A. Brief 31 augustus 2021 - Reconstructie Wilhelminaplein - Fietsersbond afdeling 's-Hertogenbosch

-----Oorspronkelijk bericht----Verzonden: dinsdag 31 augustus 2021 09:39 Onderwerp: Fwd: Fietsen over het Wilhelminaplein.

Geachte raad en college, Zie bijgaande mail en bijlagen. Namens de Fietsersbond afdeling 's-Hertogenbosch.

-Deze e-mail is gecontroleerd op virussen door AVG. http://www.avg.com

aan in afschrift aan

College van Burgemeester en Wethouders ‘s-Hertogenbosch De leden van de raad van de gemeente ’s-Hertogenbosch

’s-Hertogenbosch, 27 augustus 2021,

onderwerp: reconstructie Wilhelminaplein

Geacht college, Begin dit jaar verschenen op het Wilhelminaplein borden met daarop een schets van de werkzaamheden die in uitvoering waren genomen. Op deze borden zagen we tot onze schrik opnieuw de oorspronkelijke plannen voor de herinrichting van 20122014. Plannen die later onder druk van de Fietsersbond, vele insprekers en het ingrijpen van de gemeenteraad zijn teruggedraaid. Hierover zei de toenmalig verantwoordelijk wethouder Hoskam in de krant van 19 januari 2012: “We hadden de fietsers in het vorig plan uit het oog verloren”.

In de bijlagen ziet u twee plannen uit 2012, opgediept uit het digitale archief van het Brabants Dagblad. Het eerste, één van de oorspronkelijke schetsen, toont grote gelijkenis met het nu alsnog uitgevoerde plan. Het tweede, ‘Aangepast plan Heetmanplein’ toont het plan zoals het na 2012 na de inspraak in grote lijnen is uitgevoerd. Door een lobby van de Fietsersbond is daar later nog een fietspad aan de zuidkant van de Vlijmenseweg toegevoegd (de nieuwe brug over de Dommel is er ook toen nog niet gekomen). Het gemeentebestuur vond het vorig jaar kennelijk niet de moeite waard om de Fietsersbond over deze draai van 180 graden bij te praten – hoewel wij toch geregeld met elkaar aan tafel zitten. En eerlijk gezegd hadden wij de publicaties in de eerste coronazomer ook gemist. Waar het om gaat is echter niet deze procedurele hakketak. Veel erger is dat er een slecht en gevaarlijk plan is gerealiseerd. De fietser is uit de voorrang gegooid; moet routes volgen met lussen en onlogische omwegen die herinneringen oproepen aan het oude Heetmanplein; krijgt te maken met (meer dan) haakse bochten, drempels en paaltjes; weet op tal van plaatsen niet waarheen te gaan en wordt nodeloos gedwongen tot oversteken uit de voorrang en deelt tot beider verwarring onverwachts ruimte met voetgangers op rode (fiets)tegels. Auto’s hebben opeens wel overal voorrang.

Als je even staat de kijken op het plein zie je de verwarring bij veel fietsers (en voetgangers) en daarnaast zelfbewuste of zoekende fietsers verboden routes kiezen. In een mailwisseling (bijgevoegd) hebben we dit voorjaar onze bezwaren en zorgen gedeeld met de gemeente. De beantwoording is op een aantal punten onthutsend: “Het huidige ontwerp is gebaseerd op het verkeersmodel dat reeds in 2012 is vastgesteld door het college bij de ontwikkeling van het Heetmanplein”. Dit is ons inziens een gotspe. Dat ontwerp is geamendeerd en aangepast door de Raad. Bij de uitvoering van het ontwerp dat nu is uitgevoerd wordt volledig voorbijgegaan aan de discussies en aanpassingen die op het oorspronkelijke ontwerp zijn gedaan. We gaan hier niet op alles in maar van belang is de tegenstelling tussen de binnenstad waarin de ruimte wordt gedeeld (waarom is de fiets dan middels de vormgeving met drempels en haaientanden uit de voorrang gehaald?) versus de Snelfietsroute van Vught naar het station en de belangrijke doorgaande fietsroute vanaf de Parklaan richting Vught respectievelijk het NS-station. Op dit moment worden bij de rotonde Van der Valk twee fiets flyovers gebouwd. Waarvoor hulde.

Deze worden mede aangelegd -en gefinancierd door de provincie- om een snelle comfortabele route naar het NS-station te maken als onderdeel van één van de twee poten van de Snelfietsroute Eindhoven-Station ’s-Hertogenbosch. Hierin past niet een hindernisbaan zoals die er nu ligt. Dat hierbij “voldaan wordt aan de CROW-uitgangspunten” voor een hoofdroute kan niet waar zijn. Die kwaliteitseisen zijn namelijk: Samenhangend netwerk, Directheid; Aantrekkelijkheid; Veiligheid; Comfort van verharding en geen drempels. Bovendien is de inrichting strijdig met de reactie van de gemeente ’sHertogenbosch over de prioriteit van de historie bij de ontwerpkeuzes zoals die elders in de reactie wordt beschreven (bijvoorbeeld aan het slot: “Klopt, en dat is inherent aan de hierboven toegelichte ontwerpkeuze om het belang van de doorgaande fietser ondergeschikt te maken aan de culuurhistorische (verblijfs)kwaliteit van de stadstoegang.”) Conclusie en verzoek In de publicaties wordt gerept van de 1e fase van de herinrichting van het Wilhelminaplein. Wij vragen u om in overleg met de Fietsersbond op korte termijn een aantal relatief eenvoudig oplosbare en voor fietsers de meest urgente knelpunten op te pakken:

- aanleg van een doorgaande route Vught-’s-Hertogenbosch direct grenzend aan de rijbaan richting brug/bestaand voetpad nabij Buurt; - aanleg van een doorgaande route vanaf de Parklaan parallel aan de rijbaan-busbaan tot aan de oversteek met verkeerslichten voor fietsers richting Vught;

- volledig opheffen van de drempel tegenover de toegang tot de Vughterstraat, inclusief het realiseren van een gelijkwaardige kruising. En met de Fietsersbond in gesprek te gaan over de volgende fases waarin de belangen van fiets en cultuurhistorie meer met elkaar in evenwicht worden gebracht. Met vriendelijke groet, namens de Fietsersbond

Geachte heer, Hieronder geef ik u antwoord op uw vragen van 15 maart. Ik hoop dat uw vragen met deze mail voldoende beantwoord zijn. Ik heb uw mail even gekopieerd er onze antwoorden per vraag erbij gezet.

“De aanleiding om te gaan kijken was de scherpe haakse bocht die in de bestrating zichtbaar werd. (zie foto en pijl bij 1.) En die ook in het opgehangen ontwerp zichtbaar is. Op die plaats komt volgens de tekeningen ook een heg. Terwijl het een heel druk punt zal worden. Op dit moment al hinderen wachtend en doorrijdend fietsverkeer elkaar op dit punt. De uitvoering ziet er anders (nog krapper) uit dan onderstaande tekening én de tekening ter plekke. “ Het huidige ontwerp is gebaseerd op het verkeersmodel dat reeds in 2012 is vastgesteld door het college bij de ontwikkeling van het Heetmanplein. In dit model voert de fietsroute door het historische poortgebouw. De heg, als verwijzing naar het in de ondergrond liggende ravelijn, zal altijd laag gesnoeid blijven. En ja, er zit een haakse hoek in de bocht. Dat is inherent aan de ontwerpkeuze. Gelukkig is het fietspad voldoende breed zodat de fietser met lage snelheid de bocht goed kan maken. Maar duidelijk is dat het comfort voor de fietser hier niet bepalend is geweest. We hanteren daarbij, zoals op alle routes die de binnenstad naderen, het uitgangspunt dat we daar buiten inzetten op optimaal comfort voor de fietser. Waar deze het centrum bereikt, zoals hier het geval is, geldt dat de we meerdere belangen moeten verenigen, zoals in dit geval de historische context van de vestingrand.

“Dit gaf ons de indruk dat er niet vanuit de fiets naar het ontwerp gekeken was. Toen vielen ons ook de volgende zaken op.” Dat klopt. Het ontwerp is gebaseerd op de beperkingen die de historische context van de voormalige stadspoort ons oplegt. Daarop is bij de vaststelling van de herinrichting van het ‘Heetmanplein’ in 2012 al geanticipeerd. Destijds heeft onder andere ook de Fietsersbond al gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een reactie op die herinrichtingsmodellen te geven, die uiteindelijk hebben geleid tot een bestuurlijke keuze. Het ontwerp is dan ook niet gebaseerd op de meest ideale en kwalitatief de beste fietsroutes over de plangrenzen. A. Al herhaaldelijk hebben we aangegeven eerder bij plannen betrokken te willen worden. Dit is nu helaas weer niet gebeurd. Waardoor we worden geconfronteerd met werk in uitvoering. 1) In 2012 is de Fietsersbond uitgebreid betrokken geweest bij de keuze van het inrichtingsmodel Heetmanplein. Bij de nu actuele verdere uitwerking van het ontwerp hebben wij de CROW uitgangspunten voor een hoofdfietsroute gehanteerd

Dat klemt te meer daar wij een rechtstreekse route over het plein bij een rondrit van de wethouder verkeer hebben bepleit. Die ligt er nu wel (met kanttekeningen) maar er is geluisterd. Maar een aantal routes zijn tegelijkertijd verdwenen/verlengd. Terwijl onduidelijk is wat de definitief gewenste situatie is. Zie voor het antwoord hierop mijn toelichting onder “Heetmanplein” B. Een tweede aanleiding dat we er waren was dat fietsers komende vanaf het halve zolenlijntje richting Vught bij de Vlijmenseweg naar de overkant worden gestuurd (waarom niet gewoon aan de zuidkant?) En dan vervolgens op het Willemsplein en Wilhelminaplein nergens meer terug op de route naar Vught worden gebracht. (Simpel op te lossen door de richting Vught aan te geven en anders te leiden) Komende vanaf het Drongelens Pad wordt Vught bewegwijzerd via het vervolg van het Drongelens Pad richting het zuiden langs de Gement, en dus niet via een oversteek van de Vlijmenseweg richting Wilhelminaplein. C. Maar toen we daar waren vielen ons meer dingen op. Bijvoorbeeld dat een aantal fietsroutes is plaats van korter langer wordt. Alleen de route vanuit Vught recht de stad in en uit lijkt te winnen. Voor de rest (geel blauw groen) moet er meer dan nu worden omgereden en is het conflict met auto's voor de Sonneveldflat (bij pijl 2 en in de groene route) en de ongeregelde oversteek Parklaan (geel) niet verdwenen.

Klopt, dat is inherent aan de ontwerpkeuze van het model. Er is bij de keuze voor het inrichtings model Heetmanplein uit 2012 gekozen voor een fietsroute door de voormalige stadspoort. Dat fietsers nu niet de meest gerichte route hebben van A naar B is een gevolg hiervan. Dit zorgt wel voor de door ons beoogde beleving van het binnenrijden van een historische stad, waarbinnen men de beschikbare ruimte moet delen met overige weggebruikers en hiervoor dus snelheid en rijcomfort zal moeten inleveren. D. Bij pijl 3. komt heel veel (fiets) verkeer samen en zijn de lopers verdwenen. Dat kan goed gaan, maar de fietsers komen/gaan wel uit verschillende richtingen samengeperst tussen heggen. Klopt. Ook dat is inherent aan het ontwerp. En inderdaad best spannend. Maar de ervaring leert dat juist fietsers best in staat zijn op elkaars aanwezigheid te anticiperen. De lage hagen vormen geen visuele belemmering. De situatie is vergelijkbaar met de Markt, de Parade en nabij Bolwerk Sint Jan waarbij iedere weggebruiker de beschikbare ruimte moet delen met de overige weggebruikers E. Bij 4. Is de situatie ons nog niet zo duidelijk, op dit moment is het een ongeregelde oversteek van fietsers en wandelaars die het spoor bijster zijn. Hoe gaat dit later? De onderstaande tekening en de opgehangen verbeelding ter plaatse verschilt nogal. Dat geldt ook voor de situatie bij 1.

Bij punt 4 bieden wij geen verbinding voor fietsers. Hier zal ter verduidelijking daarvan een gedeelte rode tegels worden vervangen door een ander bestratingsmateriaal waarbij de voetganger komend vanaf de Willemsbrug zijn weg naar de Vughterstraat kan vervolgen, . F. Voor nieuwe brug(gen) over de Dommel zijn wel al lang ideeën maar er ligt nog geen plan maar dat betekent dat het trottoir bij de rijbaan onderbenut blijft. En dat voetgangers en fietsers in twee richtingen over een te smalle brug moeten en dat een definitieve inrichting van het plein even onduidelijk blijft; komt het kortere fietspad er later wel? Hebben we straks geen last van de keuzes van nu?? Wij zouden graag een aparte fietsbrug zien met rechtstreekse aansluiting op de hoofdroute.

Ja, mee eens. Ik zie ook graag een bredere fietsbrug over de Dommel. Een brug die oorspronkelijk ook geknikt en georiënteerd zou zijn op de Sonneveld waar nu aan weerszijde een haakse parkeerplaatsen zijn gelegen. Maar de huidige brug is qua technische staat nog niet aan vervanging toe, en er is binnen de beschikbare middelen nog geen prioriteit gegeven aan het plaatsen van een nieuwe brug. Maar zoals reeds is aangegeven betreft deze fase van het Wilhelminaplein een 1e fase van een totale herinrichting. In een latere uitvoeringsfase is een vervanging van deze brug wellicht wel mogelijk. G. Op een hoofdfietsroute verwacht je geen afritten met een trottoirbandje als deze. (zie foto) Oncomfortabel en dit suggereert een uitritconstructie met fiets uit de voorrang. Klopt, deze banden moeten ook worden uitgevoerd in natuursteen banden zoals deze ook op de Markt zijn aangebracht. Deze zijn veel flauwer wat er voor zorgt dat er een beter rijcomfort is voor de fietser. Echter zorgt de huidige pandemie ervoor dat deze natuursteen banden niet tijdig geleverd kunnen worden uit China en wij ervoor gekozen hebben om tijdelijk de huidige betonbanden te plaatsen zodat het heringerichte plein wel gereed en bruikbaar is voor de komende zomerperiode H. Er wordt nu bij de Witte gewerkt aan nieuwe fietsbruggen.

Dit suggereert richting stad en station dat de fietspaden aan comfort- breedte en kwaliteitseisen van Snelfietsroutes of minstens doorgaande routes voldoen. Dit zien wij op geen enkele manier terug in de routes over het plein. Klopt, en dat is inherent aan de hierboven toegelichte ontwerpkeuze om het belang van de doorgaande fietser ondergeschikt te maken aan de cultuur historische (verblijfs)kwaliteit van de stadstoegang.

Met vriendelijke groet,

Ing. B.F.W. (Bas) van Zwam Sr. Projectleider|Afdeling Projectmanagement en Voorbereiding|Gemeente ’s-Hertogenbosch| Postbus 12345|5200 GZ ’s-Hertogenbosch|www.s-hertogenbosch.nl werkdagen ma – do, vrijdag tot 12.00 uur

Dag Bas, Wij zouden een persoonlijk overleg zeer op prijs stellen. Zodat een en ander wederzijds toegelicht kan worden. Met vriendelijke groet, On 19-3-2021 10:26, Bas van Zwam wrote: Geachte heer Ik heb uw vragen met betrekking tot het Wilhelminaplein ontvangen. Ik zelf ben projectleider voor de uitvoering van het project. Uw vragen betreffen met name ontwerpkeuzes en onderwerpen die op dit moment buiten mijn projectscope liggen. Om u een antwoord te geven op uw vragen heb ik

komende week intern overleg met mijn collega’s van de afdeling Leef Omgeving. Na dit overleg zal ik uw vragen beantwoorden. Met vriendelijke groet,

Ing. B.F.W. (Bas) van Zwam Sr. Projectleider|Afdeling Projectmanagement en Voorbereiding|Gemeente ’s-Hertogenbosch| Postbus 12345|5200 GZ ’s-Hertogenbosch|www.s-hertogenbosch.nl werkdagen ma – do, vrijdag tot 12.00 uur