2022-01-19 Commissie Omgeving vastgesteld

Commissie OMGEVING Verslag Datum: Locatie: Aanwezig: Voorzitter: Secretaris: (plv.) Commissieleden:

19 januari 2022 Raadzaal

O.R. Thelissen mr. G.L. Pijnenburg J.J.E.L. van Creij, mw. ing. E.E.M. Eigenhuijsen, E.R.F. Esser, J.J.M. Gersjes, A.W.J.A. van Hattem LLB, L.G. van Herpen, W.B.G. Hoeben, drs. P.E. Kagie, mw. R.F. van der Kallen-van der Donk, ing. W.P. van Koert, H.J.M. Mees, G.A.J. van Rooij, P.W.M. Schellings, drs. S.R.M. van Slageren, G.M.M. Verbruggen, W.A.M. Vugs, mw. J.P.M. Welten-van Doremalen, mw. ir. I.J.J. van Zwambagt

Collegeleden:

M.J.J. van der Geld MSc

Verslaglegging:

mw. P.J. van Hoorn

Afwezig:

L.A.J. van Griensven, mw. drs. J. Hendrickx, mw. A. Hernández, J.T.M. van Hoek, S. Hommersom. mr. F. Kabbouti, mw. E. Kummeling, B.F.C. Roovers, G.J.I.J. Smeets MBA, mw. mr. J.M. Wisse

Heropening De voorzitter heropent de vergadering. De heer Roovers, mevrouw Wisse en de heer Kabbouti zijn afwezig en de heer Van Griensven wordt vervangen door de heer Van Hattem. Mevrouw Hernández is er nog niet maar er is geen afmelding van haar ontvangen. Wethouder Van der Geld zal later komen, maar het ambtelijk apparaat en de wethouder volgen wel alle debatten. De heer Verbruggen (D66) meldt dat de heer Hommersom ook afwezig is. De voorzitter voegt toe dat ook de heer Smeets afwezig is. 8.

Planstudiefase project Lage Diezebrug De heer Vugs (SP) geeft aan dat nader onderzoek de SP heeft gesterkt in het idee dat de aanleg van een betonnen brug de beste variant is en gaat dan ook akkoord met de drie punten in het voorstel. Hij is wel benieuwd naar het standpunt van de wethouder over de laatste drie brieven van de bewoners, het Werkwarenhuis en de projectontwikkelaar die daar een aantal panden heeft. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) bedankt het college voor zijn brief, maar vindt het een gemiste kans dat de optie met groot onderhoud van de brug voor minimaal twintig jaar voor € 1,6 miljoen niet is meegenomen. Gewoon ge-DREVEN vindt dat nog steeds de beste oplossing, ook gezien de brieven van omwonenden. Hij vraagt zich af wat er mis is met de hierover gevoerde communicatie, het kan niet zo zijn dat de eigenaren van de panden pas op het allerlaatste moment brieven schrijven over andere varianten. Verder zijn de hulpdiensten onvoldoende bij dit plan betrokken. Gewoon ge-DREVEN is voor het behoud van de uit 1939 stammende brug met onderhoud voor € 1,6 miljoen, dan kan deze brug nog minimaal twintig jaar mee. Bovendien kan met de betonnen ondergrond een doorgang worden gecreëerd, zodat er meer openheid ontstaat. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) bedankt het college ook voor het aanleveren van de verschillende brugopties.

Leefbaar 's-Hertogenbosch geeft de voorkeur aan de variant die het college voorstelt waarin de lage brug landt op de Havendijk en de Diezekades op een na1

tuurlijke manier verbindt. Hij ziet het al helemaal voor zich hoe hij over de nieuwe lage brug boven de Dieze wandelt. Bij de behandeling van het raadsvoorstel 'Actualisatie stedelijke bereikbaarheidsstrategie binnen de ring' van 7 mei 2019 was een van de maatregelen in de rapportage van deskundigen de Diezebrug te vervangen door een nieuwe lage brug voor langzaam verkeer, openbaar vervoer en eventueel lokaal verkeer. Het doel van deze maatregelen was het ontlasten van de Oranjeboulevard en het vergroten van de ontwikkelingskansen van het gebied. Wethouder Van der Geld sprak bij de behandeling van het gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta op 23 november 2020 in dezelfde lijn: om het station bereikbaar te houden en de Binnenstadsring te ontsluiten is de nieuwe Diezebrug ook bestemd voor auto's en bussen, maar voor de inrichting van de brug is langzaam verkeer leidend. Er ligt nu een voorstel voor met een nieuwe lage brug waarover 20.000 auto's gaan rijden, evenveel als over de huidige Diezebrug. Leefbaar 's-Hertogenbosch is hier niet voor, maar wil de Vogelstraat doortrekken zodat de brug kan worden voorbehouden aan langzaam verkeer, wandelaars, fietsers en selectief bussen en auto's. Leefbaar 's-Hertogenbosch komt met een amendement daarover.

De heer Van Rooij (PvdA) kan zich in grote lijnen aansluiten bij de woorden van de heer Vugs en de heer Kagie, maar hij sluit zich niet aan bij het doortrekken van de Vogelstraat omdat er andere, soms hele kleine, maatregelen mogelijk zijn om het verkeer over de nieuwe Diezebrug richting de Oranjeboulevard te beperken en hij noemt een voorbeeld. Op de weg naar Orthen ter hoogte van de afrit naar de Zandzuigerstraat kan het ANWB-bord dat het verkeer rechtdoor via de Orthenseweg en de Diezebrug richting het station leidt, worden vervangen door een bord dat het verkeer rechtsaf naar de Zandzuigerstraat stuurt. Op een gegeven moment staat er dan ter hoogte van het verkeerslicht bij de Nelson Mandelalaan een bord 'P&R Station linksaf'. Op die manier rijdt in ieder geval het plaatselijke verkeer via de achterkant van het station en zo zijn er meer goedkope oplossingen met de bewegwijzering mogelijk om het verkeer op de Oranjeboulevard en de nieuwe brug te beperken. Hij hoort graag wat de wethouder van dat soort oplossingen vindt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) weet dat het 's ochtends druk op de Nelson Mandelalaan is en hij is bang dat het voorstel van de heer Van Rooij een waterbedeffect heeft. De heer Van Rooij (PvdA) reed tot voor kort vaak over de Nelson Mandelalaan en hij heeft daar nooit enige hinder ondervonden. Hij vindt dat die weg veel te weinig wordt gebruikt.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt dat de infrastructuur achter het station onvoldoende wordt gebruikt en hij vraagt zich af hoe deze route kan worden geoptimaliseerd en de Diezebrug kan worden afgewaardeerd. Hij vraagt wat de heer Van Rooij vindt van de stelling in de studie van september 2021 over de aantrekkelijkheid van de oude A2-route die voor het station langs loopt. De heer Van Rooij (PvdA) vindt dat de aantrekkelijkheid van die route door de nieuwe lage brug aanzienlijk minder wordt. De PvdA wil het verkeer niet ook nog eens naar de Orthenseweg richting de Vogelstraat sturen, maar proberen het verkeer al in Orthen richting de achterkant van het station te leiden, hetzelfde geldt voor het verkeer vanaf Vught. Hij denkt dat er op die manier aanzienlijk minder dan 20.000 verkeersbewegingen zullen zijn. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) leest op pagina 11 van het collegerapport uit september 2021 dat uit rekenmodellen blijkt dat de Nelson Mandelalaan en de Magistratenlaan onvoldoende worden gebruikt omdat de oude A2-route ondanks de aanpassingen qua reistijd een aantrekkelijke route blijft. De heer Van Rooij (PvdA) zegt dat dit een aanname is waar hij het niet mee eens is. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) gaat de PvdA eraan te houden dat rekenmodellen voor die partij niet leidend zijn.

De heer Van Rooij (PvdA) vindt dat deze conclusie niet te trekken is. De PvdA komt in dit geval tot deze conclusie omdat hij uit ervaring weet hoe het in de praktijk werkt, maar dat wil niet zeggen dat de PvdA is zijn algemeenheid niet meer van rekenmodellen uitgaat.

2

De heer Van Slageren (GroenLinks) bedankt de wethouder voor de documentatie over de verschillende alternatieven en de voor- en nadelen daarvan. Dat gaf wel wat inzicht, maar heeft niet geleid tot een andere conclusie, GroenLinks onderschrijft nog steeds de drie punten in het besluit, inclusief de pogingen die zullen worden gedaan om zo veel mogelijk delen van de huidige brug te hergebruiken. GroenLinks vindt het jammer dat een brug met veel meer hout niet als beste oplossing naar voren is gekomen, ook omdat het gebruik van hout minder stikstofuitstoot veroorzaakt. De wethouder gaf aan dat dit de kosten behoorlijk zou opdrijven en daar valt over te twisten. De heer Schellings (Bosch Belang) zegt dat er veel bomen gekapt moeten worden om zo veel hout voor een brug beschikbaar te hebben. De heer Van Slageren (GroenLinks) vindt dit bij een duurzaam onderhouden bos geen probleem is. Sterker nog, het is goed om bomen op een gegeven moment te kappen en te gebruiken als bouwmateriaal omdat bomen gaan rotten als ze doodgaan en de opgeslagen CO2 dan vrijkomt. De heer Van Hattem (PVV) merkt op dat hout onderhouden moet worden, zeker als het op het water wordt geplaatst.

Als de bestaande brug wordt vervangen, moet daar een brug naast worden aangelegd omdat de brug niet volledig kan worden afgesloten in verband met de verkeersdoorstroming en hij denkt dat bij een houten brug het risico bestaat dat die vaak wordt afgesloten wegens onderhoud. De heer Van Slageren (GroenLinks) ziet dit anders, er kan ervaring met hout worden opgedaan door het te gebruiken. GroenLinks pleit er niet voor om alsnog voor een houten brug te gaan, maar vindt het wel jammer dat daar niet voor is gekozen en wil wel steeds goed kijken of meer hout gebruikt kan worden omdat dit beter voor het milieu is. De heer Van Hattem (PVV) merkt op dat als het milieu als argument wordt gebruikt, er nog beter voor het meest duurzame alternatief kan worden gekozen en dat is het behouden van de huidige historische brug. De heer Van Slageren (GroenLinks) zegt dat GroenLinks dit heeft overwogen, maar een nieuwe brug wil aanleggen gezien de nadelen van de huidige brug en de plannen voor de Stadsdelta. Met de toezegging van de wethouder om zo veel mogelijk materiaal van de oude brug te hergebruiken is dit een goede keuze. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) geeft aan dat de variant die nu voorligt niet een van de onderzochte varianten is, maar een combinatie van twee varianten.

Buslijnen 7, 90, 158, 165 en 166 maken gebruik van de hoge Diezebrug en alleen lijn 7 is een stadsbus die alleen op de terugweg over die brug gaat. Er wordt nu dus een keuze gemaakt op basis van één stadslijn omdat die bochten moet nemen. Hij is voor een variant met een brug voor langzaam verkeer en eventueel plaatselijk verkeer, dan kan een lichtere brug worden aangelegd. Hij is ook voor houtbouw. Ook uit brieven van de bewoners en het Werkwarenhuis blijkt dat andere varianten misschien een beter alternatief zijn en uit onderzoek van Studio Bereikbaar blijkt dat duidelijker moet worden gemaakt dat de hoofdroute niet de oude A2-route, maar de route via de Magistratenlaan is. De capaciteit van de Magistratenlaan is ruim voldoende om het verkeer te kunnen verwerken. Het doel is een autoluwe Binnenstadsring en De Bossche Groenen wil daar een knip in aanbrengen, maar daar is te weinig draagvlak voor. De heer Vugs (SP) vraagt of De Bossche Groenen het ermee eens is dat als een 50km-weg een 30km-weg wordt, een aantal mensen die deze weg nu als doorgaande weg gebruikt een andere route gaat kiezen. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) denkt dat mensen altijd de kortste route zullen nemen, ook al is het een karrenspoor. In alle varianten is een weg over de Tramkade ingetekend, maar dat is niet nodig, hij vindt het juist goed dat er een bocht in de weg zit.

De Diezebrug wordt verlegd omdat het talud van de hoge Diezebrug een damwand is waarmee de ecologische verbindingszone en het historische uiterlijk worden geblokkeerd, maar omdat de nieuwe variant een te breed wegprofiel nodig heeft, wordt in datzelfde talud een damwand geslagen. Hij wil breder kij3

ken naar de opgesomde varianten en de bewoners de kans geven om daar nog op in te spreken. De heer Schellings (Bosch Belang) vindt dit een zeer ambitieus plan. Hij denkt dat maatregelen op de bestaande brug mogelijk zijn om te komen tot minder verkeer en hij vindt het jammer dat hier niet meer naar wordt gekeken. Hij wil in de voorbereiding vooral naar de bouwkosten kijken, de prijzen stijgen enorm en hij vraagt of de wethouder rekening houdt met toekomstige prijsstijgingen en extra kosten voor alle zaken die nu nog niet bekend zijn, zoals aanpassing van kruisingen. Dit moet allemaal worden meegenomen voordat een definitieve keuze wordt gemaakt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) zegt dat de definitieve keuze op 1 februari a.s. wordt gemaakt. De heer Schellings (Bosch Belang) realiseert zich dat en hij heeft geen bezwaar tegen een nieuwe brug, maar het gaat om een voorbereidingskrediet en op het moment dat de voorbereiding start, moeten veel zaken al wel duidelijk zijn. De heer Vugs (SP) merkt op dat het plan nu van de verkenningsfase naar de planstudiefase gaat en dat de vragen van de heer Schellings in de planstudiefase aan bod moeten komen. De heer Schellings (Bosch Belang) wil nu al naar bepaalde zaken kijken omdat het overzichtelijker is als de kosten nu al precies bekend zijn. Mevrouw Welten (VVD) mist een integrale benadering.

Ze vindt het fijn dat dit gebied wordt ontwikkeld, ze wil deze plek zorgvuldig invullen en daarom hebben de VVD en anderen in december jl. weer gevraagd naar andere scenario's. Ze bedankt de wethouder voor de brief met een toelichting op de verschillende scenario's. Het college stelt een lage brug met een bocht landend bij de ijzergieterij voor en dat roept bij de VVD nog veel te veel vragen op, de brief van de wethouder heeft de VVD er niet van kunnen overtuigen dat het college voor het meest optimale scenario heeft gekozen. De VVD is voor een nieuwe brug omdat renovatie € 2,5 miljoen kost, de brug dan weer twintig jaar meegaat, maar er risico op betonrot is. De heer Schellings (Bosch Belang) zegt dat bij iedere betonnen constructie risico op betonrot bestaat. Met een eenmalige investering in het herstel van de brug kan die echt weer twintig tot dertig jaar mee en dat betekent dat renovatie wel degelijk een besparing kan zijn zonder dat er een risico is. Mevrouw Welten (VVD) gaat af op de informatie die ze heeft gekregen en de VVD wil dit risico niet nemen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt of de VVD de brug wel wil opknappen als dit minder duur is Mevrouw Welten (VVD) wil niet het risico lopen dat dan alsnog een nieuwe brug moet worden aangelegd, ze wil het in een keer goed doen.

De VVD heeft geen probleem met het voorbereidingskrediet van € 250.000 omdat er werkgeld moet zijn en ook niet met het overdragen van de verkenningsfase naar de planstudiefase, maar wel met het tracé. De VVD denkt dat de landing bij de ijzergieterij al het verkeer niet kan verdragen en dat het gebied wordt overladen met auto's waardoor er geen sprake zal zijn van een prettig verblijfsklimaat. De VVD kiest daarom voor het huidige tracé. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) merkt op dat dit gebied op die manier maandenlang niet bereikbaar zal zijn en hij vraagt of de VVD de financiële impact daarvan voor de ondernemers in dat gebied in de overwegingen heeft meegenomen. De heer Gersjes (Groep Gersjes) wil weten wat het kostenplaatje is als er een tweede brug naast de huidige brug komt. Mevrouw Welten (VVD) zegt dat het prachtige bedrijfspand dat daar staat kan blijven staan als voor het oude tracé wordt gekozen. Een tijdelijk brug zou € 700.000 kosten en de verwachting 4

is dat dit wat meer wordt, maar dat heeft de VVD ervoor over en is bereid drie jaar ongemak te accepteren voor een brug die er 100 jaar zal zijn. Een bijkomend voordeel is dat het verkeer wordt gestimuleerd de doorstroomas te gebruiken als dit tracé tijdelijk wordt afgesloten. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) vindt het nadeel van het oude tracé dat de vestingwerken aan de overkant niet vrijgespeeld kunnen worden en hij vraagt of de VVD dat voor lief neemt. De heer Verbruggen (D66) wil weten of mevrouw Welten het voor lief neemt dat beide zijden van de Dieze lange tijd onbereikbaar zijn. De heer Gersjes (Groep Gersjes) las in de stukken dat ook de aankoop van gronden in de € 10 miljoen voor de vervanging van de brug zit en hij vraagt of die gronden ook nodig zijn als niet wordt gekozen voor een brug en een knik en wat het financiële voordeel daarvan is. Mevrouw Welten (VVD) zegt dat ook andere delen van de stad wel eens moeilijk bereikbaar zijn. Ze wil de woningen tussen de Citadellaan en de Orthenseweg en het clubgebouw van de roeivereniging ongemoeid laten. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) bedoelde onder andere Ravelijn, de vestingwerken en het Werfpad. Mevrouw Welten (VVD) zegt dat de VVD heel zorgvuldig heeft gekeken en kiest voor dit tracé. Dat heeft consequenties, maar dat heeft de nu voorliggende optie ook.

In reactie op de opmerking van de heer Gersjes vraagt ze hem wat de nu voorgestelde brug gaat kosten. De heer Gersjes (Groep Gersjes) antwoordt dat daarvoor nu € 10 miljoen is geraamd en dat dit misschien wel € 12 miljoen of € 13 miljoen wordt. Mevrouw Welten (VVD) zegt dat zowel bij de brug die nu voorligt als bij het oude tracé dat verlaagd wordt maar dezelfde route kent de financiële consequenties niet exact inzichtelijk zijn, De heer Van Hattem (PVV) las in de stukken dat het langere tijd afsluiten van de route onhaalbaar is omdat dit te veel druk op de omgeving legt en hij vraagt waarom de VVD denkt dat dit wel op een realistische manier kan. Mevrouw Welten (VVD) heeft hiernaar gevraagd en ze stuurt het antwoord naar de heer Van Hattem. Er komt een baileybrug en er zal überhaupt overlast ontstaan, maar dat weegt niet op tegen het feit dat een nieuwe brug daar het beste ligt. De heer Van Hattem (PVV) merkt op dat het tijdelijk aanleggen van een baileybrug enkele tonnen extra kost en hij vraagt waarom de VVD nu een optie neerlegt waarvan de precieze consequenties niet duidelijk zijn, terwijl er vandaag wel een oordeel moet worden gegeven. Mevrouw Welten (VVD) vraagt of er onduidelijkheid is over het proces of over de inhoud. De heer Van Hattem (PVV) wil weten wat de VVD eigenlijk wil.

Het college heeft de scenario's toegelicht, maar nu komt er ineens een alternatief scenario van de VVD waarvan alleen duidelijk is dat het gaat om een brug op dezelfde locatie, dat de brug tijdelijk afgesloten moet worden en dat er een baileybrug komt. Hij wil weten wat dit betekent voor de besluitvorming. Mevrouw Welten (VVD) wil een lage brug en het bestaande tracé. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) gaat akkoord met de voorgestelde lokalisering van de Diezebrug. Rosmalens Belang vindt het belangrijk dat de ontsluiting, inclusief de bereikbaarheid van de stad per auto, behouden blijft. Ook na bestudering van de alternatieven vindt Rosmalens Belang de door het college aangedragen oplossing de beste, daarmee kunnen Ravelijn en de Citadel optimaal worden ontwikkeld conform het plan over de Bossche Stadsdelta. Hiermee is ook de aansluiting op de zuidkant zo goed mogelijk en kan het culturele gebied zich zo goed mogelijk ontwikkelen. Het scenario waarin de nieuwe Diezebrug naast de bestaande 5

spoorbrug komt, is het minst wenselijk en lijkt onhaalbaar en onrealistisch omdat ProRail het rangeerterrein moet opofferen. Ook het scenario met een nieuwe brug ergens tussen de spoorbrug en de huidige brug is niet kansrijk omdat hiermee de zuidelijke aftakking dwars door het Verkadegebied en Tramkade komt en dat doet afbreuk aan dit gebied. Het nu door het college voorgestelde scenario is de beste oplossing. Hiermee is er aan de noordkant geen enkel probleem en aan de zuidkant gaat de verkeersader om het culturele gebied heen. De enige zorg hierbij is dat er een knik in de zuidelijke aftakking komt en ze vraagt of de wethouder kan bevestigen dat het openbaar vervoer deze knik goed kan nemen en dat het verkeer met deze oplossing over de beste route wordt geleid. De heer Van Hattem (PVV) denkt dat de VVD tegen het raadsvoorstel zou moeten stemmen omdat die nu met een ander voorstel komt. Dat is een interessante optie, maar de PVV behoudt nog liever de bestaande historische brug uit 1939 waar in de oorlog gevechten hebben plaatsgevonden. De raad heeft een motie aangenomen om de historische delen van de brug duurzaam opnieuw te gebruiken en dat kan helaas niet op de bestaande locatie maar wel elders in het gebied, in ieder geval het staalwerk met de mooie klinknagels. Hij hoort graag wat concreter van het college hoe brugdelen worden hergebruikt.

Hij hoort lagere bedragen, € 1,6 miljoen en € 2,2 miljoen, bij het behouden van de bestaande brug. Na onderhoud kan die weer twintig jaar mee en eventueel betonrot kan goed worden aangepakt omdat er geen betonnen overspanning is, maar alleen een betonnen talud. De PVV is sowieso niet voor verdere aanpak van de Binnenstadsring omdat dan een goed wegennet wordt afgewaardeerd en automobilisten worden belemmerd. De PVV wil ook niet nu al een voorschot nemen op de ontwikkeling van de Stadsdelta. Zolang de Vogelstraat niet is doorgetrokken, blijft er een soort fuik op de brug. Hij wil ook op de brug zelf het verkeer niet afwaarderen, dat moet een goede doorgaande route voor al het verkeer blijven. Hij ziet geen alternatieve locaties omdat er altijd een rare knik in het gebied of verkeer dwars door het gebied heen ontstaat. De Boschdijkstraat zou een stukje verlegd kunnen worden, maar de PVV ziet het amoveren van de moskee om de brug daar neer te kunnen leggen ook als een optie. Hij heeft nergens in de stukken gelezen of rekening is gehouden met de aanwezigheid van de jachthaven en het andere scheepvaartverkeer ter plaatse en hij hoort graag of het college voldoende heeft gekeken of het vaarverkeer tijdens de sloop en bouw kan blijven doorgaan. Ten slotte merkt hij op € 250.000 voor een planstudie veel te veel te vinden.

Mevrouw Van Zwambagt (CDA) was en is enthousiast over dit voorstel. De voorgestelde lage Diezebrug biedt veel mogelijkheden op een logische plek en blijft hiermee onderdeel van de ring, weliswaar met gepaste snelheid en andere aanpassingen. Er ontstaat zo een optimale route voor alle verkeersbewegingen, door de slinger in de weg ontstaat een passende snelheid en ruimte om de Citadel en het Ravelijn beter zichtbaar te maken. Het wordt een unieke brug en een prachtige verbinding tussen de historische binnenstad en de Stadsdelta. De oude brug kan blijven liggen terwijl de nieuwe brug wordt aangelegd, dat brengt geen extra kosten met zich mee en er hoeven geen extra gronden aangekocht te worden. Het CDA stemt daarom in met de betonnen variant, het overbrengen van het traject van de verkenningsfase naar de planstudiefase en het voorbereidingskrediet van € 250.000. De heer Gersjes (Groep Gersjes) wil niet het risico lopen op een debacle van € 12 miljoen zoals bij de Bartenbrug is gebeurd. Hij wil de bestaande brug vervangen en dit traject overbrengen naar de verkenningsfase. De heer Schellings (Bosch Belang) vraagt of de heer Gersjes een andere variant dan die nu voorligt naar de verkenningsfase wil brengen. De heer Gersjes (Groep Gersjes) wil de huidige brug vervangen en geen andere constructie.

Reactie college Wethouder Van der Geld zegt dat de brug een aanjager van een fantastische gebiedsontwikkeling wordt waar de hele stad iets aan heeft. De Binnenstadsring wordt 30 km per uur, op de koppen van de brug komen dragers en de brug wordt aantrekkelijker voor fietsers en voetgangers. Hij gaat in op de brief van het Werkwarenhuis. Er zijn besluiten genomen over hoe de wegen komen te liggen en dat is uitvoerig met de mensen in het gebied en de hele stad besproken. Vervolgens behandelt hij de brief van de bewoners van de Oranjeboulevard. Het voorstel dat nu voorligt is in lijn met de bereikbaarheidsstrategie, het vastgestelde gebiedsperspectief en 6

het beleid rond de Binnenstadsring. Wat betreft de brief over Edison merkt hij op dat er verschil van mening bestaat over hoe de ligging van de brug moet zijn en hij verwijst naar de varianten met de plussen en minnen daarbij. In de richting van GroenLinks geeft hij aan dat hout risico's met zich meebrengt omdat er in Nederland te weinig ervaring met houten bruggen op deze schaal is. Het college wil graag delen van de brug hergebruiken, maar de huidige brug pas slopen als de nieuwe brug er ligt en dat betekent dat die delen niet in de nieuwe brug kunnen worden gebruikt, maar eventueel wel in onder andere kleinere bruggen op het Evenementenplein. Er zijn verschillende plekken in de stad waar de brugdelen kunnen terugkomen. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat wel constructiedelen van de huidige brug kunnen worden hergebruikt als gebruik wordt gemaakt van een baileybrug en hij vraagt wat de wethouder van die optie vindt. Wethouder Van der Geld kiest niet voor het huidige tracé vanwege de kosten, de sloopnieuwbouwkwestie, de ligging dichterbij de Ravelijn/Citadel en omdat het moeilijker wordt om 30 km per uur in te voeren, maar hij is het er wel mee eens dat het dan gemakkelijker is om bestaande delen in de nieuwe brug te verwerken al weet hij nog niet of dit technisch mogelijk is in de tijd.

Er is altijd een risico op prijsstijgingen en daar wordt zo veel mogelijk rekening mee gehouden, maar het college heeft geen glazen bol. Er worden verschillende fases in het project ingebouwd om de risico's zo veel mogelijk te beheersen en de raad kan zo kort mogelijk voor de realisatie nog een besluit nemen. Het OV kan de knik goed nemen en ten slotte merkt hij op dat hij de opmerking over het amoveren van de moskee niet grappig vindt. De heer Van Rooij (PvdA) heeft gevraagd wat het college vindt van het verleggen van de verkeersstromen, waarbij hij als voorbeeld noemde dat het verkeer via de Zandzuigerstraat naar de achterkant van het station kan worden geleid in plaats van via de Orthenseweg. Wethouder Van der Geld wil het nu niet te veel over de bereikbaarheidsstrategie hebben. In de raadsinformatiebrief over de Spoorzone is aangekondigd dat de vinger aan de pols wordt gehouden wat betreft de totale mobiliteit en dat de raad daarover wordt geïnformeerd. De heer Van Rooij (PvdA) vindt dit wel relevant omdat er zorgen zijn over het aantal verkeersbewegingen op de nieuwe brug. Hij wil proberen onnodige verkeersbewegingen op de brug te voorkomen door bewegwijzering waardoor meer verkeer via de achterkant van het station gaat rijden.

De heer Schellings (Bosch Belang) begrijpt dat het college geen glazen bol heeft, maar hij verwacht wel een realistische begroting en hij vraagt of in het voorstel ook een begroting wordt overlegd zodat bekend is waar het geld naartoe gaat. De heer Van Hattem (PVV) vindt dat de moskee prima naar het Midden-Oosten verplaatst kan worden omdat de predikers daar vandaan komen. Hij heeft gevraagd naar de jachthaven en de scheepvaart en naar de mogelijkheid om de huidige brug voor € 1,6 miljoen tot Є 2,2 miljoen voor de komende twintig jaar te behouden. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) merkt op dat onder dit voorstel een update Bereikbaarheid Spoorzone 's-Hertogenbosch ligt waarin staat 'opvallend is dat de hoeveelheid autoverkeer op de Diezebrug vergelijkbaar is met de hoeveelheid verkeer in de referentiesituatie 2020'. Dat gaat over de situatie in 2030 qua verkeersintensiteit en hij vraagt of de voorgestelde lage brug is bedoeld voor grote autostromen en hoeveel auto's over die brug zullen gaan. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) steunt de motivatie van de wethouder over waarom het tracé anders moet. Hij is benieuwd wat het verschil is tussen de technische uitwerking en de positie van de nieuwe Diezebrug, met name de aantakking boven F en welke variant wordt voorgesteld.

Hij herhaalt dat er maar een halve buslijn over de brug gaat, die kan daarom smaller worden, minder zwaar worden uitgevoerd en autoluw worden gemaakt. Wethouder Van der Geld zegt dat de financiële gegevens in de bijlage bij het voorliggende stuk staan. Hij kan nog niet alle cijfers geven omdat nog moet worden aanbesteed.

7

De heer Schellings (Bosch Belang) vraagt niet om cijfers tot in detail, maar hij wil in grote lijnen weten hoeveel geld er nodig is. Mevrouw Welten (VVD) denkt dat er voorafgaand aan het bedenken van een constructie een beeld moet zijn van het verkeer dat over de brug gaat en ze vraagt hoe de wethouder dit gaat aangeven. Wethouder Van der Geld heeft in de raadsinformatiebrief Spoorzone aangekondigd dat het college aan de slag is met simpele oplossingen. Wat nu wordt voorgesteld is conform de bereikbaarheidsstrategie en is een aanvulling op wat op de Binnenstadsring wordt gedaan. Hij kan nu niet aangeven hoeveel auto's over de nieuwe Diezebrug zullen gaan, maar die wordt wel autoluwer dan de huidige brug. Er is niet voor niets gekozen voor een constructie met een knik omdat zo het 30km-profiel wordt gegarandeerd. De brug kan smaller zijn als er geen OV meer overheen gaat, maar dan moet er ook geen ander zwaar verkeer zoals de afvalstoffendienst en nooddiensten over de brug gaan.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt de dimensionering van de brug de kern van het vraagstuk: wordt het een brug voor langzaam verkeer, voor wandelaars, fietsers en bussen en komt er minder autoverkeer? In de stukken van het college staat dat het om 20.000 autobewegingen gaat en hij wil weten hoe dit wordt afgewaardeerd, dat is voor Leefbaar 's-Hertogenbosch cruciaal om met het voorstel te kunnen instemmen. De heer Van Rooij (PvdA) vraagt waarom wordt gewacht met het afwaarderen van de verkeersstromen tot wordt begonnen met de aanleg van de nieuwe brug. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt of met de nooddiensten over de brug is gesproken. Wethouder Van der Geld begrijpt dat zijn voorstel implicaties heeft, maar een discussie over bereikbaarheid van de Spoorzone of het afwaarderen van de Diezebrug moet met zijn collega worden gevoerd. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) heeft een punt van orde. De kern van de discussie gaat over de functionaliteit van de brug, welk soort verkeer daar overheen gaat, en over de maatvoering van de auto's. Wethouder Van der Geld zegt nu dat dit met een andere wethouder moet worden besproken, maar wethouder Kâhya is er niet. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) onderschrijft de woorden van de heer Kagie. Het is cruciaal of er een brug voor 20.000 auto's komt of dat er een autoluwe Binnenstadsring komt.

Wethouder Van der Geld geeft aan dat met de nooddiensten is gesproken over de dimensionele en het tracé. De heer Van Hattem (PVV) heeft gevraagd naar de kosten voor behoud van het huidige tracé en de bereikbaarheid van de jachthaven en andere schepen tijdens de bouw en de sloop. Wethouder Van der Geld geeft aan dat mevrouw Welten de juiste kosten heeft genoemd, het behoud van de brug kost € 2,5 miljoen met een risico's van ongeveer € 1,5 miljoen dat de brug toch eerder dan na twintig jaar op raakt. Bij de bouw van de brug kan de scheepvaart doorgaan en hij komt schriftelijk terug op de vraag hoeveel overlast er zal zijn. De heer Van Hattem (PVV) geeft mee dat de Zuid-Willemsvaart geen alternatief voor de scheepvaart is omdat die maar enkele keren per week opengaat. Wethouder Van der Geld zegt dat de scheepvaart er ook niet langs kan als er een baileybrug komt. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt dat de wethouder voorbijgaat aan de kern, namelijk de hoeveelheid verkeer die over de oude A2-route zal gaan. Het is belangrijk om te

8

weten of de nieuwe lage brug de functionaliteit van de oude brug overneemt, waarbij 20.000 auto's over de brug gaan. Hij komt hierop terug in de raadsvergadering. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) is het met de heer Kagie eens. Het gaat om een van de belangrijkste plekken van de stad en dit is cruciaal voor of er wel of geen autoluwe Binnenstadsring komt. Het gaat erom hoe het verkeer in dit gebied wordt afgehandeld, de route en wat voor brug er wordt aangelegd. Het lijkt erop dat de volgorde der dingen nu wordt omgedraaid omdat nu een brug wordt gekozen en later pas over de hoeveelheid verkeer over de brug en de afhandeling daarvan wordt gesproken. Mevrouw Welten (VVD) vindt dat de discussie over de bereikbaarheid inderdaad niet aan de orde is, maar eigenlijk moet die worden gevoerd voordat voor de brug wordt gekozen. De heer Schellings (Bosch Belang) neemt het terug in de fractie. Bosch Belang komt mogelijk met een voorstel over de verantwoording van de financiën. De heer Vugs (SP) is voor het voorstel. De heer Van Slageren (GroenLinks) steunt het voorstel. De heer Van Hattem (PVV) neemt het terug in de fractie. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) neemt het terug in de fractie en komt mogelijk met een voorstel over de Vogelstraat. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) komt met een amendement. De heer Van Rooij (PvdA) neemt het terug in de fractie.

De heer Hoeben (De Bossche Groenen) komt hier in de raadsvergadering op terug. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) gaat akkoord met het voorstel, zeker met de toezegging dat het verkeer de knik goed kan nemen. De heer Verbruggen (D66) vindt het een hamerstuk. Mevrouw Welten (VVD) neemt het terug in de fractie. Het is mogelijk dat de VVD met een amendement komt. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) gaat akkoord. De heer Gersjes (Groep Gersjes) neemt het terug in de fractie. Dit punt wordt als een bespreekstuk doorgeleid naar de raad. Overige onderwerpen ter bespreking 9.

Bespreeknotitie Samenwerken aan de Duurzame Polder met rijk, provincie en gemeente Oss (gewoon ge-DREVEN) De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) is kritisch over de windmolens die mogelijk in de polder komen. Het college heeft een bestuursovereenkomst met de gemeente Oss, het rijk en de provincie gesloten waarmee het realiseren van windmolens in de Rosmalense en Nulands Polder geen vrijblijvendheid meer is, maar een resultaatverplichting. De gemeenteraad van Oss heeft over het bestuursakkoord gediscussieerd, maar de gemeenteraad van Den Bosch niet. Het gaat om een collegebevoegdheid, maar dat wil niet zeggen dat de raad er niets over mag inbrengen. Vraag 1 is of het voor iedereen duidelijk is dat er geen weg terug meer is. Hij denkt dat eerst bekend moet zijn welke consequenties het laagvliegverkeer en de milieueffectrapportage hebben. Er komt een stuurgroep met de wethouders, de gedeputeerde en een onafhankelijk voorzitter, maar het maakt nogal wat uit of het gaat om bijvoorbeeld wethouders van D66 en GroenLinks en een voorzitter van de PVV. Hij wil dat de raad hier zeggenschap in krijgt. Er is le9

ring getrokken uit de gemeenschappelijke regeling Heesch West waaruit blijkt dat het moeilijk is om te weten wat een andere gemeenteraad vindt en hij geeft als voorbeeld dat de afstandsnormen in Oss anders zijn dan in Den Bosch. De heer Vugs (SP) geeft aan dat dit gebied in de RES is aangewezen als plaats voor windmolens en dat de provincie erop zal toezien dat de doelstelling wordt gehaald. De SP vindt het geen probleem dat hier windmolens komen en het is goed dat er minder komen als ergens anders meer zonne-energie kan worden opgewekt, maar Den Bosch moet wel de in de RES genoemde getallen halen. Den Bosch heeft een andere afspraak dan Oss met betrekking tot de afstand en het is het goed recht van iedere gemeenteraad om zijn eigen besluit vast te stellen. Hij denkt dat er geen onafhankelijke voorzitters bestaan omdat iedereen bezig is met energieopwekking en het terugdringen van de CO2-uitstoot. Bovendien is de rol van een voorzitter om een vergadering te leiden en zijn standpunt hoeft niet tot uiting te komen in de gesprekken. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat de heer Van Creij met deze bespreeknotitie de rommel die hij heeft aangericht door in te stemmen met de klimaatvisie enigszins kan opruimen.

Hij was onlangs met enkele dorpsgenoten uit Vinkel aan het demonstreren tegen de windmolens die in De Bleeken dreigen te komen, de omwonenden willen niet dat daar windturbines van 160 meter hoog worden gebouwd. Hetzelfde dreigt te gebeuren rond de Rosmalense Polder waar een vreselijk windpark komt dat voor overlast in de wijde omtrek zorgt en niet alleen door de windturbines op zich, maar ook door de knipperende lampen die de nachten en ook het landschap verpesten. Bovendien hebben de weidevogels en de natuur eronder te lijden. Hij is tegen dit windpark. Er komen ook steeds meer berichten dat de aansluitmogelijkheden op het elektriciteitsnet tekortschieten en hij wil met het project stoppen. Er zijn genoeg alternatieven, het rijk zet steeds meer in op kernenergie en dat wil hij afwachten en geen megawindpark voor de komende tientallen jaren plaatsen. Een promovendus van de TU Eindhoven is bezig met kernfusie en waarschijnlijk gaat de experimentele kernreactor met kernfusie al in 2025 of 2026 draaien. Dat betekent dat er al voor 2030 een nieuwe techniek beschikbaar is en hij hoopt op dergelijke veilige vormen van moderne kernenergie, zodat de leefomgeving nu niet met megawindparken hoeft te worden opgezadeld.

Het maakt weinig uit wie de voorzitter van de stuurgroep wordt, de gemeenteraad moet hierop sturen en het niet alleen aan het college overlaten omdat dit de bewoners direct raakt in hun leven en hun leefomgeving. Wat de PVV betreft, hoeft er geen stuurgroep te komen en wordt een streep door de Duurzame Polder gezet. Desnoods komt er een referendum en bij de gemeenteraadsverkiezingen moeten de partijen die voor de Duurzame Polder zijn dit duidelijk laten merken, dan kunnen ze worden afgestraft. De heer Van Koert (CDA) weet dat er een resultaatverplichting wordt aangegaan. Er zijn onzekerheden en daarom volgt nog een MER. In het bestuursakkoord staan de nodige zaken als inspanningsverplichting van het rijk en de provincie, bijvoorbeeld met betrekking tot een laagvlieggebied. De gemeente moet voldoen aan de richtlijnen, dat staat ook in het bestuursakkoord. Hij las niet dat de stuurgroep moet worden voorgezeten door een onafhankelijke voorzitter, maar wel dat de stuurgroep zal bestaan uit een projectorganisatie waarbij een onafhankelijke projectmanager sturing geeft en hij vindt dit een uitvoeringszaak. Het CDA is het er niet mee eens dat er bij de verdere uitvoering meer duidelijkheid moet komen over de samenwerking tussen beide gemeenteraden omdat in de bestuursovereenkomst de projectorganisatie wordt genoemd, dat is voldoende.

De raad heeft altijd nog zijn controlerende taak en kan een mening laten horen en aan de bel trekken. De heer Verbruggen (D66) weet dat gewoon ge-DREVEN tegen de Duurzame Polder is, maar hij weet niet wat gewoon ge-DREVEN met deze bespreeknotitie wil. Er is een bestuursovereenkomst getekend en hij vraagt zich af of gewoon ge-DREVEN die wil openbreken. Het ministerie van EZK en de provincie leggen de regie van de planvorming en de besluitvorming bij de gemeente en het is ook altijd de bedoeling geweest dat de gemeente zelf regie over het eigen grondgebied heeft en dat wordt voorkomen dat het rijk de rijkscoördinatieregeling hierop van toepassing verklaart. De heer Van Hattem (PVV) vraagt waarom D66 denkt dat de rijkscoördinatieregeling zou worden toegepast.

10

De heer Verbruggen (D66) zegt dat dit mogelijk is en dat er daarnaast een provinciale coördinatieregeling is. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat de provincie dit aan de gemeenteraden heeft overgedragen, maar dat die dit plan ook zelf had mogen afschieten. Nu de provincie dit aan de gemeenteraden heeft overgedragen ligt een provinciale coördinatieregeling ook niet in de lijn der verwachting. De heer Verbruggen (D66) denkt dat die coördinatieregeling eventueel wel van toepassing kan worden verklaard. De signalen van wetenschappers zijn duidelijk en ook aan het extremer wordende weer is te zien dat er echt meer moet gebeuren om de opwarming van de aarde en de gevolgen daarvan te voorkomen, dat kwartje is inmiddels in Brussel en recent ook in Den Haag gevallen. De klimaatambities zijn fors hoger geworden, van 49% naar 60% CO2-reductie in 2030 en 's-Hertogenbosch kan daar niet voor weglopen. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat in Brussel nu toch op kernenergie wordt ingezet en hij wil die optie overwegen. De heer Verbruggen (D66) geeft aan dat ook Den Bosch de komende tijd extra stappen moet zetten om Nederland koploper van Europa te maken in het tegengaan van klimaatverandering. D66 kijkt daarvoor ook naar meer mogelijkheden in de Duurzame Polder.

De heer Van Slageren (GroenLinks) vindt dat het erop lijkt dat gewoon ge-DREVEN met deze discussienotitie probeert te vertragen, maar GroenLinks wil snel werk maken van het overschakelen op duurzame energieopwekking. Gezien alle alarmerende berichten over de opwarming van de aarde en de CO2-uitstoot mag er zo min mogelijk vertraging zijn en daarover zijn de afgelopen tijd al veel besluiten genomen, zoals over de visie Energielandschap, de RES en de Duurzame Polder. GroenLinks wil vooral stappen vooruitzetten en het is logisch dat daarbij de nodige regels en procedures worden gevolgd. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt de heer Van Slageren om concreet te maken hoe deze bespreeknotitie voor vertraging zorgt. De heer Van Slageren (GroenLinks) zegt dat allerlei al genomen besluiten ter discussie worden gesteld en dat wordt gevraagd naar alternatieven en onderzoeken. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat het nu gaat over de manier van samenwerken en de betrokkenheid van de raden. Dat kan ook bevorderlijk werken op de ambities en de voortgang. De heer Van Slageren (GroenLinks) is het ermee eens dat dit mogelijk is. Er is ook gesproken over hoe intensief de samenwerking bij de RES zou moeten zijn, toen is afgesproken dat de gemeenten autonoom zouden opereren en hij wil daar ook stappen in zetten.

Daar is niets mis mee en de fracties kunnen ook afstemming zoeken met de fracties in de gemeenteraad van Oss, maar als nu wordt gezegd dat het allemaal anders moet, roept dit een sfeer van vertraging op. GroenLinks wil stappen zetten en hij twijfelt er niet aan dat er ook stappen in de MER worden gezet als dat nodig is. Hij twijfelt er ook niet aan dat er een capabele voorzitter voor de stuurgroep komt en dat de stuurgroep de door de raad genomen besluiten uitvoert, het is daarom niet nodig dat de raad daar allerlei invloed op heeft. Hij wil zo snel mogelijk stappen vooruitzetten. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) realiseert zich dat er een resultaatverplichting is, maar er is nog wel veel onzekerheid. Er is afgesproken hoeveel energie moet worden opgewekt, maar niet hoe dat gebeurt, met meer zonnepanelen of windmolens en van welk formaat e.d. Een MER is pas interessant als concreet is wat er gaat gebeuren en wat de milieueffecten zijn, hij denkt daarom dat de juiste volgorde wel is gehanteerd. Een voorzitter hoort onafhankelijk te zijn en hij heeft er alle vertrouwen in dat dit ook zo is. Het zou goed zijn om na te denken over hoe meer samenwerking met andere gemeenten kan worden georganiseerd.

11

Mevrouw Eigenhuijsen (VVD) vindt het belangrijk dat de gemeente wat betreft de Duurzame Polder zelf aan het stuur blijft. Er zijn onduidelijkheden, maar met dit proces worden de onzekerheden minder. In de verkenning wordt de MER regelmatig genoemd en ze deelt niet de zorgen die kennelijk bij de collega's bestaan. Er is gesproken over de autonomie in de Regionale Energiestrategie, maar in de praktijk blijkt dat Oss andere afstandsnormen heeft en Bernheze andere ideeën heeft over hoe de omgeving er tijdig en voldoende bij wordt betrokken. Autonomie is prettig, maar ze wil over die onderwerpen in gesprek met de buren. Er moet een capabele voorzitter voor de stuurgroep komen, maar ze wil het in de raad niet over individuele personen hebben. De heer Van Hattem (PVV) vraagt of lokale autonomie voor de VVD ook betekent dat de raad ook een streep door dit windpark kan zetten of dat de VVD met genoegen uitkijkt naar het windpark. Mevrouw Eigenhuijsen (VVD) geeft aan dat de VVD geen groot fan van windturbines is, maar dat dit wel de bestaande opgave en een resultaatsverplichting is. Het kan een tussenstap in de energietransitie zijn tot er andere energiebronnen zijn. De raad heeft pittige debatten over dit onderwerp gevoerd waarin keuzes zijn gemaakt waar de VVD nog steeds achterstaat.

De heer Van Hattem (PVV) vraagt welk gesprek er nog met de betrokken gemeenten en de omwonenden valt te voeren nu de VVD duidelijk zegt dat dit windpark er komt. Mevrouw Eigenhuijsen (VVD) zegt dat de Duurzame Polder voor deze opgave is aangewezen, maar dat er nog veel onzekerheid is, bijvoorbeeld over de invulling van de 100 hectare zonnevelden buiten de polder. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) sluit zich voor een groot deel aan bij de opmerkingen van de heer Hoeben. Leefbaar 's-Hertogenbosch is tegen de Duurzame Polder en voor zon op dak. Om de raad in de nieuwe bestuursperiode goed aangehaakt te houden is het van belang om vrij snel na aanvang van de nieuwe bestuursperiode de bestuursovereenkomst, de betekenis ervan en de sturing vanuit de raad goed aan de raad en de commissie voor te leggen. De heer Van Rooij (PvdA) sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Eigenhuijsen. Er zijn nog geen keuzes gemaakt over het aantal windmolens en waar die precies komen, er worden nog allerlei varianten onderzocht en er is raadsbreed een motie aangenomen waarin staat dat nadrukkelijk wordt gekeken naar de woonwijk westelijk van de Grintweg. Er zijn nog veel onzekerheden, maar die komen de komende tijd nadrukkelijk aan bod.

Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) vindt dat de gemeente behoorlijk in de pas loopt met de gemaakte afspraken en ze beperkt zich tot het beantwoorden van de vragen. De RES is sowieso een resultaatverplichting en wat dat betreft verandert er niets. Rosmalens Belang vindt het goed er geen rijkscoördinatie meer is omdat de raad nu kan sturen. De volgende stap is dat het college ruimtelijke scenario's uitwerkt zoals gevraagd in de motie 'Wind te gast'. De MER is al toegezegd. Er moet een neutrale voorzitter zijn, maar die moet niet door de raad worden benoemd omdat dit niet de verantwoordelijkheid van de raad is. Ten slotte merkt ze op dat de wethouder de in vraag 5 gevraagde duiding eerder al heeft gegeven en dat die herbevestigd kan worden. De heer Van Hattem (PVV) vraagt welke sturing de raad nog heeft behalve het verplaatsen van een paar piketpaaltjes van het megawindpark in de Rosmalense Polder. De heer Vugs (SP) vindt dat het erop lijkt dat de heer Van Hattem de gemeenteraadsverkiezingen al aan het voorbereiden is. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) zegt dat Rosmalens Belang al meerdere malen haar mening hierover heeft gegeven, ook aan kinderen en kleinkinderen denkt en haar verantwoordelijkheid neemt. De heer Schellings (Bosch Belang) is geen voorstander van windmolens.

De raad moet bij iedere windmolen zeggenschap hebben en bij iedere aanvraag moet er een volledige rapportage 12

over overlast en gezondheid zijn. Er zijn voldoende alternatieven om milieuvriendelijk energie op te wekken. De heer Gersjes (Groep Gersjes) weet dat er een resultaatsverplichting is. Er zijn verschillende invalshoeken en onduidelijkheden en hij onderschrijft de argumenten die daarbij staan. De MER is al toegezegd en de vraag daarover is niet meer actueel, naar hij wil nog wel weten of de MER een rijksverplichting is. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) zegt dat dit gewoon een verplichting is. De heer Gersjes (Groep Gersjes) concludeert dat het een rijksverplichting is. Hij onderschrijft de vragen 4 en 5. Reactie wethouder Wethouder Van der Geld geeft aan dat de resultaatsverplichting voortkomt uit de RES waarin de opgelegde energieopgave is vastgesteld en waaruit uiteindelijk ook de Duurzame Polder en de bestuursovereenkomst voortkomen. Als de gemeente zelf de regie wil voeren, is er ook een resultaatsverplichting, maar in de bestuursovereenkomst is binnengehaald wat de raad heeft gevraagd, namelijk support van het rijk en de provincie, geld en middelen om dit voor elkaar te krijgen waardoor minder eigen geld en middelen hoeven te worden ingezet, eigen regie en de eigen voorwaarden die in het raadsvoorstel zijn vastgesteld. Het vervolgproces is bedoeld om de bestaande onduidelijkheden op te heffen.

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat trekt aan de bel bij het ministerie van Defensie over de laagvliegroute. Na het ontwerpend onderzoek komt er een MER. Hij is het met de heer Vugs eens wat betreft de onafhankelijke voorzitter. De stuurgroep werkt binnen de door de raad vastgestelde uitgangspunten en daarin zitten de twee wethouders van de twee gemeenten, de gedeputeerde en een gedelegeerd opdrachtgever, er wordt een voorzitter uit hun midden gekozen. Als iemand politiek ter verantwoording moet worden geroepen is hij dat, daar zit de politieke invloed van de raad. De bestuursovereenkomst geeft invulling aan de manier van samenwerken, maar dat neemt niet weg dat er tussen gemeenten inhoudelijke verschillen kunnen zijn, zo werkt democratie. Het staat de raad vrij om te kijken hoe raden onderling beter kunnen samenwerken, maar de raad kiest voor autonomie en kaderstelling en dan is het mogelijk dat in verschillende raden verschillende kaders worden vastgesteld. Tweede termijn De heer Gersjes (Groep Gersjes) vraagt naar de stand van zaken van de Duurzame Polder. Wethouder Van der Geld zegt dat nu een projectleider wordt geworven en dat de projectorganisatie wordt ingericht. De raad zal middels raadsinformatiebrieven op de hoogte worden gehouden. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) bedankt iedereen voor hun bijdragen.

Het was niet zijn intentie om zand in de motor te strooien, maar om vertraging in de toekomst te voorkomen door nu duidelijk te maken hoe de samenwerking in elkaar zit en om onduidelijkheden weg te nemen. Hij denkt nog na over of hij met een motie vreemd aan de orde van de dag komt. 10.

Bespreeknotitie Oplossingsrichting woningnood (De Bossche Groenen) Dit agendapunt is niet geagendeerd.

11.

Werkplanning Er zijn geen opmerkingen.

12.

Rondvraag en sluiting De heer Van Rooij (PvdA) geeft aan dat de PvdA en andere partijen herhaaldelijk hebben gevraagd om een evenredige verdeling van het busverkeer over de Oranjeboulevard en de Onderwijsboulevard en dat dit ook de wens van veel bewoners is. Er is een procedure bij de Raad van State geweest en die heeft het verkeersbesluit van de gemeente in hoger beroep vernietigd en de gemeente opgedragen om binnen zes weken een nieuw besluit te nemen. Hij vraagt of het college die uitspraak kent, of die uitspraak naast procedurele gevolgen ook inhoudelijke gevolgen voor het verkeersbesluit heeft, wat deze inhoudelijke gevolgen dan zijn en of het college 13

het voornemen heeft om in contact te treden met de belanghebbenden of dat er al contact is geweest over het nieuw te nemen verkeersbesluit en wat daarbij de inzet van het college is. Verder wil hij weten of het college bereid is om alles in het werk te stellen om te komen tot spoedige evenredige verdeling van het busverkeer over de Oranjeboulevard en de Onderwijsboulevard. Wethouder Van der Geld geeft aan dat het college kennis heeft genomen van de uitspraak van de Raad van State, dat de inhoudelijke bezwaren van de belanghebbenden zorgvuldig worden beoordeeld om opnieuw tot een afweging te komen en dat er ook gesprekken met de belanghebbenden zullen worden gevoerd. Er wordt gekeken naar een oplossing voor de bussen waarbij de bussen over twee routes worden verdeeld en dat wordt in het nieuwe verkeersbesluit meegenomen. Er is overleg met Arriva en waar nodig ook met de provincie en er is afstemming met de belanghebbenden, dat maakt deel uit van de nieuwe verkeersbesluiten. Er is op 19 januari jl. telefonisch contact met een aantal belanghebbenden geweest. De heer Van Rooij (PvdA) is blij met het antwoord van het college. Hij wil nog weten of de wethouder al iets kan zeggen over op welke termijn er overleg met Arriva en de provincie is. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) denkt dat de provincie leidend is en hij wil weten waarom de wethouder 'waar nodig met de provincie' zei.

De heer Van Hattem (PVV) sluit zich aan bij de laatste opmerking en hij vraagt welke mogelijkheden de wethouder ziet om de Onderwijsboulevard überhaupt weer beschikbaar te stellen, los van of dat politiek wenselijk is. Wethouder Van der Geld geeft aan dat de invoering afhankelijk is van een logisch moment, van de dienstregeling, en dat de gemeente afhankelijk is van de provincie. Hij kan een nadere detaillering van het tijdpad met de raad delen zodra die bekend is en in dat schrijven wordt ook de vraag van de PVV beantwoord. De voorzitter bedankt iedereen hartelijk voor hun aanwezigheid en nog een prettige avond. Hij sluit de vergadering.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Omgeving van 15 februari 2022. De secretaris, mr. G.L. Pijnenburg

De voorzitter, O.R. Thelissen

14