b2 Ruimtelijke motivering Kloosterstraat

Zonneweide Kloosterstraat Ruimtelijke motivering

Zonneweide Kloosterstraat

1

colofon

projectnaam Zonneweide Kloosterstraat datum 8 oktober 2025 projectnummer P05207 opdrachtgever Lightsource BP BRO projectleider JvdA projectteam TAu, WvdH bron kaft BRO review JvdA

Willemsplein 2 5211 AK ‘s-Hertogenbosch +31 (0)73 208 91 55 info@bro.nl www.bro.nl

Zonneweide Kloosterstraat

2

Inhoudsopgave 5.1.3

1

2 3

Aanleiding en doel

5

1.1 1.2 1.3 1.4

5 5 5 6

Aanleiding Projectgebied Juridisch-planologisch kader Leeswijzer

Beschrijving bestaande situatie Voorgenomen ontwikkeling

7

5.2

5.3

5.4

8 5.5

4

Beleidsmatige aspecten in de fysieke leefomgeving

10

4.1

Verhouding tot Rijksbeleid

10

4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5

10 10 10 11 12

5.7

Verhouding tot provinciaal beleid

12

5.8

4.2.1 4.2.2

12 13

4.2 4.3

16

Verhouding tot gemeentelijk beleid

17

(concept) Omgevingsvisie ‘zin in ’s-Hertogenbosch’ Visie energielandschap Uitvoeringsprogramma Groene Delta II 2018-2021 Verordening Bomen, Water en Groen (2021) Hoogwater Aanpak Brabant Oost (HoWaBo)

17 17 18 18 19

Milieuaspecten in de fysieke leefomgeving

20

5.1

Milieueffectrapportage (m.e.r.)

20

5.1.1 5.1.2

20 20

Toetsingskader Onderzoek

Zonneweide Kloosterstraat

5.2.1 5.2.2 5.2.3

20 21 22

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Cultuurhistorie

22

5.3.1 5.3.2 5.3.3

22 22 23

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Archeologie

23

5.4.1 5.4.2 5.4.3

23 23 23

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Activiteiten en milieuzonering

23

5.5.2 5.5.3

24 24

Onderzoek Conclusie

Elektromagnetische straling

24

5.6.1 5.6.2 5.6.3

24 25 25

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

Geluid (spoor)wegverkeer Milieuzonering van zonnepark Toetsingskader Onderzoek Conclusie

28 28 29 29

5.14.1 5.14.2 5.14.3

5.10 Duurzaamheid

5.15.1 5.15.2 5.15.3

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

5.11 Lichthinder

28

5.11.1 5.11.2 5.11.3

28 28 28

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

5.12 Lichtreflectie

32 32 33 33

33 33 33 33

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

5.17 Verkeersgeneratie, -afwikkeling en parkeren

6

29 30 32

5.16.1 5.16.2 5.16.3

5.18.1 5.18.2 5.18.3

27 27 27

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

29

5.16 Trillingen

5.18 Water

27

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

5.15 Omgevingsveiligheid

26 26 26 26 26 27

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

5.14 Natuur en landschap

26

26

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

28 28 28

5.13.1 5.13.2 5.13.3

25 25

5.9.1 5.9.2 5.9.3

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

5.13 Luchtkwaliteit

5.17.1 5.17.2 5.17.3

Gezondheid

5.10.1 5.10.2 5.10.3

5.12.1 5.12.2 5.12.3

25

Geur 5.8.1 5.8.2 5.8.3

5.9

20

20

5.7.1 5.7.2

16

RES 1.0 Noord-Brabant

4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.4.4 4.4.5

5

Omgevingsvisie Noord-Brabant TAM-omgevingsverordening Noord-Brabant

Verhouding tot regionaal beleid 4.3.1

4.4

Nationale Omgevingsvisie Kamerbrief Jetten 26 oktober 2023 Instructieregels Rijk (AMvB’s) Klimaatakkoord Gedragscode Zon op Land

5.6

Conclusie

Bodem

Toetsingskader Onderzoek Conclusie

33 33 34 34

34 Toetsingskader Onderzoek Conclusie

34 35 35

Financiële en maatschappelijke verantwoording

36

6.1 6.2

Financieel-economische haalbaarheid Maatschappelijke verantwoording

36 36

6.2.1 6.2.2

Omgevingsdialoog Financiële participatie

36 36

Procedure omgevingsvergunning

36

6.3.1 6.3.2

36 36

6.3

Vaststellingsprocedure Bezwaar en beroep

28

3

7

Belangenafweging en conclusie

37

Separate bijlagen Bijlage 1: Landschappelijke inpassing Bijlage 2: Quickscan Wet natuurbescherming Bijlage 3: Aanvullend onderzoek das Bijlage 4: Stikstofonderzoek Bijlage 5: Bodemonderzoek Bijlage 6: Waterparagraaf Bijlage 7: Reflectierapport Bijlage 8: Archeologisch bureauonderzoek Bijlage 9: Participatieverslag Bijlage 10: Cultuurhistorisch onderzoek Bijlage 11: Technische tekeningen Bijlage 12: 3D impressie

Zonneweide Kloosterstraat

4

1

Aanleiding en doel

1.1

Aanleiding

Lightsource BP (hierna: initiatiefnemer) is voornemens een zonneweide te realiseren op een aantal gronden ten zuiden van ’s-Hertogenbosch aan de zuidzijde van de A2. Het gaat hierbij om een zogenoemde zonneweide en bijbehorende installaties. De locatie waar de zonneweide is voorzien, is bestemd tot ‘Agrarisch met waarden’ en deels bestemd met de waarde ‘Groen blauwe mantel’. Binnen deze bestemming is de realisatie van de zonneweide niet mogelijk. Voor de realisatie van het zonnepark dient derhalve een omgevingsvergunning ten behoeve van het afwijken van het tijdelijk deel van het omgevingsplan te worden aangevraagd. Het betreft in dit geval een bui-

Figuur 1.2 Uitsnede vigerend bestemmingsplan ’Buitengebied Noord en Kloosterstraat’.

tenplanse omgevingsplanactiviteit. Ten behoeve van de omgevingsvergunningaanvraag dient een ruimtelijke motivering te worden opgesteld, waarin aangetoond wordt dat het initiatief past binnen een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De voorliggende ruimtelijke motive-

Figuur 1.1 Ligging projectlocatie.

Uit de bestemmingsomschrijving voor de bestemming ‘Agrarisch met waarden’ volgt dat het realiseren van een zonneweide op gronden met

dat onderdeel uitmaakt van het tijdelijke omgevingsplan. In figuur 1.2 is

deze bestemming functioneel gezien niet rechtstreeks is toegestaan.

een uitsnede van het vigerend bestemmingsplan opgenomen, met

Daarom wordt met een omgevingsvergunning afgeweken van het vige-

daarin een globale aanduiding van het projectgebied.

rende bestemmingsplan.

(netto ca. 4,95 ha), is gelegen ten oosten van de snelweg A2 aan de

Op basis van dit bestemmingsplan is de locatie gelegen binnen de be-

Voor de zonneweide en bijbehorende installaties gaat het niet om een

Bosscheweg. De percelen waar de zonneweide is beoogd, staan kadas-

stemming ‘Agrarisch met waarden’. Deze bestemming geldt ook op vrij-

inrichting. De zonneweide, inclusief alle bijbehorende installaties, wordt

traal bekend als ’s-Hertogenbosch, sectie S, perceelnummers 822, 823

wel alle omliggende gronden. Het projectgebied blijft buiten de vrijwa-

gekenmerkt als bouwwerk, geen gebouw zijnde. Er is namelijk sprake

en 824, gelegen ten westen van het perceel Bosscheweg 62 te Den

ringszone langs de A2.

van een constructie van enige omvang van metaal of ander materiaal

ring voorziet hierin.

1.2

Projectgebied

Het projectgebied, met een bruto-oppervlakte van ca. 6,38 hectare

welke is verbonden met de grond. Niet voldoen de zonnepanelen en de

Dungen. In figuur 1.1 is een globale weergave gegeven van de locatie De locatie is daarnaast grotendeels gelegen binnen de dubbelbestem-

installaties aan de definitie voor een gebouw. Er is namelijk bij deze

ming ‘Waarde – Groen blauwe mantel’. Dit houdt in dat voor grondwerk-

elementen geen sprake van een voor mensen toegankelijke ruimte. De

zaamheden een omgevings-vergunningplicht rust, waarbij deze slechts

vereisten welke gelden voor gebouwen zijn dan ook niet van toe-

In het projectgebied is het op 1 januari 2024 van rechtswege ontstane

kan worden verleend indien geen onevenredige afbreuk wordt gedaan

passingen op de ontwikkeling. Binnen de bestemming ‘Agrarisch met

tijdelijk omgevingsplan van de gemeente ’s-Hertogenbosch van toepas-

aan het heersende watersysteem en ecologische en landschappelijke

waarden’ mogen echter ook geen bouwwerken, geen gebouwen zijnde

sing. De locatie is gelegen in het plangebied van het bestemmingsplan

waarden van de gronden.

worden opgericht.

van het projectgebied

1.3

Juridisch-planologisch kader

‘Buitengebied Noord en Kloosterstraat’ (vastgesteld op 25 juni 2013),

Zonneweide Kloosterstraat

5

De realisatie van een zonneweide binnen het bestemmingsplan is al met al zowel functioneel als ruimtelijk niet rechtstreeks mogelijk. Er dient derhalve van het tijdelijke omgevingsplan te worden afgeweken door middel van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Tevens is voor de realisatie van het plan een omgevingsvergunning voor de activiteit ruimtelijk bouwen benodigd voor het plaatsen van de bouwwerken. De voorliggende ruimtelijke motivering ziet toe op de onderbouwing voor deze twee vergunningonderdelen. Voor de technische bouwactiviteit is geen omgevingsvergunningplicht aan de orde. Hiervoor volstaat een melding.

1.4

Leeswijzer

Deze ruimtelijke motivering bestaat uit verschillende onderdelen. Hoofdstuk 1 bevat een beschrijving van de aanleiding, een aanduiding van het projectgebied en het vigerende juridisch-planologische kader. In hoofdstuk 2 is een beschrijving van de bestaande situatie opgenomen, waarna in hoofdstuk 3 de beoogde ontwikkeling wordt beschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 4 getoetst aan het relevante beleid op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. Hoofdstuk 5 gaat in op de diverse relevante (milieu)aspecten in de fysieke leefomgeving. In hoofdstuk 6 worden de financiële en maatschappelijke verantwoording besproken, waarna in hoofdstuk 7 wordt afgesloten met een belangenafweging en conclusie.

Zonneweide Kloosterstraat

6

2

Beschrijving bestaande situatie

Het projectgebied waarop de omgevingsvergunningaanvraag en de voorliggende ruimtelijke motivering van toepassing zijn, betreft een aantal gronden op de grens van de Dungense Polder ten zuidoosten van ’sHertogenbosch, gelegen naast de A2. De locatie ligt in een agrarisch gebied. In de directe omgeving van het projectgebied is vrijwel geen bebouwing aanwezig. Aan de overzijde van de A2 ligt een golfterrein en enkele sportvelden. Aan de overzijde van de Zuid-Willemsvaart ligt het bedrijventerrein ‘De Brand’. Ten noordoosten van het projectgebied is de Meerse Plas gelegen. Tussen de Meerse plas en de Zuid-Willemsvaart is ook nog een motorcrossterrein gelegen. Het gebied wordt gekenmerkt door grootschalig open landschap, waarbij de gronden worden gebruikt ten behoeve van agrarische activiteiten. Het gebied Dungense Polder maakt van oorsprong onderdeel uit van de moerasachtige delta van de rivieren Dommel en Aa. Echter is dit gebied in de jaren zestig / zeventig herverkaveld tot modern landbouwgebied. Hierdoor zijn veel dan de landschappelijke en cultuurhistorische waarden verloren gegaan. Het gebied heeft overwegend een agrarisch karakter. Het projectgebied zelf is nagenoeg onverhard en er is geen bebouwing aanwezig. In figuur 2.1 zijn enkele foto’s opgenomen van de huidige situatie.

Figuur 2.1 Huidige situatie bezien vanaf de A2(boven) en de Kloosterstraat (onder)

Zonneweide Kloosterstraat

7

3

Voorgenomen ontwikkeling

De gemeente ’s-Hertogenbosch heeft op 7 juli 2020 de Visie ‘Energielandschap’ vastgesteld. In deze visie zijn zones aangewezen voor potentiële duurzame energievoorzieningen door middel van zonne-energie. Daarnaast worden vereisten beschreven waaraan initiatieven moeten voldoen om in aanmerking te komen voor de realisatie van een zonneweide.

 

de recreatieve gebruiksmogelijkheden te verruimen, door de aanleg

Inpassing van zonnepanelen op agrarische percelen kan een positieve

van openbare wandel- en kuierpaden;

uitwerking hebben op de verrijking van de biodiversiteit en het positief

de ecologische kwaliteit te versterken, door het toevoegen van wa-

beïnvloeden van de kwaliteit en hoeveelheid van het grondwater. Hier-

ter als onderdeel van de moerasachtige delta;

onder worden deze punten toegelicht.

rekening houden met en/of versterking van de cultuurhistorische waarden.

Het principe bestaat uit een netwerk van bestaande watergangen met natuurlijke overgangen naar de zonnevelden. Het resultaat is een na-

Landschappelijk inpassingsplan

tuurlijke gradiënt met tal van habitats voor flora en fauna.

In het landschappelijk inpassingsplan in bijlage 1 is uitvoerig ingegaan

Dit planinitiatief ziet in op een ‘zon op land’ locatie gelegen ten zuiden van ’s-Hertogenbosch aan de zuidzijde van de A2. Het gebied staat ook bekend als Dungense Polder. Het gaat hierbij om een zogenoemde zonneweide en bijbehorende installaties. Het doel hiervan is de gronden binnen het besluitgebied bedrijfsma-tig te exploiteren voor het opwekken van zonne-energie. Voorliggend initiatief zal haar bijdragen leveren aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente ’s-Hertogenbosch. De zonneweide zal een verwachte opwek van ruim 8.000 MWh aan duurzame energie op jaarbasis genereren, goed voor de energievoorziening van circa 2.400 huishoudens. Conform de visie ‘Energielandschap’ valt het projectgebied in de zogeheten ‘inpassingszone’ (trede 2 van de ‘zonneladder’, waarop in par. 4.4.1 nader wordt ingegaan). Het ontwerp van de zonneweide is gebaseerd op de gestelde kaders van de Visie ‘Energielandschap’ (vastgesteld op 7 juli 2020). Deze visie stelt dat de ontwikkeling van een zonneveld integraal moet worden benaderd, waarbij bijvoorbeeld gedacht kan worden aan: 



de ruimtelijke structuur van het kleinschalige natte landschap te versterken, door het toevoegen van nieuwe watergangen;

op de ruimtelijke en landschappelijke inpassing van het initiatief binnen

Deze structuur behoudt het vrije zicht vanaf de A2 richting Den Dungen

het gebied.

en geeft het gebied een heldere structuur en groenere uitstraling. De nieuwe groene structuur zal een ecologische verbinding creëren met de

De schaal van het landschap kenmerkt zich door de aanwezige water-

bestaande structuren. Dit vormt ook een stapsteen voor de otter vanaf

gangen. De structuren van deze watergangen vormen de dragers van

de Bossche Broek.

het gebied en de positionering van de zonnepanelen sluit daarop aan. Het gebied wordt dusdanig ingericht dat de bestaande watergangen

Het gebied wordt verduurzaamd door het aanvullen van de bestaande

worden versterkt. Dit zorgt ervoor dat de openheid tussen deze gebie-

groenstructuur langs de wegen.

den geborgd blijft. Bij de inpassing van zonnepanelen ontstaan er ook mogelijkheden om Verder is naast de A2 door het Rijk een reserveringsgebied aangewe-

het grondprofiel aan te passen. De bestaande watergangen worden die-

zen voor de eventuele uitbreiding met één rijstrook. Hier is al in voorge-

per uitgegraven en er wordt oeverbeplanting toegepast om bij te dragen

sorteerd waarbij gronden al in eigendom zijn om de verbreding te reali-

aan de biodiversiteit. Er wordt tevens een duiker aangelegd om de wa-

seren. Met het ontwerp en met de landschappelijke inpassing is hier re-

tergangen met elkaar te verbinden en door het toevoegen van een

kening mee gehouden, zodat er in de toekomst geen aanpassingen no-

schotbalkstuw kan de hoogte van het water en daarmee de vochtigheid

dig zijn als de verbreding wordt gerealiseerd. Om zorg te dragen dat

van het plangebied gereguleerd worden.

deze eventuele verbreding geen invloed zal hebben op de te realiseren zonneweide en de inpassing met versterking in de biodiversiteit, wordt

Door een groene overgangszone in te zetten ontstaat de mogelijkheid

er een riante buffer aan deze zijde aangehouden. Deze kwaliteitsimpuls

om het benodigde hekwerk achter/ in de groenstructuren te plaatsen,

voor de biodiversiteit zal geborgd worden in een Biodiversiteit Manage-

waardoor er vanuit de buitenkant geen zicht op het hekwerk is. Verder

mentPlan, ofwel BMP. Dit plan zal worden geïmplementeerd en uitge-

wordt er gekozen voor panelen met een maximale hoogte van 1,7 meter

voerd, middels voortdurende monitoring-, onderhouds- en rapportage-

in een zuid opstelling, wat automatisch ook inhoudt dat de panelen

vereisten.

verder uit elkaar komen te staan, waardoor er een groter ruimtebeslag ontstaat. Als aanvulling daarop zal Lightsource bp gebruik maken van zogeheten bifacial panelen. Bifaciale zonnepanelen zijn een

Zonneweide Kloosterstraat

8

type zonnepaneel dat zonlicht aan beide zijden kan opvangen en omzetten in elektriciteit. In tegenstelling tot traditionele monofaciale zonnepanelen, die alleen licht aan de voorkant absorberen, kunnen bifaciale panelen ook licht dat van de achterkant komt benutten. Het absorberen van diffuus licht op de achterkant is bijvoorbeeld handig op bewolkte dagen of in gebieden met minder direct zonlicht. Vooral in omgevingen waar licht wordt gereflecteerd door oppervlakken zoals water of lichte grond zullen ze meer energie opleveren. De panelen bieden ook meer vrijheid in hoe ze geplaatst kunnen worden, zoals in verschillende richtingen of hellingshoeken. Dit maakt ze geschikt voor een open veld. Ook hebben de bificiale zonnepanelen vaak een lagere temperatuurcoëfficiënt, wat betekent dat ze efficiënter blijven werken bij hogere temperaturen. Het initiatief geeft het gebied een meer natuurlijk karakter door het toepassen van de verschillende types groen: struweelhagen, ruigte, bloemrijk grasland, natuuroevers en bredere watergangen. Vooral de natuur krijgt hierbij veel ruimte in de vorm van zowel leefgebied als veilig netwerk door het nu eentonige agrarische landschap. Door repetitief wilddoorgangen in het hekwerk aan te leggen kan in combinatie met maatregelen voor o.a. insecten en vogels een rijk foerageergebied voor grondgebonden zoogdieren gerealiseerd worden.

De doorgangen zullen groot genoeg zijn voor bijvoorbeeld de das en de otter, welke momenteel in het gebied voorkomen. De aanleg van takkenrillen, steenhopen, struikgroepen en een waterlichaam op de planlocatie zorgen voor versterking voor vogels, grondgebonden zoogdieren, reptielen en amfibieën. Waarbij voor de laatste groep inheemse onderwatervegetatie en oevervegetatie toegevoegd dient te worden.

Zonneweide Kloosterstraat

Figuur 3.1 Inrichting toekomstige situatie (zie voor een kaart op grotere schaal bijlage 1)

9

4

Beleidsmatige aspecten in de fysieke leefomgeving

4.1.2

Kamerbrief Jetten 26 oktober 2023

frastructuur. Het beoogde project is gelegen langs de A2 en sluit daar-

gronden voor zonnepanelen in principe ongewenst is. Aan zonnepane-

mee aan bij deze beleidslijn. De gemeente geeft in haar visie ook zelf

len op landbouw- en natuurgronden wordt slechts toegekomen indien

aan dat deze locaties als allereerst ingevuld zal worden. Binnen de tenderprocedure is dit project als winnend initiatief geselecteerd.

4.1

Verhouding tot Rijksbeleid

het gaat om de volgende uitzonderingen:

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie

A. Agri-PV: combinatie van een substantiële agrarische functie met

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Ne-

voorkeur voor locaties met een verstoord karakter, zoals zones langs in-

In de kamerbrief wordt gesteld dat het gebruik van landbouw -en natuur-

een zonnepark;

Zoals toegelicht, is het realiseren van zon op daken en/of bebouwd ge-

B. landbouwgronden die op basis van bestuurlijk bindende afspraken

derland. De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen Nederland staat,

bied niet voldoende om te kunnen voldoen aan de doelstelling van duur-

in transitie zijn, waarbij het zonnepark financieel bijdraagt aan het

wat daarbij de nationale belangen zijn, welke keuzes er gemaakt moe-

zame energietransitie binnen de gemeente ’s-Hertogenbosch. Het reali-

mogelijk maken van de gebiedsgerichte opgaven voor een maxi-

ten worden en welke richting het Rijk meegeeft aan decentrale keuzes.

seren van zonneweiden in het landelijk gebied, en in dit geval landbouw-

male periode (30 jaar);

grond, is noodzakelijk. Van belang hierbij is dat de ruimtelijke kwaliteiten

Die keuzes hangen samen met de toekomstbeelden van de fysieke leef-

C. de aanleg van zonneparken op gronden betekenisvol bijdraagt aan

omgeving, de maatschappelijke opgaven en economische kansen die

van het gebied niet te veel worden aangetast en de (maatschappelijke)

de vermindering van de netcongestie of zorgt voor vergroting van

daarbij horen. Met de Nationale Omgevingsvisie geeft het Rijk een lan-

meerwaarde in acht wordt genomen. In hoofdstuk 3 is aangetoond dat

een efficiënter netwerkgebruik (netneutraal).

met deze ruimtelijke kwaliteiten en maatschappelijke meerwaarde reke-

getermijnvisie om de grote opgaven aan te pakken. In de NOVI zijn deze

ning is gehouden. Geconcludeerd kan worden dat de ontwikkeling in lijn

maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten:

Doorwerking projectgebied

1. ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;

Het realiseren van een zonneweide levert een belangrijke bijdrage aan

2. duurzaam economisch groeipotentieel;

een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, welke ook in

Conclusie

2050 CO2 arm is. Specifiek aan zonneweiden is aandacht besteed in de

De ontwikkeling is in lijn met het de NOVI en kamerbrief Jetten.

3. sterke en gezonde steden en regio’s; 4. toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

is met de NOVI.

Uitvoeringsagenda van de NOVI. Hierin wordt gesproken over de voorkeursvolgorde voor energietransitie (zonneladder), namelijk het realise-

4.1.3

ren van zonnepanelen op daken en gevels, onbenutte terreinen in be-

Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een

bouwd gebied, landelijk gebied (stortplaatsen etc.) en vervolgens op

buitenplanse omgevingsvergunning de instructieregels in hoofdstuk 5

landbouw- en natuurgronden (zie figuur 4.1).

van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het

Instructieregels Rijk (AMvB’s)

beoordelingskader vormen van een buitenplanse omgevingsplanactiviDe gemeente ’s-Hertogenbosch heeft vastgesteld dat de potentie van

teit.

zon op dak (trede 1) en ongebruikte terreinen binnen bestaand stedelijk Figuur 4.1: Voorkeursvolgorde zonnelader, Uitvoeringsagenda NOVI.

gebied (trede 2) ontoereikend is om de lokale opgave voor duurzame

Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevings-

energieopwekking tijdig te realiseren. Deze conclusie is gebaseerd op

vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit geweigerd

analyses binnen de Regionale Energiestrategie Noordoost Brabant

wordt als:

(RES NOB). Om die reden is ervoor gekozen binnen de visie Energie-

a. de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond

landschap (zie ook paragraaf 4.4.2) een tender uit te schrijven voor

van instructie(regel)s;

zonne-energieprojecten in het landelijk gebied (trede 3), met expliciete

Zonneweide Kloosterstraat

10

b. de omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een voorbescher-

c.

dat de ontwikkeling het beschermen van onder meer de waterbelangen,

Een zonneweide wordt gelet op deze definitie niet beschouwd als een

mingsregel in het omgevingsplan (opvolger van het voorbereidings-

veiligheid, gezondheid, erfgoed en het milieu niet schaadt. Hierdoor ont-

stedelijke ontwikkeling, zie hiervoor ook de uitspraak van de Afdeling

besluit);

staat er geen situatie die niet is toegelaten op grond van de instructiere-

Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 23 januari 2019,

de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor

gels. Specifiek is van belang dat met de ontwikkeling ook rekening wordt

ECLI:NL:RVS:2019:178. De ladder voor duurzame verstedelijking is dan

een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert.

gehouden met de ruimtereservering voor de infrastructuur (A2).

ook niet van toepassing op onderhavige ontwikkeling. Wel is er sprake van een zorgvuldige locatiekeuze, met toepassing van de ‘zonneladder’

Het Bkl bevat instructieregels met betrekking tot onder meer de vol-

Gelet op de omvang van de beoogde zonneweide (circa 5,2 hectare) en

van de gemeente (zie nader par. 4.4). Het initiatief is daarmee in lijn met

gende onderwerpen:

het vermogen dat de zonneweide kan opwekken (ca. 8,85 MWp) betreft

het gedachtengoed van de Ladder voor duurzame verstedelijking.



waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2);

het project geen ontwikkeling die conform de Omgevingswet middels de



beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3);

rijkscoördinatieregeling dient te worden gecoördineerd. Het project be-

Conclusie



beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4), waaronder

treft geen project van nationaal belang.

De ontwikkeling is in overeenstemming met de instructieregels van het

instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, geluid 

 

Rijk.

en geur en bodemkwaliteit;

In artikel 5.129g van het Bkl is de Ladder voor duurzame verstedelijking

beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden

opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een

4.1.4

en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5), waaronder de ladder voor

goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in

Op 28 juni 2019 heeft het kabinet- Rutte III het Klimaatakkoord gepre-

duurzame verstedelijking;

stedelijke gebieden. Het Rijk wil met de introductie van de ladder vraag-

senteerd. Het Klimaatakkoord is een overeenkomst tussen veel organi-

het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6)

gerichte programmering bevorderen. De ladder beoogt een zorgvuldige

saties en bedrijven in Nederland om de uitstoot van broeikasgassen te-

voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden;

afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastruc-

gen te gaan. Daarmee wordt de opwarming van de aarde beperkt.

het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzie-

turele besluiten. Het belangrijkste doel van het Klimaatakkoord is de CO2-uitstoot in

ningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7),



Klimaatakkoord

waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteits-

De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van een zonneweide

2030 met 49% verminderen vergeleken met 1990. In 2050 moet de uit-

voorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart, fiets- en wandelroutes,

in het landelijk gebied van de gemeente ’s-Hertogenbosch. De gronden

stoot van broeikasgassen met 95% afgenomen zijn. Aan de hand van

aanwijzing van woningbouwcategorieën;

hebben in de huidige situatie een agrarische bestemming. Initiatiefne-

verschillende maatregelen en afspraken met diverse sectoren dienen

het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buiten-

mer wil een nieuwe invulling geven aan het gebied door op een pas-

deze doelen te worden gerealiseerd.

ruimte voor personen (paragraaf 5.1.8).

sende locatie een zonneweide te realiseren, welke bijdraagt aan de transitie naar duurzame energie.

Voor energie is de afspraak gemaakt dat in 2030 70% van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen dient te worden gegenereerd. Om dit te bewerk-

Daarnaast bevat afdeling 5.2 van het Bkl instructieregels voor de uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het onder

De eerste vraag die moet worden beantwoord, is of de beschreven ont-

stellingen zijn dertig regio’s benoemd die de ruimte krijgen om te bepa-

meer om het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van

wikkeling een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. Dit begrip is gedefi-

len hoe zij aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord kunnen vol-

spoorwegen en rijkswegen.

nieerd als: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zee-

doen. Gemeente ‘s-Hertogenbosch valt onder de energieregio Noord-

haventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of an-

oost Brabant.

Doorwerking projectgebied

dere stedelijke voorzieningen”.

De beoogde ontwikkeling is niet in strijd met de instructieregels van het

Onderhavige ontwikkeling is in lijn met de afspraken uit het Klimaatak-

Rijk. In hoofdstuk 5 van deze ruimtelijke motivering wordt gemotiveerd

koord. Het zonnepark voorziet in een periode van 25 jaar voor duurzame

Zonneweide Kloosterstraat

11

(hernieuwbare) energie door middel van zonne-energie. Het levert daar-

met de opbrengsten van het zonnepark. Tevens is dit in overeenstem-

financiële exploitatie. Uitgangspunt is dat de situatie van de gronden na

mee een bijdrage aan de landelijke doelstellingen om de CO2-uitstoot te

ming met het gemeentelijk beleid. Om dit te bewerkstellingen hebben

het verwijderen van het zonnepark niet mag verslechteren.

verminderen.

Energiecoöperatie BeePower en Solarfields in november 2020 een samenwerkingsovereenkomst gesloten.

Conclusie

gunningprocedure plaatsvinden. Dit betekent dat middels een omge-

De ontwikkeling is in lijn met het Klimaatakkoord. 4.1.5

De juridisch-planologische verankering zal middels een omgevingsver-

Gedragscode Zon op Land

2. Door een goede locatiekeuze en vormgeving meerwaarde bieden aan de omgeving: de natuur ter plekke zal erop vooruit moeten gaan; omwonenden zullen mee kunnen profiteren.

Op 13 november 2019 hebben negen partijen de Gedragscode Zon op Land getekend. Het gaat om de brancheorganisatie Holland Solar, de

De locatie van de zonneweide is passend binnen de omgeving van het

vereniging van omwonenden van energieprojecten NLVOW, Energie

plangebied. Landschappelijk wordt de zonneweide ingepast, zie hier-

Samen, Greenpeace, Milieudefensie, Natuur & Milieu, de Natuur en Mili-

voor ook hoofdstuk 3. Aanvullend wordt vermeld dat de locatie ook op

eufederaties, Natuurmonumenten, en de Vogelbescherming. Samen

basis van gemeentelijk beleid passend wordt geacht voor een zonne-

vertegenwoordigen deze organisaties meer dan 2 miljoen Nederlanders,

weide, zie hiervoor ook paragraaf 4.4.1.

400 energiecoöperaties, 1000 lokale natuur- en milieugroepen, vele be-

vingsvergunning wordt afgeweken van het vigerend bestemmingsplan. De onderliggende (agrarische) bestemming blijft ongewijzigd. De omgevingsvergunning maakt het mogelijk dat tijdelijk een zonnepark binnen het besluitgebied gerealiseerd en in gebruik mag worden genomen. Conclusie Initiatiefnemer heeft de Gedragscode Zon-op-Land ondertekend en houdt zich daarbij aan de toezeggingen die zijn gedaan vanuit de sector.

4.2

Verhouding tot provinciaal beleid Omgevingsvisie Noord-Brabant

wonersgroepen en 170 bedrijven in de zonnesector. Met de code erken-

In de huidige situatie worden de gronden benut ten behoeve van land-

4.2.1

nen de organisaties dat zon op land nodig is voor het halen van de doe-

bouw, hierdoor zijn de ecologische waarden van de gronden beperkt.

Klimaatverandering heeft nu al een grote impact op de Brabantse leef-

len van de energietransitie. Daarvoor zullen leden van Holland Solar de

Door de realisatie van een zonnepark zijn er kansen om de biodiversiteit

omgeving en gaat in de toekomst nog meer van zich doen gelden. De

volgende principes hanteren:

in het gebied te versterken. Daarnaast wordt er in overleg met stakehol-

verbranding van fossiele brandstoffen levert op landelijk niveau een bij-

ders gekeken naar de mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik.

drage van circa 75% aan de totale uitstoot van broeikasgassen (door

1. Betrekken van omwonenden in de keuzes over het plan, het ontwerp en de mogelijkheid financieel te participeren.

CO2-uitstoot). Besparing in het gebruik van fossiele brandstoffen en Tot slot kunnen omwonenden mee profiteren door financiële participatie

grondstoffen en het overschakelen naar duurzame vormen van energie-

in het project.

opwekking zijn de belangrijkste manieren om vanuit Brabant een bijdrage te leveren aan de beperking van de CO2-uitstoot.

Initiatiefnemer heeft de Gedragscode Zon-op-Land van Holland Solar ondertekend en committeert zich hiermee aan de basisprincipes aangaande acceptatie en participatie van grondgebonden zonprojecten. Een zorgvuldige, stapsgewijze manier van communiceren en het betrekken van alle relevante stakeholders op het juiste moment vergroot de kans op acceptatie en voldoende draagvlak voor het project in de omgeving. Voor een samenvatting van het participatieproces wordt verwezen naar hoofdstuk 6 van onderhavige ruimtelijke motivering. Daarnaast wordt er gestreefd naar 50-100% lokaal eigendom. Dit is een wens vanuit het Klimaatakkoord waardoor de lokale bevolking mee kan profiteren

3. Zorgen dat het oorspronkelijk grondgebruik desgewenst mogelijk blijft na de levensduur van het zonnepark; zowel planologisch als fysiek (geen afval, vervuiling; goede bodemkwaliteit). Initiatiefnemer zal voor de realisatie van het zonnepark een bodemonderzoek laten uitvoeren om daarmee de nul situatie van de bodem vast te leggen. Na het verstrijken van de vergunningstermijn zullen de gronden weer worden hersteld naar de originele situatie. Om dit te bekostigen hebben initiatiefnemers een kostenpost hiervoor opgenomen in hun

De provincie heeft als doel voor 2030 ten minste 50% reductie van broeikasgassen ten opzichte van de uitstoot in 1990 en ten minste 50% energie. Voor 2050 is het doel 100% duurzame energie, grotendeels afkomstig uit Noord-Brabant. Aanleiding vormen de klimaatafspraken in Parijs en nationaal de afspraken over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen en de omschakeling naar een energie neutrale samenleving. De provincie Noord-Brabant wil evenredig bijdragen aan de doelstelling van minder

Zonneweide Kloosterstraat

12

Doorwerking projectgebied

dan 2ºC opwarming (klimaatakkoord). Daarnaast zijn er ook andere re-

op. Daarom is het verminderen van energiegebruik noodzakelijk, on-

denen voor de inzet op de energietransitie. Energie die niet is geba-

der andere in de gebouwde omgeving (warmte, isolatie) via energie-

De ruimtelijke ontwikkeling heeft een directe link met het uitgangspunt

seerd op fossiele bronnen, ligt binnen handbereik en maakt dat de ener-

zuinige apparatuur, door het verminderen van het energiegebruik

om een zo groot mogelijk aandeel in vernieuwbare energiebronnen te

gievoorziening minder afhankelijk wordt van de gasvoorraden in Neder-

van mobiliteit en het terugdringen van industrieel energiegebruik.

realiseren. Verder ziet de provincie Noord-Brabant een grote opgave om

Verduurzaming energie: Van een marginale toepassing van duur-

te kunnen voldoen aan de nationale opgave voor energietransitie.

land of van de import van energie van elders. De hele transitie naar een



goed functionerend en betrouwbaar systeem, gebaseerd op andere

zame technologie wil de provincie via een enorme groeispurt groot-

energiebronnen dan fossiele brandstoffen, duurt decennia.

schalig gebruik maken van energie via wind, zon, water en duur-

Middels onderhavige ontwikkeling kan een belangrijke bijdrage worden

zame warmte.

geleverd aan de provinciale doelstellingen omtrent energietransitie naar duurzame energie. In het Provinciaal omgevingsplan wordt aangegeven

Dit alles tezamen maakt het noodzakelijk dat er nu begonnen wordt met het aanpassen van de gehele energievoorziening van productie, opslag

Tegelijkertijd biedt deze uitdaging ook veel kansen. Een duurzame ener-

dat er een goede landschappelijke inpassing gerealiseerd dient te wor-

en transport. Burgers en bedrijven kunnen daardoor nu en in de toe-

gieproductie in combinatie met een goede oplossing van opslag die op

den waarin het ruimtelijk ontwerp van het initiatief wordt onderbouwd.

komst rekenen op een goed functionerend en betrouwbaar energiestel-

grote schaal kan worden toegepast, is ook een belangrijke economische

Zoals in hoofdstuk 3 van deze ruimtelijke motivering reeds is gemoti-

sel. De provincie levert hiermee een bijdrage aan het terugdringen van

motor. Brabant kan op dit gebied met de hier aanwezige kennis en ex-

veerd, wordt aan deze voorwaarde voldaan.

de uitstoot van broeikasgassen en verbeteren tevens de luchtkwaliteit

pertise bij kennisinstellingen en bedrijven één van de leidende innova-

voor de inwoners. Daarbij kunnen kansen verzilverd worden door decen-

tieve regio’s in Europa worden. Tegelijkertijd biedt de opwekking van

Conclusie

trale overheden, al dan niet middels individuele of collectieve energieop-

duurzame energie ook kansen voor het versterken van de sociale sa-

De ontwikkeling is in lijn met de Omgevingsvisie Noord-Brabant.

wekking door (groepen van) bedrijven en burgers.

menhang in de samenleving door lokaal samen te werken, de lokale veerkracht te versterken en het maatschappelijk rendement te verhogen.

4.2.2

De provincie is zich bewust dat zij maar één van de vele noodzakelijke

Brabant ziet zich daarom als innovatief gidsgebied en proeftuin voor de

Op 5 december 2023 is de TAM-omgevingsverordening Noord-Brabant

spelers is, maar ziet Brabant, met onder andere de Brainport, als een

energietransitie. De steden worden pionierhubs voor energieopwekking

vastgesteld. Deze vervangt de interim omgevingsverordening Noord-

goede uitgangspositie om de kansen die de energietransitie oplevert, te

uit zon in combinatie met slimme mobiliteit (de auto als opslag van ener-

Brabant (1 maart 2020, nadien meermaals geactualiseerd). De TAM-

benutten. Door gebruik te maken van technologische innovaties, het

gie). Het Brabantse landschap wordt benut voor opwekking, opslag en

omgevingsverordening is een vertaling van de provinciale Omgevingsvi-

ontwikkelen van diensten en producten met een grote impact op het ver-

transport van hernieuwbare energie. Er liggen hier kansen om dit te kop-

sie naar concrete en juridisch ingekaderde regels.

hogen van de hoeveelheid duurzame energie, levert de provincie een

pelen aan het inspelen op klimaateffecten. En nieuwe digitale toepassin-

bijdrage aan de verbetering van de leefomgeving én zorgt het ervoor in

gen helpen om energieopwekking en -gebruik zo efficiënt mogelijk te

Doorwerking projectgebied

de toekomst om Brabantse economie versterken als ‘innovation lea-

doen.

Op de Basiskaart van de omgevingsverordening is het projectgebied ge-

ders’. Noord-Brabant koppelt het provinciaalbeleid aan het Rijksbeleid



Elektriciteit: voor de periode tot 2030 zet de provincie vol in op het

legen in het ‘Landelijk gebied’ en in het gebied ‘Cultuurhistorische waar-

mogelijk maken van zoveel mogelijk zon- en breed gedragen wind-

den’. Zorgvuldig ruimtegebruik als bedoeld in artikel 5.8 en verder is de

en nationale doelen.

TAM-omgevingsverordening Noord-Brabant

projecten, binnen de spelregels die nu in de provinciale verordening

basis randvoorwaarde voor ontwikkelingen in het landelijk gebied. Voor

De doelstelling is een grote uitdaging die vraagt om een actief en gericht

een plek hebben gekregen. Draagvlak en sociale randvoorwaarden

het ontwikkelen van zonneparken in het Landelijk gebied zijn, in artikel

tweesporenbeleid van de provincie:

zijn daarbij belangrijk. Ook zet de provincie zich in om de elektrici-

5.54 ‘zonneparken in Landelijk gebied’, specifieke regels opgenomen.



Verminderen energieverbruik: Energie die je niet verbruikt hoef je

teitsvraag van de gebouwde omgeving zoveel mogelijke binnen die

Artikel 5.46 ‘Landschappelijke waarden in de groenblauwe mantel’ geeft

ook niet op te wekken en levert dan ook geen ruimteclaim of uitstoot

omgeving op te wekken.

de randvoorwaarden voor de ruimtelijke plannen binnen de

Zonneweide Kloosterstraat

13

‘Groenblauwe mantel’ waarden’ gebieden. Deze regels zijn hierna weergegeven en worden daarna toegelicht. Door toepassing van het

Artikel 10.12 Overgangsrecht zonneparken Vanwege een aanscherping van de zonneladder is overgangsrecht op-

Overgangsrecht zonneparken (art. 10.12) is er getoetst aan de destijds

genomen voor plannen die op het moment van inwerkingtreding van de

geldende artikelen. Hier wordt met name art. 5.54 mee bedoeld, gezien

gewijzigde regeling in een vergevorderd stadium verkeren. Op initiatie-

dit artikel specifiek van toepassing is op zonneparken in landelijk gebied.

ven waarover is besloten voor 1 juli 2025 blijft het recht van toepassing zoals dat gold op 1 januari 2024. Vanwege de complexiteit van besluit-

Artikel 5.46 Groenblauwe waarden

vorming kunnen Gedeputeerde Staten op verzoek van het gemeentebe-

Een omgevingsplan ter plaatse van Groenblauwe waarden:

stuur voor een concreet initiatief deze termijn met een half jaar verlen-

a. strekt tot het behoud, het herstel of de duurzame ontwikkeling van

gen als het naar hun oordeel voldoende is aangetoond dat besluitvor-

het bodem- en watersysteem en de daarmee samenhangende ecolo-

ming voor 1 juli 2025 niet mogelijk was. Het gaat dan bijvoorbeeld om

gische waarden en kenmerken, biodiversiteit en landschappelijke

plannen die aantoonbaar al in een vergevorderd stadium waren op het

waarden en kenmerken;

moment dat de ontwerp TAM-Omgevingsverordening - regelwijziging 1

b. bevat een beschrijving van de ecologische-, landschappelijke- en hydrologische waarden en kenmerken van het gebied; c. stelt regels ter bescherming van de ecologische-, landschappelijkeen hydrologische waarden en kenmerken van het gebied; en d. bepaalt dat de toedeling van een functie of activiteit gepaard gaat

in procedure is gebracht (31 mei 2024) maar waarover besluitvorming voor 1 juli 2025 niet mogelijk is omdat een onderzoek onverhoopt langere tijd in beslag neemt. Het gaat nadrukkelijk niet om plannen die pas in een laat stadium zijn ontwikkeld en daardoor niet aan de gestelde termijn kunnen voldoen.

met een positieve bijdrage aan het versterken van biodiversiteit en

Onderhavig planvoornemen bevindt zich op moment van ingaan van de

de bescherming en ontwikkeling van ecologische-, landschappelijke-

regelwijziging in een al ver gevorderd stadium. Het overgangsrecht is

en hydrologische waarden en kenmerken van het gebied.

van toepassing. Er is uitstel gevraagd en besluitvorming over de vergunning zal na 1 juli plaatsvinden.

De bestaande waarden op ecologisch, hydrologisch en landschappelijk gebied zijn in beeld gebracht. Zoals in paragraaf 5.17 en in bijlage 6 bij deze ruimtelijke motivering is toegelicht, strekt onderhavig plan tot het versterken/verbeteren van het huidige watersysteem. Dit gebeurt door verbreding van de bestaande watergangen en het creëren van natuurlijke oevers met ecologisch waardevolle vegetatie. Ook is het doel om het gebied te vernatten. Tevens is toegelicht op welke wijze de ecologische waarde van het gebied sterk wordt verbeterd. Daarbij is een grote samenhang met de verbetering van het watersysteem te herkennen. Tot slot is voorzien in een adequate landschappelijke inpassing van de locatie. De aanleg, instandhouding en het beheer van de verschillende elementen wordt in de voorwaarden bij de vergunning geborgd. Zodoende wordt voldaan aan het gestelde in dit artikel.

Zonneweide Kloosterstraat

Artikel 5.54 Zonneparken in Landelijk gebied Lid 1 Binnen Landelijk gebied is nieuwvestiging mogelijk van zelfstandige opstellingen van zonnepanelen om te kunnen voldoen aan de doelstellingen voor het opwekken van duurzame energie als: a. uit onderzoek blijkt dat de aanleg van het zonnepark noodzakelijk is omdat in onvoldoende mate voorzien kan worden in de behoefte voor duurzame energie: 1. door de ontwikkeling van andere vormen van duurzame energie; 2. binnen Stedelijk gebied; 3. door meervoudig ruimtegebruik in Landelijk gebied of binnen bestaand ruimtebeslag op bouw-percelen; en

4. op gronden aansluitend op Stedelijk gebied; De gemeente ’s-Hertogenbosch heeft in de visie ‘Energielandschap’ onderzoek gedaan naar de verschillende mogelijkheden voor het toepassen van duurzame energievoorzieningen. Zonne- en windenergie zijn op dit moment de voornaamste technieken waarmee duurzame energie kan worden opgewekt. Om (tijdig) aan de beoogde doelstellingen op het gebied van duurzame energievoorziening te kunnen voldoen, zijn naast locaties in stedelijk gebied ook voorzieningen in het landelijk gebied nodig. Enkel het benutten van daken en potentieel te benutten andere locaties in bestaand stedelijk gebied voldoet hiervoor niet. Daarom moet ook gekeken worden naar passende andere locaties. Hiernaar is in de visie onderzoek gedaan. Dit heeft geresulteerd in gebieden, waar winden zonne-energie worden uitgesloten, in gebieden waar zonne- én windenergie een plaats kunnen krijgen en gebieden waar inpassing van zonneweides afweegbaar is. Het projectgebied ligt binnen een gebied dat is aangewezen als inpassings-locatie voor zonneweides. Zie nader par. 4.3.1 over deze visie en de relatie tot onderhavig plan. Hierover heeft derhalve een zorgvuldig onderzoek en een afweging plaatsgevonden. Onderhavige locatie ligt overigens aangrenzend aan het bestaand stedelijk gebied. De A2 vormt daarvan de afronding. b.

de ontwikkeling past in de gewenste ontwikkelingsrichting, bedoeld in Artikel 5.12, en inzicht is geboden in de maatregelen die worden getroffen om de impact op de omgeving te beperken; Zie hiervoor de toetsing aan artikel 5.12, verderop in deze paragraaf. c.

de ontwikkeling een maatschappelijke meerwaarde geeft, waaronder de mogelijkheid voor de omgeving om te participeren in het project; De maatschappelijke meerwaarde blijkt uit de volgende criteria:  de mate van meervoudig ruimtegebruik; Dit wordt, binnen de reële mogelijkheden, gecreëerd door opwaardering van de ecologische en hydrologische waarden van het gebied. Ook wordt extra ruimte voor waterretentie gecreëerd.

14



de maatregelen die getroffen worden om de impact op de omgeving te beperken; Een zorgvuldige landschappelijke inpassing, het gebruik van reflectiebeperkende materialen en het evenwichtig verwerken van hemelwater zorgen hiervoor.  de bijdrage die wordt geleverd aan andere maatschappelijke doelen. Er wordt een significante bijdrage geleverd aan de maatschappelijke doelstellingen voor de energietransitie naar duurzame vormen van energievoorziening. Daarnaast wordt er gestreefd naar 50-100% lokaal eigendom, waardoor de mogelijkheid om te participeren gestalte krijgt. Om dit te bewerkstellingen hebben Energiecoöperatie BeePower en Solarfields in november 2020 een samenwerkingsovereenkomst gesloten. d. is geborgd dat het zonnepark tijdelijk, voor ten hoogste 25 jaar, wordt toegelaten; Hiertoe wordt in de vergunning een voorschrift opgenomen.



zorgvuldig ruimtegebruik (art. 5.8);

Onderhavige ontwikkeling vindt plaats buiten ‘bestaand ruimtebeslag’

plan landschapsversterkende maatregelen genomen. Zodoende is er

als bedoeld in de verordening. Hieraan is een zorgvuldig afwegingspro-

sprake van een evenwichtige balans tussen de verschillende lagen.

ces voorafgegaan, waarbij onderhavige locatie in de gemeentelijke Visie Energielandschap als geschikte locatie voor zonne-energie naar voren

De omgevingsvergunning wordt voor de duur van maximaal 25 jaar ver-

gekomen is. Zoals voorgaand reeds gemotiveerd, wordt hierbij tevens

leend. Door de getroffen maatregelen behoudt het plangebied ook na

voldaan aan de specifieke regels, zoals gesteld in art. 5.54.

ontmanteling van de zonneweide in de toekomst voldoende waarde.



de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering



(art. 5.9);

Meerwaardecreatie houdt een evenwichtige benadering in van de eco-

f.

de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in Afdeling 7.2 Regionaal samenwerken; De ontwikkeling is regionaal afgestemd via de Regionale Energiestrategie. Deze wordt in de navolgende paragraaf behandeld.

meerwaardecreatie (art. 5.10).

De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwik-

nomische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een

keling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief

ontwikkeling zijn betrokken. Zoals op meerdere plaatsen in deze ruimte-

benutten van de factor tijd. De lagenbenadering omvat de effecten op:

lijke motivering al is onderbouwd, hebben bij de totstandkoming van dit

1. de ondergrond, zoals de bodem, het grondwater en archeologische

plan met name de ecologische, landschappelijke en waterhuishoudkun-

waarden; 2. de netwerklaag, zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienet-

e. juridisch en financieel is geborgd dat na het verstrijken van de termijn de opstelling voor zonne-energie en de daarbij behorende voorzieningen, worden verwijderd; Deze voorwaarde wordt vastgelegd in de vergunning.

en inrichting in het in bijlage 1 opgenomen landschappelijke inpassings-

dige waarden een voorname rol gespeeld. Het plan draagt bij aan het behoud en de versterking van het waterbergend vermogen van het ge-

werk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling

bied, uitbreiding van het netwerk van oppervlaktewateren en verbetering

van het personen- en goederenvervoer.

van de landschappelijke en ecologische waarden en diversiteit. Daar-

3. de bovenste laag zoals cultuurhistorische en landschappelijke waar-

naast voorziet het plan in een maatschappelijke en daaruit voortvloeiend

den, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op be-

ook economische opgave, namelijk het totstandbrengen van een net-

staande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid,

werk van voldoende en duurzame energievoorziening met het oog op de

veiligheid en milieu.

toekomst. Al met al houdt het plan op evenwichtige wijze rekening met het aspect meerwaardecreatie.

Bij de uitwerking van onderhavig plan is rekening gehouden met de effecten op deze verschillende niveaus. Naast de realisatie van de zonne-

Verder geldt voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dat deze gepaard

g. de ontwikkeling is afgestemd met de netwerkbeheerder. De initiatiefnemer heeft in vroegtijdig stadium (principeverzoek) contact gehad met netbeheerder Enexis. In een verder gevorderd stadium wordt gekeken om de zonneweide direct te koppelen aan bedrijventerrein de Brand.

weide, die bijdraagt aan de infrastructuur op het gebied van duurzame

moeten gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwa-

energievoorziening (netwerklaag), worden verschillende maatregelen

liteit van het gebied of de omgeving (art. 5.11).

getroffen om negatieve effecten op de ondergrond te voorkomen dan

Voor onderhavig initiatief is een landschappelijk inpassingsplan opge-

wel beperken. Zo wordt zorgvuldig omgegaan met het waterbergend

steld, dat in bijlage 1 is opgenomen. Er is voorzien in aanzienlijke ruimte

vermogen van het gebied door het realiseren van extra bergingscapaci-

rondom de velden met panelen voor landschappelijk inpassings- en in-

Artikelen 5.7 t/m 5.10: basisprincipes voor een evenwichtige toedeling

teit en wordt de ecologische waarde van het gebied vergroot. Tevens

richtingsmaatregelen, die passen bij de kenmerken van het gebied. Het

van functies

worden op basis van de zorgvuldig bepaalde landschappelijke inpassing

betreft onder meer de aanleg van bloemen- en kruidenrijk grasland, be-

In par. 5.1.2 van de Iov zijn de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies opgenomen. Hierbij wordt op basis van art. 5.7 rekening gehouden met:

Zonneweide Kloosterstraat

15

houd van bomen, gebiedseigen struweelbeplanting en verbetering van

Artikel 5.44 Cultuurhistorische waarden.

4.3

Verhouding tot regionaal beleid

het netwerk van watergangen. Met name de ecologische strook van

Een omgevingsplan ter plaatse van cultuurhistorische waarden:

4.3.1

RES 1.0 Noord-Brabant

25 meter breed aan de oostzijde zorgt voor een fysieke verbetering

a. is mede gericht op het behoud, het herstel of de duurzame ontwik-

In het Klimaatakkoord, gepubliceerd op 28 juni 2019, is afgesproken dat

van de landschappelijke kwaliteit van het gebied. Voor een

keling van de cultuurhistorische waarden en kenmerken zoals be-

30 energieregio's in Nederland onderzoeken hoe en waar duurzame

uitvoeriger omschrijving en toelichting wordt verwezen naar de bijlage.

schreven in de Cultuurhistorische waardenkaart;

energie het best opgewekt kan worden. Dit wordt het Nationaal Pro-

b. stelt regels ter bescherming van de cultuurhistorische waarden en

gramma Regionale Energiestrategie genoemd. Op basis van het onder-

kenmerken van de onderscheiden gebieden en bebouwing; en

zoek wordt per regio een Regionale Energiestrategie (RES) vastgelegd.

houdt bij de toedeling van functies en activiteiten rekening met de

De RES is een doorvertaling van het Parijs-akkoord en Klimaatakkoord

Landelijk gebied, bevat een onderbouwing dat die ontwikkeling past bin-

aanwezige cultuurhistorische waarden en kenmerken en betrekt

naar een regionaal niveau. De gemeentes in de regio Noordoost Bra-

nen de ontwikkelingsrichting van het gebied.

daarbij de mogelijkheden om die waarden te versterken.

bant hebben samen met de provincie Noord-Brabant, de netbeheerder

Artikel 5.12 Ontwikkelingsrichting Een omgevingsplan dat (..) een nieuwe functie of activiteit toedeelt in

c.

De gemeente heeft in de visie ‘Energielandschap’ onderzoek gedaan

Het gebied Dungense Polder maakt van oorsprong onderdeel uit van de

en de Waterschappen Aa en Maas en De Dommel toegewerkt naar de

naar de verschillende mogelijkheden voor het toepassen van duurzame

moerasachtige delta van de rivieren Dommel en Aa. Echter is dit gebied

Concept-RES Noordoost Brabant (RES NOB). Hierin beschrijft de regio

energievoorzieningen binnen het gemeentelijke grondgebied. Enkel het

in de jaren zestig / zeventig herverkaveld tot modern landbouwgebied.

de contouren van de strategie voor besparing, grootschalige opwek van

benutten van daken en potentieel te benutten andere locaties in be-

Hierdoor zijn veel dan de landschappelijke en cultuurhistorische waar-

duurzame energie en de warmtetransitie. De gemeente ’s-Hertogen-

staand stedelijk gebied voldoet hiervoor niet. Daarom is in deze visie ge-

den verloren gegaan. De gemeente wil de landschappelijke en cultuur-

bosch heeft op 18 mei 2021 positief besloten over de vaststelling van de

keken welke gebieden in het Landelijk gebied (onder voorwaarden) voor

historische waarden herstellen en heeft daarvoor in het Uitvoeringspro-

RES 1.0.

deze functie kunnen worden ingezet en waar deze functie dus passend

gramma Groen Delta II 2018-2021 concrete ambities geformuleerd (zie

De energieopgave voor de regio Noordoost Brabant is minimaal 1,5

zou kunnen zijn, Hiernaar is in de visie onderzoek gedaan. Dit heeft ge-

ook par. 4.4.2). Voor onderhavig initiatief is van belang dat het initiatief

TWh hernieuwbare elektriciteit. Hiermee draagt de regio bij aan 4,3%

resulteerd in gebieden, waar wind- en zonne-energie worden uitgeslo-

bijdraagt aan de transformatie van een eentonig agrarisch landschap

van de totale landelijke opgave (35 TWh). De regio beoogt zonne- en

ten, in gebieden waar zonne- én windenergie een plaats kunnen krijgen

met beperkte landschappelijke, ecologische en recreatieve waarde naar

windenergie als de voornaamste methoden het doel voor de opwekking

en gebieden waar inpassing van zonneweides afweegbaar is. Het be-

een gevarieerder landschap waarin deze waarden worden versterkt. De

van energie te verwezenlijken. Voor beide hernieuwbare bronnen zijn

sluitgebied ligt in laatstgenoemd gebied, Het initiatief voorziet in een

positionering van de velden met zonnepanelen sluit bovendien aan op

zoekgebieden aangewezen, waarin zonne- en windenergie mogelijk is.

combinatie van duurzame energievoorziening met landschappelijk-eco-

de herkenbare kavelstructuren in het gebied. Zodoende is in de uitwer-

logische maatregelen, waarmee de omgevingskwaliteit wordt versterkt.

king van het initiatief rekening gehouden met de cultuurhistorische waar-

Doorwerking projectgebied

In de directe omgeving worden daarnaast meerdere zonneparken ont-

den en zijn de mogelijkheden om deze te benutten en versterken naar

Voorliggend plan is op de zoekgebieden Zonne-energiekaart van de

wikkeld die als landschappelijke kamers worden getransformeerd. Er

redelijke rato benut. Voor een nadere beschouwing en uitwerking van de

RES NOB gelegen, in een kansrijk gebied voor de ontwikkeling van een

ontstaat daarmee en energielandschap waar onderhavig planvoorne-

cultuurhistorische waarden wordt verwezen naar paragraaf 5.3 van on-

zonnepark. Figuur 4.2 geeft deze kaart weer. De zonneweide draagt en

men een bijdrage aan levert. Door het landschappelijk inpassen van niet

derhavige ruimtelijke motivering.

met ca. 5,2 ha. aan zonnepanelen en een vermogen van ca. 8.398 MWh/jaar bij aan de regionale doelstellingen om te komen tot minimaal

alleen deze, maar alle zonneparken wordt er zorgvuldig ontwikkeld op en manier die passend is in het grotere gebied en de omgeving. Daar-

Conclusie

1,5 TWh duurzaam opgewekte elektrische energie. De zonneweide

naast heeft de ontwikkeling geen negatieve effecten op een veilige en

Voorliggend plan past binnen de regelgeving, ambities en doelstellingen

wordt op een landschappelijke manier ingepast met oog voor ontwikke-

gezonde leefomgeving. De ontwikkeling is al met al passend binnen de

van de provincie Noord-Brabant. Er wordt voldaan aan de voorwaarden

ling van flora en fauna.

ontwikkelingsrichting van het gebied.

voor de realisatie van zonneweides, zoals beschreven in artikel 5.54 en aan de algemene basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies.

Zonneweide Kloosterstraat

16

1. Groots vergroenen: Meer groen en natuur in de stad.

De visie energielandschap richt zich uitsluitend op productiemethoden

2. Bouwen aan generaties: Duurzame woningbouw en leefbare wij-

met ruimtelijke impact. Dit betreft zonne- en windenergie. Vanwege de

ken. 3. Welvarend welzijn: Verbeterde voorzieningen en economische

impact die deze technieken hebben op het landschap, is het wenselijk

kansen. 4. Vorstelijk verbinden: Optimalisering van infrastructuur en bereik-

hieraan stelt. De visie energielandschap biedt het ruimtelijke afwegings-

sturing te hebben op de ruimte en de voorwaarden die de gemeente kader dat noodzakelijk is om deze sturing te geven.

baarheid. De gemeente ’s-Hertogenbosch heeft in de visie ‘Energielandschap‘ onHet document is tot stand gekomen met inbreng van inwoners, bedrijven

derzocht en afgewogen op welke delen van het gemeentelijk grondge-

en maatschappelijke organisaties. Door participatie en een dynamisch

bied zonne-energie inpasbaar is, onder andere gelet op de gebiedsty-

uitvoeringsprogramma blijft de visie flexibel en kan deze worden aange-

pen binnen de gemeente. In diezelfde visie staat ook beschreven dat

past aan veranderende omstandigheden.

proactief wordt aangesloten de ‘Nationale’ zonneladder.

Figuur 4.2 kaart ‘inpassen’ uit visie Energielandschap

Doorwerking projectgebied

Doorwerking projectgebied

Conclusie

Het gebied leent zich om opgaven en functies, zoals cultuurhistorie,

Het projectgebied ligt in het deelgebied Dungense Polder. Deze polder

De ontwikkeling is in overeenstemming met de RES 1.0.

waterberging, natuur en energie, slim te combineren. In de omgevings-

heeft cultuurhistorische kwaliteiten en landschappelijke kwaliteiten, met

4.4

Verhouding tot gemeentelijk beleid

visie wordt ook verwezen naar de visie Energielandschap (zie

name door het open karakter van het landschap. Verder heeft het poten-

4.4.1

Omgevingsvisie ‘zin in ’s-Hertogenbosch’

De Omgevingsvisie van de gemeente ‘s-Hertogenbosch, vastgesteld op 9 september 2025, biedt een toekomstperspectief voor de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente. Dit document benadrukt het belang van verandering zonder het verlies van identiteit. De visie focust op de balans tussen behoud en vernieuwing, waarbij natuur, cultuurhistorie en

navolgend) waar inpassingsgebieden met mogelijkheden voor inpassing

tie voor natuur doordat het gebied voor een deel onderdeel is van de

van energieopwek worden benoemd. Dit zijn de hoge zandgronden in

Groene Delta. De polder is kleinschaliger van aard dan andere polder-

het zuid-oosten van de gemeente, waar de Dungense polder onderdeel

gebieden. Het gebied is eventueel als geschikt geacht voor wind- en

van uitmaakt. Hier zijn onder voorwaarden van landschappelijke

zonne-energie, en is niet gewaardeerd als specifiek aantrekkelijk of vrij

inpassing en het ontwikkelen van ruimtelijke kwaliteit zonnevelden

te waren – er zijn juist verbeteringen mogelijk.

toegestaan, wat in onderhavig plan zorgvuldig is uitgewerkt. In deze

de gemeenschap centraal staan.

inpassingsgebieden is het van belang dat verschillende opgaves worden

De Dungense Polder ligt niet in een zone die gevrijwaard wordt van ont-

gecombineerd. Er wordt beoogd om de zonnevelden in landschappelijke

wikkelingen op het gebied van duurzame energie, maar in een gebied

Een belangrijk aspect van deze visie is de unieke ligging van ‘s-Herto-

kamers in te passen. Het planvoornemen sluit hier goed bij aan.

waarin zonne-energie inpasbaar is. Dit betreffen de zones die op de

genbosch op de naad van Brabant, een overgangszone tussen zand, klei en veengronden. Dit landschap heeft niet alleen historische waarde, maar ook ecologische betekenis, waardoor het een leidraad vormt voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. De gemeente ziet vier centrale ontwikkellijnen als leidraad voor beleid en besluitvorming:

kaart ‘inpassen’ uit de visie zijn aangeduid, zie figuur 4.2. Het projectge4.4.2

Visie energielandschap

De gemeente ’s-Hertogenbosch wil in 2050 klimaatneutraal zijn. Om dit

bied ligt binnen het landschapstype ‘aansluitend aan grootschalige infrastructuur’.

te bereiken wil de gemeente omschakelen naar duurzame vormen van energieopwekking. De gemeente heeft niet alleen zelf deze ambitie,

De zonneweide past binnen de gestelde kaders van de visie ‘Energie-

maar heeft deze doelstelling middels de Regionale Energiestrategie ook

landschap’ voor het aanleggen van een zonnepark. Voorwaarde is dat

van het Rijk opgelegd gekregen. Met deze visie energielandschap wil de

de zonneweide landschappelijk wordt ingepast en ruimtelijke kwaliteit

gemeente een stap zetten in het realiseren van deze ambitie.

Zonneweide Kloosterstraat

17

toevoegt. Zoals voorgaand in deze ruimtelijke motivering reeds is onder-

Doorwerking projectgebied

gels in de verordening kunnen de gevolgen van klimaatverandering be-

bouwd, is dat in onderhavig geval zorgvuldig en doordacht gebeurd.