemeente 's-Hertogenbosch te halen omdat we dan deze zilvervloot vanuit het rijk krijgen voor iedere opgevangen asielzoeker', kan de portefeuillehouder daar een indicatie van geven? Portefeuillehouder MIKKERS: Nee, dat kan deze portefeuillehouder niet want ik las ook pas vanmiddag dat dit de portee van de wetgeving is. Dus om nu al direct een standpunt te hebben over 67

wat dat zou betekenen en of ik me zou laten verleiden door zilverlingen, om maar een Bijbeltekst te gebruiken, dat lijkt mij niet zo verstandig. Volgens mij heb ik een motie die door de raad is aangenomen en dat is mijn handvat waarmee ik de komende maanden ga werken. Dan als laatste de motie van de heer Gersjes. Nog geen 25 keer ingediend, maar wel al een paar keer. Ik vind het jammer, en dan kijk ik even naar de heer Gersjes. De PLV. VOORZITTER: Mijnheer Gersjes, wilt u de heer Mikkers even laten uitspreken of wilt u nu alvast iets zeggen? Mijnheer Mikkers heeft het woord. Portefeuillehouder MIKKERS: Dat verbaasde mij want volgens mij hebben we daar bij de voorjaarsnota duidelijk over gesproken en ik heb bij de behandeling van het bestuursakkoord aangegeven dat ik hoop dat u met een gefundeerd voorstel komt over wat dan de doelstelling is om de termijnen te verlengen. Het voorstel dat er nu ligt is redelijk beperkt en dat wil ik daarom ontraden. Ik heb al aangegeven: op donderdag, vrijdag en zaterdag werken ze al tot 15.30 uur en naar onze mening is er geen noodzaak om hen op maandag, dinsdag, woensdag en zondag langer te laten werken. Ik moet deze motie ontraden. De heer GERSJES: Ik wil toch even vragen of de heer Mikkers even naar de overwegingen wil kijken.

U hebt zelf in het Brabants Dagblad te kennen gegeven dat de aanpak van jeugdcriminaliteit en alle andere kwesties met betrekking tot overtredingen zwaar onder de maat zijn of althans niet voldoet. Ja, misschien kunt u het even terugkijken in de motie, ik heb de motie niet direct bij me, maar u hebt gezegd dat de aanpak zwaar onder de maat is, dat staat in het Brabants Dagblad van maart 2021. Als die aanpak onder de maat is dan moet u daar iets aan doen en ik zie nog niet een verbetering. Wat is er nou zo raar aan om te vragen om één uur uitbreiding? Mijn vraag is wat het probleem is om eens in een pilot die BOA wat vaker een uurtje meer in te zetten want de burger heeft er behoefte aan om meldingen te doen die niet bij de politie terecht hoeven te komen. Portefeuillehouder MIKKERS: Maar mijnheer Gersjes dan blijf ik het herhalen, en dat vind ik echt zonde. We hebben de vorige keer ook al aangegeven dat meldingen niet bij BOA's terechtkomen. Meldingen komen bij het meldpunt of bij de politie terecht, er zit geen BOA aan een telefoon die meldingen aanneemt, er is geen meldpunt voor BOA's. De heer GERSJES: Er is wel degelijk een nummer, dat ook op de website van de gemeente staat, om het meldpunt van de BOA's te benaderen als er iets is.

Portefeuillehouder MIKKERS: Ja en dat is 24 uur per dag open, maar dat betekent niet dat daar een BOA zit en daarom is er absoluut geen noodzaak om op zondag, maandag, dinsdag en woensdag langer te werken dan wat nu de insteek is en op donderdag, vrijdag en zaterdag wel tot 15.30 uur. De PLV. VOORZITTER: Dan zijn we klaar, dan ga ik weer op mijn plek zitten. (Burgemeester Mikkers neemt het voorzitterschap weer over.) De VOORZITTER: Ik heb even behoefte aan een schorsing en ik wil even kort met de fractievoorzitters overleggen over hoe we met de rest van de avond doorgaan. Ik stel ook voor om de stembriefjes voor de stemming over het lidmaatschap van het presidium van mevrouw Lipman uit te delen en ik wil graag de fractievoorzitters hier bij mij in de hoek hebben om te kijken hoe we verdergaan. Als u eerst even wilt stemmen en daarna even bij mij komen. Schorsing De VOORZITTER: Dames en heren, ik verzoek iedereen om weer plaats te nemen. Gezien de tijd is afgesproken dat wij straks na het voorstel van de commissie Stemopneming de moties en amendementen doornemen. Ik vraag dan de indiener of de motie in stand blijft of wordt ingetrokken, dat kan met knikken of nee-schudden en dan volgt de stemming. Er is bij een zeer beperkt aantal moties ruimte voor een stemverklaring en dat is om vanavond wel alles af te ronden.

Op korte termijn, zodat we allemaal ook een beetje aan de bloedsuikerspiegel kunnen werken. OVERIG 68

11.

Benoeming lid van het presidium

De VOORZITTER: Ik geef als eerste in het woord aan de commissie Stembureau. Wie is de voorzitter? De heer Broekmeulen. Ik geef u graag het woord over de stemming met betrekking tot het benoemen van mevrouw Lipman tot lid van het presidium. De heer BROEKMEULEN: Bedankt voorzitter. Er zijn 38 stembriefjes ingeleverd, daarvan zijn er 38 voor en 0 tegen. Dus hiermee is mevrouw Lipman benoemd tot lid van het presidium. Mevrouw LIPMAN: Ik wil iedereen even kort bedanken voor het vertrouwen, dank u wel. Stemmingen agendapunten 7, 8 en 9 De VOORZITTER: Dan gaan wij over naar de behandeling van de moties. 7.

Conceptbegroting 2023

Amendement 1, Vriendschapsband met Wuxi opzeggen, van De Bossche Groenen en Partij voor de Dieren. Mevrouw HENDRICKX: Het eerste amendement trekken wij in, dat gaat van de agenda af met de toezegging van de wethouder dat hij al druk voor de kunstenaars bezig is en dat hij terugkomt als er tekorten zijn. Amendement 2, Noodfonds voor nu, museum voor later, van SP en VOOR Den Bosch is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Visscher), VOOR Den Bosch (Gersjes), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Amendement 3, Budgetruimte voor buurtinitiatieven ten bate van gasloze wijken, van De Bossche Groenen, SP en Partij voor de Dieren is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), SP (Roovers, mw. Visscher), Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) en Volt (Van Silfhout) hebben voor gestemd. Amendement 4, Bossche herdenking 150 jaar afschaffing van de slavernij, van GroenLinks, D66, PvdA, VOOR Den Bosch, Bosch Belang, Partij voor de Dieren, SP en gewoon ge-DREVEN is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) en PVV (Van Hattem) hebben tegen gestemd.

Amendement 5, Schrappen 10% ozb, van Leefbaar 's-Hertogenbosch en gewoon ge-DREVEN is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), PVV (Van Hattem) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Amendement 6, Woningproductie, van Leefbaar 's-Hertogenbosch en gewoon ge-DREVEN is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Amendement 7, Extra budget voor een Bossche Winter, van Leefbaar 's-Hertogenbosch is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), PVV (Van Hattem), VOOR Den Bosch (Gersjes) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Amendement 8, Leges voor evenementen en terrassen, van gewoon ge-DREVEN en Leefbaar 's69

Hertogenbosch is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), PVV (Van Hattem) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Motie 1, Samen, lokaal en tegen een eerlijke prijs groene energie opwekken, van De Bossche Groenen, SP en Partij voor de Dieren is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), SP (Roovers, mw. Visscher), Volt (Van Silfhout), Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) en Leefbaar 'sHertogenbosch (Kagie, Mees) hebben voor gestemd. Motie 2, Een ontbijt voor ieder kind, van gewoon ge-DREVEN en SP is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem), heeft tegen gestemd. Motie 3, Voorzieningen Groote Wielenplas, van gewoon ge-DREVEN. De heer VAN CREIJ: Gelet op de toezegging van de wethouder trek ik deze motie in. Motie 4, Pilot inzameling GFT en etensresten bij ondergrondse containers en hoogbouw, van VOOR Den Bosch, Bosch Belang en Volt is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem), heeft tegen gestemd. Motie 5, Pilot Uitbreiding werktijden BOA's, van VOOR Den Bosch en Bosch Belang is door de gemeenteraad verworpen.

De leden van de fracties van VOOR Den Bosch (Gersjes), Bosch Belang (Van der Krabben), PVV (Van Hattem) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 6, Doelgroep bijzondere bijstand uitbreiden naar 130% van het sociaal minimum, van De Bossche Groenen, Leefbaar 's-Hertogenbosch en SP is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), SP (Roovers, mw. Visscher), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), VOOR Den Bosch (Gersjes), Volt (Van Silfhout) en Partij voor de Dieren (Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 7, Meldpunt Energiearmoede, van PVV. De heer VAN HATTEM: Ik wil deze motie even aanhouden. Hiervoor had ik in de tweede termijn misschien een gewijzigde motie willen indienen, maar dat is er net helaas niet van gekomen door het abrupte handelen. Dus die wil ik graag aanhouden en op een later moment laten terugkomen. Motie 8, Tegemoetkoming energielasten, van SP is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 9, Geen afsluitingen van energie deze winter, van SP, De Bossche Groenen, VOOR Den Bosch en Volt. De heer ROOVERS: Er was helaas geen andere kans dan deze, maar ik heb op basis van de discussie met de wethouder het dictum gewijzigd, zal ik dat even snel voorlezen? De VOORZITTER: Ja. De heer ROOVERS: Punt 1 blijft staan.

Punt 2 wordt: hiervoor alle denkbare mogelijke maatregelen te nemen. Punt 3 wordt: de raad informeren over de voortgang en de ontwikkelingen. Ik zal ervoor zorgen dat het bij de ondersteuning komt. Motie 9 is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 10, Maak het Sneller, van SP, VOOR Den Bosch en Bosch Belang is door de gemeenteraad verworpen.

70

De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Visscher), VOOR Den Bosch (Gersjes), Bosch Belang (Van der Krabben), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), Volt (Van Silfhout) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 12, Schrappen inrichtingsbudget statushouders, van PVV is door de gemeenteraad verworpen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft voor gestemd. Motie 13, Aanpak energie-lekke door de coöperatie verhuurde woonruimtes, van De Bossche Groenen, Leefbaar 's-Hertogenbosch, Partij voor de Dieren en Volt. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik stem tegen deze motie want wij willen wel dat die energielekken en die isolatie plaatsvindt, maar met de uitleg van de wethouder dat verduurzaming uiteindelijk richting het gasloze et cetera gaat, is het te verstrekkend. Dus dan ben ik genoodzaakt om tegen te stemmen. Motie 13 is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. Motie 14, Waterbewust bouwen, van Bosch Belang, De Bossche Groenen, VOOR Den Bosch, SP, gewoon ge-DREVEN en 50PLUS is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. Motie 15, Meer passende laadpunten, van Rosmalens Belang, PvdA, D66, GroenLinks, VVD, CDA, Bosch Belang en gewoon ge-DREVEN.

De heer HOEBEN (stemverklaring): Hij zou met de uitleg van de wethouder eigenlijk zonder gevolg moeten zijn, maar los daarvan druist dit letterlijk in tegen onze visie en ambitie om de parkeernorm in wijken te verlagen. Deze motie is daar een rem op omdat hij vraagt om vanuit de eigen energievoorziening een laadpunt te mogen neerleggen en een ruimteclaim op de openbare ruimte voor eigen woning geeft. Daarom zijn we tegen. Motie 15, is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), SP (Roovers, mw. Visscher), PVV (Van Hattem), Volt (Van Silfhout) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. Motie 16, Hulp aan sportverenigingen bij verduurzaming sportaccommodaties, van CDA, VVD, Rosmalens Belang, GroenLinks, PvdA en gewoon ge-DREVEN is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. Motie 17, Voorkomen of terugdringen van illegaal storten van grofvuil in buitengebied en naast verzamelcontainers in wijken en dorpen, van VOOR Den Bosch. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Wij vinden het een sympathieke motie qua doel, maar zoals de wethouder ook aangaf, is cameratoezicht niet de weg, dus niet in deze vorm. Motie 17 is door de gemeenteraad verworpen.

De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben voor gestemd. Motie 18, Afvalambities moeten behaald worden, van Partij voor de Dieren, De Bossche Groenen, gewoon ge-DREVEN en Volt. Mevrouw SAMSHUIJZEN: We willen deze motie graag aanhouden en de ontwikkelingen waar de wethouder over sprak afwachten. Motie 19, Grote daken, grote slagen: meer sturen op en inzicht in zon op dak bedrijven, van Partij voor de Dieren, De Bossche Groenen en Volt. 71

Mevrouw SAMSHUIJZEN: Ook aanhouden in verband met de toezegging op duurzaamheidsmonitor. Motie 20, Keuzevrijheid om gezond te eten maakt het feest compleet, van de Partij voor de Dieren is door de gemeenteraad verworpen. De fracties van Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) en De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp) hebben voor gestemd. Motie 21, Geen biomassaverbranding in 's-Hertogenbosch, van de Partij voor de Dieren. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Ik zal voor deze motie stemmen, maar ik neem afstand van een van de overwegingen rond het klimaat en CO2. Daar heb ik niets mee, maar we moeten wel af van die onzinnige biomassacentrales. Motie 21 is door de gemeenteraad verworpen. De fracties van Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), SP (Roovers, mw. Visscher), PVV (Van Hattem) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben voor gestemd. Motie 22, Betrek verduurzaming in de beheer- en onderhoudsstrategie van het gemeentelijk vastgoed, van de Partij voor de Dieren is door de gemeenteraad verworpen. De fracties van Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen), Bosch Belang (Van der Krabben), SP (Roovers, mw. Visscher), PvdA (Çifçi, Kabbouti, Vossen), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), 50PLUS (mw.

Hernández), VOOR Den Bosch (Gersjes) en Volt (Van Silfhout) hebben voor gestemd. Motie 23, Maak het protocol voor handhaving van energielabel C voor kantoren concreet, van de Partij voor de Dieren. Mevrouw SAMSHUIJZEN: Een kleine verduidelijking. We hebben het dictum aangepast naar aanleiding van het verzoek van de wethouder die zei dat het plan in de tweede helft van 2023 komt. De VOORZITTER: Het dictum is op verzoek van de wethouder aangepast, in plaats van 'de eerste helft 2023' staat er nu 'de tweede helft van 2023'. Motie 23 is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. Motie 24, Verlaag subsidie Bossche Zomer en steun daarmee alle evenementen, van gewoon geDREVEN is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van gewoon ge-DREVEN (Van Creij), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), PVV (Van Hattem), Bosch Belang (Van der Krabben), 50PLUS (mw. Hernández) en VOOR Den Bosch (Gersjes) hebben voor gestemd. Motie 25, Budget Energietoeslag voor bestaanszekerheid, van Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen en SP. De heer MEES: Die is aangepast, in plaats van 'energiekosten' staat er 'voor bestaanszekerheid'. Motie 25 is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 26, Bossche Pas en Sociale Participatie, van Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen en SP.

De heer MEES: Naar aanleiding van de woorden van de wethouder hebben wij besloten om de motie nu in te trekken, maar wel met de verwachting dat de wethouder ons tijdig informeert over de voortgang en de ontwikkeling en dat we dan de mogelijkheid hebben om de argumenten die nu in de motie staat in te brengen. 72

Motie 27, Laat flexwoningen de sociale huursector niet uithollen, van Volt, VOOR Den Bosch, De Bossche Groenen, Partij voor de Dieren en SP. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Waar dit onderwerp mijn achilleshiel wordt genoemd, pleit ik er meer voor dat dit onderwerp de komende jaren mijn Tantaluskwelling wordt. Dus wij zullen elkaar nog vaker over dit onderwerp spreken en wij stemmen dan ook voor deze motie. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): In het dictum staat dat flexwoningen bovenop de Bossche mix moeten komen in plaats van de Bossche mix. Wij zijn sowieso niet voor flexwoningen, maar liever naast de vaste mix dan erin, dus wij zullen de motie vanuit dat perspectief steunen zonder daarbij expliciet steun te verlenen aan de flexwoningen zelf. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Ik heb precies dezelfde mening als mijn collega en ik ga voor stemmen, maar wij zijn voor geen flexwoningen. Motie 27 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Volt (Van Silfhout), VOOR Den Bosch (Gersjes), SP (Roovers, mw. Visscher), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen), Bosch Belang (Van der Krabben), PVV (Van Hattem), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Motie 28, Ondersteun buurten ook in 2023 in de warmtetransitie, van Volt en Partij voor de Dieren.

De heer VAN SILFHOUT: Ik heb een korte vraag aan de wethouder, of ik de toezegging na de beantwoording van de technische vragen goed heb begrepen, dat de buurtinitiatieven vanaf januari 2023 daadwerkelijk aanspraak kunnen maken van de lichte route die in de bouwstenen van de transitievisie Warmte 2.0 staat. Als dat zo is dan trekken wij deze motie in. De VOORZITTER: De wethouder knikt ja. De heer VAN SILFHOUT: Dan trekken wij de motie in. Motie 29, Een gezonde lunch voor iedereen, van Volt, D66 en De Bossche Groenen is door de gemeenteraad aangenomen. Het lid van de fractie van de PVV (Van Hattem) heeft tegen gestemd. Motie 30, Ondersteunen senioren-amateurkunst-verenigingen, van PvdA, CDA, VOOR Den Bosch, Rosmalens Belang, D66, GroenLinks, gewoon ge-DREVEN, VVD, Bosch Belang, Volt, Leefbaar 'sHertogenbosch, SP en 50PPLUS. De heer GERSJES (stemverklaring): De seniorenorkesten vinden en dat vind ik uiteraard ook, dat hen een worst is voorgehouden, ze krijgen slechts € 90 meer dan de € 850 die ze al hadden terwijl Huis73 € 2 miljoen krijgt en de aandacht voor eenzaamheid en jongeren die muziek kunnen spelen staat erg bij hen in het vizier. Motie 30 is door de gemeenteraad unaniem aangenomen. Motie 31, Geen asieldwangwet, van PVV is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van PVV (Van Hattem) en Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) hebben voor gestemd.

Motie 32, Vriendschapsband met Wuxi opzeggen, van PVV. De heer VAN HATTEM: In overleg met enkele collega's stel ik voor om deze motie aan te houden en hem verder te bespreken in de commissievergaderingen. Begroting Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Deze begroting behelst veel voorstellen waar wij 73

enthousiast over zijn en dan heb ik het over armoedebestrijding en extra geld voor cultuur, wat ik net al even opmerkte, geld voor verduurzaming, geld voor klimaat. Voorzitter, er staat een aantal hele goede zaken in en ik zie een enthousiast fris college waarvan vanavond de eerste begroting wordt vastgesteld. Wij stemmen voor deze begroting, maar we vragen de collega's wel om de komende jaren wat intensiever met elkaar op te trekken en op dossiers samen te werken, zodat we ook in 2023 het enthousiasme dat we nu voelen kunnen vasthouden. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Voorzitter, het zal niet vreemd zijn dat wij tegen de begroting stemmen. Het is een uitwerking van het bestuursakkoord waar we tegen waren. We hebben met een aantal moties geprobeerd hem te repareren en dat is niet geheel gelukt, dus wij stemmen tegen. De heer KAGIE (stemverklaring): Ik kan me aansluiten bij collega Hendrickx, maar ik kom tot een andere uitkomst. Er zit een goede ploeg met enthousiaste jongelui die er tegenaan gaan. Er staan veel zaken in de begroting waar we vierkant voor zijn, maar de financiële dimensie en bijvoorbeeld het voorstel over het Design Museum zegt tegen ons dat we 'nee' zullen stemmen. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Het zal niet vreemd zijn dat wij ook tegen stemmen.

Wij vinden dat de lasten te veel worden verhoogd en we zien heel weinig wil van het college om deze situatie te verzachten. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Alhoewel wij het niet eens zijn met alle keuzes die in het bestuursakkoord zijn gemaakt, zijn wij wel van mening dat deze begroting een waarheidsgetrouwe opvolging van dat bestuursakkoord is en wij zullen dan ook voor deze begroting stemmen omdat we daar wel achter staan. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): De Partij voor de Dieren vindt dat er heus positieve zaken in de begroting zitten, dat hebben we ook bij het bestuursakkoord al aangegeven, maar de essentiële keuzes die gemaakt worden, de zaken die in brand staan, wat ik ook in mijn bijdrage aangaf, worden voor ons onvoldoende beantwoord en wij zijn genoodzaakt tegen te stemmen. De heer ROOVERS (stemverklaring): Wij sluiten ons aan bij de woorden van de heer Kagie. De begroting 2023 is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. 8.

Belastingvoorstellen 2023

Motie 1, Verzoek differentiatie toeristenbelasting, van gewoon ge-DREVEN, De Bossche Groenen en Leefbaar 's-Hertogenbosch is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van gewoon ge-DREVEN (Van Creij), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), SP (Roovers, mw. Visscher), VOOR Den Bosch (Gersjes), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), Volt (Van Silfhout) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 2, Consensus bereikt, hondenbelasting maximaal kostendekkend, van gewoon ge-DREVEN, Partij voor de Dieren, De Bossche Groenen, VOOR Den Bosch, SP en Bosch Belang is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen), Bosch Belang (Van der Krabben), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), VOOR Den Bosch (Gersjes), SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Motie 3, Eerlijkere verdeling gemeentelijke lasten voor alleenstaanden, van Volt en Partij voor de Dieren Belang is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van Volt (Van Silfhout), Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen), SP (Roovers, mw. Visscher), De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw.

Van Opdorp) en Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees) hebben voor gestemd. 74

Belastingvoorstellen 2023 De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Gelet op de hondenbelasting, de toeristenbelasting en de invoering van de BIZ zijn wij genoodzaakt tegen te stemmen. Mevrouw SAMSHUIJZEN (stemverklaring): Ook ten aanzien van de moties die zojuist allemaal zijn verworpen, dat zijn voor ons hele belangrijke punten. Die moties zijn verworpen, dus zijn wij genoodzaakt tegen te stemmen ondanks dat wij de verhoging van de ozb erg kunnen waarderen. Mevrouw HERNÁNDEZ (stemverklaring): Met het oog op de verhoging van de ozb zullen wij tegen stemmen. De heer VAN SILFHOUT (stemverklaring): Omdat onze motie betrekking had op een volgende begroting kan ik nog steeds voor deze begroting stemmen. De belastingvoorstellen zijn door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van SP (Roovers, mw. Visscher), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), PVV (Van Hattem), 50PLUS (mw. Hernández), VOOR Den Bosch (Gersjes) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. 9.

Opnemen herhuisvesting Design Museum Den Bosch in verkenningsfase Structuurfonds

Motie 1, Kaders verkenning Design Museum (incl. checklist), van De Bossche Groenen, Leefbaar 'sHertogenbosch, SP, Partij voor de Dieren, Bosch Belang, VOOR Den Bosch en Volt. De heer KAGIE (stemverklaring): Het Design Museum, we nemen nu gewoon het principebesluit dat we ervoor gaan. Wij gaan daar niet in mee en zeker niet als we weten dat op dit moment iemand hier in deze raad zit die alle zakelijke condities kent waaronder de zaken in het vervolg worden gedaan. Dat vinden wij zo'n onwaarachtigheid en daarnaast vinden we het teleurstellend dat de motie 'Kaders verkenning Design Museum' niet omarmd is, om in alle zakelijkheid de komende maanden tegemoet te treden. De VOORZITTER: U hebt een stemverklaring gedaan bij het voorstel, maar dat is geen probleem, dan hebben we dat gehad. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Misschien nog een puntje van orde. Ik vraag me af of in volgorde van verstrekkendheid over de moties gestemd moet worden. De ene motie vraagt het voorstel terug te nemen en de andere vraagt om eerst een raadplegend referendum te houden. Ik verzoek de voorzitter om toch even de mate van verstrekkendheid te duiden. De VOORZITTER: Dan stel ik voor om motie 2 als eerste te behandelen, die gaat namelijk over afzien van de herhuisvesting van het Design Museum en dat is volgens mij het meest verstrekkend. Dan het referendum en dan de kaderstelling.

Bent u het daarmee eens? Dan breng ik als eerste motie 2 in stemming. Motie 2, Herhuisvesting Design Museum, van gewoon ge-DREVEN. De heer ROOVERS (stemverklaring): Hoewel wij voor nu geen fan zijn van de herhuisvesting van het Design Museum vinden wij het geen principiële uitspraak voor altijd en dat is toch waarvan deze motie uitgaat, dus wij stemmen tegen deze motie. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Idem, in lijn met de woorden van de heer Roovers. Motie 2 is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), PVV (Van Hattem), VOOR Den Bosch (Gersjes) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 3, Raadplegend referendum Design Museum, van PVV is door de gemeenteraad verworpen. 75

De leden van de fracties van PVV (Van Hattem), SP (Roovers, mw. Visscher), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), Bosch Belang (Van der Krabben), VOOR Den Bosch (Gersjes) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. Motie 1, Kaders verkenning Design Museum (incl. checklist), van De Bossche Groenen, Leefbaar 'sHertogenbosch, SP, Partij voor de Dieren, Bosch Belang, VOOR Den Bosch en Volt is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), SP (Roovers, mw. Visscher), Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen), Bosch Belang (Van der Krabben), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), VOOR Den Bosch (Gersjes), Volt (Van Silfhout), PVV (Van Hattem) en 50PLUS (mw. Hernández) hebben voor gestemd. Opnemen herhuisvesting Design Museum Den Bosch in verkenningsfase Structuurfonds Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): U hebt ons vanavond al gehoord over het Design Museum. Wij zijn voor kunst en cultuur, maar we vinden de timing zeer ongelukkig. Mensen zijn voedsel aan het uitdelen en hebben het moeilijk, ik vind het op dit moment een lastig uit te leggen verhaal en daarom zijn we genoodzaakt om tegen het voorstel te stemmen. De heer VAN CREIJ (stemverklaring): Eigenlijk gelijk aan de woorden van mevrouw Hendrickx.

Geld volgt beleid, we moeten eerst weten wat willen en daarna moeten de knikkers erbij komen. Het voorstel is door de gemeenteraad aangenomen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), PVV (Van Hattem), SP (Roovers, mw. Visscher), gewoon ge-DREVEN (Van Creij), 50PLUS (mw. Hernández), Leefbaar 's-Hertogenbosch (Kagie, Mees), VOOR Den Bosch (Gersjes) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben tegen gestemd. MOTIES VREEMD AAN DE ORDE VAN DE DAG 10.

Motie vreemd aan de orde van de dag Oplossing bewoners pastorie Sint-Cathrienkerk

De heer ROOVERS: Het moet helaas vandaag anders had ik hem natuurlijk doorgeschoven, maar op 28 november a.s. dreigt de uitzetting. Voorzitter, wij vragen aan wethouder Slikker met deze motie om in gesprek te gaan met de bewoners en de parochie. Hij noemde dat zelf de partij onder druk zetten. Nou heb ik wel eens met de heer Slikker gepraat, dat voelde voor mij niet als onder druk zetten en volgens mij onderschat hij zijn sociale vaardigheden een beetje. Met in gesprek gaan bedoelen wij met een open blik kijken of een oplossing kan worden gevonden Tot zover voorzitter. Wethouder SLIKKER: Dat vind ik een mooi compliment van de heer Roovers voorzitter. Het college wil er echt voor waken dat we steeds tegen partijen die op dit moment tijdelijke huisvesting aanbieden of leegstandsbeheer inzetten zeggen 'schuif op basis van de afspraken die zijn gemaakt de deadline op'. Dat leidt er onbedoeld toe dat die partijen op een gegeven moment niet meer bereid zullen zijn om over te gaan tot tijdelijk vastgoedbeheer of leegstandsbeheer, dat leidt tot verloedering en tot minder flexibele woonruimte in deze stad en dat willen we niet. Nog een tweede punt.

U roept in het dictum van de motie ook op om woonruimtebemiddeling te gaan doen en daarvan zeggen we, en dat willen we ook tegen uw raad zeggen 'we moeten niet meer willen dat we dat hier met elkaar besluiten' want dat betekent simpelweg dat de mensen die hier vandaag niet over de lat gaan, ouderen die ziek zijn, ouders met kinderen die op straat staan en studenten en jongeren zonder enig perspectief naar de urgentiecommissie moeten om daar ordentelijk te laten beoordelen of je urgent bent in de enorme nood in de woningmarkt die we allemaal voelen, terwijl we hier zeggen 'hier gaan we direct bemiddelen'. Waak daarvoor, ook als gemeenteraad. Tot zover. Mevrouw LIPMAN (stemverklaring): Wij erkennen de wooncrisis en de uitdagingen waar jongeren op dit moment voor staan, maar we zullen toch tegen stemmen, ook na wat de wethouder heeft gezegd. Wij willen ook tijdelijke woonvormen blijven stimuleren en wij denken dat dit dat tegengaat. Tot zover voorzitter. Mevrouw HENDRICKX (stemverklaring): Wij zullen deze motie steunen, wij hopen dat nu druk 76

op vastgoedeigenaren wordt gezet, omdat er geen doorstroming is op de markt, om tijdelijke huurders langer te laten zitten. Er is simpelweg geen doorstroming en de mensen hebben geen enkel alternatief. Ik hoop eigenlijk dat de wethouder deze handschoen oppakt en juist wel in gesprek gaat om er op korte termijn voor te zorgen dat de mensen niet op straat komen te staan. De heer VAN HATTEM (stemverklaring): Het is natuurlijk pijnlijk om te zien dat mensen die in deze stad wonen en geen voorrang krijgen op de woningmarkt zoals statushouders dat wel krijgen uiteindelijk urgentie moeten aanvragen en er niet doorheen komen, maar we willen ook voor antikrakers zeker geen uitzondering maken, dus ik zal tegen de motie stemmen. De motie vreemd aan de orde van de dag is door de gemeenteraad verworpen. De leden van de fracties van De Bossche Groenen (mw. Hendrickx, Hoeben, mw. Van Opdorp), SP (Roovers, mw. Visscher), Volt (Van Silfhout) en Partij voor de Dieren (mw. Samshuijzen) hebben voor gestemd. De VOORZITTER: Ik dank u hartelijk voor uw bijdragen vandaag in een lange zit, het was voor iedereen topsport. Ik nodig alle mensen op de publieke tribune uit om mee te gaan naar de Oranjegalerij om daar te genieten van ik weet niet of ik het een ontbijt, een lunch of een laat diner moet noemen. Eet smakelijk allemaal. Sluiting 21.01 uur Vastgesteld in de vergadering van de gemeenteraad d.d.

13 december 2022

77