2023-03-16 Commissie Bestuur vastgesteld

Commissie BESTUUR Datum: Locatie: Aanwezig: Voorzitter: Secretaris: (plv.) Commissieleden:

16 maart 2023 Raadzaal

Collegeleden:

mw. mr. drs. R. Lipman mr. drs. R. van der Meer J.J.E.L. van Creij, F.G.F. van Genugten, J.J.M. Gersjes, A.W.J.A. van Hattem LLB, mw. drs. J. Hendrickx, J.A.B Huibers, drs. P.E. Kagie, drs. R.M.J. van den Kerkhof, B.F.C. Roovers, A.P.R.G.M. van Rosmalen, mw. E. Samshuijzen, A.C. van Silfhout, K.M. Vossen, mw. J.P.M. Welten-van Doremalen ing. R.A.P. Geers, drs. J.M.L.N. Mikkers

Afwezig:

mw. A. Hernández, mr. F. Kabbouti, P.M. van der Krabben

Verslaglegging:

P.J. van Hoorn, DemiSec

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom. Mevrouw Hernández en de heer Van der Krabben zijn afwezig, de heer Van Silfhout komt later en de heer Kabbouti wordt vervangen door de heer Vossen.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter geeft aan dat er twee rondvragen zijn binnengekomen. Verder is er een brief van Koninklijke Horeca Nederland binnengekomen waarin vraagtekens worden gezet bij het proces omtrent de wijziging van de horecaverordening en daarom is het wellicht verstandig de behandeling van agendapunt 5 uit te stellen tot de volgende commissievergadering, het college heeft hier geen bezwaar tegen. De commissie stemt hiermee in. De agenda wordt vastgesteld.

3.

Vaststellen van het verslag van de commissie Bestuur van 16 februari 2023 Het verslag van de commissie Bestuur van 16 februari 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

Vaststellen van de lijst van toezeggingen en lijst openstaande moties De voorzitter meldt dat het college voorstelt om motie 6, Humane opvang vluchtelingen, als afgedaan te beschouwen, de eerder door de VVD gestelde vragen over de afdoening zijn behandeld. Mevrouw Welten (VVD) heeft gevraagd de motie te laten staan. De VVD heeft gevraagd hoe de Bossche kaders in regioverband kunnen worden geborgd. Het antwoord was dat deze kaders slechts helpen om in regioverband het gesprek te kunnen voeren, maar het is volstrekt onduidelijk hoe zwaar de in deze gemeente vastgestelde kaders wegen, of andere deelnemende gemeenten ook kaders hebben vastgesteld en hoe zwaar die kaders wegen. Het is in regionale samenwerkingsverbanden vaak onduidelijk hoe zwaar de inbreng van de gemeenteraad weegt. Het college geeft aan dat waar en hoe de opvang plaatsvindt een vertaalslag van de kaders moet zijn en ze wil weten of ook wordt getoetst op de kaders van andere gemeenten, welke kaders dat zijn en hoe die worden gewogen in relatie tot de kaders van de gemeente Den Bosch. De heer Van Hattem (PVV) sluit zich aan bij de woorden van de vorige spreker. Hij wil weten of er in het vervolg geen beroep meer op deze motie wordt gedaan als die als afgedaan wordt beschouwd. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of de VVD de motie in het systeem wil houden tot kan worden getoetst.

Mevrouw Welten (VVD) vindt het relevanter dat de raad inzicht krijgt in de weging van de kaders 1

die de gemeente Den Bosch heeft gesteld en in de kaders van andere gemeenten. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wil deze motie dan op de lijst laten staan. De voorzitter: Stelt vast dat de commissie hiermee instemt. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) wil weten wanneer de actualisatie van het terrassenbeleid komt. De heer Van Genugten (CDA) wijst erop dat dit voor Q1 op de werkplanning staat. Portefeuillehouder Mikkers geeft aan dat het participatietraject met de ondernemers nu in beleidsregels wordt vastgelegd en dat de het terrassenbeleid waarschijnlijk in april 2023 in het college en daarna naar de raad komt. De voorzitter concludeert dat daarmee de lijst met toezeggingen en de lijst met openstaande moties opnieuw zijn vastgesteld. Raadsvoorstellen 5.

Wijziging Horecavergunning Dit punt wordt doorgeschoven naar de volgende commissievergadering.

6.

Zevende wijziging APV 's-Hertogenbosch 2016 De heer Roovers (SP) vindt het een prima voorstel om een vergunningensysteem voor deelmobiliteit in te stellen. Hij juicht deze ontwikkeling in principe toe, maar deelscooters zorgen wel voor veel overlast en daarom is het goed om dit te reguleren. In dit voorstel wordt ingezet op het aanwijzen van stallingplaatsen waar de deelscooters niet mogen staan en hij stelt voor dit om te draaien en een aantal centrale plekken op een redelijke loopafstand van elkaar aan te wijzen waar scooters geparkeerd mogen worden. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) wil het voorstel van de heer Roovers direct als de vergunning ingaat, invoeren. Dit voorstel start in de stad Den Bosch, maar hij wil het direct gemeentebreed invoeren. De heer Van Genugten (CDA) sluit zich aan bij de woorden van de SP. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) vindt dat het gedrag van scooterrijders storend, ze parkeren op de stoep, zijn te lui om 50 meter verderop te parkeren in een zone waar dat mag, blijkbaar kunnen ze geen app downloaden om de scooter te starten en ze maken veel schade. In dit voorstel wordt gesproken over een uniforme klachtenafhandeling en er staat dat er in 2023 vaak overleg zal plaatsvinden. Hij wil weten of er al overleg is gevoerd en of er al iets bekend is over de gezamenlijke invulling van de beleidsregels.

Verder vraagt hij zich af of wel moet worden geexperimenteerd met deelbakfietsen en deelsteps omdat die ook voor overlast kunnen zorgen. Hij weet dat foutgeparkeerde fietsen op een gegeven moment worden verwijderd, maar dat gebeurt niet altijd en hij wil weten hoe wordt omgegaan met deelscooters, deelfietsen en deelbakfietsen die overal blijven staan. Verder wil hij weten of het college in gesprek wil gaan met organisatoren van evenementen over het ten koste van een deel van het festivalterrein inrichten van extra parkeerplaatsen voor deelscooters en deelfietsen. Ten slotte wil hij weten of de leverancier of de gemeente moet handhaven. De heer Vossen (PvdA) hoorde veel technische vragen van de heer Gersjes en verwarring over deelmobiliteit versus normale mobiliteit. De voorzitter laat het aan de portefeuillehouder over of die op de technische vragen reageert. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) zegt dat het hier gaat over een wijziging van de APV en dat hij aangeeft welke kant hij op wil. Mevrouw Welten (VVD) vindt het goed dat er structuur komt in het gebruik van tweewielers, 2

vooral vanwege de vele onveilige situaties. Er wordt echter gebruikgemaakt van een app waardoor mensen die hier moeite mee hebben geen deelscooter of deelfiets kunnen gebruiken en ze wil weten of de gemeente bijvoorbeeld met een streep duidelijk kan maken waar de dropzones zijn. De VVD ziet graag dat de opbrengst van deze vergunning in het parkeerfonds komt en dat deze middelen voor het parkeren worden geoormerkt. Ze wil het dictum laten uitschrijven, zodat het kan worden geamendeerd. De heer Van Hattem (PVV) heeft al vaker vragen gesteld over overlastgevende deelscooters en hij vindt het goed dat er stappen worden gezet om tot een vergunningenstelsel te komen. Hij heeft echter wel enkele bedenkingen bij het nu voorliggende voorstel wat betreft de uitvoerbaarheid en de handhaafbaarheid van de regels. Er wordt gesteld dat het in de APV gaat om reguleren en stimuleren van deelmobiliteit, maar hij heeft principiële bezwaren tegen stimuleren via een APV omdat een APV verboden moet stellen en zaken moet reguleren en er andere instrumenten voor stimulering zijn. Er wordt gesproken over een onevenredig beslag van de openbare ruimte en van structurele overlast en hij vraagt zich af hoe de handhavers bepalen wat onevenredig beslag en structurele overlast is.

Het college heeft eerder aangegeven dat niet de gemeente maar de aanbieder verantwoordelijk is voor de handhaving en hij wil weten of de gemeente actief gaat handhaven op verkeerd geparkeerde deelscooters of dat die dit aan het deelscooterbedrijf overlaat en of die bedrijven worden gesanctioneerd als de dit niet doen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt hoe de heer Van Hattem denkt over datagedreven regulering van de dropzones. De heer Van Hattem (PVV) vindt dit een complexe manier van handhaving omdat de vraag is hoe de gemeente inzicht houdt in die data. De vraag is of een BOA die een scooter op straat ziet liggen kan handhaven of dat de leverancier kan zeggen dat een scooter ergens maar tijdelijk staat en dat die op een bepaalde tijd wordt opgehaald, hij is bang voor een juridisch vacuüm. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) denkt dat het mogelijk is om met GPS een bepaalde plek als parkeerplaats aan te wijzen waardoor handhaving mogelijk is. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat de gemeente de beschikking over de data moet hebben en die moet kunnen verwerken om te kunnen handhaven. Als de handhaving bij het bedrijf ligt, is het voor de gemeente lastig om te kunnen acteren en sanctioneren. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) bedoelde dat een deelscooters pas via de app kan worden vrijgegeven als die op een gereguleerde parkeerplaats staat.

De heer Van Hattem (PVV) zegt dat dan de vraag is of die scooter daar tijdelijk staat. Hij vraagt zich af of met deze regels alle losse eindjes duidelijk zijn en of dit handhaafbaar is. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) weet dat een test met regulering in De Groote Wielen goede resultaten liet zien en ze vindt het van belang dat die overall uitkomst goed is ook al kan niet op ieder incident worden gehandeld. De heer Van Hattem (PVV) vindt dat regels consequent moeten kunnen worden toegepast en nu is dat afhankelijk van de medewerking van een bedrijf. Zo'n bedrijf heeft er belang bij dat een test goed verloopt, maar als deze regels enkele jaren gelden kan dit anders lopen. Met een vergunning heeft een bedrijf een sterke rechtspositie en daarom wil hij het aan de voorkant goed geregeld hebben. De heer Vossen (PvdA) las in de toelichting dat het college regels kan toevoegen omdat de techniek verandert en hij vraagt of de heer Van Hattem dit niet voldoende garantie vindt. De heer Van Hattem (PVV) hoort graag van de wethouder of daar nu rekening mee wordt gehouden. In de APV staan harde regels en het college spreekt over wat minder harde beleidsregels. De heer Van den Kerkhof (D66) vindt dat deelmobiliteit de toekomst heeft, hij is blij dat er een voorstel over regulering voorligt en hij is daarom positief over deze wijziging van de APV. Hij is 3

er niet van overtuigd dat er vaste plekken moeten worden aangewezen omdat het gaat over gebruiksgemak, een gebruiker wil zo dicht mogelijk bij het punt waar hij naartoe gaat kunnen parkeren. Aan de andere kant is sprake van overlast door het tijdelijk parkeren van scooters op bepaalde plekken en is het goed dat free floating mogelijk is. Hij is benieuwd hoe het college blijft monitoren of dat voldoende is om de overlast te verminderen. Hij wil deelmobiliteit goed blijven faciliteren en ervoor zorgen dat mensen niet al te ver naar huis hoeven te lopen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt waarom dit niet gemeentebreed wordt ingevoerd als iedereen er gebruik van moeten kunnen maken. De heer Van den Kerkhof (D66) is ook voor gemeentebrede invoering en hij hoort graag van de wethouder waarom die voor de nu voorliggende aanpak heeft gekozen. Hij vindt dat alle vormen, ook deelbakfietsen en deelsteps, gemeentebreed beschikbaar moeten komen, maar hij kan zich wel voorstellen dat er een gefaseerde uitrol plaatsvindt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt of de heer Van den Kerkhof het ermee eens is dat het goed is om dit direct over de hele gemeente uit te rollen omdat er nu regels worden gesteld. De heer Van den Kerkhof (D66) hoort graag de argumentatie voor fasegewijze invoering.

Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) denkt dat deelmobiliteit met name relevant is vanwege de wens tot afname van binnenstedelijk autoverkeer. Het is daarom belangrijk dat goed wordt gekeken of dit ook een effect is omdat uit onderzoek blijkt dat vooral fietsers en OV-gebruikers overstappen op deelscooters. Op fietspaden zorgt het verschil in snelheid tussen fietsers en deelscooters voor meer ongelukken en ze wil daarom onderzoeken of scooters naar de autoweg kunnen worden verbannen. Met veel meer bakfietsen, steps, elektrische fietsen en scooters wordt het steeds drukker op de weg en daarom moeten er wellicht andere keuzes wat betreft het wegennet worden gemaakt. Ze pleit voor meer ruimte op fietspaden door bijvoorbeeld wegen te veranderen in eenrichtingswegen. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) vraagt of mevrouw Hendrickx nog steeds voor deelbakfietsen, deelfietsen en deelscooters is als de fietspaden niet worden aangepast. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) voorziet grote problemen door drukte op de fietspaden. De heer Van Genugten (CDA) heeft een punt van orde. Dit agendapunt gaat over de wijziging van de APV, maar hij hoort nu een principiële discussie over deelmobiliteit. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) zegt dat er een uitgebreid rapport over de beleidsregels is en dat onderzoek naar deelscooters en innovatie is gedaan. Hij vindt daarom dat dit wel relevant is.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat het nu gaat om een platte aanpassing van de APV en dat er een ontwikkeling plaatsvindt op het gebied van elektrische fietsen e.d. Hij wil hier separaat over spreken. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) zegt dat er veel achter deze platte aanpassingen van de APV aan komt. De Bossche Groenen wil best een goede discussienotitie over de keuze voor langzaam verkeer versus de auto maken en ze wil weten of het college ook kijkt naar de afname van het autoverkeer, de gevolgen voor het OV en de ontwikkelingen van alle verkeer modaliteiten. De heer Van Hattem (PVV) las in het voorliggende stuk ook over het veiligheidsplan en het implementatieplan en hij vindt dat de opmerkingen van de heer Gersjes en mevrouw Hendrickx in de discussie passen als ze in die context worden geplaatst. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) denkt dat de nu voorliggende stukken wel degelijk ruimte bieden voor meer dan alleen wel of niet instemmen met het vergunningenstelsel. Ze kan 4

zich niet voorstellen dat de raad niet beseft dat er na de wijziging van de APV nog veel moet gebeuren om deelmobiliteit in Den Bosch te laten landen en ze gaat ervan uit dat een voorstel van De Bossche Groenen hierover wordt omarmd. De heer Van Silfhout (Volt) is blij dat deze nieuwe regels de mogelijkheid bieden om mobiliteitshubs en dropzones in te richten om er zo voor te zorgen dat verschillende vormen van verkeer kunnen integreren en dat bepaalde vormen van openbaar vervoer op deelmobiliteit aansluiten. Reactie college Wethouder Roy Geers geeft aan dat tot nu toe afspraken met aanbieders zijn gemaakt en dat het met dit vergunningenstelsel beter kan worden geregeld. In de APV komt een verbod en vervolgens wordt het via een vergunningenstelsel gereguleerd. Het college stelt beleidsregels vast en vandaaruit wordt de gunning van tweemaal 250 deelfietsen en tweemaal 250 deelscooters georganiseerd. Er staan diverse afspraken in het gunningsbeleid, bijvoorbeeld over verkeerd parkeren. Er is afgesproken dat de aanbieder binnen 24 uur na een melding op een verkeerd geparkeerde deelscooter acteert en als dat niet gebeurt, kan de gemeente de scooter naar een depot brengen waar hij weer kan worden opgehaald.

Als er een vraag komt over een specifieke tweewieler die ergens staat, moet direct informatie over die tweewieler worden geleverd en dit kan worden gehandhaafd bij straffe van intrekking van de vergunning. Daarmee kunnen de aanbieders nadrukkelijk worden gestuurd en als de aanbieder geen actie onderneemt, doet de gemeente dat. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat de vergunning pas bij structurele overlast kan worden ingetrokken en hij vraagt zich af wanneer sprake is van structurele overlast, hoe dat wordt bepaald, wanneer de gemeente actief gaat handhaven, wanneer de vergunning wordt ingetrokken en of bij intrekking van de vergunning de aanbieder niet naar de rechter stapt omdat die vindt dat geen sprake was van structurele overlast. Wethouder Roy Geers zegt dat het niet aan de beleidsregels voldoen een reden kan zijn om de vergunning in te trekken. De exacte uitvoering wordt de komende tijd duidelijk, maar op basis van deze regels kan de gemeente ingrijpen. De heer Van Hattem (PVV) merkt op dat er voor het intrekken van de vergunning sprake van structurele overlast moet zijn en dat dit een grote stap met juridische gevolgen is.

Hij vraagt waarom het college niet een soort boeteclausule oplegt waarbij de gemeente het bedrijf bij overlastgevende situaties een boete kan opleggen die dit bedrijf vervolgens aan de gebruiker van de scooter kan doorbelasten, dan is er sluitende handhaving. Wethouder Roy Geers heeft hier niet voor gekozen omdat dit allerlei tussenstappen met een administratieve last met zich meebrengt. Er is wel de mogelijkheid opgenomen dat de gemeente desnoods zelf tweewielers die hinderlijk of verkeerd staan geparkeerd naar een depot te brengen waar die tegen een vergoeding kan worden opgehaald. In een deel van de gemeente is een free floating systeem en in De Groote Wielen is met een digitale variant van dropzones met een app geëxperimenteerd waarbij deelscooters of deelfietsen die in een verboden gebied staan niet kunnen worden afgemeld en daar dus ook niet kunnen worden achtergelaten. Er kan ook met een kaartensysteem worden gewerkt, maar ook dat gaat digitaal. In De Groote Wielen waren veel meldingen van hinderlijk geplaatste tweewielers en dat aantal is met de pilot aanzienlijk verminderd en in andere wijken waar overlast is wordt ook gekeken wat de juiste oplossing is. Hij is het met D66 eens dat er een balans moet komen tussen gebruiksgemak en het beperken van overlast.

Het is aan de aanbieders waar zij hun scooters aanbieden en de gemeente heeft aangegeven dat dit zo breed mogelijk in de stad en de wijken moet, maar kan de deelscooterbedrijven niet verplichten om naar Vinkel en Nuland te gaan. Dat is wel gevraagd en daar stonden ook drie scooters, maar die stonden er na drie maanden nog. Daarom wordt afgewacht wanneer een en ander ook in de kernen mogelijk kan worden gemaakt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vindt dat er nu voor kan worden gezorgd dat er ook deelscooters in Nuland en Vinkel komen, zodat die daar ook gebruikt kunnen worden. Als dit aan de bedrijven wordt overgelaten, zullen die voor de binnenstad kiezen omdat de deelscooters daar vaker worden gebruikt. Hij denkt dat plaatsing van deelscooters in de kernen als voorwaarde in de vergunning kan worden opgenomen. 5

Wethouder Roy Geers blijft de vervoersmodaliteiten in alle wijken en dorpen monitoren, maar hij is er niet voor om deelscooters en -fietsen in een wijk te plaatsen waarvan al bekend is dat ze daar niet worden gebruikt omdat dit zonde is van het geld van de ondernemer en van de openbare ruimte. Hij wil dan liever de vinger aan de pols houden en ervoor zorgen dat de behoefte bekend is. Deelsteppen zijn niet toegestaan en er is op dit moment geen vraag naar deelbakfietsen. Op het moment dat die vraag er wel is, wordt gekeken hoe dit kan worden gefaciliteerd. In beginsel is het nu verboden, maar als die vraag komt dan kan dit worden geregeld en dat wordt op dat moment onderzocht. De organisatoren van evenementen maken over het algemeen gebruik van de openbare ruimte, deelscooters en -fietsen mogen in de openbare ruimte worden gestald en de bezoekers wordt gevraagd om op de fiets, de scooter of met het openbaar vervoer te komen. De vraag over de infrastructuur van De Bossche Groenen valt niet onder dit voorstel. Mevrouw Welten (VVD) heeft geen antwoord gekregen op haar vraag over de financiën. Wethouder Roy Geers zegt dat is gekozen voor een vergunningenstelsel zonder leges omdat het college het belangrijk vindt om het gebruik van deelscooters en -fietsen te faciliteren.

De heer Van Hattem (PVV) vraagt waarom stimuleren in de APV staat en of de gemeente actief gaat handhaven of dat het bedrijf dit primair gaat doen. Wethouder Roy Geers zegt dat reguleren in feite hetzelfde is als stimuleren omdat de aanbieders nu meer zekerheid krijgen dan in de vorige periode en zij daarmee in feite worden gestimuleerd om deelscooters en -fietsen in de gemeente Den Bosch aan te bieden. De handhaving ligt in beginsel bij de aanbieder. Alle inwoners kunnen een melding doen via de BuitenBeter-app, maar ook via de aanbieder en als de aanbieder daar niet op acteert, kijkt de gemeente naar passende maatregelen. In eerste instantie zal de aanbieders daar dan op worden aangesproken. Tweede termijn Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) wil weten of de wethouder heeft gekeken naar de gevolgen van het op grote schaal introduceren van deelscooters en deelfietsers voor de veiligheid op de fietspaden. In Amsterdam staan 250 deelscooters terwijl die stad veel groter is dan Den Bosch waar tweemaal 250 scooters en tweemaal 250 elektrische fietsen komen en ze vraagt of de wethouder heeft gekeken of Den Bosch deze hoeveelheid aankan. Verder wil ze weten wat de wethouder vindt van scooters op de rijbaan waardoor het langzaam verkeer meer ruimte op de fietspaden heeft.

Ze heeft behoefte aan wat meer inzicht in het gebruik van deelscooters en in de invloed op het gebruik van het openbaar vervoer en de auto. Mevrouw Welten (VVD) vindt dat er behoorlijk technische vragen worden gesteld en dat de opmerkingen van mevrouw Hendrickx de discussie vervuilen. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) zegt dat er een uitgebreid beleidsdocument met aantallen scooters, het doel van de scooters en de veiligheid van scooters bij zit en daarom wil ze het wat breder trekken door ook naar de consequenties van de invoering van deelscooters te kijken. De voorzitter zegt dat dit aan de hand van een discussienotitie kan worden besproken. De heer Roovers (SP) hoorde de wethouder zeggen dat dropzones worden toegepast als er klachten uit de wijk komen. Die dropzones hoeven niet per se erg ver van elkaar af te liggen, maar er moet wel worden voorkomen dat er verrommeling is en hij vraagt of de wethouder meer dropzones wil plaatsen dan alleen in de wijken waar klachten vandaan komen. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) hoorde de wethouder zeggen dat deelsteps in Nederland verboden zijn, maar die worden wel verhuurd. Wethouder Roy Geers herhaalt dat deelsteps in Nederland verboden zijn. Hoe minder plekken voor het achterlaten van een scooters des te minder overlast, maar dan moet iemand wel 6

verder lopen. Bij veel dropzones is er niet alleen een grotere administratieve last, maar is het ook onduidelijker waar een deelscooters mag worden gestald. Daarom is in wijken zonder overlastmeldingen voor free floating gekozen. Als daar wel een scooter verkeerd staat, wordt daarop geacteerd en als dat op een gegeven moment vaak voorkomt, kan het systeem worden omgezet naar dropzones. Op dit moment zijn er 800 deelscooters en deelfietsen in Den Bosch, met deze vergunning wordt dit aantal maximaal 1000 en hij verwacht niet dat deze toename tot onveiligheid leidt. Hierin speelt gedrag een belangrijke rol, maar dat valt buiten dit voorstel over de APV en dat geldt ook voor de vraag over scooters op de rijbaan. Hij is van mening dat dit systeem op de infrastructuur past, maar dit wordt wel gemonitord. De voorzitter vraagt of er fracties zijn die een amendement of motie op dit voorstel overwegen. De heer Van Hattem (PVV) overweegt een amendement om het woord 'stimuleren' uit de APV te halen en hij gaat na of er nog meer haken en ogen zijn. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) overweegt een motie over het vrijhouden van stalling bij evenementen en het inplannen van de verhuur van deelscooters en deelfietsen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) komt mogelijk met een voorstel over de dropzones.

De heer Roovers (SP) vindt de beantwoording van de wethouder bevredigend, maar hij overweegt toch een motie over de dropzones. Dit voorstel gaat als een B-stuk naar de raad. Overige onderwerpen ter bespreking 7.

Werkplanning De voorzitter geeft aan dat de terrasregels waarschijnlijk in het tweede kwartaal van 2023 worden behandeld.

8.

Rondvraag en sluiting De voorzitter meldt dat zowel VOOR Den Bosch als de PvdD en De Bossche Groenen een rondvraag over de demonstraties bij het verkiezingsdebat in het Provinciehuis hebben ingediend. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) geeft aan dat op 15 maart jl. het verkiezingsdebat voor de verkiezingen van de Provinciale Statenleden in het Provinciehuis plaatsvond. Op de televisie was bij de NOS te zien dat honderden boeren met trekkers bij het Provinciehuis demonstreerden, er was veel lawaai, getoeter en vuurwerk en er was een lichtprojectie op het Provinciehuis met de tekst 'Nooit meer, stem ze weg'. Tijdens het debat was het getoeter van de trekkers tot in de zaal te horen en na afloop van het debat mocht bijna niemand het Provinciehuis verlaten omdat dit door de honderden boeren werd verhinderd, maar volgens de provincie was geen moment sprake van onveiligheid.

Hij hoort graag of de portefeuillehouder Veiligheid zich erin herkent dat geen sprake van onveiligheid was en heeft verder de volgende vragen: - Wat was volgens u de reden dat de landelijke kopstukken uit de politiek en alle anderen aanwezigen het Provinciehuis pas een uur na het einde van het debat mochten verlaten en hebben zij zich onveilig gevoeld? - Is er door deze demonstratie schade bij het Provinciehuis ontstaan, zo ja welke en wie betaalt dat? - Hoeveel politie-inzet was er nodig voor deze demonstratie, wat waren de gemiddelde kosten voor de inzet van de politie, beveiligers, verkeersregelaars, gemeentereiniging en anderen om dit protest in de hand te kunnen houden? - Was de verkeersveiligheid in het geding? - Zijn er overtredingen geconstateerd en eventueel boetes uitgereikt? Mevrouw Samshuijzen (PvdD) geeft aan dat de raad op dinsdagmiddag 14 maart jl. is geïnformeerd over de demonstratie en de afspraken met de demonstranten. Er is een onveilige situatie ontstaan omdat er veel meer sympathisanten van Farmers Defence Force waren dan was voorspeld. Dat leidde ertoe dat men het Provinciehuis niet kon verlaten en dat de demonstranten 7

van de Vereniging Toekomstboeren en het Platform Stop Racisme vanwege de onveilige situatie moesten vluchten. Ze heeft de volgende vragen: - Hoe kijkt u aan tegen de veiligheid tijdens de demonstraties bij het Provinciehuis op 14 maart jl.? - Bent u het eens met de uitspraak van de provincie dat er geen sprake van onveiligheid was? - Hoe kijkt u aan tegen het verschil in de wijze van behandeling van de verschillende groepen demonstranten? - Hoe kijkt u aan tegen de inschatting van het aantal verwachte tractoren en het werkelijke aantal verschenen tractoren en hoe gaat u ervoor zorgen dat het maximaal toegestane aantal tractoren in de toekomst beter wordt ingeschat en dat hierop proactief of reactief wordt gehandhaafd? - Heeft het buitensporige gedrag van de demonstranten van Farmers Defence Force consequenties? - Hoe kijkt u aan tegen de onveilige situatie waarin verschillende groepen demonstranten beland zijn, bent u bereid om het handelen van de politie en de keuzes die zijn gemaakt te evalueren en de uitkomsten hiervan met de gemeenteraad te delen? Portefeuillehouder Mikkers geeft aan dat de driehoek bij een aangekondigde demonstratie beleidsuitgangspunten, tolerantiegrenzen een bejegeningsprofiel bepaalt waarbij de belangrijkste uitgangspunten zijn 'wat tolereren we', 'wat vinden we goed' en 'hoe acteren we richting de groepen demonstranten'.

Er waren drie meldingen over demonstraties en er zijn afspraken met die groepen gemaakt over hun inschatting over de grootte van de groep, de rijroutes, de melding, de rol van de demonstranten en hoe met de verschillende groepen kon worden omgegaan. Het recht op demonstreren staat daarbij centraal, dat is een grondrecht dat tot het uiterste moet worden verdedigd. Democratie kost geld en de rechter heeft bepaald dat een demonstratie zijn weg moet kunnen volgen en dat de overheid deze demonstratie op een goede manier mogelijk moet maken. De Wet openbare manifestaties regelt demonstraties en omdat het recht van demonstratie in de Grondwet is vastgelegd moet de overheid demonstraties zo veel mogelijk faciliteren. De Wet openbare manifestaties staat overlast, ook ernstige overlast, toe mits de demonstratie veilig kan plaatsvinden. Daarbij spelen verkeersveiligheid, gezondheid en de kans op ernstige verstoring van de openbare orde een rol en dat kunnen afwegingen zijn om te komen tot bepaalde regels die het demonstratierecht beperken, maar overlast van bijvoorbeeld toeteren moet op grond van de Wet openbare manifestaties worden geaccepteerd. Hij was verrast door de vele tractoren, de inschatting was dat er ongeveer vijftig tractoren zouden komen, maar dat waren er ruim 200 en er werd gebruikgemaakt van meer wegen dan alleen de afgesproken toegangsweg.

Dat was niet vreemd omdat de demonstranten uit verschillende hoeken kwamen en dat niet helemaal was gecoördineerd. Dat mag, mensen mogen zich bij een demonstratie aansluiten. De veiligheid van de mensen in het Provinciehuis en die van de demonstranten is niet in het geding geweest. Ook de verkeersveiligheid was niet in het geding, maar het was wel druk en de voertuigen die de weg opgingen zorgden voor een mobiliteitsprobleem, vooral rond 22.15 uur toen er ook uitstroom uit het Provinciehuis zou komen. Om 22.16 uur stopte het debat en zouden de mensen naar buiten kunnen gaan, maar toen is geadviseerd nog even te wachten zodat de uitstroom goed en veilig kon worden geregeld. Het Provinciehuis is niet geblokkeerd en de mensen mochten het Provinciehuis uit, maar er is geadviseerd om dat niet te doen. Twintig minuten later gingen de mensen naar buiten, om 22.45 uur is alles afgeschaald en om 23.00 uur was iedereen van het crisisteam thuis. Daarna is ervoor gezorgd dat het verkeer bij het Provinciehuis zo goed mogelijk verliep, maar de verkeersstroom via de Guido Gezellestraat leidde tot meer tractoren op de Noord-Brabantlaan dan verwacht en gewenst.

Het was de bedoeling dat die naar de Pettelaarse Schans gingen, maar vanwege het tijdstip van aankomst en het verplaatsen naar de Pettelaarse Schans had dit geen zin meer en was het beter dat ze direct vertrokken en dat is ook geëntameerd. Er was geen sprake van objectieve onveiligheid, maar wel van subjectieve onveiligheid en hij heeft volgende week een afspraak met een demonstrant die zich onveilig heeft gevoeld. Daarna volgt een nabespreking met de partners van de driehoek. Hij herkent zich in de reactie van de politie, er was geen sprake van een onveilige situatie, er was een goede verbinding met de demonstranten en de uitdaging lag vooral op het gebied van mobiliteit. Er waren ook geen signalen dat de mensen in het Provinciehuis zich onveilig hebben gevoeld. Een van de prioriteiten was om het debat te laten doorgaan om zo de democratie haar weg te laten gaan en dat is goed gegaan. Er is beperkte schade aan het grasveld bij de Zuiderplas ontstaan en de € 750 die het herstel hiervan kost, wordt bij de betreffende demonstranten in rekening gebracht. Er zijn beveiligers en verkeersregelaars ingezet, 8

maar hij weet niet hoeveel heeft dat gekost en dat is ook niet relevant omdat democratie geld mag kosten. De verkeersveiligheid was niet in het geding en de hulpdiensten hebben gewoon hun werk kunnen doen, maar op een gegeven moment kwamen er wel allerlei verkeersstromen bij elkaar en omdat dit wat langer zou duren is de mensen in het Provinciehuis gevraagd nog even binnen te blijven. De sfeer was goed, de politie stond goed in verbinding met de demonstranten, er zijn volgens de politie geen strafrechtelijke overtredingen geconstateerd en er was geen aanleiding tot aanhouding of het geven van boetes. Hij heeft geen mening over het verschil in de wijze van behandeling van de verschillende groepen demonstranten omdat het uitgangspunt was dat alle demonstranten gelijk worden behandeld. Er vindt een operationele terugkoppeling plaats op basis van de vastgelegde uitgangspunten en hij ziet op dit moment gezien het verloop van de avond geen reden tot een zware evaluatie. Als het gesprek met de demonstrant die zich onveilig heeft gevoeld daar reden toe geeft, zal hij dit aan de raad melden.

Mevrouw Samshuijzen (PvdD) is benieuwd naar de onderliggende afwegingen waaruit de antwoorden van de burgemeester volgen en ze vraagt de onderliggende informatie te mogen ontvangen, bijvoorbeeld de kaders voor wat wel en niet wordt getolereerd, wanneer wordt ingegrepen, de afspraken met demonstraten en de communicatie binnen de veiligheidsdriehoek, zodat de raad wat meer inzicht heeft. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) vraagt of van tevoren niet kon worden ingeschat dat er 200 tractoren zouden komen. Portefeuillehouder Mikkers had op basis van de geluiden wel op meer dan vijftig tractoren gerekend, maar het alternatief was de demonstratie naar de Pettelaarse Schans te verplaatsen. Als alle tractoren er om 20.00 uur waren geweest, waren er geen problemen op de Guido Gezellelaan en de Noord-Brabantlaan geweest, maar er kwam een groep rond 21.15 uur waardoor er demonstranten stonden op het moment dat mensen het Provinciehuis uit wilden. Hij kan beschikbare informatie delen als dat binnen de veiligheidsmarge valt, maar mevrouw Samshuijzen vraagt wel erg veel omdat het bijna om veiligheidsinformatie gaat. Hij denkt alle vragen te hebben beantwoord en hij vraagt zich af welke onderbouwing mevrouw Samshuijzen wil. De voorzitter sluit de vergadering om 20.21 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Bestuur van 20 april 2023. De secretaris, mr. drs. R. van der Meer

De voorzitter, mw. mr. drs. R. Lipman

9