Impact cultuurbeleid RIB definitief
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief monitoringsmix impact cultuurbeleid Registratienummer Onderwerp
15070348 Raadsinformatiebrief monitoringsmix impact cultuurbeleid We willen zorgen voor meer inzicht in de impact van het door de gemeente ’sHertogenbosch gevoerde cultuurbeleid. Daarom hebben we een monitoringmix uitgewerkt aan de hand van de door de raad vastgestelde uitgangspunten.
Aanleiding In december 2022 stelde uw raad uitgangspunten vast om meer inzicht te krijgen in het door de gemeente 'sHertogenbosch gevoerde cultuurbeleid. Dit naar aanleiding van het Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid Bossche Culturele Sector en het amendement vanuit uw raad in navolging op dit onderzoek. Aan de hand van de uitgangspunten hebben we een monitoringsmix uitgewerkt waarover we u graag informeren. Met het vaststellen van de uitgangspunten heeft uw raad kaders vastgesteld om meer inzicht te krijgen in het door de gemeente 's-Hertogenbosch gevoerde cultuurbeleid. Via deze brief nemen we uw raad mee in de uitwerking van deze kaders. We leggen uit welke instrumenten we willen inzetten en hoe dit samen één monitoringsmix vormt.
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
Beoogd doel Uw raad heeft in december 2022 de kaders vastgesteld om meer inzicht te krijgen in de impact van het gevoerde cultuurbeleid. Wij willen u informeren over de uitwerking van deze kaders. De huidige informatievoorziening biedt uw raad een beperkt zicht op de impact van het door de gemeente gevoerde cultuurbeleid. Met behulp van verschillende instrumenten verbeteren wij de informatievoorziening naar uw raad aan de hand van de door uw raad vastgestelde kaders. Gezien het onontgonnen terrein van impactmetingen, is deze uitwerking een startpunt. Op basis van nieuwe inzichten kunnen we op termijn mogelijk aanpassingen doen aan de uitwerking van de door uw raad vastgestelde kaders. In deze brief lichten wij de uitwerking toe.
Relevante besluitgeschiedenis
RV Impact cultuurbeleid (2022), reg.nr. 14341153 Amendement onderzoek Rekenkamercommissie ‘Subsidiebeleid Bossche culturele sector’ (2022), Agendanummer 14, Amendement 1 RV Onderzoek Rekenkamercommissie ‘Subsidiebeleid Bossche culturele sector’ (2022), reg.nr. 11836822 Onderzoek subsidiebeleid Bossche culturele sector (2022) RV toelichting cultuurbegroting 2021-2024 (2020), reg.nr. 10282142 Cultuurnota “Cultuur maakt mensen” (2019) Discussienotitie Uitgangspunten cultuurbeleid (2019), reg.nr. 8895958
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
Inhoud In de monitoringsmix willen we tijdens de vierjaarlijkse beleidscyclus zowel kwantitatieve als kwalitatieve informatie over het (gesubsidieerde) culturele veld en zijn impact bieden aan de gemeenteraad. Ook kan de mix nieuwe inzichten bieden met betrekking tot ontwikkelingen die relevant kunnen zijn voor beleidsontwikkeling. De monitoringsmix stelt ons in staat om het met elkaar (gemeenteraad en college) nog scherper te kunnen hebben over de hoger liggende doelen die we als gemeente met het cultuurbeleid willen bereiken. Met deze mix zijn we voorloper op vele andere gemeentes, zoals bleek uit ons eerdere vooronderzoek. Het meten en in kaart brengen van impact van cultuur(beleid) is namelijk onontgonnen terrein. We starten nu met de monitoringsmix zoals beschreven in deze paragraaf. Het is een experiment dat we met elkaar aangaan en dat we blijven monitoren. Op basis van nieuwe inzichten kunnen we op termijn mogelijk aanpassingen doen aan de uitwerking van de door uw raad vastgestelde kaders. We zijn echter op de goede weg, zo bleek ook tijdens een bijeenkomst met het Deense impactonderzoekbureau Seismonaut afgelopen maart. Voor zo ver bekend bij de onderzoekers worden op het gebied van impact meten van cultuur vergelijkbare eerste stappen gezet binnen Scandinavië, het Verenigd Koninkrijk, Canada, en nu dus ook in Nederland.
Samen met de onderzoekers en enkele aanwezige culturele instellingen bespraken we de zoektocht naar het meten van impact en wisselden we onze ervaringen uit. Afgesproken is dat we dit de komende tijd blijven doen. Met de monitoringsmix bouwen we voort op de door uw raad vastgestelde uitgangspunten: 1. Op verschillende manieren inzetten op het verbeteren van de informatievoorziening aan de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
2.
3.
4. 5. 6. 7. 8.
gemeenteraad met zowel kwantitatieve als kwalitatieve gegevens. Informatie aan de gemeenteraad aanbieden op het niveau van de impact van het totale cultuurbeleid in plaats van individuele instellingen zodat rekening gehouden wordt met de rol- en verantwoordelijkheidsverdeling tussen de raad en het college. Onderscheid maken tussen de professionele organisaties in de Bossche culturele basis, de amateurverenigingen en de volksfeesten en wat van hen gevraagd wordt om meer inzicht te krijgen in de impact van het cultuurbeleid. In de samenwerking tussen gemeente en culturele organisaties werken vanuit vertrouwen en partnerschap. Ervan uitgaan dat culturele organisaties vooral een culturele impact hebben, waar ook sociale en economische impact (bijvoorbeeld op het vlak van Citymarketing) uit voort kan komen. De administratieve lasten voor de culturele instellingen zo klein mogelijk houden. Regelmatig contact tussen alle geledingen van de gemeente en het culturele veld als belangrijk beschouwen om (nog) beter zicht te hebben op ontwikkelingen binnen de sector. Informatie aan de gemeenteraad compact en gebundeld aanbieden en toewerken naar een overzichtelijk product.
De mix bestaat uit kwantitatieve informatie in de vorm van een jaarlijkse overzichtelijke factsheet en kwalitatieve informatie over actuele trends en ontwikkelingen. Ook willen we eens in de vier jaar, in het derde jaar van de beleidscyclus, een verdiepend impactonderzoek laten doen. Zo kunnen inzichten uit dit onderzoek mogelijk worden ingezet voor de volgende beleidscyclus. Ten slotte zetten we in op gerichter contact tussen het culturele veld en de raad. Het betreft dus een mix van verschillende impactmetingen. Hieronder leggen we per onderdeel uit hoe we dit voor ons zien. Tot slot geven we een overzicht van de geschatte kosten en gaan we in op de vervolgstappen die we gaan www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
nemen. De monitoringsmix is besproken met de klankbordgroep van DOCIS die betrokken was bij de totstandkoming van de uitgangspunten in het raadsvoorstel. 1. Factsheet: impact op drie domeinen Op basis van beschikbare data binnen de gemeente en aanvullende data die mogelijk op te halen zijn, willen we een visueel overzicht maken. Deze factsheet bestaat uit kwantitatieve gegevens. We gaan uit van een onderscheid in drie hoofdthema’s waarop cultuur impact heeft: cultureel, sociaal en economisch. Deze drie hoofdthema’s verdelen we onder in meer specifieke subthema’s die laten zien dat cultuur naast culturele impact ook een bredere maatschappelijke impact genereert. In tabel 1 staan de subcategorieën. Zie bijlage voor de indicatorenlijst.
Culturele impact Artistieke kwaliteit en professionele erkenning Aanbod Cultuurstad Innovatie Startende makers en talentontwikkeling
Sociale impact Maatschappij
Economische impact Inkomsten en uitgaven
Zelf beoefenen Bossche bezoekers Verbinding Cultuureducatie
Vestigingsklimaat Toerisme
Tabel 1: thema’s en subcategorieën factsheet
2. Trends en ontwikkelingen Samen met de kwantitatieve output in de vorm van een factsheet willen we de impact van cultuurbeleid ook duiden met kwalitatieve informatie. Uit de jaarverslagen van de BCB-organisaties willen we inhoudelijke ontwikkelingen en trends destilleren en aan uw raad terugkoppelen. Denk bijvoorbeeld aan trends en ontwikkelingen op het gebied van www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
artistieke inhoud, talentontwikkeling, publieksbereik, huisvesting en organisatie en bedrijfsvoering. Uiteraard wordt er een relatie gelegd met de beleidslijnen uit de cultuurnota. 3. Verdiepend impactonderzoek We zetten in op een verdiepend impactonderzoek in elk derde jaar van de vierjarige beleidscyclus. We kiezen voor het derde jaar omdat de resultaten zo inzichten op kunnen leveren die we mee kunnen nemen in de beleidsvorming voor de daaropvolgende beleidsperiode. In het onderzoek leggen we de focus op één of meerdere specifieke aspecten van ons cultuurbeleid, mede op basis van wat de andere elementen uit de monitoringsmix laten zien. Impactmeting gaat verder dan monitoren op output. De data die we nodig hebben om (op wetenschappelijk niveau betrouwbare) uitspraken te kunnen doen over de impact zijn niet bij de gemeente beschikbaar. Om dit onderzoek uit te kunnen voeren zullen we externe deskundigen inhuren. Zoals eerder aangegeven, is impactmeting een onontgonnen gebied. Hiervoor is wel steeds meer aandacht, ook bij andere gemeenten en overheden. We zien ook dat er veel verschillende benaderingen en werkwijzen zijn om meer grip te krijgen op de impact van cultuurbeleid. We hebben meer tijd nodig om een definitief besluit te nemen hoe we de verdiepende impactmeting vorm gaan geven.
Eerder gaven we al aan dat we de optie onderzoeken om een lokale vertaling te maken van de Waarde van Cultuur, het tweejaarlijkse onderzoeksrapport naar de staat van de culturele sector in Noord-Brabant. Op die manier kunnen we onze eigen positie in het culturele veld van de gemeente vergelijken met het geheel van andere B5-gemeenten. Een dergelijk vergelijkend onderzoek heeft onze voorkeur, echter is dat dit jaar nog niet mogelijk. Gezien de samenwerking met veel en verschillende partners en de ingewikkelde data-analyse zal dit pas op de langere termijn plaats kunnen vinden. We zijn met de andere B5-gemeenten in overleg over hoe we dit mogelijk kunnen maken en op welke termijn. Ook kijken we naar andere mogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan een extern onderzoeksbureau zoals Atlas Research, het onderzoeksbureau achter het onderzoek “de Atlas voor www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
Gemeenten”. Dit is een onderzoek waarin op diverse gemeentelijke thema’s gemeenten met elkaar worden vergeleken. 4. Themagesprekken middels werkbezoeken raad – veld Culturele organisaties nodigen vaak individueel raadsleden uit voor bijzondere gelegenheden zoals premières of openingen. Hierbij is dan vaak weinig direct contact met raadsleden door de setting van deze events, laat staan met de gemeenteraad als geheel. We verwachten de informatievoorziening aan de raad over het culturele veld te verbeteren door themagesprekken met werkbezoeken aan het (gesubsidieerde) culturele veld. Er is dan meer tijd voor uitwisseling tussen raad(sleden) en veld, en meer ruimte om op specifieke thema’s in te gaan. De klankbordgroep gaf aan enthousiast te zijn over het gezamenlijk organiseren van bijvoorbeeld twee thema-/werkbezoeken voor de raadsleden per jaar. Kosten en inspanning De inzet van deze monitoringsmix vraagt om het vrijmaken van ambtelijke capaciteit bij de afdelingen Cultuur en Onderzoek & Statistiek. We verwachten dat de afdeling Cultuur ongeveer 80 werkuren per jaar zal besteden aan dataverzameling en -analyse. Dit kost de ambtelijke organisatie ongeveer € 5.000,-. Naar verwachting zal het laten samenstellen door O&S van een factsheet en het rapport met trends en ontwikkelingen ongeveer €4.000 kosten.
Deze kosten zitten in het ophalen van data waartoe de gemeente nog geen toegang heeft, de uitvoering van de data-analyse door de afdeling Onderzoek & Statistiek en de grafische vormgeving. Het totaal aan jaarlijks terugkerende kosten zal dus ongeveer € 9.000 bedragen. Naar verwachting zal een vierjaarlijks verdiepend impactonderzoek, uitgevoerd door een extern bureau, ongeveer €50.000 kosten. Dit geschat op basis van eerdere extern uitbestede onderzoeken. De organisatie van de werkbezoeken ligt primair bij het culturele veld. We vinden het belangrijk om de juiste balans te vinden in de kosten voor de ambtelijke capaciteit, de benodigde inzet van culturele organisaties ten opzichte van hun gemeentelijke subsidiegelden en de output die we daarmee verkrijgen. Wat ons betreft past de monitoringsmix bij dit uitgangspunt. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
Hoe gaan we verder? Zoals u in deze brief leest, geven we uitvoering aan de door uw raad gestelde kaders. We verwachten in het najaar van 2023 bij u terug te komen met een eerste uitwerking van de monitoringsmix in de vorm van een factsheet en een rapport met trends en ontwikkelingen.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,
De burgemeester,
drs. B. van der Ploeg
drs. J.M.L.N. Mikkers
Bijlagen - Bijlage 1: indicatorenlijst factsheet Registratienummer Raadsvergadering Portefeuillehouder Sector/Afdeling Inlichtingen
15070348 6 juni 2023 M.J.J. van der Geld SB/CULT Janna van Hienen www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704
j.vanhienen@s-hertogenbosch.nl
www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704