Begrotingswijzging en begroting GGD 2025

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

16451034 2 juli 2024

Onderwerp

Zienswijze Begrotingswijziging 2024 en Begroting 2025 GGD Hart voor Brabant We zetten ons in voor meer gezonde en gelukkige jaren voor onze inwoners. Deze zienswijze op de begroting 2025 van de GGD Hart voor Brabant versterkt die doelstelling.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. 2.

De zienswijze op de begrotingswijziging 2024 GGD Hart voor Brabant vast te stellen. De zienswijze op de begroting 2025 van de GGD Hart voor Brabant vast te stellen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding Ieder jaar krijgt uw raad de conceptbegroting van de GGD Hart voor Brabant voorgelegd om een zienswijze te geven. De GGD Hart voor Brabant is een gemeenschappelijke regeling van 19 gemeenten. De GGD heeft de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van diverse taken, waaronder jeugdgezondheid, gezondheidsbescherming, gezondheidsbevordering en het bevorderen van een gezonde levensstijl, voor meer dan 1 miljoen inwoners in zijn werkgebied. Het Algemeen Bestuur van de GGD Hart voor Brabant beslist op 3 juli 2024 over de begroting 2025. Het Algemeen Bestuur betrekt daarbij alle zienswijzen. Het is via de zienswijze dat de gemeenteraad invloed heeft op het beleid en de financiële bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling. Eerder heeft uw raad besloten de zienswijze op de Kadernota 2025, met inachtneming van een tweetal aangenomen amendementen, vast te stellen. Deze kadernota vormt de basis voor deze begroting. Het jaarverslag en de jaarrekening geven aan hoe het jaar 2023 inhoudelijk en financieel verlopen is. Deze zijn als bijlage toegevoegd aan dit raadsvoorstel. Er geldt geen wettelijke bepaling over het geven van een zienswijze op deze jaarstukken. Beoogd doel Inwoners gezonde kansen bieden om alles uit hun leven te halen.

De begroting van de GGD Hart voor Brabant geeft inzicht in de taken en activiteiten die uitgevoerd worden door de GGD in het bevorderen van de gezondheid van inwoners in ’s-Hertogenbosch en de gehele regio Hart voor Brabant. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Met de vaststelling van de zienswijze op de begrotingswijziging 2024 wordt voorkomen dat de GGD met zijn algemene reserve onder de ondergrens komt en wordt met de transitiebeweging geïnvesteerd in een toekomstbestendige GGD. In de begroting 2025 ‘Investeren in Publieke Gezondheid’ worden de ambities van de GGD op het gebied van de publieke gezondheid, de jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering en andere thema’s uitgelicht. Deze ambities dragen bij aan meer gezonde en gelukkige jaren voor onze inwoners en het benutten van gezondheidspotentieel. Relevante besluitgeschiedenis Raadsvoorstel Zienswijze kadernota 2025 GGD Hart voor Brabant

Argumenten 1. Met de vaststelling van de zienswijze op de begrotingswijziging 2024 wordt voorkomen dat de GGD met zijn algemene reserve onder de ondergrens komt en wordt met de transitiebeweging geïnvesteerd in een toekomstbestendige GGD. Preventie is de sleutel tot een toekomst waarin mensen de hulp en ondersteuning krijgen op het moment dat zij die nodig hebben. We vinden het belangrijk dat de GGD HvB een toekomstbestendige organisatie is en blijft. 1.1. Eenmalige transitiemiddelen voor programma Financieel Fit & Gezond www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

We zien dat de publieke gezondheid onder druk staat en dat de gezondheidsverschillen tussen mensen toenemen. In deze ontwikkeling zien wij een belangrijke rol voor de GGD om mede uitvoering te geven aan het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en aan de ambities van ons bestuursakkoord. We vinden het dan ook belangrijk dat de GGD HvB toekomstbestendig is. Met het strategisch meerjarenprogramma Financieel Fit & Gezond, richt de GGD zich op het realiseren van slimme aanpassingen in de organisatie met als ambitie om klaar te zijn voor de toekomst en de kostenstijging structureel op te vangen in de eigen begroting. Voor het maken van een transitiebeweging, is een investering nodig die de GGD niet op kan vangen in de eigen begroting. Deze investering wordt in de vorm van een incidentele verhoging op de inwonersbijdrage verrekend. Over de voortgang van de transitie zal periodiek worden gerapporteerd aan het Algemeen Bestuur. Tweemaal per jaar zal verantwoording worden afgelegd door middel van voortgangsrapportages. Wanneer de plannen leiden tot wijzigingen in de dienstverlening, zullen deze wijzigingen aan het Algemeen Bestuur worden voorgelegd als een bestuurlijke keuzemogelijkheid. 1.2 Maternale kinkhoestvaccinatie Met ingang van 1 januari 2024 is de verantwoordelijkheid voor de maternale kinkhoestvaccinatie formeel overgedragen aan de gemeenten.

Hiervoor ontvangen zij een toelage uit het gemeentefonds. Omdat de GGD, namens de gemeenten, belast is met de uitvoering van deze vaccinatiecampagne, worden de kosten hiervoor doorgerekend aan de GGD. 1.3 Aanvulling van de algemene reserve als gevolg van het CAO-akkoord De gevolgen van het CAO-akkoord van 2023 waren veel hoger dan verwacht. Er was rekening gehouden met een loonstijging van 3% maar met de komst van de nieuwe gemeente-CAO is dit 8 % geworden. Dit verschil van 5 % kwam boven op het negatieve exploitatietekort. Om vervolgens niet onder de vastgestelde ondergrens van € 1,5 miljoen te komen, heeft de GGD een beroep moeten doen op de algemene reserve. Een vastgestelde ondergrens is belangrijk voor een organisatie omdat er altijd sprake kan zijn van onverwachte uitgaven of tegenvallende inkomsten. Het Algemeen Bestuur is hierover geïnformeerd tijdens de vergadering van 6 juli 2023 en daarin is afgesproken dat de algemene reserve in 2024 weer op het minimumniveau zal zijn. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2. Met de vaststelling van de zienswijze op de begroting 2025 ondersteunt uw raad deze begroting. De GGD presenteert een sluitende begroting 2025. De GGD heeft een lage schuld en heeft naar verwachting geen leningen meer in 2025. Hiermee is zijn positie goed te noemen. Het solvabiliteitspercentage is voldoende waaruit kan worden geconcludeerd dat de GGD aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen. De structurele baten zijn groot genoeg om de structurele lasten te kunnen dekken. 2.1 In de begroting 2025 zijn indicatoren opgenomen. In deze begroting beschrijft de GGD welke resultaten hij in 2025 wil bereiken. De GGD HvB is in 2023 gestart met het formuleren van indicatoren die meetbaar en passend zijn bij het nieuwe beleidsplan en de wensen van de gemeenten. In de begroting 2025 zijn deze indicatoren, zoals eerder beloofd, opgenomen. Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van bestaande resultaatindicatoren van partners en die van de GGD zelf. Deze indicatoren zijn essentieel omdat ze gemeenten in staat stellen een helder beeld te krijgen van de prestaties en om, indien nodig, bij te kunnen sturen. Deze indicatoren zullen de komende tijd nog verder worden aangescherpt.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2.2 De belangrijkste inhoudelijke punten uit de begroting 2025 De GGD heeft als doel om gezondheid vanzelfsprekend te maken, als prioriteit voor de toekomst en waarin iedereen een eerlijke kans heeft op een zo gezond mogelijk leven, in een omgeving die ons gezond maakt en houdt. De GGD richt zich in 2025 op vier pijlers: 1. Voorkomen als het kan, beschermen als het moet De GGD zet vol in op het stimuleren van positieve gezondheid en blijft als organisatie klaar staan om mensen te helpen als dat nodig is. In 2025:  Krijgen onze inwoners (jong en oud) de benodigde vaccinaties, inclusief reizigersvaccinaties om te voorkómen dat zij ziek worden. Het Vaccinatie Expertisecentrum (VEC) is de plek waar inwoners terecht kunnen met alle vragen over vaccinaties, waar zij afspraken kunnen maken voor een consult en van waaruit groepsvaccinaties worden georganiseerd.  Werkt de GGD in het VEC volgens het Rijksvaccinatieprogramma voor alle leeftijden en hebben ze alle noodzakelijk veranderingen in het vaccinatieschema jeugd in 2025 geïmplementeerd. 2. Zelf, maar niet alleen Voor wie gezond al gewoon is, is geen hulp nodig. Wie de kennis van de GGD wil gebruiken, weet die te vinden en de mensen voor wie gezondheid niet gewoon is, zoekt de GGD actief op. In 2025:  Kunnen ouders zelf hun afspraken voor de jeugdgezondheidszorg plannen en verzetten.

Ouders die hierbij extra hulp nodig hebben worden hierin actief ondersteund.  Staat ouderschap centraal binnen de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en is er een groeiend aantal groepen waarbij Centering Ouderschap wordt ingezet. Van individuele momenten van contact naar groepsconsulten, in aansluiting op Centering Zwangerschap bij de verloskundige. Dit heeft als doel de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

   

sociale cohesie in ouderschap te versterken en hierdoor te investeren in een kansrijke start voor elk kind. Hiermee bouwt de GGD aan een gezonde generatie in de maatschappij van morgen. Maakt het klantcontactcentrum gebruik van AI om klanten nog beter en actueler te kunnen informeren bij gezondheidsvragen. Benut de GGD taakherschikking binnen de jeugdgezondheidszorg om de organisatie toekomstbestendig te maken, waarin de medewerkers op een prettige manier goed kunnen samenwerken (iedere professional op z’n best). Werkt de GGD samen met de andere Brabantse GGD ’en in de brede visie op JGZ en aan de versterking van de kennisfunctie van de GGD met behulp van de regionale kennisinfrastructuur. Gemeenten kunnen hier ook hun vragen stellen over gezondheid, bijvoorbeeld vanuit GALA ontwikkelingen. Werkt de GGD vanuit twee regionale netwerken aan het verbeteren van de mentale gezondheid van jeugdigen.

3. Iedereen verschillend, allemaal gelijk Gezond opgroeien en ouder worden moet voor iedereen mogelijk zijn. De GGD maakt zich sterk voor iedereen in kwetsbare situaties. In 2025:  Is de ketenaanpak Kansrijke Start en Kind naar Gezond Gewicht beschikbaar in de hele regio.  Heeft preconceptiezorg/gezond zwanger worden een plaats in het GGD aanbod.  Brengt de GGD het beleid rondom gezond ouder worden samen met netwerkpartners in de praktijk. In 2024 heeft het Algemeen Bestuur de GGD de opdracht gegeven om met elke gemeente afspraken te maken over de specifieke aandacht voor de gezondheid van ouderen. Dit past binnen het bestaande basispakket en de keuzes die binnen dit pakket te maken zijn.  Wordt de uitvoering van de PrEP-zorg (verstrekken van preventieve medicatie ter voorkoming van besmetting met HIV) in goede samenwerking met huisartsen uitgevoerd, waarbij de GGD de intake verzorgt en zich nadrukkelijk meer richt op cliënten uit meer kwetsbare groepen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4. Overal om ons heen, binnen en buiten Gezond leven start met een omgeving die daarop is ingericht. Gezondheid en veiligheid zet de GGD voorop: zowel binnen als buiten en zowel offline als online. In 2025:   

Is de duurzaamheid van de GGD-organisatie zelf verbeterd. Wil de GGD de komende jaren beter in beeld brengen welke specifieke gezondheidseffecten de klimaatverandering heeft. Enerzijds om zijn beleid hierop aan te passen en anderzijds ten behoeve van de advisering met betrekking tot de inrichting van de openbare ruimte. Heeft de GGD één jaar werken met de Omgevingswet geëvalueerd en is duidelijk wat er goed gaat en wat er beter moet.

Verder geeft de GGD in deze begroting aan dat het belangrijk is om naast alles wat er gedaan wordt, ook eerlijke en onderbouwde keuzes te maken om, binnen de mogelijkheden die het basispakket hiervoor biedt, de dienstverlening voor specifieke groepen minder intensief te maken. Kanttekeningen en risico’s

1.

Rekening houden met voorbereidingstijd op voorgestelde wijzigingen Omdat het de afgelopen jaren steeds lastiger is geweest om de begroting sluitend te krijgen, is het belangrijk dat besparingen worden doorgevoerd en de financiële consequenties van de stijgende personeelskosten door de GGD zelf worden opgevangen. Wanneer dit leidt tot wijzigingen in de dienstverlening, zullen deze aan het Algemeen Bestuur worden voorgelegd als een bestuurlijke keuzemogelijkheid. Het is belangrijk dat de GGD hier rekening houdt met de voorbereidingstijd die er zowel ambtelijk als bestuurlijk nodig is om hierin de juiste keuzes te kunnen maken.

2.

Macro-economische en maatschappelijke ontwikkelingen hebben effect op rol en werk van de GGD www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De macro-economische ontwikkelingen, inclusief de stijgende vergrijzing, toenemende zorgdruk, brede maatschappelijke veranderingen en afnemende vaccinatiegraad, roepen vragen op over de doeltreffendheid van de huidige (extra) investeringen op de lange termijn. Als de rol van de GGD toeneemt binnen het domein van de collectieve, preventieve gezondheidszorg, dan is het onontkoombaar dat dat zijn effect zal hebben op de financiering. Financiën 1. Begrotingswijziging 2024 Om een structureel sluitende begroting te kunnen presenteren, vraagt het transitieplan "Financieel fit en gezond" eenmalige transitiekosten van € 3,5 miljoen over een periode van 2 à 3 jaar. Bij de kadernota 2025 is meegegeven dat, zonder effecten op de dienstverlening, prioriteiten of onevenredige extra bijdragen, deze eenmalige extra kosten zoveel mogelijk in de begroting van de GGD worden opgevangen. De GGD maakt binnen de huidige begroting € 0,75 miljoen ruimte vrij voor deze transitie. Dat betekent dat er van de deelnemende gemeenten een eenmalige extra bijdrage nodig is van € 2,75 miljoen. Daarnaast laat de jaarrekening 2023 een negatief resultaat zien, waardoor de algemene reserve van de GGD door de gewenste ondergrens zakt. Om de algemene reserve aan te vullen tot de gewenste ondergrens, is een bedrag van € 1,3 miljoen nodig.

Als laatste heeft de gemeente vanuit het rijk de middelen ontvangen voor de maternale kinkhoestvaccinatie. Deze middelen worden doorgezet naar de GGD. Het totale bedrag dat de deelnemende gemeenten ontvangen bedraagt € 259.709. In totaal betekent dit een eenmalige extra bijdrage in 2024 van € 0,6 miljoen voor 's-Hertogenbosch. Zowel de incidentele als structurele extra bijdrage zijn opgenomen binnen de huidige begroting. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Per inwoner wordt een vaste bijdrage betaald aan de GGD per inwoner. De gemeentelijke bijdrage voor het basispakket is in 2024 € 42,59 per inwoner. Dit bedrag wordt verhoogd naar € 46,53 per inwoner. Deze verhoging is, zoals boven toegelicht, het gevolg van de toevoeging van de maternale kinkhoestvaccinatie aan het Rijksvaccinatieprogramma, de incidentele bijdragen voor het aanvullen van de reserve tot aan haar ondergrens en voor de transitie naar een toekomstbestendige GGD. Specificatie begrotingswijziging 2024 inwonerbijdrage

Gemeentelijke bijdrage basispakket 2024 (per inwoner) Toevoeging maternale kinkhoestvaccinatie aan RVP Transitie toekomstbestendige GGD (incidenteel 2024) Algemene reserve aanvullen tot haar ondergrens (incidenteel 2024) Gemeentelijke bijdrage basispakket 2025 (per inwoner)

€ 42,59 + € 0,24 + €2,50 + € 1,20 € 46,53

Het totale bedrag voor 2024 komt hiermee voor onze gemeente op € 7.386.490 (berekend op het aantal inwoners per 01-01-2023 van 158.796) 2. Begroting 2025 gemeentelijke bijdrage basispakket De gemeentelijke bijdrage aan de GGD per inwoner is in 2025 € 44.86. Dit is inclusief de indexering van 4,74% wat leidt www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

tot een extra bedrag van € 2,03 per inwoner. Voor het bepalen van de indexering wordt het systeem van de gemeente Tilburg gehanteerd zoals vastgesteld in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Hart voor Brabant. De kosten van de aanpassing van het contactschema van het Rijksvaccinatieprogramma zijn op dit moment nog niet bekend maar zullen naar verwachting rond de € 200.000 liggen voor de gehele regio. Specificatie begroting 2025 inwonerbijdrage Gemeentelijke bijdrage basispakket 2024 (per inwoner) Toevoeging maternale kinkhoestvaccinatie aan RVP Indexering 2025 o.b.v. systematiek gemeente Tilburg (4,7%) Aanpassingen contactschema RVP (incidenteel) Gemeentelijke bijdrage basispakket 2025 (per inwoner)

€ 42,59 + € 0,24 + € 2,03 + PM € 44,86

Het totale bedrag voor 2025 komt hiermee voor onze gemeente op € 7.210.819 (op basis van een inwoneraantal van 160.740). De plustaken worden niet benoemd, omdat die per gemeente apart worden ingekocht.

Duurzaamheid www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In 2025 zet de GGD verdere stappen in het kader van de eigen duurzaamheid en kijkt zij ook vooruit naar de effecten van klimaatverandering en leefomgeving op de gezondheid van onze inwoners. Duurzaamheid is een relevant en urgent thema dat ook is benoemd in het beleidsplan 2024-2027 en effect heeft op de publieke gezondheid. Participatie en communicatie De zienswijze op de begrotingswijziging 2024 en de begroting 2025 wordt na vaststelling in de raadsvergadering kenbaar gemaakt aan de GGD. Het Algemeen Bestuur van de GGD stelt vervolgens de begrotingswijziging 2024 en de begroting 2025 vast tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur van 3 juli 2024.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. 2. 3.

GGD Hart voor Brabant Begroting 2025 'Investeren in publieke gezondheid’ Kadernota 2025 GGD Hart voor Brabant ‘Wij maken samen gezond gewoon’ Transitieplan ‘Op weg naar een toekomstbestendige GGD’ www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4. 5. 6.

Jaarstukken 2023 GGD Hart voor Brabant Cijfers per gemeente 2023 GGD Hart voor Brabant Concept Aanbieding Zienswijze begrotingswijziging 2024 en 2025 Begroting 2025 GGD Hart voor Brabant Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

16451034 Kaderstellend M.A.B. van der Sloot sociaal: 19 juni 2024 MO/V|OLW/O&R/MO/VOLW/O&R Monique van Gerwen m.vangerwen@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 16451034 Raadsvergadering 2 juli 2024 Onderwerp

Zienswijze Begrotingswijziging 2024 en Begroting 2025 GGD Hart voor Brabant

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 28 mei 2024: besluit: 1. De zienswijze op de begrotingswijziging 2024 vast te stellen. 2. De zienswijze op de begroting 2025 van de GGD Hart voor Brabant vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 2 juli 2024 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch,

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704