4. Noord InZicht
Tekst van het document
Noord InZicht Eindrapport Evaluatie Jongerenwerk/ Jongerencentrum Noord
Door Alma van Bommel, onafhankelijk adviseur in opdracht van gemeente ’s-Hertogenbosch.
28 oktober 2022
Noord InZicht Inhoudsopgave 1 4 2 6 3 7 4
Aanleiding evaluatie
p. 3
De 7 adviezen
p. 4
Aanpak evaluatief onderzoek
p. 6
Stand van zaken vanuit de evaluatie met betrekking
tot de adviezen uit Jongeren Gehoord
p. 7
11
Conclusie
p. 11
Aanbevelingen voor vervolg
p. 12
3
5 12 6
2
1 Aanleiding evaluatie In 2021 is in opdracht van de gemeente ’s-Hertogenbosch door een onafhankelijk kwartiermaker een onderzoek uitgevoerd naar het jongerenwerk in Noord. Het onderzoek is op 17 juli 2021 afgerond met het onderzoeksrapport “Jongeren gehoord”, waarin advies aan het college van B&W. Dit advies is integraal overgenomen en na de zomer 2021 in werking gezet. Het gebouw De Poort werd pas op 10 november overgedragen aan de gemeente, waarna realisatie van de nieuwe plannen door de opdrachtnemers vorm gegeven kon gaan worden. Met betrekking tot de aanbevelingen uit dit rapport is door de gemeente aan de onafhankelijk adviseur een kwalitatieve evaluatie van het Jongerenwerk in Noord gevraagd, gericht op input en advies voor het vervolg, inclusief de nieuwe inkoopopdracht vanuit de gemeente. Welke veranderingen zijn ingezet, wat zijn de ervaringen nu, hoe draagt het jongerenwerk bij aan talentontwikkeling, gelijke kansen en positieve gezondheid, wat zijn op basis daarvan de adviezen richting toekomst? Door het later beschikbaar krijgen van het gebouw, dat vervolgens ook opnieuw ingericht moest worden, is ook de evaluatie noodgedwongen doorgeschoven, omdat voor een eerste evaluatie de minimum periode van de nieuwe situatie op 6 maanden is gesteld.
3
Het evaluatief onderzoek vond plaats in de periode april, mei en juni 2022. Eind juni is het eerste concept aangeboden, waarna afronding na de zomer heeft plaatsgevonden. In de aanpak is door de onafhankelijk adviseur gekozen om te focussen op de gerealiseerde uitvoering van de adviezen en tevens eventuele factoren in beeld te brengen die de beoogde uitvoering verhinderen of tot een andere aanpak hebben geleid of zouden moeten leiden.
Noord InZicht Aanleiding evaluatie
2 De 7 adviezen Het advies kwartiermaker op basis van bevindingen en analyse zoals verwoord in hoofdstuk 7 van het onderzoeksrapport “Jongeren Gehoord”:
1
2
Expliciteer als uitgangspunt dat het jongerenwerk in de Poort doorgaat, maar organiseer het anders. Houd vast aan het concept “door en voor jongeren” als leidend principe, maar pas dat niet langer toe op bestuurlijk niveau.
Verbreed het jongerenwerk in de Poort naar zowel de jongere jongeren als jongeren uit de andere wijken in Noord of zelfs stadsbreed.
3 Streef ernaar dat alle betrokkenen werken aan maximale integraliteit van locatiegebonden, ambulant en gezinsgericht jongerenwerk en start met deze maximale integraliteit in de Maaspoort.
4 Stimuleer dat het onderwijs actief betrokken wordt om samen vorm te geven aan het jongerenwerk in de scholen, aan onderwijsbegeleiding op locatie en aan talentwikkeling en kansenvergroting.
5 Continueer en borg inzet en begeleiding van stagiaires, zoals in ieder geval vanuit het opleidingstraject van KW1C (MBO).
6 Geef positieve bekendheid aan het jongerenwerk in Noord en in het bijzonder de Poort als jongerencentrum voor Noord. Werk gericht aan een positief, inspirerend en uitnodigend imago voor alle doelgroepen.
7
Draag zorg dat de nieuwe situatie zo snel als mogelijk wordt gerealiseerd. Realiseer met spoed de gewenste rust en duidelijkheid. Laat HC en PU samen twee ervaren en op samenwerking gerichte jongerenwerkers inzetten voor de Poort, en zorg dat er voor hun start een formele overdracht van sleutel en locatie plaats vindt en de jongerenraad gevormd wordt.
Noord InZicht De 7 adviezen
4
De 7 adviezen in het rapport “Jongeren Gehoord” werden in juni 2021 als volgt geconcretiseerd voor de resterende 1,5 jaar looptijd van de subsidie:
a.
De gemeente draagt zorg voor het beheer van het gebouw.
b.
PU en HC leveren ieder voor locatie de Poort een ervaren en op verbinding gerichte jongerenwerker die in lijn met het bestaande concept “door en voor jongeren” kunnen werken en de integraliteit van het jongerenwerk bevorderen
c.
Er komt o.l.v. de jongerenwerkers een jongerenraad voor de Maaspoort, waarin per leeftijdscategorie 3 tot maximaal 6 jongeren vertegenwoordigd zijn. De categorieën zijn 10-14 jaar, 14-18 jaar en 18+.
d.
De jongerenraad levert input voor het programma van activiteiten. De jongerenwerkers schrijven met ondersteuning vanuit hun organisaties een programma met een kostenspecificatie, passend binnen de financiële kaders. De jongerenraad brengt vervolgens advies uit. Bij een positief advies kan het programma doorgang vinden en kunnen na uitvoering de kosten door de gemeente betaald worden. Bij een negatief advies volgt overleg en aanpassing of anders via de twee besturen terugkoppeling naar de gemeente.
e.
Het beschikbare subsidiebedrag voor activiteiten wordt niet overgedragen aan (een van de) andere organisaties maar blijft beschikbaar voor de Poort, beheerd door de gemeente. De bestedingsruimte voor activiteiten en voor de inzet van de jongerenwerkers en beheerder (via uitleenconstructie) is gelijk aan het restant van de anders beschikbare subsidie van de Poort vanaf 1-4-2021 tot eind 2022. In plaats van een beheerder kan ook aan een derde en jonge jongerenwerker (deeltijd) gedacht worden met beheerders- of conciërgetaken in het pakket. De gemeente maakt een overzicht van de financiële
ruimte voor activiteiten en personeel binnen de subsidiegrens en biedt dit aan de bestuurders van PU en HC aan. f.
Er komen 6 vacatures voor senior-vrijwilligers. Hiervoor wordt een profiel geschreven waarop gesolliciteerd kan worden. De senior-vrijwilligers krijgen ook een opleidings- en begeleidingsrol voor een team van vrijwilligers waarin alle leeftijdsgroepen vertegenwoordigd zijn. De seniorvrijwilligers worden gecoacht in hun nieuwe rol en werken nauw samen met de jongerenwerkers voor de invulling van en inzet bij de activiteiten. Bekeken moet worden of voor deze senior vrijwilligers een vrijwilligersvergoeding beschikbaar kan worden gesteld. Zij en de jongerenwerkers beschikken met een akkoordverklaring van de gebouwbeheerder over een sleutel.
g.
In maart 2022 vindt er een evaluatie plaats waarbij er inzichtelijk wordt gemaakt of en in welke mate het bovenstaande gerealiseerd is, en worden de prestatie- en resultaatindicatoren vanuit het inkoopcontract inzichtelijk gemaakt. De evaluatie wordt geïnitieerd door de 2 besturen (PU en HC) en besproken met de jongerenwerkers en een vertegenwoordiging van 6 personen uit de jongerenraad. De evaluatie wordt als verantwoordingsrapportage aangeboden aan de gemeente en is dan ook voorzien van een advies dat vooruit blikt op de volgende contractperiode. De gemeente bespreekt de verantwoordingsrapportage en het advies met de 2 bestuurlijke partijen.
Uit de evaluatie medio 2022 blijkt dat van bovenstaande punten a, e en g zijn gerealiseerd, b in ontwikkeling is en c, d en f nog niet zijn opgepakt. Dit wordt in hoofdstuk 4 en 5 van deze rapportage zijn toegelicht.
5
Noord InZicht De 7 adviezen
3 Aanpak evaluatief onderzoek Zicht op de stand van zaken met betrekking tot de hiervoor geciteerde adviezen aan het college, ontstaat door raadpleging van relevant rapportage en cijfermateriaal (o.a. Jongeren Updates, jaarverslag HC 2021, werkplan Noord, evaluatie Leren op Locatie), meerdere bezoeken aan JC Noord en uit gesprekken met: − − − − − − −
Bestuur/directie HC en Farent - 2 Coördinator en jongerenwerkers PU073 -3 Coördinator en jongerenwerkers HC – 3 Locatiebeheerder - 1 Stagiaires - 4 Aan het JC Noord actief deelnemende jongeren (op locatie) - 8 Jongeren uit de wijk en omliggende wijken (straatinterviews) - 10
− − − − − − − −
Wijkmanager – 1 Voorzitter wijkraad - 1 Politie - 2 Directielid VO – 1 Vertegenwoordiging KW1C (manager en docent) - 2 Beleidsmedewerkers gemeente - 2 Jongerenraadslid – 1 Jongerenambassadeur – 1
In de gesprekken met deze deelnemers zijn de onderstaande vragen aan de orde gekomen. De antwoorden hierop worden in het evaluatierapport gekoppeld aan de zeven adviezen en de concretisering daarvan: −
Welke rol heeft de gemeente thans in het JC Noord (beheer, gebouw, financieel) en wat zijn de ervaringen met en resultaten van die rol?
−
Hoe is het JC georganiseerd? Op wat voor manier zijn HC en PU073 betrokken, actief en initiërend? Hoe is locatiegebonden, ambulant en gezinsgebonden geïntegreerd of ingericht? Met welke partijen wordt samengewerkt (politie, BOA’s, wijkagent, wijkraad, enz.). Zijn lijnen en aandachtsterreinen helder?
−
Welke rol heeft het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs met betrekking tot het jongerenwerk in Noord? Wat is beoogd, wat is gerealiseerd en waarom?
−
Welke rol heeft het beroepsonderwijs met betrekking tot het jongerenwerk in Noord en meer specifiek met betrekking tot stages en opleidingen (KW1C)? Wat is beoogd, wat is gerealiseerd en waarom?
−
Hoe en in welke mate wordt invulling gegeven aan “door en voor jongeren” Is er een jongerenraad en hoe functioneert deze? Is er een groep van senior vrijwilligers die andere vrijwilligers opleiden en aansturen? Hoe hebben zij deze rol gekregen? Hoe worden zij gecoacht en opgeleid?
Noord InZicht Aanpak evaluatief onderzoek
−
Hoe ziet het activiteitenprogramma er thans uit? Door wie geschreven en geaccordeerd? Hoe en in welke mate sluit dit aan bij de gestelde doelen van talentontwikkeling, gelijke kansen en positieve gezondheid? Hoe is deelname aan activiteiten aangeboden en in bezoekers verdeeld over wijk- en stad?
−
Welke jongeren bezoeken nu JC Noord (leeftijd, achtergrond, woonwijk, reden)? Hoe beschrijven zij de bekendheid en het imago van het JC ? Hoe ervaren zij het aanbod en de kwaliteit van het activiteitenprogramma? Hoe zien zij de verdere ontwikkeling van het JC ?
−
Hoe wordt de bekendheid van JC Noord en het activiteitenprogramma in Noord en de omliggende wijken ervaren? Hoe is het imago in de ogen van buurtbewoners, wijkraad, boa’s en wijkagent? De belangstelling? Kansen en knelpunten?
6
4
Stand van zaken vanuit de evaluatie met betrekking tot de adviezen uit Jongeren Gehoord
Allereerst viel op dat in bijna alle gesprekken direct naar voren kwam dat er in de startperiode twee problemen een manifeste rol hebben gespeeld en voor vertraging in het gehele proces hebben gezorgd. Dat is allereerst de teleurstellende staat van het gebouw na het verlate vertrek van de voormalige gebruikers. Waar de verwachting was het jongerenwerk in JC Noord naadloos te kunnen continueren, bleek om het gebouw in gebruik te kunnen nemen, veel meer nodig dan alleen inventaris, sportmateriaal en een kwastje verf. Het gebouw was ontmanteld, installaties en voorzieningen bleken weg of niet meer functioneel (bijv. geluid, verlichting, elektra en airco), waardoor bruikbaarheid en veiligheid in het geding kwamen. Er is na de oplevering nog een wachtperiode voor aankoop inventaris geweest, omdat een deel mogelijk nog terug zou komen, hetgeen later alsnog niet het geval bleek, maar wel weer extra vertraging betekende. Feitelijk kon daardoor pas in januari met de programmering worden gestart. Er is de afgelopen maanden door alle betrokkenen hard gewerkt aan het herstel, er zijn weer sportvoorzieningen en inventaris, maar het gebouw is technisch gezien nog niet volledig op orde, waardoor evenementen of activiteiten in de grote zaal (bijv. feestavond in het kader van Brug naar de Brugklas) nog niet kunnen plaatsvinden.
De situatie van het gebouw heeft bij betrokkenen veel teleurstelling en zelfs boosheid veroorzaakt over de wijze waarop een organisatie die er voor en door jongeren was, het belang van de toekomstige gebruikers genegeerd lijkt te hebben. Het tweede probleem dat in vrijwel ieder gesprek genoemd werd was van personele aard. Vanuit Farent/PU073 kon mede vanwege arbeidsmarktproblemen geen continuïteit geleverd worden in personele bezetting, waardoor één van de trekkersposities meerdere keren anders werd ingevuld of periodes zelfs niet ingevuld kon worden. De aanvankelijke werkafspraken in het team konden daardoor niet zoals beoogd gerealiseerd worden, waardoor er vertraging in het proces ontstond, maar ook grote werkdruk werd ervaren. In de conclusie wordt hier verder op ingegaan. Onderstaand samengevat de opbrengsten per gegeven advies (Jongeren Gehoord):
1
Expliciteer als uitgangspunt dat het jongerenwerk in de Poort doorgaat, maar organiseer het anders. Houd vast aan het concept “door en voor jongeren” als leidend principe, maar pas dat niet langer toe op bestuurlijk niveau. Er is in lijn met het advies niet langer een jongerenbestuur aan zet. Het principe door en voor jongeren is nog steeds de overtuiging en het uitgangspunt van alle betrokken medewerkers en organisaties. In de praktijk wordt het “door jongeren” op dit moment nog niet volledig gerealiseerd. Deels omdat er nog sprake is van een opstartfase en weliswaar veel maar lang nog niet alle jongeren hun weg naar JC Noord hebben gevonden, maar ook omdat de jongerenraad en de structuur van senior vrijwilligers die jonge vrijwilligers coachen nog niet opgepakt is. In het recent geschreven Werkplan (10 mei 2022, G. Baelen en Y. Setout) wordt daartoe een concrete aanzet gegeven met de beoogde start van “Younited”, waarin de jongerenparticipatie vorm wordt gegeven en ook de soorten activiteiten worden geformuleerd. Als uitgangspunt wordt aangegeven dat er vraaggericht gewerkt wordt en dat de activiteiten moeten bijdragen aan de brede ontwikkeling en horizon en aan de talentontwikkeling van jongeren woonachtig in Noord.
7
Het werkplan vermeldt dat de speerpunten uit het gezamenlijk Wijkuitvoeringsplan worden gehanteerd bij het ontwikkelen van een structureel activiteitenprogramma. Inhoudelijk zicht krijgen op dat programma was voor mij als onderzoeker ondanks meerdere bezoeken aan JC Noord niet eenvoudig. Communicatie over onderdelen vindt plaats via de website van HC (met o.a. leesclub en huiswerkondersteuning) en die van PU073. Met name de laatste bleek niet altijd actueel en beperkt zich voornamelijk tot inloopmomenten. Daarnaast is er communicatie via Instagram van PU073 (veelal met stedelijke activiteiten en sportevents) en van PU073- JCNoord, zijn er appgroepen en andere social media. Een overzichtelijk totaalbeeld van activiteiten specifiek in JC Noord en de daaraan gekoppelde doelstellingen vanuit de prioritaire thema’s (zie inkoopopdracht) heb ik in dit onderzoek niet gekregen. Ook uit de interne Jongeren Updates voor de POHO’s ontstaat geen volledig beeld van de activiteiten in Noord.
Noord InZicht Stand van zaken vanuit de evaluatie met betrekking tot de adviezen uit Jongeren Gehoord
2
Verbreed het jongerenwerk in de Poort naar zowel de jongere jongeren als jongeren uit de andere wijken in Noord of zelfs stadsbreed. In dit onderzoek was geen cijfermateriaal beschikbaar met betrekking tot bezoekersaantallen, leeftijden en woonwijken. De antwoorden op deze vragen zijn in meerdere gesprekken door jongerenwerkers en teamleider indicatief verwoord. Duidelijk is dat de leeftijdsgroep een andere is dan in de Poort, waar veel oudere jongeren tot de kerngroep behoorden. Er is een in JC Noord een grotere diversiteit in leeftijden (nu 10-23, met een concentratie van 14 tot 16 jarigen) en variatie in woonwijken. Jongeren komen voornamelijk uit Noord, niet enkel vanuit Maaspoort. Er zijn nog geen activiteiten en evenementen in JC Noord die stadsbreed tot deelname leiden. Er zijn ook activiteiten vanuit een andere locatie verlegd, waarmee een nieuwe groep bezoekers in JC Noord is binnengekomen. Jongerenwerkers hebben bewust een aantal basisscholen in Maaspoort bezocht om informatie over het jongerenwerk en JC Noord te geven en hen uit te nodigen, het wijkproject Brug naar de Brugklas is gecontinueerd en er zijn contacten en jongeren in beeld
3
via de wijk, de jongerentafel en de sociale partners. Er wordt individuele lichte ondersteuning geboden en een vangnet, waarbij indien nodig ook andere hulp in beeld kan worden gebracht. De bekendheid van JC Noord in de wijk is (behalve bij de actieve bezoekers) nog gering maar groeit gestaag bij het meer zichtbaar zijn in de wijk en bij de positieve verhalen van jongeren zelf. De naam JC Noord klinkt voor wijkbewoners wel vaak bekend in de oren, maar wat jongeren daar kunnen doen is onduidelijk. De onrust van de Poort klinkt een enkele keer nog door bij de bevraagden, maar lijkt tegelijkertijd niet of nauwelijks nog een rol te spelen. De aandacht ook in JC Noord is gericht op het nu en de toekomst.
Streef ernaar dat alle betrokkenen werken aan maximale integraliteit van locatiegebonden, ambulant en gezinsgericht jongerenwerk en start met deze maximale integraliteit in de Maaspoort. Het inhoudelijk samenwerken van beide organisaties (HC en PU073) komt op het niveau van de jongerenwerkers langzaam tot stand, waarbij door de verschillende methodieken er ook een verrijking geconstateerd wordt. Aanvankelijk was er sprake van ieder een eigen deel van het programma en de opdracht, hetgeen ook blijkt uit het activiteitenaanbod, maar er wordt gewerkt naar meer integratie en versterking. Via Hambakenconnect die een meer gezinsgebonden aanpak kent, is er ook aandacht voor het betrekken en communiceren met ouders van jongeren. Dit niet als separate doelgroep, maar ter versterking van het werken met de jongeren. Locatiegebonden jongerenwerk is nauw betrokken bij ambulant en andersom, maar de mate waarin dat kan en moet, is niet expliciet en wordt nog niet door ieder hetzelfde geduid. Dat heeft ook te maken met het thema orde en veiligheid. Dat vormt geen direct onderdeel van de opdracht van het jongerenwerk, maar is belegd bij wijkagent, jeugdagenten en
BOA’s. Toch voelen de jongerenwerkers zich daarin verantwoordelijk en zien dit als logisch onderdeel van het werk met jongeren. Ook voor de wijkraad, de politie en aan de Jongerentafel lijkt de betrokkenheid van de Jongerenwerkers bij orde en veiligheid in de wijk logisch en gewenst. De politie geeft aan te hechten aan een goede samenwerking met het jongerenwerk, omdat vanuit de relatie of vanwege laagdrempeligheid er bij jongeren soms iets bereikt kan worden dat in uniform niet altijd lukt.
Noord InZicht Stand van zaken vanuit de evaluatie met betrekking tot de adviezen uit Jongeren Gehoord
8
4
Stimuleer dat het onderwijs actief betrokken wordt om samen vorm te geven aan het jongerenwerk in de scholen, aan onderwijsbegeleiding op locatie en aan talentwikkeling en kansenvergroting. Op stedelijk niveau is samenwerking met het jongerenwerk kansrijk in ontwikkeling, met name op de vmbo-scholen. Dit is ook verwoord in het recent verschenen rapport: Jongerenwerk Versterkt (Alma van Bommel, mei 2022). Het voortgezet onderwijs is niet rechtstreeks betrokken bij JC Noord. Met de inzet van HC in JC Noord kent het programma ook leergerichte activiteiten, zoals huiswerkondersteuning en leesclubs. Deze worden door HC en niet vanuit het onderwijsveld verzorgd. Met de basisscholen is contact en wordt invulling gegeven aan het project Brug naar de Brugklas. Dit project is al langer onderdeel van het jongerenwerk in Noord en geniet breed naamsbekendheid. Het is in de praktijk niet alleen een brug naar het VO, maar ook voor de jeugdige doelgroep een introductie van het jongerenwerk en JC Noord. Het jongerenwerk wordt daarbij ondersteund door eigen stagiaires.
5
Continueer en borg inzet en begeleiding van stagiaires, zoals in ieder geval vanuit het opleidingstraject van KW1C (MBO) Het project Leren op Locatie (LOL) is in het verleden geïnitieerd door SJM (Stichting Jongerenwerk Maaspoort) en MBO-opleiding KW1C en kende binnen de Poort een eigen en succesvolle plaats. Met de overgang naar JC Noord en de gecompliceerde start in het gebouw, is er enige druk komen te staan op het project. In de zoektocht naar de begeleiding en inzet van de LOL-stagiaires bleek bij de jongerenwerkers er soms sprake van handelingsverlegenheid met de doelgroep, maar ook de vraag op welke wijze Leren op Locatie onderdeel was of moest zijn van het Jongerenwerk. Het eigenaarschap is nog niet goed tot stand gekomen. Dat klonk door in het gesprek met Farent, maar blijkt ook uit de evaluatie met de stedelijk coördinator van PowerUp073 en een docent van KW1C in maart 2022. De LOL-stagiaires zijn niet alleen op JC Noord ingezet, maar ook op andere locaties en bij activiteiten van het Jongerenwerk. Men is in de praktijk gematigd positief, inhoudelijk nog niet altijd aangehaakt, en zoekend naar operationele invulling, aanscherping en uren.
9
Bij KW1C is door de gecompliceerde aanloop ook zorg ontstaan over de continuïteit. De recente evaluatie met de gemeente, waarin duidelijk werd uitgesproken dat het niet gaat over OF het Leren op Locatie continueert, maar over HOE dat wordt vorm gegeven door alle betrokkenen, heeft duidelijkheid gegeven en het vertrouwen versterkt. Explicitering en bewustwording van de doelstellingen en werkwijze naast een duidelijk eigenaarschap behoeven extra aandacht. Dit geldt voor KW1C, voor Farent en voor PU073.
Noord InZicht Stand van zaken vanuit de evaluatie met betrekking tot de adviezen uit Jongeren Gehoord
6
Geef positieve bekendheid aan het jongerenwerk in Noord en in het bijzonder aan JC Noord als jongerencentrum voor geheel Noord. Werk gericht aan een positief, inspirerend en uitnodigend imago voor alle doelgroepen. Er zijn positieve ervaringen geweest en gedeeld, de turbulentie van de overstap de Poort naar JC-Noord lijkt grotendeels afgesloten, jongeren zijn veelal positief en het bezoekersaantal wordt als groeiend benoemd (soms 30 tot zelfs 80 bij een activiteit, maar soms ook slechts 4 of 5 bezoekers). In de situatie van het opbouwen van de locatie en het programma, heeft het onderdeel imago relatief weinig aandacht en inzet gekregen op zowel bestuurlijk als op uitvoerend niveau. Ook in het werkplan van mei 2022 krijgen communicatie en imago nauwelijks aandacht (hooguit indirect via de start van een jongerenraad en de inzet van seniorvrijwilligers). Bezoekers nu zijn zonder uitzondering positief, ook over de aandacht die er voor hen is. Dit wordt extern gedeeld. Ook de wijkraad bevestigt de positieve wending en een groeiend vertrouwen. Er is echter nog geen sprake van een inspirerend en uitnodigend imago voor alle doelgroepen. Dat vraagt juist in deze fase meer aandacht, energie, pionierskracht, sturing en PR en voldoende menskracht.
7
Voor meerdere betrokkenen geldt helaas dat de aanloopperikelen (gebouw en bemensing) zo veel energie hebben gekost, dat elan deels verloren is gegaan. In veel gesprekken kwam ook het aantal feitelijk ingevulde uren als belemmerend in het behalen van de resultaten naar voren. De vraag om meer uren wordt ook hier aan de opdrachtgever gesteld en niet gezien als verantwoordelijkheid van de opdrachtnemer (lumpsum financiering). Dit is ook in het rapport Jongeren Versterkt geconstateerd en benoemd. Desalniettemin wordt door alle betrokkenen aangegeven nog volmondig achter de adviezen uit Jongeren Gehoord te staan, dat men er vertrouwen in heeft op de goede weg te zijn en dat de beoogde invulling en resultaten alsnog zullen gaan worden gehaald.
Draag zorg dat de nieuwe situatie zo snel als mogelijk wordt gerealiseerd. Realiseer met spoed de gewenste rust en duidelijkheid. Laat HC en PU samen twee ervaren en op samenwerking gerichte jongerenwerkers inzetten voor de Poort, en zorg dat er voor hun start een formele overdracht van sleutel en locatie plaats vindt en de jongerenraad gevormd wordt. Zoals hiervoor omschreven heeft de afronding van de inzet van SJM op de locatie en de staat van het gebouw na de latere oplevering voor veel vertraging en complicaties in het proces en de uitvoering van de adviezen uit het rapport Jongeren Gehoord gezorgd. Zo ook de personele bezetting vanuit Farent/PU073. Een arbeidsmarktgerelateerd organisatieprobleem dat van wezenlijke invloed is geworden op de voortgang van de realisatie van de nieuwe situatie. Hiermee wordt ook aangetoond dat er een kwetsbaarheid in de uitvoering van de opdracht is.
en meer eigenaarschap zou positief kunnen bijdragen aan de sturingskracht, de inhoudelijke betrokkenheid en snelheid van veranderen. Het zou ook de rol van de gemeente, van waaruit een beleidsmedewerker Jeugd tweewekelijks in gesprek betrokken is, meer meedenkend en volgend maken in plaats van bevragend en bewakend.
Daarnaast doet zich op basis van de gesprekken ook de vraag voor of er voldoende stuurkracht en pioniersgeest is ingezet op dit specifieke project en of de lijnen voor iedereen voldoende duidelijk waren. Ook hier speelde de complexiteit van de netwerkorganisatie PU073 in relatie tot de rol van in dit geval Farent, concreet in o.a. de inzet en betrokkenheid van de stedelijk coördinator PU073 voor Noord. Meer duidelijkheid en eenvoud in de lijnen
Noord InZicht Stand van zaken vanuit de evaluatie met betrekking tot de adviezen uit Jongeren Gehoord
10
5 Conclusie Er is in korte tijd relatief veel werk verzet in en rond JC Noord, niet altijd in de meest voorspoedige omstandigheden. Dat is waardering van alle betrokkenen waard. Toch wordt uit deze tussentijdse evaluatie duidelijk en is ook alom de mening dat JC Noord nog niet is wat het kan worden en dat de vertraging zo snel mogelijk ingelopen moet worden. Er moet nog het nodige gebeuren, waarbij de adviezen uit Jongeren Gehoord het gewenste uitgangspunt blijven. Er is vaart gewenst in het proces, meer elan, meer eigenaarschap, dingen moeten gerealiseerd worden, hobbels weggehaald, sturing op inhoud versterkt! De concrete punten waarop winst behaald kan worden en die de resultaten ten goede kunnen komen betreffen:
Het gebouw Het gebouw is qua veiligheid en inrichting nog niet op het niveau van voorheen. Het gebouw is mooi, ruim en heeft veel mogelijkheden (ook op stedelijk niveau), die nu niet aangewend kunnen worden. De staat en inrichting van het gebouw zijn van invloed op het activiteitenprogramma, de resultaten en de bezoekersaantallen.
De activiteiten Het activiteitenaanbod kan ruimer en inhoudelijk meer aansluiten bij de doelstellingen, te weten de prioritaire thema’s uit de inkoopopdracht en wijkuitvoeringsplannen (WUP Noord). Daarbij is een balans gewenst tussen aanbodgericht en vraaggestuurd, beide echter explicieter doelgericht.
De medewerkers Een vast, krachtig en compleet team met pionierskwaliteiten moet voortvarend en meer doelgericht aan de slag om de gewenste ontwikkelingen te realiseren. Ieder in het team is mede-verantwoordelijk voor het geheel. Dat vraagt voor het komende periode om een projectmatige aanpak, kennis van de doelstellingen en gewenste resultaten.
Sturing Sturing op gedeeld denken over opdracht, visie, programmering en gewenste resultaten is nodig, om te zorgen dat er vanuit één lijn gewerkt en gecommuniceerd wordt en niet individuele keuzes van uitvoerenden leidend gaan worden. Daarmee kan ook de bewustwording en het eigenaarschap vergroot worden. Het vereist ook monitoren vanuit de organisaties (verantwoording afleggen) en op hoofdlijnen bewaken en toetsen vanuit de gemeente.
Communicatie en imago Versterken van de communicatie intern (met uitvoerenden en samenwerkende organisaties) is nodig om gezamenlijk zicht te krijgen op de (gewenste) doelstellingen en inhoud. Daarnaast is actie nodig om de naamsbekend en mogelijkheden van het jongerenwerk in Noord en in JC Noord te vergroten en meer jongeren in beeld te krijgen en te ondersteunen in hun ontwikkeling.
11
Werkplan Er is een werkplan o.a. met betrekking tot de opstart van de jongerenraad en de vrijwilligersorganisatie. Dit werkplan is een prima startdocument om uit te breiden tot projectplan, inclusief communicatie en imago.
Noord InZicht Conclusie
6 Aanbevelingen voor vervolg Aanbevelingen c.q. suggesties voor de komende zes maanden t.a.v. bovenstaande punten:
A
Definieer de gewenste aanpassingen in het gebouw (gerelateerd aan de gewenste activiteiten), prioriteer deze, begroot ze en kijk wat financieel mogelijk is, in samenspraak met de gemeente. Maak hiervoor een projectplan gebouw voor de komende 6 maanden, waarbij de beheerder de projectleiding op zich neemt, met ondersteuning van bijv. een stagiar van een technische hbo-opleiding. Ook een beheerplan met gebruik van het gebouw door derden kan interessant zijn om te verkennen.
D
B Formuleer als team voor de komende periode een
activiteitenplan dat aansluit bij de doelstellingen en de doelgroep, kijk wie een uitvoerende rol in dit plan kan hebben, betrek daarin ook het onderwijs en stagiaires. Volg deelname, deelnemers, tevredenheid en impact zodat er inzichten ontstaan op feiten. Daar kan vervolgens weer op geacteerd worden door eigen organisaties en gemeente.
C Een eigen, krachtig en compleet team dat zich verbindt aan de uitdaging. Complementair en samenwerkend. Dat kunnen de mensen zijn die nu hier al werken, wellicht na een gesprek of met coaching. Het kan ook een wissel betekenen indien de pionierskwaliteiten niet aansluiten bij de specifieke opdracht en uitdaging. De teamleider Noord kan gevraagd worden de rol van projectleider op zich te nemen en sturing te geven, waarbij een vaste sparringpartner/coach met projectervaring wellicht ondersteunend zou kunnen zijn. Dit kan via de eigen organisatie of extern belegd. De beide organisaties zijn primair verantwoordelijk, maar regelmatig overleg tussen de projectleider en de gemeente kan onderdeel van de contacten zijn, waarmee ook de huidige overlegfrequentie vanuit de gemeente met het team JC Noord gereduceerd kan worden. De beheerder draagt primair zorg voor het gebouw, nadat dat op orde is zouden werktijden op enkele dagen iets aangepast kunnen worden (later beginnen, langer blijven), waarmee de beheerder ook een ondersteunende rol richting jongeren of stagiaires kan vervullen.
Noord InZicht Aanbevelingen voor vervolg
E
Sturen op een gedeelde visie kan door kennis te delen en gemeenschappelijk te maken. Erop te bevragen, activiteiten daar op af te stemmen, gewenste resultaten samen te formuleren en er over te spreken. Organiseer in dat licht bijvoorbeeld september een netwerkbijeenkomst in JC Noord, waarbij alle in en bij de uitvoering betrokkenen worden uitgenodigd. Jongerenwerkers, senior-stagiaires, directie/ bestuur Farent en HC, wijkraad, deelnemers aan de Jongerentafel, beleidsmedewerker(s) gemeente ’s-Hertogenbosch, wethouder. Kennismaken met elkaar, het gebouw en het delen van visie, kennis en reeds behaalde resultaten delen via pitches van 3 minuten per organisatie/functionaris. Niet alleen deel en verdiep je dan kennis, het stimuleert creativiteit, brengt mogelijkheden in beeld, maar ook knelpunten die je met elkaar beter kan oplossen dan alleen of per organisatie. In zo’n sessie kan ook meer duidelijkheid ontstaan over wie waarvoor verantwoordelijk is, hoe coördinatie plaats vindt en waar samenwerkingskansen liggen. Niet alleen intern, ook extern is communicatie van groot belang. Organiseer bijvoorbeeld in oktober een Open Huis, waarin in meerdere sessies externe partners, wijkgenoten, schooldirecties, partners in jongerenwerk, de jongerenambassadeurs, groep 8 leerlingen e.a.
worden uitgenodigd (flyeren, versturen van uitnodiging voor koffie/thee met een speciale (liefst zelfgebakken) traktatie. Informatie delen, enthousiasmeren, drempel verlagen. Ook de communicatie over activiteiten is een belangrijk aspect van imago en deelname. Website, social media en andere vormen vragen duidelijk om een kritische blik, actualisering en informatievoorziening. Andere communciatie-kanalen kunnen in beeld worden gebracht.
12
F
Breid het werkplan van mei 2022 uit tot een projectplan, waar ieder in het team een eigen aandeel in heeft, maar mede-verantwoordelijk is voor het geheel (dus geen werkscheiding, maar een integrale benadering). Daarbinnen krijgen ook thema’s als communicatie en imago een plaats krijgen. Projectleiding, contactpersonen en verantwoordelijkheden worden eveneens in het projectplan vastgelegd.
G
De gemeente monitort en na zes tot negen maanden volgt er opnieuw een evaluatiemoment, op basis van vragenlijsten en/of gesprekken met een beperkt aantal betrokkenen en aan de hand van aangeleverde overzichten van activiteiten, deelname en resultaten. Vooraf wordt de werkwijze rondom de vervolgevaluatie bekend gemaakt, tevens de standaard waar mee gerekend zal gaan worden. Mogelijkheden van monitoren krijgen ook aandacht in het stedelijk proces m.b.t. de aanscherping van de inkoopopdracht. Daarmee sluit dit rapport aan op het evaluatief onderzoek naar jongerenwerk in ‘s Hertogenbosch (Jongerenwerk Versterkt, mei 2022).
Tot slot Noord heeft alles in zich om een succes te worden. Daarmee hebben de opdrachtnemende organisaties (Farent, HC, PU073) een uitdaging en een mooie kans. Met vertraging komt Noord in Zicht, zoals het bedacht is, zoals het voor de jongeren in ’s-Hertogenbosch gewenst is, zoals ze het verdienen, omdat ze de talenten van de toekomst zijn! Dergelijke processen als de doorstart naar JC Noord vragen tijd, inzet en reflectie. Deze waren tot nu toe door omstandigheden helaas ontoereikend, hetgeen de evaluatie wellicht deed voelen als te snel. Tegelijkertijd kan er met de opbrengst gericht versneld en versterkt worden. Met dank aan ieder die een bijdrage leverde en met wie ik in het kader van deze evaluatie mooie en open gesprekken mocht voeren. Fijn te merken dat het vuur voor deze uitdaging in ruime mate aanwezig is, maar dat het hier en daar wel een vonkje nodig heeft om na deze problematische start weer te ontbranden. Alma van Bommel Onafhankelijk adviseur/onderzoeker in opdracht van de gemeente ‘s-Hertogenbosch
13
Noord InZicht Aanbevelingen voor vervolg