2024-02-22 Commissie Bestuur vastgesteld

Commissie BESTUUR Datum: Locatie: Aanwezig: Voorzitter: Secretaris: (plv.) Commissieleden:

22 februari 2024 Raadzaal

Collegeleden:

mw. mr. drs. R. Lipman mr. drs. R. van der Meer mw. M. Craste bc (agendapunt 8, tot 20.45 uur), F.G.F. van Genugten, J.J.M. Gersjes, A.W.J.A. van Hattem LLB, mw. drs. J. Hendrickx, mw. A. Hernández J.A.B Huibers, mr. F. Kabbouti, drs. P.E. Kagie, drs. R.M.J. van den Kerkhof, P.M. van der Krabben, B.F.C. Roovers, A.P.R.G.M. van Rosmalen, mw. E. Samshuijzen, A.C. van Silfhout, mw. J.P.M. Welten-van Doremalen M.J.J. van der Geld Msc

Afwezig:

J.J.E.L. van Creij, drs. J.M.N.L. Mikkers

Verslaglegging:

mw. J. Beaumont, DemiSec

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering om 19.00 uur en verwelkomt alle aanwezigen. Bericht van verhindering is ontvangen van burgemeester Mikkers wegens ziekte; hij wordt door wethouder Van der Geld vervangen vanavond. De heer Van Creij is eveneens afwezig.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter merkt op dat er twee nog te agenderen bespreeknotities op de agenda staan die na het versturen van de agenda zijn binnengekomen. Zij constateert dat de commissie akkoord gaat dat beide notities vanavond geagendeerd worden. De heer Van den Kerkhof (D66) verzoekt de notitie over het azc als eerste aan de orde te stellen, met het oog op de aanwezigen op de publieke tribune. De commissie gaat daarmee akkoord. De agenda wordt conform vastgesteld.

3.

Vaststellen van het verslag van de commissie Bestuur van 18 januari 2024 Het verslag van de commissie Bestuur van 18 januari 2024 wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

Vaststellen van de lijst van toezeggingen en lijst openstaande moties De voorzitter constateert dat hier geen opmerkingen over zijn. Daarmee worden de lijst met toezeggingen en de lijst met openstaande moties vastgesteld.

5.

Werkplanning Er zijn geen opmerkingen over de werkplanning.

Raadsvoorstellen 6.

Zienswijze kaderbrief 2025 Veiligheidsregio Brabant-Noord De voorzitter zegt dat het college voorstelt om een positieve zienswijze zonder inhoudelijke opmerkingen vast te stellen. Mevrouw Welten (VVD) heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de zienswijze. De oplopende kosten baren haar wel zorgen; hier komt zij in tweede termijn op terug. 1

De heer Van Hattem (PVV) verwijst naar de bijeenkomst enkele weken geleden van de gemeenteraden in de regio. De brandweerzorg is daar ook besproken. De brandweer noemde enkele knelpunten; is daar voldoende rekening mee gehouden? Wellicht komt hij hier in een motie op terug. Hij wijst in dit verband ook op de oplopende kosten. Mocht de Wet kwaliteitsborging bouw onverhoopt doorgang vinden, is de veiligheidsregio daar dan voldoende op voorbereid of zijn er problemen/risico's te verwachten? Reactie college Wethouder Van der Geld heeft die knelpunten niet scherp op het netvlies en ook op de tweede vraag komt hij graag schriftelijk terug. Tweede termijn De heer Van Hattem (PVV) kan daarmee instemmen. Het was zijn bedoeling hier geen hamerstuk van te maken vanavond. Mevrouw Welten (VVD) vindt het goed dat straks met een kaderbrief wordt gewerkt in plaats van een kadernota, die vooruitloopt op de begroting. De VVD is positief over de grotere rol die inwoners krijgen en dat zij meer meegenomen worden en geïnformeerd worden over de risico's die er zijn. Helaas is er een stijging van de kosten per inwoner te zien welke na indexering € 650.000 voor de gemeente betekent. De invoering van de Omgevingswet geeft ook onzekerheid. Elke inwoner heeft recht op een veilige leefomgeving; dat staat voor de VVD bovenaan.

Deelname aan een gemeenschappelijke regeling is geen keus maar wel van groot belang. Hoe worden de kosten in de hand gehouden? Moet te zijner tijd niet naar een meer integrale schifting worden gekeken? Het ravijnjaar 2026 komt eraan en het is goed binnen afzienbare tijd te kijken naar de hele breedte. De voorzitter concludeert dat er verder geen vragen zijn. Het college komt schriftelijk terug op de gestelde vragen. Dit voorstel wordt als B-stuk naar de raad geleid. De PVV komt misschien met een amendement. Overige onderwerpen ter bespreking 8.

Discussienotitie locatiekeuze azc De voorzitter zegt dat het college in deze notitie diverse scenario's voor azc-locaties inzichtelijk heeft gemaakt. De heer Van Hattem (PVV) leest een aantal vragen aan de commissie in deze notitie. De eerste vraag is of de commissie ermee kan instemmen dat er minimaal één hoofdlocatie wordt gerealiseerd zodat het COA de exploitatie op een goede manier kan faciliteren. Voor de PVV is het duidelijk: er komt geen locatie en geen azc. De raad moet op haar strepen gaan staan zoals eerder de gemeente Westland ook al deed. Den Bosch heeft tijdelijke azc's gehad en moet hier geen medewerking aan verlenen, dus ook niet met minimaal één hoofdlocatie. Het COA zou de exploitatie moeten organiseren. De nieuwe Spreidingswet laat echter zien dat dit ook door andere partijen georganiseerd mag worden, het COA heeft dus geen unieke bevoegdheid. De tweede vraag gaat over het Utrechtse model en of de raad ermee kan instemmen dat dit model in Den Bosch wordt geïmplementeerd. Dat is een volledig foute constructie aangezien dit koppelverkoop betreft. Het college zegt dat als er een azc wordt gerealiseerd er extra woonwagenstandplaatsen en flexwoningen komen. Er ligt al een aangenomen motie ten aanzien van de woonwagenstandplaatsen, die extra plaatsen worden sowieso gerealiseerd.

Waarom wordt die motie niet eigenstandig uitgevoerd? Ook de komst van flexwoningen mag niet gekoppeld worden aan de komst van een azc. De heer Van Genugten (CDA) zegt dat waar een azc ook komt: dat heeft impact. Hoe kunnen bewoners voor wie dit impact heeft, tegemoetgekomen worden? Dat probeert het Utrechtse model te realiseren. Als er een azc komt dan is de PVV dus niet voor een vorm van verzachting 2

voor de bewoners? De heer Van Hattem (PVV) zegt dat dat doekjes voor het bloeden zijn en het is pertinent onjuist om dit zo te doen. Utrecht heeft al eerder laten zien hoe die gemeente met de opvang van statushouders omgaat; statushouders krijgen exclusieve voorkeur boven de eigen inwoners. Naar de gemeente Utrecht zou Den Bosch dus sowieso al niet moeten kijken. Eerst moet bekeken worden wat de bewoners zelf wensen en van begin af aan is niet gekeken naar wat de bewoners van de Gestelse buurt willen. Over hun hoofden is besloten dat deze twee azclocaties er komen en pas in een latere fase wordt aangegeven wat er eventueel zou kunnen. Gisteravond is er weer een gesprek met bewoners geweest waarin ook de looproutes van de azc-locaties naar de binnenstad zijn besproken. Beide looproutes lopen dwars door de Gestelse buurt heen. Dat zal overlast veroorzaken en of er nu flexwoningen bijkomen of niet, die hebben geen meerwaarde voor de buurt. De heer Van Genugten (CDA) begrijpt dat de PVV niet voor eventuele maatregelen zal stemmen om inwoners te compenseren en zo verzachting voor de impact van de komst van een azc te bieden. De heer Van Hattem (PVV) vindt dit een onjuiste manier van framing. Het is niet juist te zeggen: we zetten een azc neer en als goedmakertje mogen er een paar flexwoningen bijgebouwd worden. Daarnaast zal een deel van die flexwoningen naar statushouders gaan.

Aan de voorkant moet gevraagd worden wat de buurt zelf wil in plaats van het inzetten van het Utrechtse model als goedmakertje voor de buurt. De buurt wil heel andere zaken. De buurt maakt zich zorgen om de veiligheid want er zijn veel te weinig boa's voorzien in de plannen voor handhaving en veiligheid. Om deze plannen door te drukken en goed te kunnen praten door te zeggen: kijk eens, wij hebben toch nog iets voor de buurt gedaan, nee, zo werkt het niet. Als de buurt geen azc wil dan moet dat de voornaamste conclusie zijn. De woningopgave is al groot in de stad en de woonwagenstandplaatsen moeten er per saldo komen ongeacht of er wel of geen azc komt. De heer Van Genugten (CDA) constateert dat de heer Van Hattem geen antwoord geeft op zijn vraag. De heer Van Hattem (PVV) vindt de vraag van de heer Van Genugten nogal onzinnig. Het is nog maar de vraag of dit stuk überhaupt als raadsvoorstel wordt ingediend en daarnaast is het een stuk uitvoering waar het op aan komt. Daarnaast wil de PVV geen azc en wil hij de Gestelse buurt niet opzadelen met een azc tegen hun zin in. Een aantal flexwoningen maken daarin geen verschil. De heer Van Silfhout (Volt) hoorde de heer Van Hattem spreken over de overlast van asielzoekers door de wijk vanwege de looproutes richting centrum.

De heer Van Hattem spreekt over asielzoekers als zouden het verschrikkelijke mensen zijn en zij tot enorme overlast en criminaliteit leiden. Waarom spreekt de PVV steeds op deze manier over asielzoekers? Er blijkt immers uit andere gebieden waar asielzoekers worden opgevangen dat er in Den Bosch bijna geen overlast is van asielzoekers. De heer Van Hattem (PVV) merkt op dat die overlast en criminaliteit er wel degelijk is. Hij verwijst naar wat er in Ter Apel gebeurt: dat is een hel voor omwonenden. Zo zijn er vele andere gemeenten in Nederland waar hiervan sprake is. Hij noemt als voorbeeld kinderen die worden aangerand in het zwembad; dat zijn zaken waar mensen terecht zorgen over hebben en dat mag niet gebeuren in deze stad. De heer Van Silfhout (Volt) zegt dat dit pertinent onwaar is. Dit zijn bliksemafleiders. In Den Bosch zijn er zo goed als geen incidenten. Het feit dat de heer Van Hattem steeds naar andere gemeenten verwijst waar de overlast groot is, is een zwaktebod. Hij heeft geen antwoord gekregen op zijn vraag. 3

De heer Van Hattem (PVV) stelt voor geen appels met peren te vergelijken. Op het Hypecoterrein is een doelgroepenbeleid toegepast. Daar zijn voornamelijk gezinnen opgevangen en een deel statushouders. Het doelgroepenbeleid is door de Spreidingswet vervallen; een gemeente mag geen afspraken maken over welke groepen worden opgevangen want het COA bepaalt dat. Ook mensen die door meerdere veilige landen hierheen zijn gekomen alsook veiligelanders kunnen op die locatie gehuisvest worden. Juist van die groepen wordt veel overlast ervaren. De overlast rond het Hypeco-terrein loopt de laatste maanden op omdat er steeds meer alleenstaande mannen worden gehuisvest. Die problemen zijn en komen er wel degelijk en die zijn ook overal in het land te zien. Volt kan dit ontkennen, maar omwonenden van azc's in Nederland weten wel beter. De heer Van Silfhout (Volt) erkent dat er problemen zijn in Ter Apel en daar veel te veel vluchtelingen worden opgevangen. Andere gemeenten moeten hun verantwoordelijkheid nemen. Hij kijkt daar niet van weg zoals hij al in eerdere debatten aangaf. Wat hem nu in de schoenen wordt geschoven, vindt hij niet gepast. Hij wil die problemen oplossen en daarom moet hier aan de slag worden gegaan. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat die problemen niet opgelost worden door hier aan de slag te gaan en de problemen van Ter Apel hier naartoe te halen.

Mevrouw Welten (VVD) zegt dat op het Hypeco-terrein en Kasteel Meerwijk honderden mensen worden opgevangen die daar binnenkort weg moeten, zo is de afspraak met omwonenden. Hoe staat de PVV daar tegenover? De heer Van Hattem (PVV) zegt dat dat niet het probleem van de gemeente Den Bosch is maar van het COA. Het COA sluit contracten en als volgens een contract mensen naar een andere locatie moeten dan staat nergens dat die nieuwe locatie in Den Bosch moet liggen. Het COA regisseert de opvang, dat kan op iedere locatie in Nederland en hoeft niet per definitie in Den Bosch. Mevrouw Welten (VVD) hoort de heer Van Hattem eigenlijk zeggen: ik schuif het af, ik zet de deur open en zoek het maar uit. Daarmee scheept de heer Van Hattem de omwonenden van beide locaties op met een probleem. De heer Van Hattem (PVV) ontkent dat. Beide opvanglocaties gaan op de afgesproken data dicht en die blijven dicht. Het COA is hiervoor verantwoordelijk en niet de gemeente. Hij komt juist op voor de inwoners van Den Bosch die niet met een azc in hun omgeving opgezadeld willen worden. PVV blijft bij haar standpunt: geen azc in deze gemeente. De derde vraag van het college betreft het tekort aan boa's en de looproutes. Daarbij herhaalt hij zijn eerdere woorden over de doelgroepen: er is met het COA geen afspraak meer te maken over doelgroepen.

In de aangenomen motie van de raad zijn enkele clausules opgenomen die straks niet meer geldig zijn. Hoe wil het college daarmee omgaan? Er wordt nu bekeken of het Mövenpick Hotel, het Kruithoorn-terrein of De Saren gekozen moet worden. Gelet op de opgave die opgelegd wordt door de Spreidingswet vreest hij dat Den Bosch straks een situatie opgedrongen krijgt waarbij alle drie de locaties als azc worden ingericht. Immers, als je het COA één vinger geeft dan pakt het COA de hele hand. Mevrouw Hernández (50PLUS) hoort de heer Van Hattem verwijzen naar de nieuwe Spreidingswet. Als het COA naar Den Bosch komt en oplegt dat er 600 of 800 asielzoekers opgevangen moeten worden, gaat de heer Van Hattem daarmee akkoord? De heer Van Hattem (PVV) licht toe dat de Spreidingswet zo niet werkt. Dergelijke afspraken worden op provinciale regietafels gemaakt en burgemeesters kunnen aangeven daar geen behoefte aan te hebben. Als partijen daar niet uitkomen dan zal de staatssecretaris een verdeelbesluit nemen en pas als daar niet aan wordt voldaan, kan een dwangmaatregel 4

opgelegd worden. Hij stelt voor dus niet op de zaken vooruit te lopen en eerst een maximale inspanning te plegen om te voorkomen dat er een azc in Den Bosch komt. Dat zou de inzet moeten zijn. Mevrouw Welten (VVD) merkt op dat de heer Van Hattem daarmee de wet die geldt eigenlijk niet respecteert. Klopt dat? De heer Van Hattem (PVV) is het daar niet mee eens. De wet kan op verschillende manieren uitgelegd worden, maar de wet is geen mechanisch medebewind. Dat wil zeggen dat als gesteld zou zijn: elke gemeente in Nederland moet een x-aantal asielzoekers opvangen, dan was het een vast principe geweest. Nu is echter gezegd: de gemeenten moeten hier onderling afspraken over maken in provinciaal verband en dan bezien of zij eruit gaan komen. Dat biedt dus ruimte voor onderhandeling en overleg. Mevrouw Welten (VVD) kent de wet, voor een deel. Het exacte effect is nog niet bekend. Als het erop aan komt en Den Bosch wordt gedwongen mensen op te nemen, hanteert de heer Van Hattem dan deze wet of niet? De heer Van Hattem (PVV) hanteert de wet en hij kent die wet ook volledig. Daarin staat dat in eerste instantie een capaciteitsbesluit wordt genomen door de staatssecretaris, die inventariseert wat er indicatief per gemeente aan opgave zou moeten liggen. Vervolgens moeten de gemeenten in provinciaal verband overleggen hoe die verdeling wordt.

Er zijn ook gemeenten in Brabant die tot nu toe nog geen mensen hebben opgevangen en die hun verantwoordelijkheid nemen, gemeenten die van mening zijn dat Den Bosch de afgelopen jaren al asielzoekers heeft opgevangen en dat nu dus niet meer hoeft te doen. Dat kan ook een verdeling zijn. Op die manier houd je je dus nog steeds aan de wet. Als de gemeenten er onderling niet uitkomen, kan de staatssecretaris per deelbesluit aangeven hoeveel mensen per gemeente opgevangen moeten worden. Als een gemeente daar niet aan voldoet dan kan een trajectraad ingezet worden in het kader van interbestuurlijk toezicht. Mevrouw Welten (VVD) wil alleen een ja of nee horen van de heer Van Hattem: houdt hij zich aan de wet of niet? De heer Van Hattem (PVV) houdt zich aan de wet en de wet geeft ruimte om het op deze manier in te vullen. De voorzitter zegt dat hiermee in ieder geval antwoord is gegeven op de vraag van mevrouw Welten. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) had deze notitie vanavond liever nog niet behandeld. Het is namelijk gebruikelijk dat wanneer iets onder de rechter is er een pas op de plaats wordt gemaakt. Hij wijst op het Pettelaarpark waar de rechter een uitspraak over moet doen. Wat hij vanavond toezegt, zal hij nakomen mits dit niet in strijd is met de rechterlijke uitspraak die nog volgt. Bosch Belang is voor humanitaire opvang.

Het gaat om de locatiekeuze; daar gaat dit stuk over. Het college heeft in de discussienota opgenomen het leefbaarheidsplan Zuid. Voor De Saren is geen leefbaarheidsplan dus als voor die locatie gekozen wordt, zal er discussie met de omgeving komen. Hij denkt dat dat niet anders zal uitvallen dan wanneer voor Kruithoorn wordt gekozen. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) meent dat er een wezenlijk verschil is tussen De Saren en Zuid, waar twee locaties worden voorgesteld. Die zijn niet met elkaar te vergelijken. De impact op Zuid is veel groter dan op De Saren. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) is het daarmee eens, maar als de rechter een uitspraak doet over het Pettelaarpark dan resteert Kruithoorn. De mensen uit die omgeving 5

zullen ook met discussiepunten komen zoals de Gestelse buurt nu ook doet. Ook daar komt dan een grote locatie. Omdat het allemaal nog onduidelijk is wat hieruit komt, zal een keuze gemaakt moeten worden tussen die twee. Op de eerste vraag van het college antwoordt Bosch Belang dat de locaties Kruithoorn en De Saren beide in aanmerking kunnen komen. Het college stelt voor om locatie Kruithoorn te kiezen, leidt hij uit het voorstel af. Dat had explicieter neergezet mogen worden. In dat geval zou het leefbaarheidsplan getoetst moeten worden op de omgeving van de Gestelse buurt. Dat mag best breder zijn, bijvoorbeeld ook de wijkraad Zuid. Hij verneemt graag van het college hoe dit plan in de brede samenleving van Zuid is gevallen. Ten aanzien van de handhaving merkt hij op dat als daar anderhalve fte ingezet wordt voor zeven dagen in de week die persoon er vele uren niet is. Dat zou ruimhartiger opgezet mogen worden mede gelet op het wijkbudget dat is verhoogd naar € 50.000 om de acceptatie in de omgeving te continueren. De gemeente is goed op weg als de mensen goed uitgelegd kan worden dat de inhoud van het leefbaarheidsplan gerealiseerd wordt. Het Utrechtse model spreekt hem aan. Op dit moment zijn er geen elementen die hij mee wil geven. Hij hoort graag van het college of het draagvlak in de Gestelse buurt en Zuid aantoonbaar is zodat daarmee definitief doorgegaan kan worden.

Dat is nog onduidelijk. Daarna wil hij definitief zijn standpunt bepalen. Mevrouw Hernández (50PLUS) zegt dat veel belangrijke informatie al is gedeeld. Alles draait op dit moment om het aannemen van de Spreidingswet; die wet heeft de regels veranderd. Zij is voor humanitaire opvang waar dat nodig is. Zij ziet een belangrijk strijdpunt op dit moment om een azc in Den Bosch te realiseren. Er loopt op dit moment een gerechtelijke procedure, dus ook zij durft hier nu geen beslissing over te nemen. Gemeenten mogen eerst met de Provincie in overleg gaan. Hoe denkt het college erover om eerst met de Provincie in overleg te treden voordat Den Bosch hier een beslissing over neemt? De heer Kabbouti (PvdA) zegt dat het college bij de motie de opdracht is meegegeven te onderzoeken hoe De Saren en Kruithoorn zich tot elkaar verhouden. Daar hoort hij nog weinig reactie op vanuit de commissie, behalve van de PVV met een standaard nee. De conclusie van het COA is dat beide locaties geschikt zijn als hoofdlocatie. Er zijn wel verschillen maar die zijn niet groot. De vraag is waar de voorkeur naar uitgaat en hoe die twee opties tegen elkaar afgewogen worden. Bij het Mövenpick Hotel loopt een gerechtelijke procedure en die moet zijn beloop krijgen. In de tussentijd kan best een uitspraak over de andere twee locaties worden gedaan.

Als het Mövenpick Hotel wel de rechterlijke toets doorstaat, rijst de vraag waar de hoofdlocatie zou moeten komen. Dat is wat hem betreft de locatie Kruithoorn. De locatie Mövenpick is een locatie zonder voorzieningen. Het COA heeft aangegeven blij te zijn daar mensen ruimte te kunnen bieden met eigen sanitair, maar daarbuiten zijn er eigenlijk geen voorzieningen en die zijn belangrijk om regie op eigen leven te houden. Als voor De Saren wordt gekozen dan betekent dat twee locaties op Zuid en dat afgeschaald wordt op een aantal voorzieningen uit het leefbaarheidsplan. Daar is hij geen voorstander van. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) zegt dat het feit dat er een leefbaarheidsplan ligt een gevolg is van een keuze van het college om niet de inwoners te betrekken bij de keuze voor een locatie en ook de raad niet. Als het college iedereen had meegenomen in die keuze, had het leefbaarheidsplan niet gehoeven. Volgens de heer Kabbouti (PvdA) is dit debat in de vorige ronde ook gevoerd; die ronde wil hij nu niet overdoen. De uitkomst was: college, ga door met Mövenpick dat kan gedekt worden vanuit de raad en breng de andere twee locaties in beeld om te kijken hoe die twee tegen elkaar afgewogen zijn. Het college heeft het Utrechtse model beschreven en daar zitten de juiste ingrediënten in. Echter, het gewicht ontbreekt wat hem betreft.

Als de keuze wordt gemaakt voor twee voorzieningen in één wijk waarvan één de hoofdlocatie is, dan moet de impact die je aan de andere kant in de weegschaal legt ook significant zijn.

6

Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) hoort dat de PvdA de voorkeur aan Kruithoorn geeft met het oog op de voorzieningen die daar gebundeld kunnen worden. Heeft de PvdA in die keuze ook meegenomen hoe de buurt daarnaar kijkt? De buurt heeft hier ingesproken en aangegeven dat twee locaties in hun buurt overvragen betekent. Dat heeft de heer Kabbouti (PvdA) zonder meer gedaan. Alle belangen zijn tegen elkaar afgewogen. De inwoners van De Saren heeft hij niet gehoord. Daar zouden tijdelijke woningen gerealiseerd kunnen worden. Van tevoren kan de inschatting worden gemaakt dat dat ook een proces zal worden. Daar hoef je niet voor weg te lopen als je van mening bent dat De Saren de juiste keuze is. Hij gaat graag op zoektocht naar een daadwerkelijke plus voor het Utrechtse model zodat de buurt iets teruggegeven wordt. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) hoorde in het eerdere debat in de raad dat de PvdA ook gevoelig was voor het feit dat er toch veel druk op Zuid komt. Daar hoort zij de PvdA nu niet over. Er zijn zorgen over de looproutes. In de wijk is zoveel onrust ontstaan dat het de vraag is of asielzoekers daar straks warm ontvangen worden; daar maakt zij zich ook zorgen over. De heer Kabbouti (PvdA) heeft in de vorige ronde aangegeven dat Kruithoorn wat de PvdA betreft zeker in beeld is.

Over de wijze waarop over deze groep wordt gesproken alsof het melaatsen zijn, wil hij zeggen: wij vangen mensen op die gevlucht zijn voor armoede en geweld. Daar heeft Den Bosch goede ervaring mee. Er is geen onrust op die locaties. Het gaat hier over mensen die op dit moment al opgevangen worden in de stad, mensen die hun kinderen naar school brengen. Die menselijke maat moet weer in beeld gebracht worden in plaats van het betoog van de PVV en de wijze waarop de PVV over mensen spreekt. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) had een aantal vragen gesteld aan de heer Kabbouti. De heer Kabbouti (PvdA) weet niet of hij een vraag gemist heeft. De heer Van Hattem (PVV) hoort de heer Kabbouti de PVV allerlei verwijten maken. De heer Kabbouti zegt “alsof het melaatsen zijn”; alsof melaatsen geen mensen zijn. Het vileine van de argumentatie van de heer Kabbouti is dat hij spreekt over mensen die hier worden opgevangen met kinderen. Daar gaat het hier niet over als hier jarenlang 600 opvangplekken worden gerealiseerd. Er komen steeds nieuwe mensen die doorstromen. De voorzitter wil voorkomen dat dit een welles-nietesverhaal wordt. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) weet ook niet precies meer welke vraag de heer Kabbouti wel of niet beantwoord heeft. Mevrouw Welten (VVD) had graag gezien dat het Utrechtse model ook wat meer was losgelaten op De Saren.

De VVD blijft kritisch ten aanzien van de opvang van asielzoekers. Er is nog steeds geen kabinet en geen regeerakkoord. In hoeverre wordt ingezet op vermindering van de asielstroom? De VVD pleit daar zeker voor. Ook de consequenties van de Spreidingswet zijn nog niet geheel duidelijk. Dat de VVD toch wil meedenken over opvang heeft te maken met afspraken die er lopen. Op het Hypeco-terrein en Kasteel Meerwijk zijn mensen opgevangen en er zijn afspraken met omwonenden aldaar. Die afspraken moeten nagekomen worden. Bij de keuze voor een locatie is het uitgangspunt spreiding voor haar heel belangrijk. Het Pettelaarpark en Kruithoorn liggen te dicht bij elkaar. Dat gaat te zwaar wegen voor de wijk. Het effect op de Gestelse buurt is te groot. De Saren blijkt een uitstekend alternatief en ook het COA kan zich daarin vinden. De argumenten voor Kruithoorn vindt zij wat voorbarig; die locatie vraagt om onderzoek. Het plaatsen van flexwoningen en uitbreiding van woonwagenplaatsen hoeft daar niets aan af te doen. Voorzieningen als winkels zullen erg zwaar belast worden als 600 mensen zich aan die kant gaan vestigen. De Gestelse buurt blijkt ruim te zijn voorzien en heeft geen behoefte aan extra voorzieningen. De ov-bereikbaarheid op De Saren blijkt net zo goed 7

als op Kruithoorn. Het leefbaarheidsplan kan voor een groot deel op De Saren toegepast worden. Niet aan de orde is de investering van ongeveer € 3,5 miljoen om deze wijk op te waarderen. Via raadsinformatiebrieven informeert het college de raad regelmatig, maar zij leest niets over de doelmatigheid en effectiviteit van deze investering. De VVD stemt in met de eerste vraag van het college: hoofdlocatie op De Saren. De tweede vraag over het Utrechtse model zal met deze keuze wel aangepast moeten worden. Ten aanzien van de derde vraag vraagt zij extra aandacht voor het communicatietraject met de burger. Zij zegt ja tegen Mövenpick, maar de rechtszaken dienen te worden afgewacht. Het ontwikkelen van De Saren ziet zij graag als eerste gebeuren. Wanneer Groot Meerendonk wordt ontwikkeld, kunnen de mogelijkheden daar altijd nog eens onderzocht worden. De heer Van Hattem (PVV) vraagt of de VVD met betrekking tot De Saren weet of daar draagvlak voor is in de buurt. In de Gestelse buurt komt er dan een tweede azc bij en vervolgens hoort hij de VVD ook over Groot Meerendonk. Zijn eerdere opmerking dat er straks misschien wel drie locaties komen, blijkt hiermee uit te komen. Mevrouw Welten (VVD) meent dat twee locaties tegelijk in de Gestelse buurt te veel zijn. Opvang in Mövenpick is voor drie tot vijf jaar. Als die mensen uit Mövenpick moeten, verblijven zij in De Saren.

Die twee locaties komen dus na elkaar. Het draagvlak in De Saren dient kritisch bekeken te worden. Zij zou ook iets extra's voor De Saren willen doen. Het is voor iedere wijk een lastig voorstel. Overal zal opvang zijn, ook in Rosmalen, maar de wet moet gerespecteerd worden. Wel moet nog afgewacht worden wat die wet precies gaat betekenen voor Den Bosch. De heer Van Hattem (PVV) vindt het opmerkelijk wat mevrouw Welten zegt, want de wet zegt nergens dat deze opvang nu hier gerealiseerd moet worden. Daarnaast komt er alsnog een ontwikkeling bij het Kruithoorn-terrein, mevrouw Welten horende. De Gestelse buurt krijgt dus alsnog die druk te verwerken. Hoe groot denkt mevrouw Welten dat de locatie bij Kruithoorn moet worden? Mevrouw Welten (VVD) heeft gezegd dat op termijn bekeken kan worden wat Groot Meerendonk gaat betekenen. Zij weet niet of daar überhaupt plek is voor opvang. Over tien jaar wordt Groot Meerendonk ontwikkeld, dus zij weet nog heel veel niet. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) heeft allerlei stukken de afgelopen tijd gekregen die hij nooit eerder heeft gezien; dat verbaast hem. Er stond een memo op de bestuursagenda die er vanmiddag opeens afgehaald was met een slotje, omdat het niet uitkwam dat die openbaar was.

Waarom is dit gebeurd? Dit dossier is geen mooi proces; een rechtbank die een omgevingsvergunning van een college schorst, een kort geding, veel onzorgvuldigheden, veel ontevreden mensen op Zuid over de burgerparticipatie. Uiteindelijk doet het college toch waar het college zin in heeft; daar komt het op neer. De heer Van Silfhout (Volt) merkt op dat dit een lopend proces is. Er zijn allerlei ontwikkelingen op de korte termijn die bijstelling van de plannen behoeven. Is dat niet het probleem in plaats van dat het college zijn zin doordrijft? De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) meent dat als je van begin af aan het proces zorgvuldig uitvoert alle acties die nu plaatsvinden, niet nodig zijn. Twee azc's in Zuid is niet wenselijk; spreiding is het beste voor de stad. Pettelaarpark is niet geschikt als hoofdlocatie, maar hij staat er wel achter dat die locatie er komt. Waarom is de combinatie Mövenpick / Kruithoorn volgens het college beter dan Mövenpick / De Saren? Hij leest immers in het memo van het college van 24 maart 2023 dat the next best na de Bruggensestraat De Saren is. De heer Kabbouti (PvdA) vraagt hoe de heer Gersjes beide combinaties beoordeelt.

8

De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) ziet dat gekozen is voor Mövenpick / Kruithoorn en De Saren is weggestreept, maar die overweging is niet in de stukken terug te vinden. De heer Kabbouti (PvdA) zegt dat het college ook verzocht is die keuze inzichtelijk te maken. De vraag die voorligt, is hoe de raad die keuze waardeert. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) vindt het te veel voor Zuid om daar twee locaties te hebben. Alles wat daar aan veiligheid en leefbaarheid moet worden ingepast, kan ook op een andere wijze richting De Saren. De heer Kabbouti (PvdA) begrijpt dat de voorkeur van de heer Gersjes uitgaat naar de combinatie Mövenpick / De Saren. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) zegt dat dat klopt. Het Utrechtse model is niet in lijn met de lijn die het college heeft gekozen. In Utrecht heeft echt goede burgerparticipatie plaats gevonden en die inbreng is ook meegewogen in de beslissing. Burgers voelen zich hier niet gehoord en er wordt geen rekening met hen gehouden. Vandaag kreeg hij bericht van een overleg van vanochtend tussen het college en de azc-werkgroep. Men was geschrokken dat de memo's bekend waren bij de werkgroepen; waarom moet men daarvan schrikken? Het is toch transparant waar de gemeente mee bezig is? De heer Roovers (SP) zegt dat voor de SP opvang van asielzoekers niet ter discussie staat. SP houdt vast aan opvang van minimaal 600 vluchtelingen.

In principe heeft spreiding de voorkeur om de impact op de wijk te beperken en omdat dit een expliciete wens van de raad was in de aangenomen motie. Hij leest dat het belangrijkste bezwaar tegen hoofdlocatie De Saren de afstand tot de voorzieningen is en dat de voorzieningen voor de bewoners van het Pettelaarpark ondergesneeuwd raken. In de brief van het COA staat dat er beperkingen zijn in de ruimte van het gebouw van het Pettelaarpark maar als die locatie wordt geopend - maar nog niet als hoofdlocatie - dan kan daar wel iets geregeld worden met tijdelijke units. Is het mogelijk op het Pettelaarpark wel permanente voorzieningen te realiseren? Wat zou het belangrijkste bezwaar daartegen zijn? Hoe ziet dat financiële plaatje eruit? Dat is voor hem belangrijke informatie om te bepalen of De Saren een optie is. Dat mag echter niet betekenen dat de bewoners van Pettelaarpark dagelijks grote afstanden moeten afleggen. De heer Huibers (Rosmalens Belang) zegt dat perfecte locaties zoals verwoord in de motie Humane opvang niet voorhanden zijn, zo blijkt. Meerdere scenario's worden voorbereid, maar hij kan zich voorstellen dat mettertijd alle drie de locaties nodig zijn. Hij stemt in met minimaal één hoofdlocatie en met de lijn van het college. De hoofdlocatie Kruithoorn kan in de nabijheid ervoor zorgen dat de andere locatie volwaardig wordt.

Wel is hij zich ervan bewust dat Zuid extra belast wordt met de komst van twee locaties. Dat zou beperkt kunnen worden door de locatie Pettelaarpark voor maximaal drie jaar aan te merken; is dat mogelijk? Het implementeren van het Utrechtse model dient samen met de wijkbewoners te gebeuren. Dat is van groot belang, waar de locatie ook komt. Voor het faciliteren van 600 vluchtelingen moet er ook een plan liggen voor de middellange en lange termijn. Andere locaties mogen niet weggestreept worden, want het is plausibel dat die nodig zullen zijn. De heer Rosmalen (GroenLinks) sluit zich aan bij de woorden van PvdA en Rosmalens Belang. GroenLinks kan zich vinden in minimaal één hoofdlocatie en de wijze waarop het college van plan is te gaan werken, dus te kiezen voor Kruithoorn. Als er alleen een bed en bad mogelijk is in het Mövenpick Hotel maar geen voorziening om zelf te koken of samen te eten dan is dat niet de humane opvang waar GroenLinks voor staat. Een hoofdlocatie op korte afstand waar die mogelijkheden wel zijn, is noodzakelijk. Dat was voor hem doorslaggevend om ondanks de belasting op Zuid toch te kiezen voor Kruithoorn. Het leefbaarheidsplan en de Bossche aanpak van het Utrechtse model is gemakkelijker op één plek uit te voeren dan op twee. Als het lukt met het Bossche model dan kunnen mensen die in Zuid wonen en werken, en asielzoekers een soort community gaan vormen.

Dat is makkelijker om op één plek in Zuid te doen en maakt de 9

acceptatie en draagkracht in Zuid misschien makkelijker. De ervaring leert dat asielzoekerscentra op heel veel plaatsen op termijn tot weinig sores lijden maar ook tot groot draagvlak en acceptatie. De heer Van Hattem (PVV) ziet dat GroenLinks door een roze bril naar de opvang van asielzoekers kijkt en wegkijkt voor alle problemen die er in den lande zijn. GroenLinks zei dat omwonenden en asielzoekers een community gaan vormen, maar hoelang denkt de heer Rosmalen dat die asielzoekers opgevangen blijven worden? In principe blijven zij namelijk maar tijdelijk en dan komen er weer nieuwe mensen; er komen steeds weer andere mensen. De heer Rosmalen (GroenLinks) zegt dat asielzoekers soms gedoemd zijn om heel lang op die plek te blijven en dan is het probleem veel kleiner. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat daarmee het systeem ontregeld wordt, want azc's zijn ervoor bedoeld om mensen kortstondig opvang te bieden. Snel daarna dienen zij te horen of zij in Nederland kunnen blijven of niet. Langdurig verblijven in een azc is niet de bedoeling dus is GroenLinks een tegenstrijdig beleid aan het opzetten? De heer Rosmalen (GroenLinks) zou de heer Van Hattem graag gelijk geven, maar iedereen weet dat de IND een werklast van jaren heeft en dat vluchtelingen niet zo snel een status krijgen. Daarna moeten statushouders ook nog heel lang wachten op een plek.

De heer Van Hattem (PVV) vraagt of de heer Rosmalen niet op de hoogte is van de vele problemen rondom azc's in het land. Er kunnen ook geen doelgroepen meer aangewezen worden dus het is afwachten welke doelgroepen het COA hierheen stuurt. Daar kunnen ook veel veiligelanders bij zitten. De heer Rosmalen (GroenLinks) zegt dat de PVV daar gelijk in heeft. De tweede vraag van het college kan hij bevestigend beantwoorden. Ook hij ziet graag een plus voor de wijk waarin een azc komt. Mevrouw Craste (D66) vindt het belangrijk dat mensen die vluchten voor oorlog en geweld worden opgevangen en dat de motie Humane opvang wordt uitgevoerd. Het is goed nieuws dat er drie beschikbare en geschikte locaties zijn. Over het uitvoeren van die motie is veel geschreven en zijn veel vragen gesteld. Er is over gesproken met inwoners en ondernemers. De discussienotitie geeft meer inzicht in de gemaakte keuze en geeft informatie waar partijen hun keuze op kunnen baseren. Zij vindt het belangrijk aan de slag te blijven. De afgelopen jaren zijn er zonder grote incidenten vluchtelingen opgevangen in Den Bosch. Het college wil samen met het COA aan de slag om opvang te realiseren; dat is goed. Er zijn immers ook nog andere belangrijke dossiers in de stad, zoals wonen en zorg. Zij stemt ermee in dat één hoofdlocatie wordt gerealiseerd.

De keuze is wel beperkt, maar in een stad met schaarse ruimte is dat begrijpelijk. De tijdsdruk is en blijft hoog. Ter Apel blijft vollopen. Wat betekent de term satellietlocatie? Hoe worden de belangen van alle betrokkenen afgewogen en wat weegt zwaarder? Het gaat D66 vooral om humane opvang enerzijds, en de beste locatie en goede spreiding anderzijds. Kiezen voor Mövenpick / Kruithoorn legt een zwaartepunt op Zuid. Het zwaartepunt van opvang van Oekraïners ligt in Noord. Humane opvang betekent ook de nabijheid van voorzieningen. Zij sluit zich aan bij de woorden van de heer Kabbouti. Wanneer voor één hoofdlocatie wordt gekozen, zal een sublocatie minder faciliteiten hebben. Dit kan beter geregeld worden als deze locaties op korte afstand van elkaar liggen. Zij ontvangt bezorgde berichten van inwoners over looproutes. Het Utrechtse model is belangrijk voor de locaties; die middelen dienen zo optimaal mogelijk ingezet te worden en dus ook in één wijk. Daarnaast zou zij de mogelijkheden van werk voor vluchtelingen willen onderzoeken. Zij wijst op de 24-weken-regel en de mogelijkheid voor vluchtelingen om te werken. Zij kan zich vinden in de volgordelijkheid die het college heeft gekozen om eerst aan de slag te gaan met de locatie Mövenpick / Kruithoorn. De Saren vindt zij een geschikte locatie.

Zij complimenteert de heer Kabbouti met zijn vlammende betoog over het opvangen van mensen die vluchten voor oorlog 10

en geweld. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) sluit zich aan bij de opmerkingen over waarom de voorzieningen niet op de Mövenpick-locatie gerealiseerd kunnen worden. De commissie wordt gevraagd in te stemmen met de lijn die het college heeft voorgesteld, maar welke lijn heeft het college voorgesteld? Hij is voorstander van spreiding over de stad en kleinschalige opvangvoorzieningen, ook met het oog op integratie en participatie in de wijken van die kleinschalige voorzieningen. Hij meent dat bij Kruithoorn en Mövenpick op Zuid een overval op de mensen is gepleegd, met twee locaties. Dat is te veel voor een wijk. De weerstand die daarmee opgeroepen wordt over Kruithoorn wordt daarmee ook op andere locaties opgeroepen. Kruithoorn én Mövenpick is dus voor Leefbaar 's-Hertogenbosch geen optie. Mevrouw Craste (D66) vraagt wat de heer Kagie wil doen als een wijk aangeeft geen azc te willen. Wordt dan de blik op een andere locatie gericht? De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) is van mening dat in ieder geval tegen weerstand aangelopen zal worden maar dan moet indringend met elkaar het gesprek aangegaan worden. Applaus heeft de gemeente ook op Zuid niet gekregen maar twee locaties op Zuid is onwenselijk. Ten aanzien van het Utrechtse model zegt hij dat een aantal zaken goed geregeld moet zijn, of het nu kleine of grote locaties zijn.

Werk, participatie, de samenleving in, dagelijks in patronen, opleiding. Hij vraagt de coalitiepartijen of aan het eind van de beraadslagingen vandaag er een voorstel aangekondigd wordt hoe dit proces wordt vervolgd. De heer Van Silfhout (Volt) is het eens met de woorden van de heer Kabbouti over het weer menselijk maken als gesproken wordt over asielzoekers en over de redenen waarom zij opgevangen worden. Hij hoort een halve waarheid over veiligelanders. In Nederland is er weinig instroom vanuit veilige landen en een hoge instroom uit kansrijke landen. Om die reden is ook sprake van een hoog inburgeringspercentage. Vandaar dat er niet veel veiligelanders hier aankomen. Het beeld dat dat er juist veel zijn, is niet waar. Niemand wil hen opvangen en daarom clusteren zij ergens waardoor problemen ontstaan. De eerste vraag van het college antwoordt hij bevestigend. Er is niet veel meer informatie ontvangen behalve hoe dat besluit tot stand is gekomen. De vorige keer was ook al duidelijk dat er weinig faciliteiten waren bij het Pettelaarpark. Dat was eerder al reden voor Volt om te kiezen voor Pettelaarpark / Kruithoorn en daar blijft Volt ook bij. Wat betreft Groot Meerendonk wil hij dat de raad een uitspraak doet en dat die optie verkend wordt. Hij zal hier een motie over indienen. Ook de tweede vraag van het college kan hij bevestigend beantwoorden.

Ten aanzien van de derde vraag zegt hij dat er steeds wordt gesproken over je verantwoordelijkheid nemen als gemeente. Dat doet de gemeente ook door 600 vluchtelingen op te vangen maar in januari 2025 moet de gemeente waarschijnlijk 879 vluchtelingen opvangen. Terugvertaald naar de huidige opgave betekent dat dat de gemeente hier al 700 vluchtelingen zou moeten opvangen en dat doet Den Bosch niet. Hier kan Den Bosch dus nog wat beter haar best doen. Hij zal hier een voorstel over indienen. Cuijk vangt veel meer vluchtelingen op dan nodig en daardoor hoeft Den Bosch er iets minder op te vangen. Mevrouw Welten (VVD) begrijpt hieruit dat de heer Van Silfhout meer dan 600 mensen zou willen opvangen. De heer Van Silfhout (Volt) zegt dat dat niet juist is. Den Bosch vangt wel vluchtelingen op maar hier wordt veel gewezen naar andere gemeenten die niets doen. Echter, Den Bosch doet eigenlijk ook niet wat het rijk vraagt. Door de opvang in Cuijk is de opvang in Den Bosch wat lager, maar met de opgave van 2025 in het vizier is er nog wel werk voor de boeg. Mevrouw Welten (VVD) zegt dat het antwoord dus ja is. De heer Van Silfhout (Volt) zegt dat dat op dit moment niet zo is, omdat dat besluit niet is 11

genomen over deze twee locaties. Wel zal hij een voorstel inbrengen om alvast voor te sorteren op het feit dat een extra locatie gezocht moet worden en die verkenning alvast wordt gedaan. Nu loopt de gemeente te veel achter de feiten aan. Mevrouw Hernández (50PLUS) vraagt hoe de heer Van Silfhout erover denkt als dit in handen van de provincie wordt gelaten. De heer Van Silfhout (Volt) heeft gehoord dat de insteek aan de regionale tafel is inzetten op het absolute minimum; daar pleit hij niet voor. Als grootste gemeente in de regio zou Den Bosch moeten zeggen: wij doen ons deel en jullie kunnen onderling tot afspraken komen. Mevrouw Hernández (50PLUS) zegt dat Den Bosch dat al doet. Ook zij pleit niet voor een minimum; iedereen moet gelijkwaardig hieraan meedoen. De heer Van Silfhout (Volt) hoorde de PVV zeggen dat ingezet moet worden op het absolute minimum maar dat vindt hij geen geschikte rol voor de grootste gemeente in de regio. Hij staat er ook achter dat 879 mensen hier opgevangen worden. Den Bosch heeft een voorbeeldrol te vervullen in de regio. Mevrouw Craste (D66) zegt dat de prognoses behoorlijk hoog zijn ingezet. Er zijn vier gemeenten in de regio die minder mensen opvangen dan zij zouden moeten. Vindt de heer Van Silfhout dat die gemeenten nu ook aan de beurt zijn? De heer Van Silfhout (Volt) zegt dat op basis van die prognose nu gesprekken worden gevoerd.

De opgave wordt aan de regionale tafel besproken. Dankzij de Spreidingswet is nu bekend wat er van Den Bosch verwacht wordt; dat wordt ook de inzet bij de gesprekken en er wordt niet naar omliggende gemeenten gekeken. Dan is naar de rest van de gemeenten het signaal: pakken jullie nu ook je aandeel. Er moet inderdaad een oplossing komen in de tussentijd. Het is absurd als bij De Saren niet gekookt kan worden want het is een hotel. Het verbaast hem dat alle locaties ten westen van de A2 liggen. De Autotron zou daarvan de reden zijn, maar is alles ten oosten van de A2 te dicht bij de Autotron? Het verheugt hem dat ook andere partijen nu voor Kruithoorn kiezen na deze informatie van het college. De heer Van Hattem (PVV) vraagt of de heer Van Silfhout zowel Kruithoorn als De Saren als locatie wil. De heer Van Silfhout (Volt) acht die kans zeker aanwezig maar dat komt ook door de beperkte blik op locaties die nu voorgelegd zijn. Volgens hem zijn er meer locaties mogelijk dus daar moet mee aan de slag gegaan worden. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat met het wereldbeeld van de heer Van Silfhout over asielopvang iedere potentiële locatie die straks in beeld komt een azc-locatie zal worden. De heer Van Silfhout (Volt) denkt dat dat wel meevalt.

De opgave voor 2025 is 879, er worden er nu 600 opgevangen, dan komen er of nog drie kleinschalige plekken bij of er wordt een derde grotere locatie gezocht. Mevrouw Van Samshuijzen (PvdD) stemt in met één hoofdlocatie en de lijn van het college. De afstand tot de voorzieningen moeten de mensen zelf kunnen overbruggen. Zij stemt in met het Utrechtse model en zij hoopt dat de kwalitatieve invulling ervan een levend document wordt waarbij regelmatig geëvalueerd wordt met het COA en de inwoners. Het is goed ook andere kleinschalige locaties te onderzoeken om te kunnen zorgen voor meer spreiding. Vorige maand is aangegeven dat opvang in het Mövenpick Hotel drie tot vijf jaar zou duren; dat wordt dus geen permanente plek en geen hoofdlocatie. De heer Van Genugten (CDA) zegt dat voorheen gesproken werd over een matrix met meer en 12

minder maar de balans slaat niet erg door bij het onderscheid tussen de locatie De Saren en Kruithoorn. Deze locaties zijn gelijkwaardig en inwisselbaar voor elkaar. Het CDA maakt een afweging als het gaat om waardige opvang enerzijds en waardige omgang met buurtbewoners anderzijds. Hij denkt hierbij aan goede voorzieningen, dagbesteding, geen vereenzaming van mensen en ook extra inzet op werk en cursussen. Bekeken moet worden wat er kan in een wijk volgens het Utrechtse model. Er moet geluisterd worden naar de zorgen in een wijk en daar moet ook naar gehandeld worden. Hij kan het college volgen voor wat betreft Kruithoorn. Hij sluit zich bij de heer Roovers aan voor wat betreft de tijdelijkheid bij het Mövenpick Hotel. Ook daar moet het gaan om een waardige dagbesteding en zelf kunnen koken. Er zou inderdaad een plus moeten komen op het Utrechtse model. Er kan met de buurt in gesprek worden gegaan over veiligheid maar als er op dit moment meldingen nauwelijks opgevolgd worden dan zakt de moed soms in de schoenen. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) heeft tijdens de laatste raadsvergadering met andere partijen een motie ingediend om te komen tot kleinere locaties, met name vanuit het perspectief van asielzoekers zelf. Grootschalige locaties blijken niet altijd de beste optie. De kleinere locaties zijn tot nu toe onvoldoende in beeld gebracht.

Zij is groot voorstander van het Utrechtse model. Er is al gemeentebeleid om woonwagenkampen overeind te houden en daar had al veel eerder actie op genomen moeten worden. Dat er voorzieningen naar de wijk moeten komen, is duidelijk. Er zou gekeken kunnen worden naar de winkelstrips of bijvoorbeeld een mooi zwembad op Zuid. Een substantiële investering in de wijk dus. De heer Van Hattem (PVV) vraagt of die investeringen niet gedaan zouden moeten worden in die wijk ongeacht of daar een azc komt. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) vindt dat die investeringen gedaan zouden moeten worden ongeacht of daar een azc komt. Zij heeft al eerder voorgesteld om het wijkcentrum op te knappen. Daar ligt een kans ook als het gaat om renoveren van oude wijken. Zij stelt voor lelijke plekken mooier te maken ook qua huisvesting en woningbouw, los van een azc. Er is veel contact geweest de afgelopen tijd met wijkbewoners en van een aantal zaken die zij gehoord heeft, is zij geschrokken. Zij worstelt ermee hoe daarmee omgegaan moet worden. Wegkijken is geen optie en iedereen moet goed naar de argumenten van de bewoners luisteren. Je zult er maar wonen met je kinderen; de raad moet proberen zich daarin te verplaatsen. De wijze waarop bewoners haar uitleggen dat zij zich niet serieus genomen voelen, daaruit concludeert zij dat in het voortraject zaken niet goed zijn gegaan.

In de motie van afgelopen raadsvergadering heeft zij aandacht gevraagd voor de relatie met de wijk. Mevrouw Craste (D66) vraagt of mevrouw Hendrickx eerst meer onderzoek wil voordat zij een keuze maakt tussen de opties. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) heeft in de vorige raadsvergadering aangegeven dat zij voorstander is van spreiding in de wijk. De wijk geeft zelf aan dat 600 asielzoekers te veel is voor de wijk. De overheid kan vervolgens haar zin doordrijven of proberen mee te bewegen; zij is voor die laatste optie. Zorgen van bewoners moeten serieus genomen worden. Hotel Mövenpick is wat haar betreft een prima optie, al wil zij de rechtszaak afwachten. Echter, voor iets over de tweede locatie wordt gezegd, zou de mogelijkheid van meer spreiding over de stad bekeken moeten worden. Mevrouw Craste (D66) vraagt of mevrouw Hendrickx wel ja zegt tegen De Saren en Hotel Mövenpick. Meerwijk stopt immers ook op een gegeven moment. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) komt in de komende raadsvergadering met een voorstel voor kleinschaligere opvang. In de stad zijn veel locaties gevonden maar daar is nog geen inzet op gepleegd. Dat zou een eerste stap moeten zijn. Ook zij vindt 600 asielzoekers voor Zuid te veel.

13

Mevrouw Craste (D66) vraagt wat mevrouw Hendrickx onder kleinschalig verstaat. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) denkt dat dat afhankelijk is van de locaties die beschikbaar zijn in de stad. Zij heeft geen beeld van wat er mogelijk is en dat moet eerst onderzocht worden. Pas dan kan een gewogen afweging gemaakt worden. Mevrouw Welten (VVD) merkt op dat ook de VVD luistert naar de inwoners en daarom maakt zij de keuze voor De Saren. Er is sprake van tijdsdruk, het Hypeco-terrein moet leeg, er zijn afspraken met omwonenden van Meerwijk en de mensen daar moeten ook weg. Mevrouw Hendrickx kan nu wel heel idealistisch zeggen dat eerst eens goed moet worden gekeken naar kleinere locaties in de stad, maar dan staan die mensen wel op straat. Partijen worden gevraagd een keuze te maken en De Bossche Groenen heeft daar blijkbaar erg veel moeite mee. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) zegt dat als de VVD haar motie in de raad had omarmd die stappen al gezet hadden kunnen worden. Zij ziet vanavond dat een meerderheid in de commissie het voorstel van het college volgt en daarmee wordt de wens van de wijk genegeerd. De heer Van Silfhout (Volt) leest in de brief van het COA dat het niet gewenst is dat er kleinschalige opvang komt; dat is beleid van het COA.

In de memo's van het college staat dat kleinschalige opvang betekent dat de gemeente dat moet gaan organiseren en dat is niet de eerste keuze. Om die reden gaat Volt hier niet verder in mee. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) heeft aangegeven hoe zij erin staat. De heer Van Genugten (CDA) hoorde mevrouw Hendrickx eerder vanavond spreken over een zwembad met alle kosten van dien, maar ook kleinschalige opvang moet de gemeente zelf betalen. Is De Bossche Groenen voornemens om de druk die er al is op voorzieningen in de stad op zorg en onderwijs voor lief te nemen? En is die partij ook bereid om te betalen voor kleinschaligere opvang? Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) zegt dat voor haar partij de financiën de inhoud volgen. Als iets direct al strandt op de kosten dan ben je eigenlijk inhoudelijk niet bezig. Het zwembad was een voorbeeld van iets doen aan het voorzieningenniveau in de stad. De voorzitter schorst kort de vergadering. Schorsing De voorzitter heropent de vergadering. Mevrouw Craste heeft de vergadering verlaten en wordt vervangen door de heer Van den Kerkhof. Reactie college Wethouder Van der Geld zegt dat dit een groot thema is dat de samenleving bezighoudt. Richting PVV antwoordt hij dat er inderdaad al gewerkt wordt aan extra woonwagenplaatsen. Versnelling daarvan is mogelijk als dit meegenomen wordt in de ontwikkeling van het Kruithoorn-terrein.

Het leefbaarheidsplan is een levend document en daarover zijn continu gesprekken met omwonenden. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) vraagt sinds wanneer de wens tot uitbreiding van die standplaatsen bekend is bij het college. Wethouder Van der Geld zegt dat dat al langer bekend is en het college is er ook al langer mee bezig om daarover breder in de stad mee aan de slag te gaan. Het betreffende raadsvoorstel met verdelingssystematiek is ook besproken in de raad. 14

Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) vraagt waarom dat nu wel lukt en in het verleden niet. Wethouder Van der Geld zegt dat dat inderdaad nog niet gerealiseerd is; het loopt nog. De mogelijkheid om iets op Zuid te realiseren kan hopelijk in een versnelling komen omdat met Kruithoorn aan de slag wordt gegaan. Daar kan namelijk een uitbreiding komen. De heer Van Hattem (PVV) hoort dat dit nu opeens versneld kan worden. Hij ziet hier duidelijk een stukje koppelverkoop. Waarom wordt er niet meteen versneld doorgepakt? Er is namelijk al heel lang vraag naar. In het leefbaarheidsplan staan veel zaken die onder regulier beleid vallen dus wat geeft dat plan aan toegevoegde waarde voor de buurt? Wethouder Van der Geld vindt dat de heer Van Hattem de buurt hiermee tekortdoet, want juist de buurt heeft dit soort zaken ingebracht. Het klopt dat sommige zaken ook regulier opgepakt worden. Het is een totale lijst met allerlei ontwikkelingen die het college oppakt aan de hand van wensen die opgehaald worden uit de buurt. Hij neemt nadrukkelijk afstand van termen als koppelverkoop. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) vraagt met wie het leefbaarheidsplan wordt besproken en of dat plan gedragen wordt door veel mensen in Zuid. Wethouder Van der Geld zegt dat dat plan met een grote groep wordt besproken.

Of dat gedragen wordt in heel Zuid is moeilijk te duiden, al streeft het college daar natuurlijk wel naar. Het is lastig aan de voorkant aantoonbaar te maken of er draagvlak is voor deze ingreep in de wijk want die heeft heel veel impact. Hij heeft er alle begrip voor dat inwoners niet staan te juichen maar ook bij andere ingrijpende opgaven zoals hostels is gebleken dat gedurende het gesprek met bewoners tot maatregelen wordt gekomen waarmee het draagvlak zich gaat ontwikkelen in de buurt. De rust en acceptatie komt dan ook vanzelf weer terug in de wijk. De heer Van Hattem (PVV) vraagt of onder interactie met de buurt ook wordt verstaan woninginbraken, overvallen en dat soort zaken. Wethouder Van der Geld bedoelt dat daar niet mee. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat dat wel gebeurt op veel plaatsen in het land en juist daar liggen de zorgen. Hij ziet dat er anderhalve fte handhaving en toezicht bij moet. Hoe komt het college erbij dat dat voldoende zou zijn om de leefbaarheid te kunnen handhaven? Wethouder Van der Geld zegt dat juist veiligheidsvragen van bewoners langs komen en die worden ook nadrukkelijk met de wijk besproken. Getracht wordt daar zo goed mogelijk invulling aan te geven. De insinuatie van de PVV dat de mensen die in een azc wonen criminelen zijn, daar neemt hij afstand van.

Dat inwoners zich zorgen maken om de veiligheid dat herkent het college wel en daar probeert het college maatregelen op te nemen. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat in het leefbaarheidsstuk gesproken wordt over 'onduldbare overlast' en 'vernieling, geluidsoverlast, bedelen, troep achterlaten, alcohol- en drugsgebruik op openbare plekken, gevaarlijke en levensbedreigende situaties, inbraken'. Allemaal zaken die aan de orde kunnen zijn en daar wordt dus anderhalve fte van een boa voor ingezet. Bij onduldbare overlast, zo leest hij, vindt 'overleg' plaats. Wethouder Van der Geld zegt dat als er overlast is er opvolging moet plaatsvinden, niet alleen overleg. De heer Van Genugten (CDA) hoort de wethouder zeggen dat het leefbaarheidsplan work in progress is. Is het Utrechtse model ook work in progress? Wil het college ook kijken naar een 15

nadrukkelijke plus van het Utrechtse model? Wethouder Van der Geld constateert dat er een meerderheid in de commissie is die voor een combinatie met Kruithoorn is. Het college heeft eigenstandig al een ontwikkeling ingezet en is daarmee ook het Utrechtse model aan het ontwikkelen. De suggestie van de heer Van Genugten neemt het college graag over. Op de vraag over de informele memo's zegt hij dat deze memo's vertrouwelijk zijn maar in het openbare deel stonden in NotuBiz. Daar had een slotje achter moeten staan en dat is gecorrigeerd. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) vraagt waarom daar een slotje achter is geplaatst. Dit is toch een transparant proces? Wethouder Van der Geld zegt dat er geen geheimen zijn maar van deze memo's gaat vertrouwelijkheid uit ook in relatie tot de positie van derden. Vandaar dat die memo's niet openbaar zijn gemaakt. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) meent dat de wethouder ook weet dat als de raadsleden stukken ontvangen zij die mogen delen met hun achterban dus wat maakt dat slotje nu uit? De voorzitter meent dat dat niet mag. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) zegt dat die stukken ter inzage zijn en op verzoek worden gedeeld met de achterban. Wethouder Van der Geld zegt dat dit geheel conform de werkwijze van het Handvest Informatievoorziening is gevolgd. Over vertrouwelijkheid van stukken zijn ook spelregels afgesproken.

Hoe een raadslid daar invulling aan geeft, is diens eigen verantwoordelijkheid. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) was vanmiddag ook verbaasd over de wijze waarop dit is gegaan. Drie weken geleden zijn die stukken met de raadsleden gedeeld. Het zijn openbare stukken waar geen geheimhouding of vertrouwelijkheid op zat. Weet de wethouder dit? Wethouder Van der Geld heeft zojuist aangegeven dat die stukken niet op die manier op NotuBiz terecht hadden mogen komen. Die fout is gecorrigeerd. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) zegt dat die stukken drie weken geleden per e-mail zijn rondgestuurd naar aanleiding van een debat in de raad. Weet de wethouder dit? Dit heeft een beeld naar de wijk gecreëerd dat er iets werd achtergehouden terwijl dat niet had gehoeven. Wethouder Van der Geld zegt dat er geen spannende zaken in die stukken staan. Het principiële punt is dat de overweging was dat daar een vertrouwelijkheid van is uitgegaan, ook in relatie tot gesprekken met derden. Hij stelt voor hier niet te spannend over te doen. De heer Van Hattem (PVV) verbaast zich erover wat hier nu gebeurt. Als stukken eenmaal openbaar zijn gemaakt dan zijn die voor eenieder openbaar. Er is zelfs een oplegnotitie op die stukken waarin zaken zwart zijn gelakt, juist vanwege dat oogmerk.

Hij ziet een kritische journalist op de publieke tribune zitten die ervoor kan zorgen dat deze stukken ook bij de pers beschikbaar zijn. Als er zaken in staan die niet genoemd hadden moeten worden dan had daar aan de voorkant iets aan gedaan moeten worden. Waarom moeten deze stukken opeens achter een slotje? Wethouder Van der Geld zegt dat hier niet te spannend over gedaan moet worden. Hij heeft de afwegingen gegeven waarom het college heeft gezegd, conform de spelregels dat deze stukken in eerste instantie vertrouwelijk waren. 16

De keuze van het college voor Pettelaarpark en Kruithoorn: veel fracties hebben dezelfde argumentatie gebruikt als het college, namelijk dat de nabijheid van voorzieningen in relatie tot de interactie met de buurt de doorslag heeft gegeven. Het COA heeft in een brief aangegeven dat het Pettelaarpark eigenlijk niet geschikt is om er een hoofdlocatie van te maken. Uit strategisch oogpunt is het ook niet verstandig om een locatie die slechts drie tot vijf jaar beschikbaar is te upgraden tot hoofdlocatie. Daarvoor zou ook een andere RO-procedure gevolgd moeten worden dan die op dit moment in gang is gezet. De heer Roovers (SP) heeft die brief van het COA gelezen, vandaar zijn vraag. Als de hoofdlocatie niet op tijd beschikbaar is, worden er sowieso tijdelijke voorzieningen gecreëerd bij het Mövenpick Hotel. Kunnen die een wat permanentere status krijgen? Stel dat ervoor gekozen wordt om de hoofdlocatie op De Saren te houden, welk aandeel van de voorzieningen zou dat op De Saren zijn c.q. om hoeveel bewegingen zou dat gaan? Wethouder Van der Geld zal die laatste technische vraag nagaan. Tijdelijke voorzieningen is iets anders dan een azc inrichten voor de langere termijn met bijbehorende voorzieningen. Pettelaarpark maximaal drie jaar: technisch kan dat.

Dan is wel de uiterste inspanning die de gemeente gaat plegen om een azc daar zacht te laten landen wel al na drie jaar vervlogen. Dat zou het college zonde vinden en het is ook niet eenvoudig na drie jaar te zeggen: we gaan weer op zoek naar een nieuwe locatie. Hij constateert dat een meerderheid voor opvang is, de doelstelling die daarbij hoort en de keuze voor de hoofdlocatie deelt. Pettelaarpark 90 wordt ook als geschikte locatie gezien. Ook ziet hij dat veel fracties de voorkeur geven aan een combinatie van Pettelaarpark en Kruithoorn, zonder tegenbericht van moties anderszins. Het college gaat verder met de onderzoeken die uitgezet zijn en die zullen uitgewerkt worden. Daarna zal het college met een verklaring van geen bedenkingen bij de raad komen om instemming te vragen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat in de raadsvergadering helderheid moet komen over welke locaties het nu worden. Hij hoort namelijk heel verschillende richtingen hier in de commissie. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) heeft in zijn betoog de lopende rechtszaak genoemd. Hoe zorgvuldig wordt daarmee omgegaan? Of wordt er net gedaan alsof er niets aan de hand is? Dat kan niet. Wethouder Van der Geld zegt dat de raad hier richting geeft over welke locaties ontwikkeld zouden moeten worden. De ruimtelijke procedures waaronder Pettelaarpark 90, toetst de rechter op 26 februari a.s.