0 Raadsvoorstel Actualisatie Begroting 2026

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

19242117 9 juni 2026

Onderwerp

Actualisatie Begroting 2026 Ons college staat voor een degelijk financieel beheer. In dit licht informeren wij uw raad over de onontkoombare ontwikkelingen, binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting 2026 hebben voorgedaan. Zo kunt u uw controlerende taak goed uitvoeren.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. 2.

De financiële aanpassingen van de begroting 2026 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2027-2029 te verwerken in een begrotingswijziging. Een nieuwe reserve te vormen, te weten de Reserve Realisatiestimulans Woningbouw.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3. 4.

In te stemmen met de technische uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2027, zoals opgenomen in bijlage 3. In te stemmen met de gewijzigde grondslag voor de bepaling van de maximale omvang van de Reserve werk- en ontwikkelbedrijf (te weten: € 15 miljoen).

Bevoegdheid raad De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om de financiële aanpassingen van de begroting 2026 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2027-2029 te accorderen (budgetrecht). Deze aanpassingen zijn nodig als gevolg van onontkoombare ontwikkelingen die zich na het opstellen van de begroting 2026 hebben voorgedaan. Daarnaast heeft de raad ook de bevoegdheid afwijkingen op de beleidsbegroting te accorderen. Aanleiding en doel Aanleiding Om uw raad uw controlerende taak te laten uitvoeren verstrekken wij u de Actualisatie begroting 2026 Wettelijk heeft uw raad de kaderstellende en controlerende taak. Ons college heeft tot taak te besturen en verantwoording af te leggen. Om deze taken uit te voeren stellen wij de Actualisatie begroting 2026 op. Die verstrekken we nu aan uw raad. Doel We willen dat uitgaven en inkomsten rechtmatig tot stand komen.

2

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Rechtmatig handelen is voor een overheidsorganisatie belangrijk. Een overheid behoort te voldoen aan wet- en regelgeving. Eén van de criteria van rechtmatigheid is het begrotingscriterium. Financiële handelingen dienen te passen binnen het kader van de geautoriseerde begroting. Wij informeren uw raad over de onontkoombare ontwikkelingen, binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting 2026 hebben voorgedaan. En vragen ter voorkoming van een begrotingsonrechtmatigheid in te stemmen met de financiële aanpassingen van de begroting 2026 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2027-2029. Dit verwerken we via een begrotingswijziging. Normaliter ontvangt uw raad los van deze reguliere actualisatie van de begroting 2026 de voorjaarsnota 2027. In dit verkiezingsjaar wordt er echter geen voorjaarsnota opgesteld, maar zijn wij in afwachting van een nieuw bestuursakkoord. Wij vragen u dan ook middels dit voorstel uw instemming met de financiële kaders voor het opstellen van de begroting 2027 (indexeringspercentages e.d. in bijlage 3). In andere jaren maken deze onderdeel uit van de voorjaarsnota. Als fracties wijzigingen in deze uitgangspunten aan willen brengen, dan moet dat door middel van een amendement. Tot slot is een nieuwe stadsmonitor toegevoegd (bijlage 4). Relevante besluitgeschiedenis -

Website Begroting 2026 Homepage | Begroting 2026 Conceptbegroting 2026 – 13 november 2025 Raadsvoorstellen Raadsvoorstel Conceptbegroting 2026 Gemeente 's-Hertogenbosch Argumentatie voorgestelde politieke keuzes

1. a. Er hebben zich onontkoombare ontwikkelingen voorgedaan, welke bijstelling van de begroting 2026 behoeven

3

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In dit onderdeel presenteren we de financiële consequenties van de in bijlage 1 opgenomen actualisatie bestaand beleid 2026-2029. Dit is de actualisatie van de lopende begroting 2026. De financiële uitkomst, zoals gepresenteerd in de begroting 2026 vormt het startpunt van deze actualisatie. Concreet wijzigt ons meerjarenbeeld op basis van deze actualisatie als volgt: Bedragen (*€1.000) Uitkomst begroting 2026 (inclusief nieuw beleid) ACT 2026 Onvermijdelijk (incl. budgettairneutraal) Nieuw meerjarenbeeld incl. ACT 2026

2026 0

2027 6.143

2028 5.240

-5

-2.320

-2.236

2029 Toelichting 4.963 1) 2) -1.700

-5

3.823

3.004

3.263

1) Uitkomst begroting 2026 Dit is het startpunt van de Actualisatie van de begroting 2026. In november heeft uw raad deze uitkomst bij de begroting 2026 vastgesteld. In die begroting resulteert het jaar 2026, na verwerking van het nieuw beleid en een incidentele extra storting in het Structuurfonds, in een sluitende begroting. De jaren 2027 tot en met 2029 laten in de meerjarenbegroting 2026 en verder een positief resultaat zien van zo’n € 5 miljoen euro structurele financiële ruimte voor uw raad. Daarbij is wel aangegeven dat de onzekerheid vanuit het rijk op de gemeentefinanciën nog niet weg is. De maatschappelijke, economische en (geo-)politieke dynamiek maakt dat het een blijvende opgave zal zijn om ons financieel beleid solide, maar ook wendbaar in te richten. Bij de begroting 2027 zal uw raad in dat kader een geactualiseerd overzicht ontvangen ten behoeve van inzicht in de beschikbare keuzeruimte in onze begroting. 2) Uitkomsten actualisatie begroting 2026-2029 1. We stellen voor enkele budgettair-neutrale items in de begroting te verwerken.

4

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

  

Actualisatie van de begroting met mutatie diverse reserves Actualisatie van de begroting met dekking nog te ramen inkomsten Actualisatie van de begroting met dekking bestaande budgetten

Om welke concrete posten het hierbij gaat, kunt u lezen in bijlage 1 (Totaal format Actualisatie Begroting 2026, onderdeel budgettair neutraal). 2. De belangrijkste onontkoombare posten uit de actualisatie zijn: Voordeel:



 



Algemene uitkering, € 0,5 miljoen voordeel structureel Het accres gemeentefonds (uitkomst september- en decembercirculaire) is ten opzichte van de begroting 2026 gedaald met € 0,6 miljoen, maar de actualisatie van de basisgegevens zorgt voor een positieve bijstelling van € 1,1 miljoen. Rentevergoeding schatkistbankieren, € 2,0 miljoen voordeel incidenteel Het voor gemeenten verplichte schatkistbankieren levert onze gemeente dit jaar naar verwachting een voordeel aan rente op door een tijdelijk overschot aan liquide middelen. BUIG (Reserve FWI), € 0,3 miljoen voordeel incidenteel Dit betreft een verlaging van de reserve FWI op basis van de afspraken die rondom de maximale omvang van deze reserve zijn gemaakt. Energiekosten, € 0,3 miljoen voordeel structureel De eerder toegerekende compensatie voor hogere energiekosten blijkt voor ons maatschappelijk vastgoed niet nodig te zijn.

5

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704





Investeringen kunstgras, € 0,1 miljoen voordeel structureel vanaf 2029 De verlenging van de levensduur van de kunstgrasvelden levert een structureel voordeel op. De eerste jaren wordt dit voordeel echter gemitigeerd door een aantal ontwikkelingen. De prijzen van kunstgrasvelden zijn de afgelopen jaren flink gestegen. Daarnaast kiezen we als gevolg van veranderende wetgeving voor duurzamere oplossingen. Daarnaast vertonen de kunstgrasvelden bij OJC, Wilhemina en Emplina mankementen en dienen vroegtijdig vervangen te worden. Door de vervangingsinvesteringen voor de velden bij OJC (2027 & 2029) en Wilhelmina (2029) naar voren te halen kunnen we optimaal gebruik maken van de garantieregeling vanuit de leverancier. De vervanging van het veld van Emplina zou plaatsvinden in 2030. Ook deze investering zou naar 2026 gehaald moeten worden om optimaal gebruik te maken van de garantieregeling. Vrijvallende kapitaallasten, € 4,9 miljoen voordeel incidenteel Dit betreft het budgettaire effect als gevolg van uitgestelde investeringen.

Nadeel:

 

Dividend BNG, -/- € 0,2 miljoen nadeel structureel Het reguliere dividend van de BNG is € 0,2 miljoen lager ten opzichte van onze begroting. Uitkeringen ex-wethouders, -/- € 0,3 miljoen nadeel incidenteel Betreft een actualisatie van de geraamde uitkeringen van oud-wethouders.



BUIG (Trap op trap af systematiek),-/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Op basis van het driejaarsgemiddelde van het aantal uitkeringen en LKS-plaatsingen wordt de bijdrage vanuit de algemene middelen aan de uitvoeringskosten bepaald en dit leidt tot een nadeel.



Studietoeslag (openeinderegeling, onderdeel van de Participatiewet), -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Er is geen beleidsvrijheid in de uitvoering van de Individuele Studietoeslag voor ons als gemeente. De kosten zijn hoger dan het budget dat daarvoor beschikbaar is gesteld door het Rijk.

6

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704



Uitvoeringskosten inburgering, -/- € 1,35 miljoen nadeel incidenteel, verspreid over de jaren 2026/2027/2028 Het Rijk verstrekt niet langer extra middelen voor de hogere aantallen instroom, terwijl deze naar verwachting nog wel enkele jaren hoger zijn. Daarom zijn incidenteel extra middelen benodigd voor de periode van 20262028 (500K/450K/400K) om statushouders, rekening houdend met de voorspelde afname, van de vereiste dienstverlening te kunnen blijven voorzien.



Maatschappelijke weerbaarheid, -/- € 0,2 miljoen nadeel incidenteel Het continueren van de reeds opgestarte werkzaamheden om de samenleving, partners en de eigen organisatie beter voor te bereiden op langdurige verstoringen en crises is noodzakelijk.



2e Veilige publieke taak coördinator, -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Het aantal én de ernst van agressie- en bedreigingsincidenten richting medewerkers met een publieke taak, het college en de raad neemt structureel toe. We brengen hiermee de capaciteit in lijn met gemeenten van gelijke omvang. Splitsing Functionaris Gegevensbescherming en Chief Information Security Officer, -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Deze rollen mogen van de Autoriteit Persoonsgegevens niet in 1 functie worden gecombineerd en worden nu gesplitst. Security Host, , -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Om zowel de veiligheid als de gastvrijheid in de publiekshal zo efficiënt en effectief mogelijk te realiseren is de inzet van een security host noodzakelijk. Meebewegen bedrijfsvoering met groei organisatie, -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Het budget voor gemeentebrede bedrijfsvoering wordt jaarlijks bij de actualisatie van de begroting aangepast aan de groei van de organisatie. Dit conform het besluit van uw raad in de begroting 2026. Exploitatie nieuwe Archiefbewaarplaats, PM



  

7

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704



 

Het is in tegenstelling tot wat in het Raadsvoorstel van 9 december 2025 (reg.nr. 079617821115) is gemeld, nog niet mogelijk om de extra benodigde exploitatiekosten van de nieuwe Archiefbewaarplaats in beeld te brengen omdat het ontwerp nog niet definitief is. Extra capaciteit bezwaar en beroep in verband met de intensivering afvalhandhaving, -/- € 0,2 miljoen nadeel incidenteel In verband met de intensivering van de handhaving op afvaldumping en bijplaatsingen worden er veel meer bestuurlijke boetes uitgeschreven. Hierdoor is er extra juridische inzet nodig. Omgevingsvergunningen, € -/- € 0,4 miljoen nadeel incidenteel Er worden minder legesinkomsten verwacht, maar daar staan (deels) lagere kosten tegenover. Bijzondere Bijstand, -/- € 0,2 miljoen nadeel structureel Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat we de afgelopen jaren steeds meer inwoners in de doelgroep van de individuele inkomenstoeslag (IIT) bereiken. Dit leidt tot hogere kosten.



Bijzondere Bijstand, -/- € 0,3 miljoen nadeel incidenteel Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het vernietigen van het algemeen-belangbesluit door de rechtbank en het uitleenlopen van de gemeentelijke en landelijke indexatie.



GGD, -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Dit betreft de verwerking van de verplichte reiskostenregeling uit de kadernota 2027 van de GGD Hart voor Brabant.



CAO stagiaires Sociaal werk, -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Het jongerenwerk biedt jaarlijks stageplaatsen voor gemiddeld 50 studenten per maand. De nieuwe CAO verplicht om stagevergoedingen te betalen.



CAO stagiaires Sport en Recreatie, -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel De afdeling Sport en Recreatie biedt jaarlijks vele stageplaatsen. De nieuwe CAO verplicht om stagevergoedingen

8

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

te betalen.



Volksfeesten en Bureau Evenementen, Markten, Standplaatsen, -/- € 1,2 miljoen in 2026 en -/- € 1,0 miljoen structureel vanaf 2027 Als gemeente hebben wij een belangrijke rol om de evenementen en volksfeesten in onze gemeente mogelijk te maken. De afgelopen jaren zagen we dat dit met meer kosten gepaard gaat dan er budget in de begroting is opgenomen. Met jaarlijkse overschrijdingen in managementrapportage en jaarrekening tot gevolg. Inmiddels zijn de noodzakelijke kosten scherp en tijdig in beeld en sturen wij hier strak op. Over 2026 verwachten wij, net als in 2025 een nadeel van in het totaal € 1,2 miljoen. In afwachting van de besluitvorming over de evenementenvisie passen we de begroting nu ook structureel aan tot het budget dat minimaal nodig is. Op basis van de uitwerkte evenementenvisie leggen we uw raad te zijner tijd keuzes voor tot eventuele aanvulling van deze basisvariant.



Afvalstoffendienst Op basis van de interne analyse van de huidige omzet en het kostenniveau wordt een nadeel 2026 verwacht van € 2,6 miljoen. Dit is inclusief het niet behalen van de winstafdracht. Vervanging stroomkasten en waterputten, inclusief inrichtingskosten, -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Dit vergt een investering van € 1.953.000 en incidenteel budget om de huidige voorzieningen tot de vervanging beschikbaar te houden. Groen en reststroken, -/- € 0,2 miljoen nadeel structureel Er is een bewuste keuze gemaakt om zoveel mogelijk groen- en reststroken in eigendom te houden vanwege de energie transitie en –congestie, waarvoor nog niet voorziene boven- en ondergrondse voorzieningen nodig zijn. Hierdoor vallen de begrote inkomsten naar verwachting € 0,2 miljoen lager uit. Energiekosten binnensportaccommodaties, -/- € 0,2 miljoen nadeel incidenteel De energiekosten zijn hoger dan begroot. Er wordt nog een analyse uitgevoerd in hoeverre dit (deels) een structureel karakter heeft. Gebouw Automatiserings- en Controlesysteem (GACS), -/- € 0,2 miljoen nadeel incidenteel.

 

 

9

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

GACS is een digitaal systeem dat technische installaties in utiliteitsgebouwen slim aanstuurt, bewaakt en optimaliseert. Het doel het verbeteren van energie-efficiëntie, het reduceren van CO₂-uitstoot en het verhogen van comfort in gebouwen. Vanaf 1 januari 2026 geldt in Nederland een wettelijke verplichting voor een GACS in utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningsinstallaties van 290 kW of meer. Om goed aan deze verplichting te kunnen voldoen wordt in 2026 een quickscan uitgevoerd. Op basis van deze quickscan zal duidelijk worden wat de opgave voor onze gemeentelijke gebouwen is en welke middelen daarbij benodigd zijn. Een nadere toelichting op deze posten treft u eveneens aan in bijlage 1 (Totaal format Actualisatie Begroting 2026), maar dan onder het kopje ‘Onontkoombaar’ 1.

b. Ook een klein aantal indicatoren uit de beleidsbegroting behoeft bijstelling

Op basis van de ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan na het opstellen van de begroting 2026 zien we dat een aantal indicatoren bijstelling behoeft. Bijlage 2 bevat een overzicht van de bijstellingen. 2.

Instemmen met de vorming van een nieuwe reserve, te weten de Reserve Realisatiestimulans Woningbouw

De Realisatiestimulans is een nieuwe bijdrage van het Rijk aan gemeenten. De verantwoordelijkheid van gemeenten om regie op ruimtelijke ontwikkelingen en woningbouw te nemen resulteert veelal in financiële tekorten. Met de realisatiestimulans ontvangt de gemeente voor elke in aanbouw genomen betaalbare woning € 7000,-. Onder betaalbare woningen worden verstaan de sociale huur, de middeldure huur en betaalbare koop. Het bedrag wordt jaarlijks verstrekt als een vrij besteedbare financiële bijdrage ten behoeve van de woningbouwopgave. In totaal heeft het Rijk hiervoor € 2,5 miljard beschikbaar gesteld voor de periode van 2025 tot en met 2029. Omdat deze middelen niet direct gekoppeld zijn aan individuele projecten, zoals bij de woningbouwimpuls en de startbouwimpuls wel het geval is, moeten we deze te ontvangen middelen van het Rijk op een andere wijze financieel verwerken.

10

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hiervoor wordt deze nieuwe reserve gevormd. Middels deze bestemmingsreserve kunnen middelen uit de Realisatiestimulans worden opgespaard om in de toekomst verlieslatende projecten financieel te ondersteunen of risico’s af te dekken. In lijn van de regeling gaan we de middelen die we uit de Realisatiestimulans ontvangen inzetten om de woningbouwopgave binnen onze gemeente in brede zin te ondersteunen. Veel nieuwe projecten die we de komende jaren willen realiseren laten publieke tekorten zien waarvoor dekking moet worden gevonden. Het gaat dan om onder meer onrendabele investeringen in infrastructuur, mobiliteit, groen of waterberging die nodig zijn om de woningbouwopgave te realiseren. Het vormen van een reserve is een bevoegdheid van uw raad. 3.

Instemmen met de technische uitgangspunten ten behoeve van het opstellen van de begroting 2027

Technische uitgangspunten zijn noodzakelijk om te komen tot een begroting bestaand beleid. De belangrijkste technische uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2027 zijn in bijlage 3 opgenomen. Hierbij vragen wij uw bijzondere aandacht voor het voorstel om de huidige programma-indeling vanaf de begroting 2027 te wijzigen. Deze indeling is de afgelopen jaren organisch gegroeid wat heeft geleid tot inhoudelijke overlap, onevenwichtigheid tussen de programma's en een onlogische structuur voor de lezer (raadsleden en inwoners). Daarnaast kan het bestuurlijk-politiek gesprek aan waarde winnen als de begroting (ambities, doelen, maatregelen) beter vergelijkbaar is met soortgelijke gemeenten. Daarom stellen wij in deze uitgangspunten voor met ingang van de begroting 2027 te gaan werken met een nieuwe (vaste) programmaindeling, de standaard BBV-indeling (Iv3-hoofdtaakveldindeling). 4.

Instemmen met de gewijzigde grondslag voor de bepaling van de maximale omvang van de Reserve werk- en ontwikkelbedrijf (€ 15 miljoen).

11

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Er is een toekomstverkenning uitgevoerd voor de middellange/lange termijn financiële situatie van Weener XL. De aanleiding hiervoor is dat de sociale werkinfrastructuur in Nederland onder druk staat, door de Participatiewet en de afname van de bekostiging vanuit de Wet Sociale Werkvoorziening. Uit de verkenning, die met ondersteuning van Berenschot is uitgevoerd, blijkt dat met de huidige vormgeving van beleid, organisatie en uitvoering, uitstekende resultaten worden behaald in vergelijking met andere gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. In ’s-Hertogenbosch doen substantieel meer mensen mee op de arbeidsmarkt. Tevens resulteert dit al sinds 2018 in een voordelig resultaat op het BUIG-budget van € 6 tot € 10 miljoen per jaar. Om bij vigerend rijksbeleid binnen de huidige financiële kaders te blijven, zou in de periode 2036-2046 het aantal beschikbare werk/ontwikkelplekken binnen Weener XL moeten worden gehalveerd. Deze onevenredige krimp leidt zonder ingrijpen, tot een forse vermindering van het aantal inwoners dat we bij Weener XL kunnen ontwikkelen middels werk. Komende 10 jaar is daarentegen nog sprake van een stabiele bekostiging en hoeven we nog niet in te grijpen op het aantal werk- en ontwikkelplekken. Deze uitkomsten geven geen aanleiding om op dit moment structurele keuzes te maken op gebied van organisatie en financiën, daarvoor is het te vroeg.

Om echter de komende jaren de succesvolle aanpak te continueren en tegelijkertijd te anticiperen op het middellange en lange termijn beeld is verruiming van de financiële remweg, i.c. de maximale omvang van de Reserve werk- en ontwikkelbedrijf, nodig. De huidige maximale omvang (afgerond € 10 miljoen) is gebaseerd op 15% van het achterliggende budget op de taakvelden 6.4 WSW en Beschut werk en 6.5 Arbeidsparticipatie van de sector Weener XL. Het nieuwe maximum van € 15 miljoen is gebaseerd op het financieel prognosemodel dat met Berenschot is ontwikkeld ten behoeve van de Toekomstverkenning van Weener XL in 2026. Het gaat uit van besluitvorming in de periode 20362040 over de structurele omvang van het aantal gewenste werk/ontwikkelplekken binnen Weener XL. Om in geleidelijkheid te komen tot het besloten structureel aantal plekken, is een overbruggingsperiode nodig. Dit betreft de periode 2041 tot en met 2046. De voeding van de reserve wordt gerealiseerd door de verwachte positieve resultaten binnen het werkbedrijf komende ruim 10 jaar. Inzet van de reserve als remweg wordt voorzien in de periode 2041 tot en met 2046 en faciliteert een zorgvuldige aanpassing en continuïteit van bedrijfsvoering. 5.

Stadsmonitor

12

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Stadsmonitor is als bijlage 4 opgenomen. Risico’s en risicobeheersing We zien bij deze actualisatie een aantal risico’s:

1 Deze actualisatie is een momentopname voor het restant van 2026 Via dit raadsvoorstel informeren wij u over de onontkoombare ontwikkelingen met financiële impact die zich sinds het opstellen van de begroting 2026 hebben voorgedaan zoals deze nu bij ons bekend zijn. Later dit jaar zullen wij u via de managementrapportage opnieuw informeren over eventuele afwijkingen ten opzichte van de begroting binnen het bestaand beleid. 2

Het geactualiseerde meerjarenbeeld uit deze actualisatie is het startpunt voor het opstellen van de begroting 2027;

Op dit punt verwijzen we naar het raadsvoorstel begroting 2026. Hierin schetsten we hoe ons college het meerjarenbeeld uit de begroting zag in het licht van de ontwikkeling van het Gemeentefonds in de komende jaren. Een drietal zaken werden daarbij benoemd:



Het vrij besteedbare accres: De indexatieproblematiek blijft bij deze actualisatie actueel. De indexatie van het gemeentefonds is in de basis onvoldoende om onze loon- en prijsstijgingen te kunnen dekken.  Het Sociaal Domein: Het meerjarenbeeld van het Sociaal Domein blijft niet sluitend, waardoor heldere keuzes nodig zijn om het stelsel (financieel) toekomstbestendig te maken. De lokale reserve Sociaal & Zorg daalt naar verwachting naar € 34,9 miljoen per eind 2026. De regionale reserve BW/MO vertoont afnemende overschotten; in 2026 wordt € 9,8 miljoen

13

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

uitgekeerd, waarvan € 5,7 miljoen lokaal. Tegelijk stijgen de kosten voor jeugdhulp en Wmo structureel, mede door meer complexe zorgvragen. Hervormingen en nieuwe inkoopkaders voor 2028 moeten leiden tot meer passende en doelmatige zorg. Grote financiële onzekerheden zitten o.a. in Rijkskortingen vanaf 2028, het abonnementstarief Wmo en nieuwe contracten. Een geactualiseerde meerjarenprognose reserves Sociaal Domein is bijgevoegd als bijlage 5.  De herverdeling van het gemeentefonds: Een verdere ingroei van de herijking van het gemeentefonds behoort nog tot de mogelijkheden en kan een positief effect hebben op ons meerjarenbeeld. Een recent advies van de Raad voor het Openbaar bestuur heeft de onzekerheid over deze herverdeling én het effect hiervan op onze gemeente overigens wel vergroot. Financiën We stellen de uitkomst van de begroting 2026 bij Deze actualisatie van de begroting 2026 is het eerste moment waarop we de uitkomst bijstellen. Op dit moment laat de actualisatie van de begroting 2026 een verslechtering zien in het meerjarenbeeld. De vrije beschikbare ruimte voor de nieuwe raad is met uitzondering van het jaar 2026 zo’n € 2 miljoen lager dan bij de begroting 2026 geschetst. Het tekort in 2026 wijkt minder af doordat we met ingang van deze actualisatie ook de lagere kapitaallasten opnemen die het gevolg zijn van uitgestelde investeringen.

Het definitieve beeld wordt pas duidelijk bij het daadwerkelijk opstellen van de begroting 2027, als de effecten van de meicirculaire, de indexering en de verdere autonome ontwikkelingen duidelijk zijn. Mogelijk is dan ook duidelijk wat de effecten van het nieuwe bestuursakkoord zullen zijn op het meerjarenbeeld. Duurzaamheid Niet van toepassing

Participatie en communicatie

14

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Participatie Niet van toepassing Communicatie Niet van toepassing

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen

1. 2. 3. 4. 5.

Actualisatie Begroting 2026 Beleidsmatige afwijkingen Begroting 2026 Technische Uitgangspunten Begroting 2027 Stadsmonitor 2026 Meerjarenprognose reserves Sociaal Domein

15

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Registratienummer Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

19242117 M. Craste Alle: 26 t/m 28 mei 2026 en 1 juni 2026 D&B/F/CF LWS Un l.un@s-hertogenbosch.nl 06-46971227

16

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 19242117 Raadsvergadering 9 juni 2026 Onderwerp

Raadsvoorstel Actualisatie Begroting 2026

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van, van het college, van 14 april 2026 besluit: 1. 2. 3. 4.

De financiële aanpassingen van de begroting 2026 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2027-2029 te verwerken in een begrotingswijziging. Een nieuwe reserve te vormen, te weten de Reserve Realisatiestimulans Woningbouw. In te stemmen met de technische uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2027, zoals opgenomen in bijlage 3. In te stemmen met de gewijzigde grondslag voor de bepaling van de maximale omvang van de Reserve werk- en ontwikkelbedrijf (te weten: € 15 miljoen). Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch- van datum 9 juni 2026, De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch,

17

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

ValidSigned door drs. W.G. Amesz op 10-06-2026

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

18

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704